درس تخصصی

ارزیابی پاسخ تومور: RECIST 1.1، iRECIST و معیار لوگانو

اندازه‌گیری درست ضایعه‌ها، تفسیر پاسخ و امتیاز دوویل در لنفوم

به‌روزرسانی: ۵ آبان ۱۴۰۵۱ دقیقه مطالعه۳ منبع علمی

نکات کلیدی

  • RECIST: پاسخ نسبی یعنی کاهش ۳۰٪ نسبت به شروع؛ پیشرفت یعنی افزایش ۲۰٪ و دست‌کم ۵ میلی‌متر نسبت به کمترین مقدار، یا ضایعه تازه [۱].
  • در ایمنی‌درمانی، پیشرفت اول را با تصویربرداری ۴ تا ۸ هفته بعد تأیید کنید (iRECIST) [۲].
  • لنفوم‌های FDG‌دوست با PET-CT و امتیاز دوویل سنجیده می‌شوند؛ امتیاز ۱ تا ۳ در پایان درمان یعنی پاسخ کامل متابولیک [۳].

RECIST 1.1

تعریف‌ها [۱]
مفهومتعریف
ضایعه قابل اندازه‌گیریقطر بلند ۱۰ میلی‌متر یا بیشتر در سی‌تی با برش ۵ میلی‌متر یا کمتر
غده لنفاوی هدفقطر کوچک ۱۵ میلی‌متر یا بیشتر؛ ۱۰ تا ۱۵ غیرطبیعی ولی غیرهدف؛ کمتر از ۱۰ طبیعی
ضایعه هدفحداکثر ۵ ضایعه و ۲ ضایعه در هر عضو
CRناپدید شدن همه ضایعه‌ها؛ غدد کمتر از ۱۰ میلی‌متر
PRکاهش ۳۰٪ یا بیشتر مجموع قطرها نسبت به شروع
PDافزایش ۲۰٪ یا بیشتر نسبت به کمترین مجموع و دست‌کم ۵ میلی‌متر، یا ضایعه تازه، یا پیشرفت قطعی غیرهدف
SDنه PR و نه PD

ماشین‌حساب: پاسخ RECIST.

iRECIST در ایمنی‌درمانی

با ایمنی‌درمانی، گاهی تومور ابتدا بزرگ‌تر به نظر می‌رسد و بعد کوچک می‌شود (پسودوپیشرفت). iRECIST پیشرفت اول را iUPD می‌نامد؛ اگر بیمار بالینی پایدار است، درمان ادامه و ۴ تا ۸ هفته بعد دوباره تصویربرداری می‌شود؛ افزایش بیشتر یا ضایعه تازه دیگر یعنی iCPD [۲].

معیار لوگانو در لنفوم

امتیاز ۵ نقطه‌ای دوویل در PET-CT [۳]
امتیازجذب FDG
۱بدون جذب بالاتر از زمینه
۲کمتر یا برابر مدیاستن
۳بیشتر از مدیاستن و کمتر یا برابر کبد
۴کمی بیشتر از کبد
۵خیلی بیشتر از کبد یا ضایعه تازه
Xجذب تازه‌ای که به احتمال زیاد لنفوم نیست

در پایان درمان، امتیاز ۱ تا ۳ پاسخ کامل متابولیک است؛ امتیاز ۴ تا ۵ با کاهش جذب پاسخ نسبی، بدون تغییر بیماری پایدار و با افزایش پیشرفت متابولیک [۳]. در PET میان‌درمان، تفسیر امتیاز ۳ به پروتکل (کاهش یا افزایش شدت درمان) بستگی دارد. لنفوم‌های کم FDG‌دوست با سی‌تی سنجیده می‌شوند [۳].

منابع علمی

۳ منبع
نمایش همه منابع، ۱ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    New response evaluation criteria in solid tumours: revised RECIST guideline (version 1.1)Eisenhauer EA, Therasse P, Bogaerts J, et al · Eur J Cancer · 2009;45:228-47
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  2. ۲
    iRECIST: guidelines for response criteria for use in trials testing immunotherapeuticsSeymour L, Bogaerts J, Perrone A, et al · Lancet Oncol · 2017;18:e143-e152
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  3. ۳
    Recommendations for initial evaluation, staging, and response assessment of Hodgkin and non-Hodgkin lymphoma: the Lugano classificationCheson BD, Fisher RI, Barrington SF, et al · J Clin Oncol · 2014;32:3059-68

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۵ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.