پرسش‌های رایج درباره سرطان
پاسخ کوتاه و مستند به پرسش‌هایی که بیماران و خانواده‌ها بیشتر می‌پرسند.
علائم سرطان‌ها
علائم سرطان پروستات چیست؟سرطان پروستات در ابتدا معمولاً بی‌علامت است؛ مشکلات ادراری مانند تکرر شبانه و جریان ضعیف بیشتر ناشی از بزرگی خوش‌خیم پروستات‌اند و باید بررسی شوند.علائم سرطان پوست چیست؟سرطان پوست به شکل زخمی که خوب نمی‌شود، ضایعه براق، سفت یا پوسته‌دار و خون‌ریزی‌دهنده، یا خالی که اندازه، شکل یا رنگش تغییر می‌کند ظاهر می‌شود.علائم سرطان تخمدان چیست؟علائم سرطان تخمدان مبهم‌اند: نفخ و بزرگ شدن شکم، درد یا فشار لگن، سیری زودرس و تکرر ادرار. اگر جدید باشند و تقریباً هر روز تکرار شوند، بررسی لازم است.علائم سرطان تیروئید چیست؟سرطان تیروئید ممکن است بی‌علامت باشد و اغلب به شکل توده گردن پیدا می‌شود؛ گرفتگی صدا و اشکال در بلع یا تنفس هم از علائم‌اند. بیشتر ندول‌ها خوش‌خیم‌اند.علائم سرطان خون چیست؟علائم سرطان خون (لوسمی) شامل خستگی، رنگ‌پریدگی، تب و عفونت مکرر، کبودی و خون‌ریزی آسان است؛ قدم اول تشخیص یک آزمایش شمارش کامل خون (CBC) است.علائم سرطان روده بزرگ چیست؟سرطان روده بزرگ در ابتدا اغلب بی‌علامت است؛ خون در مدفوع، تغییر پایدار اجابت مزاج، ناراحتی شکم، کاهش وزن بی‌دلیل و خستگی علائم آن هستند.علائم سرطان ریه چیست؟سرطان ریه گاهی بی‌علامت است؛ سرفه پایدار یا بدترشونده، خلط خونی، تنگی نفس، درد قفسه سینه، گرفتگی صدا و کاهش وزن بی‌دلیل از علائم آن هستند.علائم سرطان سینه چیست؟شایع‌ترین علامت سرطان سینه توده یا سفتی جدید در سینه یا زیر بغل است؛ تغییر شکل سینه، ترشح نوک سینه و تغییرات پوست هم باید بررسی شوند.علائم سرطان مری چیست؟مهم‌ترین علائم سرطان مری اشکال یا درد هنگام بلع و کاهش وزن است؛ درد پشت جناغ، گرفتگی صدا، سرفه و سوزش سردل هم ممکن است دیده شوند.علائم سرطان معده چیست؟سرطان معده در آغاز اغلب بی‌علامت یا شبیه سوءهاضمه است؛ کاهش وزن بی‌دلیل، استفراغ، مدفوع سیاه و اشکال در بلع علائم هشدارند و باید بررسی شوند.
تشخیص، درمان و باورهای رایج
آیا در دوران درمان سرطان می‌توان ورزش کرد؟بله؛ ورزش در دوران درمان برای بیشتر بیماران بی‌خطر است و خستگی، آمادگی جسمانی و کیفیت زندگی را بهتر می‌کند. برنامه باید متناسب با هر فرد و با نظر پزشک باشد.آیا سرطان ارثی است؟خود سرطان ارثی نیست، اما برخی جهش‌های افزایش‌دهنده خطر مثل BRCA به ارث می‌رسند. فقط ۵ تا ۱۰٪ سرطان‌ها ارثی‌اند و ارث بردن جهش یعنی خطر بیشتر، نه قطعیت.آیا سرطان پروستات درمان دارد؟بله؛ سرطان پروستات موضعی معمولاً قابل درمان قطعی یا کنترل طولانی‌مدت است و بقای ۵ ساله آن بیش از ۹۹٪ است. بیماری متاستاتیک معمولاً کنترل می‌شود، نه درمان قطعی.آیا سرطان سینه قابل درمان است؟بیشتر سرطان‌های سینه در مراحل اولیه با درمان استاندارد قابل درمان قطعی‌اند؛ بقای ۵ ساله در بیماری موضعی بیش از ۹۹٪ است. مرحله ۴ معمولاً کنترل‌پذیر است.آیا سرطان مسری است؟خیر؛ سرطان مسری نیست و در تماس‌های روزمره منتقل نمی‌شود. برخی عفونت‌های مسری مثل HPV و هپاتیت B خطر سرطان را بالا می‌برند، اما خود سرطان منتقل نمی‌شود.آیا قند و شکر باعث رشد سرطان می‌شود؟خیر؛ هیچ مطالعه‌ای نشان نداده خوردن قند سرطان را بدتر یا قطع آن سرطان را کوچک کند. اما رژیم پرقند به چاقی می‌انجامد که با دست‌کم ۱۳ نوع سرطان مرتبط است.آیا موها بعد از شیمی‌درمانی دوباره رشد می‌کنند؟بله؛ موها معمولاً ۲ تا ۳ ماه پس از پایان شیمی‌درمانی دوباره رشد می‌کنند و ممکن است ابتدا نازک‌تر یا با بافت و رنگ متفاوت باشند. کم‌پشتی ماندگار هم دیده شده است.آیا نمونه‌برداری (بیوپسی) باعث پخش شدن سرطان می‌شود؟در عمل خیر؛ خطر پخش شدن سرطان با بیوپسی یا جراحی بسیار کم است و پزشکان برای پیشگیری از آن اقدامات استاندارد دارند. بیوپسی برای انتخاب درمان ضروری است.ایمنی‌درمانی سرطان چیست؟ایمنی‌درمانی به دستگاه ایمنی کمک می‌کند سلول‌های سرطانی را بشناسد و نابود کند؛ مهارکننده‌های ایست بازرسی و CAR-T از انواع آن‌اند. عوارض ممکن است دیر بروز کند.بالا بودن CEA در آزمایش خون یعنی چه؟CEA بالا می‌تواند نشانه سرطان روده یا سرطان‌های دیگر باشد، اما در سیگاری‌ها و بیماری‌های خوش‌خیم هم بالا می‌رود؛ برای غربالگری مناسب نیست.بالا بودن PSA یعنی سرطان پروستات؟نه لزوماً. بزرگی خوش‌خیم و التهاب پروستات هم PSA را بالا می‌برند و فقط حدود ۲۵٪ مردانی که به دلیل PSA بالا بیوپسی می‌شوند سرطان دارند.پت اسکن چیست و چه کاربردی در سرطان دارد؟پت اسکن با تزریق قند نشان‌دار (FDG) فعالیت بافت‌ها را نشان می‌دهد و برای مرحله‌بندی، ارزیابی پاسخ و کشف عود سرطان به کار می‌رود؛ التهاب هم روشن دیده می‌شود.پرتودرمانی چیست و چه عوارضی دارد؟پرتودرمانی با پرتوهای پرانرژی به DNA سلول‌های سرطانی آسیب می‌زند. عوارض به ناحیه درمان بستگی دارد و خستگی شایع است. پرتودرمانی خارجی بدن را رادیواکتیو نمی‌کند.تومور مارکر چیست و چه زمانی ارزش دارد؟تومور مارکر ماده‌ای در خون یا بافت است که درباره سرطان اطلاعات می‌دهد؛ بیشترین ارزش آن در پیگیری درمان و عود است، نه در چکاپ افراد سالم.درمان هدفمند سرطان چیست؟درمان هدفمند پروتئین‌های خاص سلول سرطانی را هدف می‌گیرد و معمولاً پیش از آن آزمایش بیومارکر لازم است؛ نمونه موفق آن ایماتینیب در لوسمی میلوئید مزمن است.شیمی‌درمانی چند جلسه است؟عدد ثابتی ندارد؛ شیمی‌درمانی در «دوره‌ها» داده می‌شود و تعداد آن به نوع و مرحله سرطان، داروها و هدف درمان بستگی دارد؛ مثلاً ۴ تا ۶ دوره یا ۳ تا ۶ ماه.عوارض شیمی‌درمانی چیست؟خستگی، تهوع، زخم دهان، ریزش مو و کاهش گلبول‌های سفید از عوارض شایع شیمی‌درمانی‌اند و بیشترشان پس از درمان بهتر می‌شوند. تب ۳۸ درجه نیاز به تماس فوری دارد.عود سرطان چیست و چگونه پیگیری می‌شود؟عود یعنی بازگشت سرطان پس از درمان، از سلول‌هایی که درمان اول همه را از بین نبرده است. پیگیری معمولاً هر ۳ تا ۴ ماه در ۲ تا ۳ سال اول و سپس سالی ۱ تا ۲ بار است.فرق تومور خوش‌خیم و بدخیم چیست؟تومور خوش‌خیم به بافت‌های اطراف نفوذ نمی‌کند و پخش نمی‌شود؛ تومور بدخیم (سرطان) می‌تواند تهاجم و متاستاز کند. تشخیص قطعی با نمونه‌برداری است.کولونوسکوپی غربالگری از چه سنی لازم است؟برای افراد با خطر متوسط، غربالگری سرطان روده بزرگ از ۴۵ تا ۷۵ سالگی توصیه می‌شود و کولونوسکوپی طبیعی هر ۱۰ سال تکرار می‌شود. سابقه خانوادگی شروع زودتر می‌خواهد.ماموگرافی را از چه سنی باید انجام داد؟USPSTF ماموگرافی هر ۲ سال را برای زنان ۴۰ تا ۷۴ ساله با خطر متوسط توصیه می‌کند. زنان پرخطر مثل ناقلان BRCA اغلب با MRI سالانه از ۲۵ تا ۳۰ سالگی بررسی می‌شوند.متاستاز یعنی چه و آیا قابل درمان است؟متاستاز یعنی گسترش سرطان به بخش‌های دور بدن (اغلب مرحله ۴). بیشتر سرطان‌های متاستاتیک درمان دارند؛ هدف اغلب کنترل بیماری است و برخی سال‌ها زندگی می‌کنند.مراحل سرطان (استیج) چیست؟استیج نشان می‌دهد تومور چقدر بزرگ است و تا کجا گسترش یافته است. سیستم TNM رایج‌ترین روش است و مراحل ۰ تا ۴ از سلول‌های غیرطبیعی درجا تا متاستاز را نشان می‌دهند.
پرسشی یافت نشد.