جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
نوع سرطان

سرطان‌های خون (لوسمی، لنفوم و میلوم)

نگاهی جامع به لوسمی‌ها، لنفوم‌ها و مولتیپل میلوما؛ از علائم و تشخیص تا درمان‌های هدفمند، سلول‌درمانی CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوگانه

به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵۵ دقیقه مطالعه۴۱ منبع علمی
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • سرطان‌های خون سه گروه اصلی دارند: لوسمی‌ها (سرطان سلول‌های خون‌ساز)، لنفوم‌ها (سرطان لنفوسیت‌ها در غدد لنفاوی و بافت‌ها) و مولتیپل میلوما (سرطان پلاسماسل‌ها) [۱، ۲].
  • تشخیص دقیق امروز بر پایه ترکیب ظاهر سلول‌ها زیر میکروسکوپ، ایمونوفنوتیپ (فلوسیتومتری) و ویژگی‌های ژنتیکی انجام می‌شود و همین، انتخاب درمان را تعیین می‌کند [۱، ۲، ۴].
  • داروهای هدفمند خوراکی بسیاری از بیماران را به کنترل طولانی‌مدت رسانده‌اند؛ برای نمونه بقای ۱۰ ساله با ایماتینیب در لوسمی میلوئید مزمن ۸۳٫۳٪ بود [۸] و ایبروتینیب و ونتوکلاکس درمان لوسمی لنفوسیتی مزمن را دگرگون کرده‌اند [۹، ۲۱].
  • پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز همچنان یکی از ارکان درمان، به‌ویژه برای بیماری‌های پرخطر یا عودکرده، است [۷].
  • در بیماری‌های عودکرده، شیمی‌درمانی نجات و پیوند سلول‌های بنیادی [۷، ۲۵] و ترکیب‌های دارویی مانند پومالیدومید، بورتزومیب و دگزامتازون در میلوما [۲۳] گزینه‌های اصلی‌اند؛ سلول‌درمانی CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوگانه گزینه‌های جدیدتری هستند که سیستم ایمنی بیمار را علیه سرطان بسیج می‌کنند و نتایج درمان لنفوم، لوسمی لنفوبلاستیک و میلوما را بهبود داده‌اند [۱۱، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹].

سرطان‌های خون چیست؟

همه سلول‌های خون، یعنی گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها، در مغز استخوان از سلول‌های بنیادی خون‌ساز ساخته می‌شوند. سرطان خون زمانی رخ می‌دهد که یکی از این سلول‌ها یا سلول‌های ایمنی بالغ‌شده دچار تغییرات ژنتیکی شود و بدون کنترل تکثیر پیدا کند. سازمان جهانی بهداشت این بیماری‌ها را بر اساس نوع سلول منشأ و ویژگی‌های ژنتیکی آن طبقه‌بندی می‌کند [۱، ۲]:

  • لوسمی (سرطان خون به معنای خاص): سلول‌های نابالغ یا غیرطبیعی در مغز استخوان و خون انباشته می‌شوند. چهار نوع اصلی آن لوسمی میلوئید حاد (AML)، لوسمی لنفوبلاستیک حاد (ALL)، لوسمی میلوئید مزمن (CML) و لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL) هستند.
  • لنفوم: سرطان لنفوسیت‌ها که معمولاً با بزرگ شدن غدد لنفاوی بروز می‌کند و به دو گروه بزرگ لنفوم هوچکین و لنفوم‌های غیرهوچکین (مانند لنفوم منتشر سلول B بزرگ یا DLBCL) تقسیم می‌شود.
  • مولتیپل میلوما: سرطان پلاسماسل‌ها (سلول‌های سازنده آنتی‌بادی) در مغز استخوان که می‌تواند به استخوان‌ها، کلیه‌ها و خون‌سازی آسیب بزند [۵].

انواع «حاد» به‌سرعت پیشرفت می‌کنند و درمان فوری لازم دارند، در حالی که برخی انواع «مزمن» یا کم‌تهاجم ممکن است سال‌ها فقط پیگیری شوند [۳].

راهنماهای تفصیلی هر بیماری

لوسمی (سرطان خون)

انواع حاد و مزمن لوسمی، علائم، تشخیص و جدیدترین درمان‌ها از داروهای هدفمند تا ایمنی‌درمانی. مطالعه صفحه لوسمی

لنفوم

لنفوم هوچکین و غیرهوچکین، مرحله‌بندی با PET-CT، شیمی‌ایمنی‌درمانی و ایمنی‌درمانی، و درمان‌های نوین مانند CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوگانه. مطالعه صفحه لنفوم

مولتیپل میلوما

معیارهای تشخیص، درمان القایی سه‌دارویی و چهاردارویی، پیوند اتولوگ و درمان‌های سلولی در بیماری عودکرده. مطالعه صفحه مولتیپل میلوما

علائم و نشانه‌ها

علائم سرطان‌های خون اغلب غیراختصاصی‌اند و ممکن است با بیماری‌های شایع‌تر اشتباه گرفته شوند. بسیاری از آن‌ها نتیجه کاهش ساخت سلول‌های طبیعی خون در مغز استخوان هستند:

  • کم‌خونی: خستگی، رنگ‌پریدگی، تنگی نفس و تپش قلب
  • کاهش گلبول‌های سفید سالم: عفونت‌های مکرر یا طولانی و تب
  • کاهش پلاکت: کبودی آسان، خونریزی لثه یا بینی، نقاط ریز قرمز روی پوست
  • بزرگ شدن غدد لنفاوی بدون درد در گردن، زیر بغل یا کشاله ران (به‌ویژه در لنفوم)
  • علائم B: تب بی‌دلیل، تعریق شبانه شدید و کاهش وزن بیش از ۱۰٪ در ۶ ماه
  • درد استخوان (به‌ویژه کمر یا دنده‌ها)، شکستگی با ضربه خفیف، مشکلات کلیوی یا افزایش کلسیم خون در میلوما [۵]
  • بزرگی طحال و احساس پری در سمت چپ شکم
ویژه بیماران

علائم هشدار

ویژه بیماران
چه زمانی فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟

تب همراه با خستگی شدید، خونریزی یا کبودی‌های بی‌دلیل و گسترده، یا رنگ‌پریدگی و تنگی نفس که طی چند روز تا چند هفته بدتر می‌شود، ممکن است نشانه لوسمی حاد باشد و نیاز به انجام سریع آزمایش شمارش کامل خون (CBC) دارد. بیشتر این علائم علت‌های خوش‌خیم دارند، اما نباید آن‌ها را نادیده گرفت.

عوامل خطر

در بیشتر بیماران علت مشخصی برای سرطان خون یافت نمی‌شود و این بیماری‌ها معمولاً مسری یا قابل‌پیشگیری نیستند. برخی عوامل شناخته‌شده خطر را افزایش می‌دهند:

  • افزایش سن: بیشتر انواع، به‌جز ALL که در کودکان شایع‌تر است، در سالمندان بیشترند.
  • شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی قبلی: سازمان جهانی بهداشت نئوپلاسم‌های میلوئید پس از درمان سیتوتوکسیک را گروهی جداگانه می‌داند [۱].
  • استعداد ژنتیکی ارثی: برخی جهش‌های ارثی زمینه ابتلا به نئوپلاسم‌های میلوئید را فراهم می‌کنند [۱].
  • عفونت‌ها و نقص ایمنی: برخی لنفوم‌ها با ویروس اپشتین‌بار (EBV) یا نقص ایمنی مرتبط‌اند [۲].
  • حالت‌های پیش‌سرطانی: گاموپاتی مونوکلونال با اهمیت نامشخص (MGUS) و میلومای خاموش (smoldering) پیش‌درآمد مولتیپل میلوما هستند و پیگیری منظم لازم دارند [۵].

تشخیص و مرحله‌بندی

مسیر تشخیص سرطان‌های خون

  1. ۱

    شمارش کامل خون (CBC) و لام خون محیطی

    نخستین و ساده‌ترین آزمایش؛ تغییر در تعداد گلبول‌ها یا دیدن سلول‌های نابالغ (بلاست) در لام خون، مسیر بررسی را مشخص می‌کند. در CLL، وجود دست‌کم ۵۰۰۰ لنفوسیت B تک‌دودمانی در هر میکرولیتر خون یکی از معیارهای تشخیص است [۳].

  2. ۲

    آسپیراسیون و نمونه‌برداری مغز استخوان

    برای تشخیص لوسمی‌های حاد و میلوما ضروری است و درصد سلول‌های سرطانی را نشان می‌دهد [۴، ۵].

  3. ۳

    فلوسیتومتری (ایمونوفنوتیپ)

    نشانگرهای سطح سلول (مانند CD19، CD20، CD33 یا CD38) را شناسایی می‌کند، نوع دقیق بیماری را مشخص می‌کند و برای سنجش بیماری باقیمانده اندک (MRD) نیز به کار می‌رود [۱، ۲، ۴].

  4. ۴

    بررسی‌های ژنتیکی و مولکولی

    سیتوژنتیک، FISH و توالی‌یابی ژن‌ها (مانند BCR::ABL1 در CML و ALL، یا FLT3 و NPM1 در AML) هم تشخیص و هم گروه خطر و انتخاب داروی هدفمند را تعیین می‌کنند [۱، ۴].

  5. ۵

    نمونه‌برداری غده لنفاوی و PET-CT در لنفوم

    تشخیص لنفوم با نمونه‌برداری بافتی انجام می‌شود و PET-CT روش استاندارد مرحله‌بندی لنفوم‌های جاذب FDG است؛ در لنفوم هوچکین و بیشتر موارد DLBCL، نمونه‌برداری روتین مغز استخوان دیگر لازم نیست [۶].

  6. ۶

    آزمایش‌های ویژه میلوما

    الکتروفورز و ایمونوفیکساسیون پروتئین‌های سرم و ادرار، سنجش زنجیره‌های سبک آزاد، و تصویربرداری استخوان (سی‌تی‌اسکن کم‌دوز، PET-CT یا MRI) [۵].

اهمیت بیماری باقیمانده اندک (MRD)

MRD به مقادیر بسیار کم سلول‌های سرطانی گفته می‌شود که با روش‌های معمول دیده نمی‌شوند، اما با فلوسیتومتری یا روش‌های مولکولی حساس قابل‌سنجش‌اند. منفی شدن MRD در ALL، CLL و میلوما با نتایج بهتر همراه است و به‌طور فزاینده در تصمیم‌گیری درمانی و کارآزمایی‌ها به کار می‌رود [۳، ۴، ۱۲، ۲۰].

روش‌های درمان

پیگیری فعال

در برخی بیماری‌های کندرشد مانند CLL در مراحل اولیه، شروع زودهنگام درمان سودی ندارد و بیمار تا زمان بروز معیارهای درمان با معاینه و آزمایش منظم پیگیری می‌شود [۳].

شیمی‌درمانی و شیمی‌ایمنی‌درمانی

پایه درمان لوسمی‌های حاد و بسیاری از لنفوم‌هاست و اغلب با آنتی‌بادی‌های مونوکلونال (مانند ضد CD20) ترکیب می‌شود [۴، ۲۴].

داروهای هدفمند خوراکی

مهارکننده‌های تیروزین کیناز در CML [۸] و مهارکننده‌های BTK مانند ایبروتینیب (Ibrutinib) یا BCL2 مانند ونتوکلاکس (Venetoclax) در CLL [۹، ۱۰] بسیاری از بیماران را بدون شیمی‌درمانی کلاسیک کنترل می‌کنند.

پرتودرمانی

در برخی لنفوم‌ها برای ضایعات باقیمانده [۱۳] و به‌عنوان بخشی از آماده‌سازی پیش از پیوند (پرتودرمانی تمام بدن) به کار می‌رود [۷].

آنتی‌بادی‌های دوگانه (Bispecific)

این داروها با یک بازو به سلول T و با بازوی دیگر به سلول سرطانی می‌چسبند و سلول T را به نابودی سلول سرطانی هدایت می‌کنند؛ مانند بلیناتوموماب در ALL، گلوفیتاماب در DLBCL و تکلیستاماب در میلوما [۱۱، ۱۸، ۱۹].

سلول‌درمانی CAR-T

سلول‌های T خود بیمار در آزمایشگاه به گیرنده‌ای مصنوعی مجهز می‌شوند که سلول سرطانی را شناسایی می‌کند و سپس با یک بار تزریق به بدن بازگردانده می‌شوند [۱۴، ۱۶، ۱۷].

پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز

در پیوند اتولوگ، سلول‌های بنیادی خود بیمار جمع‌آوری و منجمد می‌شوند، سپس بیمار شیمی‌درمانی با دوز بالا دریافت می‌کند و سلول‌ها برای بازسازی مغز استخوان به او بازگردانده می‌شوند. این روش به‌ویژه در مولتیپل میلوما و لنفوم‌های عودکرده حساس به شیمی‌درمانی کاربرد دارد [۷]. در پیوند آلوژنیک، سلول‌ها از اهداکننده سازگار (خویشاوند یا غیرخویشاوند) گرفته می‌شوند و سلول‌های ایمنی اهداکننده می‌توانند سلول‌های سرطانی باقیمانده را از بین ببرند؛ اما خطر بیماری پیوند علیه میزبان (GVHD) و عفونت‌ها را نیز به همراه دارد [۷]. این روش بیشتر برای لوسمی‌های حاد پرخطر یا عودکرده به کار می‌رود [۴، ۷].

با ظهور CAR-T و داروهای هدفمند، جایگاه پیوند در برخی موقعیت‌ها در حال بازتعریف است؛ برای نمونه، در لنفوم سلول B بزرگِ زودعودکننده، CAR-T در مقایسه با مسیر استاندارد شیمی‌درمانی و پیوند اتولوگ، بقای کلی را بهبود داد [۱۵].

لوسمی‌ها

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۵ رژیم
ویژگی‌های کلی انواع اصلی لوسمی
بیماریسلول منشأ و سیریافته‌های شاخصرویکردهای درمانی اصلی
لوسمی میلوئید حاد (AML)پیش‌سازهای میلوئید؛ سیر سریع، بیشتر در سالمندانبلاست‌های میلوئید در خون و مغز استخوان؛ گروه خطر بر پایه ژنتیک [۴]شیمی‌درمانی شدید و پیوند آلوژنیک در بیماران مناسب؛ درمان‌های کم‌شدت‌تر و هدفمند در سایرین [۴]
لوسمی لنفوبلاستیک حاد (ALL)پیش‌سازهای لنفوئید B یا T؛ سیر سریع، شایع‌ترین سرطان کودکانلنفوبلاست‌ها؛ وضعیت BCR::ABL1 و MRD تعیین‌کننده درمان [۱، ۲]شیمی‌درمانی چندمرحله‌ای، بلیناتوموماب و سایر ایمنی‌درمانی‌ها، پیوند در موارد پرخطر [۱۱، ۱۲]
لوسمی میلوئید مزمن (CML)سلول بنیادی خون‌ساز؛ سیر آهسته در فاز مزمنژن ادغامی BCR::ABL1 (کروموزوم فیلادلفیا) [۱]مهارکننده‌های تیروزین کیناز خوراکی مانند ایماتینیب [۸]
لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL)لنفوسیت B بالغ؛ سیر اغلب آهسته≥۵۰۰۰ لنفوسیت B تک‌دودمانی در میکرولیتر خون [۳]پیگیری فعال در مراحل اولیه؛ در صورت نیاز به درمان، ایبروتینیب مداوم یا درمان هدفمند مدت‌محدود مانند ایبروتینیب + ونتوکلاکس [۳، ۹، ۲۱، ۲۶]

این جدول ساده‌شده است؛ هر نوع لوسمی زیرگروه‌های متعددی دارد که در صفحه لوسمی شرح داده شده‌اند.

ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک
  • ایبروتینیب (با ریتوکسیماب یا ونتوکلاکس): پایش فشار خون، آریتمی (فیبریلاسیون دهلیزی) و خونریزی [۹، ۲۸].
  • ونتوکلاکس (با ایبروتینیب یا اوبینوتوزوماب): پیش از شروع، ارزیابی خطر و پیشگیری از سندرم لیز تومور (هیدراتاسیون، آلوپورینول از ۲ تا ۳ روز قبل، پایش آزمایشگاهی در دوزهای ۲۰ و ۵۰ میلی‌گرم) لازم است [۲۱، ۳۰، ۳۲]؛ مهارکننده‌های قوی CYP3A در دوره افزایش دوز ونتوکلاکس ممنوع‌اند [۳۰].
  • ریتوکسیماب و اوبینوتوزوماب: غربالگری هپاتیت B پیش از شروع [۲۹، ۳۱].
ویژه پزشکانرژیم‌های درمانی و دوز در لوسمی‌ها، ۵ رژیم
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز در لوسمی‌ها

ایماتینیب (CML)

CML فیلادلفیا مثبت در بزرگسالانطول هر دوره: پیوسته

CML فیلادلفیا مثبت در بزرگسالان

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
فاز مزمن
ایماتینیب۴۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، با غذا و یک لیوان بزرگ آبپیوسته
فاز تسریع‌شده یا بلاستی
ایماتینیب۶۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا از دست رفتن پاسخ یا سمیت غیرقابل‌قبول

سایر مهارکننده‌های تیروزین‌کیناز (داساتینیب، نیلوتینیب، بوسوتینیب، پوناتینیب، آسیمینیب) با دوز و نکات پایش در صفحه لوسمی آمده‌اند [۸، ۲۷].

شواهد: IRIS (۲۰۱۷)

ایبروتینیب + ریتوکسیماب (E1912)

CLL درمان‌نشده در بیماران ۷۰ ساله یا جوان‌تر بدون حذف 17p، با CrCl بیش از ۴۰ میلی‌لیتر در دقیقهطول هر دوره: هر ۲۸ روز

CLL درمان‌نشده در بیماران ۷۰ ساله یا جوان‌تر بدون حذف 17p، با CrCl بیش از ۴۰ میلی‌لیتر در دقیقه [۹]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ایبروتینیب۴۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته از دوره ۱
از دوره ۲ (۶ دوره)
ریتوکسیماب۵۰ میلی‌گرم/مترمربع روز ۱ و ۳۲۵ میلی‌گرم/مترمربع روز ۲ دوره ۲؛ سپس ۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ دوره‌های ۳ تا ۷
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
ریتوکسیماب ۶ دوره؛ ایبروتینیب تا پیشرفت یا سمیت

شواهد: E1912 (۲۰۲۲)، E1912 (۲۰۱۹)

ایبروتینیب + ونتوکلاکس با مدت ثابت (GLOW؛ FLAIR با مدت بر پایه MRD)

CLL درمان‌نشدهطول هر دوره: هر ۲۸ روز

CLL درمان‌نشده

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوره ۱ تا ۳
ایبروتینیب۴۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته
دوره ۴ تا ۱۵
ایبروتینیب + ونتوکلاکسایبروتینیب ۴۲۰ میلی‌گرم؛ ونتوکلاکس با افزایش ۵ هفته‌ای تا ۴۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۱۵ دوره در GLOW [۳۲]؛ در FLAIR مدت بر پایه MRD [۲۱]

شواهد: FLAIR (۲۰۲۵)، GLOW (۲۰۲۳)، GLOW (۲۰۲۳)

ونتوکلاکس + اوبینوتوزوماب (CLL14)

CLL درمان‌نشده (در CLL14 بیماران دارای بیماری‌های همراه)طول هر دوره: هر ۲۸ روز

CLL درمان‌نشده (در CLL14 بیماران دارای بیماری‌های همراه) [۱۰]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوره ۱
اوبینوتوزوماب۱۰۰ میلی‌گرم روز ۱، ۹۰۰ میلی‌گرم روز ۲، ۱۰۰۰ میلی‌گرم روز ۸ و ۱۵وریدیروز ۱، ۲، ۸ و ۱۵
دوره ۲ تا ۶
اوبینوتوزوماب۱۰۰۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
از روز ۲۲ دوره ۱
ونتوکلاکسافزایش هفتگی ۲۰، ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و سپس ۴۰۰ میلی‌گرمخوراکی، با غذاتا پایان دوره ۱۲ با ۴۰۰ میلی‌گرم
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۱۲ دوره

پیش‌دارو پیش از اوبینوتوزوماب [۳۱].

شواهد: CLL14 (۲۰۲۴)، CLL14 (۲۰۱۹)

بلیناتوموماب در ALL

B-ALL CD19 مثبت: تحکیم Ph منفی (E1910) یا عودکرده/مقاوم (TOWER)

B-ALL CD19 مثبت: تحکیم Ph منفی (E1910) یا عودکرده/مقاوم (TOWER)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
تحکیم (E1910)
بلیناتوموماب۴۵ کیلوگرم یا بیشتر: ۲۸ میکروگرم در روز (کمتر از ۴۵ کیلوگرم: ۱۵ میکروگرم/مترمربع در روز)وریدی، انفوزیون مداومروز ۱ تا ۲۸، سپس ۱۴ روز استراحت
عودکرده/مقاوم، دوره ۱
بلیناتوموماب۹ میکروگرم در روز، سپس ۲۸ میکروگرم در روزوریدی، انفوزیون مداومروز ۱ تا ۷، سپس روز ۸ تا ۲۸
عودکرده/مقاوم، دوره‌های بعد
بلیناتوموماب۲۸ میکروگرم در روزوریدی، انفوزیون مداومروز ۱ تا ۲۸
طول هر دوره
هر ۴۲ روز (دوره‌های ادامه در عود: هر ۸۴ روز)
مدت درمان
E1910: ۴ دوره بلیناتوموماب لابه‌لای شیمی‌درمانی تحکیمی؛ عود: تا ۲ دوره القا، ۳ دوره تحکیم و ۴ دوره ادامه

پیش‌دارو با دگزامتازون ۲۰ میلی‌گرم پیش از نخستین دوز هر دوره، پیشگیری داخل نخاعی و بستری در روزهای اول (عود: ۹ روز اول دوره ۱)؛ هشدار جعبه‌ای سندرم آزادسازی سیتوکین و سمیت عصبی [۱۱، ۱۲، ۳۳].

شواهد: E1910 (۲۰۲۴)، TOWER (۲۰۱۷)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

لنفوم‌ها

ویژگی‌های کلی انواع اصلی لنفوم
بیماریسلول منشأ و سیریافته‌های شاخصرویکردهای درمانی اصلی
لنفوم هوچکینسلول‌های رید-اشتنبرگ؛ شایع در جوانانغدد لنفاوی بزرگ، گاه علائم B [۲، ۶]شیمی‌درمانی ± پرتودرمانی؛ افزودن ایمنی‌درمانی (نیولوماب) در بیماری پیشرفته [۱۳]
لنفوم منتشر سلول B بزرگ (DLBCL)لنفوسیت B؛ تهاجمی اما اغلب قابل‌درمانتوده سریع‌الرشد غدد لنفاوی یا خارج از آن [۲]شیمی‌ایمنی‌درمانی R-CHOP در خط اول [۲۴]؛ در عود، شیمی‌درمانی نجات و پیوند اتولوگ [۲۵] یا CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوگانه [۱۴، ۱۹]

این جدول ساده‌شده است؛ لنفوم‌ها زیرگروه‌های متعددی دارند که در صفحه لنفوم شرح داده شده‌اند.

ویژه پزشکانرژیم‌های درمانی و دوز در لنفوم‌ها، ۴ رژیم
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز در لنفوم‌ها

R-CHOP

لنفوم بزرگ سلول B (DLBCL) درمان‌نشدهطول هر دوره: هر ۲۱ روز

لنفوم بزرگ سلول B (DLBCL) درمان‌نشده

دارودوزروشزمان تجویز
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
سیکلوفسفامید۷۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
دوکسوروبیسین۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
وینکریستین۱٫۴ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
پردنیزون۱۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروز ۱ تا ۵
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
در POLARIX: ۶ دوره R-CHOP و سپس ۲ دوره ریتوکسیماب تنها (در LNH98-5: ۸ دوره)

دوزها بازوی کنترل کارآزمایی POLARIX در برچسب پولاتوزوماب است؛ در Pola-R-CHP وینکریستین با پولاتوزوماب ودوتین ۱٫۸ میلی‌گرم/کیلوگرم جایگزین می‌شود [۲۴، ۳۴]. غربالگری هپاتیت B پیش از ریتوکسیماب [۲۹].

شواهد: GELA LNH98-5 (۲۰۰۲)

نیولوماب + AVD (S1826)

لنفوم هوچکین کلاسیک مرحله III یا IV درمان‌نشده (۱۲ سال و بالاتر)طول هر دوره: هر ۲۸ روز

لنفوم هوچکین کلاسیک مرحله III یا IV درمان‌نشده (۱۲ سال و بالاتر)

دارودوزروشزمان تجویز
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم طی ۳۰ دقیقه (۱۲ تا ۱۷ سال: ۳ میلی‌گرم/کیلوگرم، حداکثر ۲۴۰)وریدیروز ۱ و ۱۵
دوکسوروبیسین۲۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
وین‌بلاستین۶ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
داکاربازین۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۶ دوره

G-CSF از دوره ۱ توصیه می‌شود؛ نیولوماب پس از داروهای AVD تزریق شود. آنزیم‌های کبدی، کراتینین و تیروئید در شروع و به‌طور دوره‌ای برای عوارض ایمنی پایش شوند [۱۳، ۳۵].

شواهد: SWOG S1826 (۲۰۲۴)

آکسی‌کابتاژن سیلولوسل (CAR-T؛ ZUMA-7)

لنفوم بزرگ سلول B مقاوم به خط اول یا عود در ۱۲ ماه پس از خط اول؛ یا پس از ۲ خط درمان یا بیشترطول هر دوره: یک‌باره

لنفوم بزرگ سلول B مقاوم به خط اول یا عود در ۱۲ ماه پس از خط اول؛ یا پس از ۲ خط درمان یا بیشتر

دارودوزروشزمان تجویز
لنفودپلشن
سیکلوفسفامید + فلودارابینسیکلوفسفامید ۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربع + فلودارابین ۳۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۵-، ۴- و ۳- پیش از تزریق
تزریق یک‌باره
آکسی‌کابتاژن سیلولوسل۲ × ۱۰⁶ سلول CAR مثبت زنده/کیلوگرم (حداکثر ۲ × ۱۰⁸)وریدیروز ۰
طول هر دوره
یک‌باره
مدت درمان
یک‌باره

پیش‌دارو حدود ۱ ساعت قبل: استامینوفن ۶۵۰ میلی‌گرم خوراکی و دیفن‌هیدرامین ۱۲٫۵ میلی‌گرم؛ دسترسی به توسیلیزوماب الزامی است [۱۴، ۳۷].

شواهد: ZUMA-7 (۲۰۲۳)، ZUMA-7 (۲۰۲۲)

گلوفیتاماب

DLBCL یا LBCL برخاسته از لنفوم فولیکولار، عودکرده یا مقاوم پس از ۲ خط درمان یا بیشترطول هر دوره: هر ۲۱ روز

DLBCL یا LBCL برخاسته از لنفوم فولیکولار، عودکرده یا مقاوم پس از ۲ خط درمان یا بیشتر

دارودوزروشزمان تجویز
دوره ۱، روز ۱ (پیش‌درمان)
اوبینوتوزوماب۱۰۰۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
دوره ۱
گلوفیتاماب۲٫۵ میلی‌گرم (روز ۸)، ۱۰ میلی‌گرم (روز ۱۵)وریدیروز ۸ و ۱۵
دوره ۲ تا ۱۲
گلوفیتاماب۳۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۱۲ دوره (مدت ثابت)

پیش‌دارو پیش از هر دوز شامل دگزامتازون؛ بستری در طول و تا ۲۴ ساعت پس از دوز ۲٫۵ میلی‌گرم (و پس از دوزهای بعد در صورت CRS قبلی) [۱۹، ۴۱].

شواهد: NP30179 (گلوفیتاماب) (۲۰۲۲)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

مولتیپل میلوما

ویژگی‌های کلی مولتیپل میلوما
بیماریسلول منشأ و سیریافته‌های شاخصرویکردهای درمانی اصلی
مولتیپل میلوماپلاسماسل؛ سیر مزمن با عودهای مکرر≥۱۰٪ پلاسماسل تک‌دودمانی همراه آسیب عضوی (کلسیم بالا، نارسایی کلیه، کم‌خونی، ضایعات استخوانی) یا نشانگرهای ویژه [۵]درمان القایی سه‌دارویی VRd [۲۲] یا چهاردارویی D-VRd [۲۰]، پیوند اتولوگ و نگه‌دارنده؛ در عود، ترکیب‌هایی مانند پومالیدومید + بورتزومیب + دگزامتازون [۲۳] و سپس CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوگانه [۱۶، ۱۷، ۱۸]

جزئیات بیشتر در صفحه مولتیپل میلوما آمده است.

ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

CAR-T (ایده‌کابتاژن ویکلوسل و سیلتاکابتاژن اتولوسل): پیش‌دارو با استامینوفن و آنتی‌هیستامین H1؛ از کورتیکواستروئید پیشگیرانه پرهیز شود [۱۶، ۱۷، ۳۸، ۳۹].

ویژه پزشکانرژیم‌های درمانی و دوز در مولتیپل میلوما، ۶ رژیم
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز در مولتیپل میلوما

VRd (SWOG S0777)

مولتیپل میلومای تازه‌تشخیصطول هر دوره: هر ۲۱ روز

مولتیپل میلومای تازه‌تشخیص

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
بورتزومیب۱٫۳ میلی‌گرم/مترمربعوریدی (در S0777)روز ۱، ۴، ۸ و ۱۱
لنالیدومید۲۵ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروز ۱ تا ۱۴
دگزامتازون۲۰ میلی‌گرم در روزخوراکیروز ۱، ۲، ۴، ۵، ۸، ۹، ۱۱ و ۱۲
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۸ دوره القا در S0777

برنامه پس از القا در چکیده ذکر نشده و طبق صفحه مولتیپل میلوما و رهنمودها تعیین می‌شود [۲۲].

D-VRd (PERSEUS)

مولتیپل میلومای تازه‌تشخیص مناسب پیوند اتولوگ (۷۰ سال و کمتر)طول هر دوره: هر ۲۸ روز

مولتیپل میلومای تازه‌تشخیص مناسب پیوند اتولوگ (۷۰ سال و کمتر)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
القا (۴ دوره) و تحکیم (۲ دوره)
داراتوموماب زیرجلدی۱۸۰۰ میلی‌گرم (با هیالورونیداز ۳۰٬۰۰۰ واحد)زیرجلدیالقا: هفتگی هفته ۱ تا ۸، هر ۲ هفته هفته ۹ تا ۱۶؛ تحکیم: هر ۲ هفته
القا و تحکیم
بورتزومیب۱٫۳ میلی‌گرم/مترمربعزیرجلدیروز ۱، ۴، ۸ و ۱۱
لنالیدومید۲۵ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروز ۱ تا ۲۱
دگزامتازون۴۰ میلی‌گرمخوراکی یا وریدیروز ۱ تا ۴ و ۹ تا ۱۲
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۴ دوره القا ← جمع‌آوری سلول بنیادی، شیمی‌درمانی با دوز بالا و پیوند اتولوگ ← ۲ دوره تحکیم (طی ۱۲ هفته پس از پیوند)

در روزهای تزریق داراتوموماب، دگزامتازون به‌عنوان پیش‌دارو داده می‌شود. نگه‌دارنده با داراتوموماب + لنالیدومید در PERSEUS پژوهشی بود و اثر آن در برچسب اثبات‌شده تلقی نشده است [۲۰، ۳۶].

شواهد: PERSEUS (۲۰۲۴)

پومالیدومید + بورتزومیب + دگزامتازون (OPTIMISMM)

مولتیپل میلومای عودکرده پس از ۱ تا ۳ خط درمان قبلی شامل لنالیدومیدطول هر دوره: هر ۲۱ روز

مولتیپل میلومای عودکرده پس از ۱ تا ۳ خط درمان قبلی شامل لنالیدومید

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پومالیدومید۴ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروز ۱ تا ۱۴
بورتزومیب۱٫۳ میلی‌گرم/مترمربعوریدی یا زیرجلدیدوره ۱ تا ۸: روز ۱، ۴، ۸ و ۱۱؛ سپس روز ۱ و ۸
دگزامتازون۲۰ میلی‌گرم (بالای ۷۵ سال: ۱۰ میلی‌گرم)خوراکیروز تزریق بورتزومیب و روز بعد از آن
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
طبق پروتکل OPTIMISMM

دوزها از چکیده کارآزمایی است [۲۳].

ایده‌کابتاژن ویکلوسل (CAR-T؛ KarMMa-3)

مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم پس از ۲ خط درمان یا بیشتر شامل داروی ایمونومدولاتور، مهارکننده پروتئازوم و آنتی‌بادی ضد CD38طول هر دوره: یک‌باره

مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم پس از ۲ خط درمان یا بیشتر شامل داروی ایمونومدولاتور، مهارکننده پروتئازوم و آنتی‌بادی ضد CD38

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
لنفودپلشن
سیکلوفسفامید + فلودارابینسیکلوفسفامید ۳۰۰ میلی‌گرم/مترمربع + فلودارابین ۳۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی۳ روز
تزریق یک‌باره
ایده‌کابتاژن ویکلوسل۳۰۰ تا ۵۱۰ × ۱۰⁶ سلول CAR مثبتوریدی۲ روز پس از پایان لنفودپلشن
طول هر دوره
یک‌باره
مدت درمان
یک‌باره

دسترسی به توسیلیزوماب [۱۶، ۳۸].

شواهد: KarMMa-3 (تحلیل به‌روزشده) (۲۰۲۴)، KarMMa-3 (۲۰۲۳)

سیلتاکابتاژن اتولوسل (CAR-T؛ CARTITUDE-4)

مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۱ خط درمان شامل مهارکننده پروتئازوم و داروی ایمونومدولاتور، مقاوم به لنالیدومیدطول هر دوره: یک‌باره

مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۱ خط درمان شامل مهارکننده پروتئازوم و داروی ایمونومدولاتور، مقاوم به لنالیدومید

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
لنفودپلشن
سیکلوفسفامید + فلودارابینسیکلوفسفامید ۳۰۰ میلی‌گرم/مترمربع + فلودارابین ۳۰ میلی‌گرم/مترمربع در روزوریدی۳ روز
تزریق یک‌باره
سیلتاکابتاژن اتولوسل۰٫۵ تا ۱٫۰ × ۱۰⁶ سلول CAR مثبت زنده/کیلوگرم (حداکثر ۱ × ۱۰⁸)وریدی۲ تا ۴ روز پس از پایان لنفودپلشن
طول هر دوره
یک‌باره
مدت درمان
یک‌باره

از فیلتر کاهنده لکوسیت استفاده نشود [۱۷، ۳۹].

شواهد: CARTITUDE-4 (بقای کلی) (۲۰۲۶)، CARTITUDE-4 (۲۰۲۳)

تکلیستاماب تک‌دارویی (MajesTEC-1)

مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۴ خط درمان شامل مهارکننده پروتئازوم، داروی ایمونومدولاتور و آنتی‌بادی ضد CD38طول هر دوره: هفتگی

مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۴ خط درمان شامل مهارکننده پروتئازوم، داروی ایمونومدولاتور و آنتی‌بادی ضد CD38

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
افزایش پلکانی
تکلیستاماب۰٫۰۶ میلی‌گرم/کیلوگرم (روز ۱)، ۰٫۳ میلی‌گرم/کیلوگرم (روز ۴)، ۱٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم (روز ۷)زیرجلدیروز ۱، ۴ و ۷
ادامه
تکلیستاماب۱٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم هفتگی (پس از دست‌کم ۶ ماه پاسخ کامل یا بهتر: هر ۲ هفته)زیرجلدیهفتگی
طول هر دوره
هفتگی
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

۱ تا ۳ ساعت پیش از هر دوز مرحله پلکانی: دگزامتازون ۱۶ میلی‌گرم، دیفن‌هیدرامین ۵۰ میلی‌گرم و استامینوفن ۶۵۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم. بستری ۴۸ ساعت پس از دوزهای پلکانی ۱ و ۲. پیشگیری ضدویروسی از زونا قابل‌بررسی است. ترکیب تکلیستاماب با داراتوموماب زیرجلدی برای بیماران پس از دست‌کم ۱ خط درمان نیز در برچسب آمده است [۱۸، ۴۰].

شواهد: MajesTEC-1 (۲۰۲۲)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه بیماران

پس از تشخیص چه کنم؟

ویژه بیماران
راهنمای بیمار: آغاز مسیر درمان سرطان خون۱ / ۵
۱

نام دقیق بیماری خود را بدانید

«سرطان خون» نام ده‌ها بیماری متفاوت است. از پزشک بپرسید نوع دقیق بیماری شما چیست، حاد است یا مزمن، و نتایج آزمایش‌های ژنتیکی چه چیزی نشان داده‌اند.

۲

همه بیماران فوراً درمان نمی‌شوند

اگر بیماری شما کندرشد است، پزشک ممکن است «پیگیری فعال» را پیشنهاد کند. این به معنای بی‌توجهی نیست؛ شروع زودهنگام درمان در این موارد سودی ندارد و پیگیری منظم بهترین کار است.

۳

از عفونت پیشگیری کنید

بسیاری از درمان‌ها دفاع بدن را ضعیف می‌کنند. دست‌ها را مرتب بشویید، از تماس با افراد بیمار دوری کنید و هر تبی را فوراً به تیم درمان اطلاع دهید.

۴

درمان‌های جدید را بشناسید

داروهای خوراکی هدفمند، CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوگانه امید زیادی برای بیمارانی که قبلاً گزینه کمی داشتند ایجاد کرده‌اند. بپرسید آیا این درمان‌ها یا کارآزمایی‌های بالینی برای شما مناسب‌اند.

۵

به سلامت روان و خانواده توجه کنید

درمان سرطان خون ممکن است طولانی باشد. کمک گرفتن از مشاور، گروه‌های حمایتی و خانواده بخشی از درمان است، نه نشانه ضعف.

پرسش‌های متداول

تفاوت لوسمی و لنفوم چیست؟

لوسمی عمدتاً در مغز استخوان و خون جریان دارد، در حالی که لنفوم بیشتر در غدد لنفاوی و بافت‌های لنفاوی شکل می‌گیرد. البته مرز آن‌ها گاهی نزدیک است؛ برای نمونه CLL و لنفوم لنفوسیتی کوچک یک بیماری با دو نحوه بروز هستند [۲].

آیا سرطان خون درمان‌پذیر است؟

بسیاری از انواع آن درمان قطعی دارند یا برای سال‌ها به‌خوبی کنترل می‌شوند. برای نمونه بیشتر مبتلایان به لنفوم هوچکین پیشرفته با درمان‌های جدید پس از دو سال بدون پیشرفت بیماری هستند [۱۳] و در CML با داروی خوراکی ایماتینیب، بقای کلی ۱۰ ساله ۸۳٫۳٪ گزارش شده است [۸]. پیش‌آگهی به نوع بیماری، ویژگی‌های ژنتیکی و سن بستگی دارد.

آیا برای تشخیص حتماً باید از مغز استخوان نمونه گرفت؟

برای لوسمی‌های حاد و میلوما معمولاً بله [۴، ۵]. اما در CLL تشخیص اغلب با فلوسیتومتری خون محیطی ممکن است [۳] و در لنفوم، نمونه‌برداری از غده لنفاوی و PET-CT اهمیت بیشتری دارد [۶].

CAR-T چه عوارضی دارد؟

مهم‌ترین عوارض، سندرم آزادسازی سیتوکین (تب، افت فشار خون) و عوارض عصبی (گیجی، اختلال در گفتار) هستند که معمولاً در روزها تا هفته‌های اول رخ می‌دهند و در مراکز مجرب قابل‌کنترل‌اند [۱۴، ۱۷]. به همین دلیل بیمار پس از تزریق مدتی نزدیک مرکز درمانی تحت نظر می‌ماند.

پیوند مغز استخوان چه زمانی لازم است؟

پیوند اتولوگ معمولاً در میلوما و برخی لنفوم‌های عودکرده و پیوند آلوژنیک در لوسمی‌های حاد پرخطر یا عودکرده به کار می‌رود [۴، ۷]. تصمیم درباره پیوند به نوع بیماری، پاسخ به درمان، سن و وضعیت عمومی بستگی دارد.

ویژه پزشکان

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکان۲ یافته کلیدی · کارآزمایی‌های شاخص در لوسمی‌ها · +۳ بخش دیگر
ویژه پزشکان
۹۲٪
بقای بدون پیشرفت دوساله با نیولوماب + AVD در لنفوم هوچکین پیشرفته
در برابر ۸۳٪ با برنتوکسیماب ودوتین + AVD؛ HR ۰٫۴۵؛ S1826 [۱۳]
۵۴٫۶٪
بقای کلی ۴ ساله با axi-cel در LBCL زودعودکننده
در برابر ۴۶٫۰٪ با درمان استاندارد؛ HR ۰٫۷۳؛ ZUMA-7 [۱۵]
ویژه پزشکان
کارآزمایی‌های شاخص در لوسمی‌ها
بیماریکارآزماییمداخلهنتیجه اصلی
CLL (درمان‌نشده، ≤۷۰ سال)E1912ایبروتینیب + ریتوکسیماب در برابر FCRPFS: HR ۰٫۳۷؛ بقای کلی: HR ۰٫۴۷ (میانه پیگیری ۵٫۸ سال) [۹]
CLL درمان‌نشدهFLAIRایبروتینیب + ونتوکلاکس با مدت هدایت‌شده بر اساس MRD در برابر FCR و ایبروتینیب تنهاPFS پنج‌ساله ۹۳٫۹٪ در برابر ۵۸٫۱٪ (FCR) و ۷۹٫۰٪ (ایبروتینیب تنها) [۲۱]
CLL (با بیماری‌های همراه)CLL14ونتوکلاکس + اوبینوتوزوماب (Obinutuzumab) با مدت ثابتمیانه PFS ۷۶٫۲ در برابر ۳۶٫۴ ماه؛ HR ۰٫۴۰ (پیگیری شش‌ساله) [۱۰]
B-ALL با MRD منفی (۳۰–۷۰ سال)E1910افزودن بلیناتوموماب به تحکیمبقای کلی سه‌ساله ۸۵٪ در برابر ۶۸٪؛ HR ۰٫۴۱ [۱۲]
B-ALL عودکرده/مقاومTOWERبلیناتوموماب (Blinatumomab) در برابر شیمی‌درمانیمیانه بقای کلی ۷٫۷ در برابر ۴٫۰ ماه؛ HR ۰٫۷۱ [۱۱]
ویژه پزشکان
کارآزمایی‌های شاخص در لنفوم‌ها
بیماریکارآزماییمداخلهنتیجه اصلی
LBCL زودعودکنندهZUMA-7آکسی‌کابتاژن سیلولوسل (Axicabtagene ciloleucel) در برابر شیمی‌درمانی + پیوند اتولوگEFS دوساله ۴۱٪ در برابر ۱۶٪؛ HR ۰٫۴۰ [۱۴]
DLBCL پس از ≥۲ خط درمانفاز ۲ گلوفیتامابگلوفیتاماب (Glofitamab)، آنتی‌بادی دوگانه CD20×CD3 با مدت ثابتپاسخ کامل ۳۹٪؛ ۳۵٪ در بیماران با CAR-T قبلی [۱۹]
ویژه پزشکان
کارآزمایی‌های شاخص در مولتیپل میلوما
بیماریکارآزماییمداخلهنتیجه اصلی
میلومای تازه‌تشخیص (بدون پیوند فوری)SWOG S0777بورتزومیب + لنالیدومید + دگزامتازون (VRd) در برابر لنالیدومید + دگزامتازونمیانه PFS ۴۳ در برابر ۳۰ ماه؛ میانه بقای کلی ۷۵ در برابر ۶۴ ماه [۲۲]
میلومای تازه‌تشخیص، مناسب پیوندPERSEUSداراتوموماب (Daratumumab) + VRd (چهاردارویی) در برابر VRdMRD منفی ۷۵٫۲٪ در برابر ۴۷٫۵٪؛ HR پیشرفت یا مرگ ۰٫۴۲ [۲۰]
میلومای عودکرده پس از لنالیدومید (۱–۳ خط قبلی)OPTIMISMMپومالیدومید + بورتزومیب + دگزامتازون در برابر بورتزومیب + دگزامتازونمیانه PFS ۱۱٫۲ در برابر ۷٫۱ ماه؛ HR ۰٫۶۱ [۲۳]
میلومای عودکرده (۲–۴ خط قبلی)KarMMa-3ایده‌کابتاژن ویکلوسل (Idecabtagene vicleucel) در برابر رژیم‌های استانداردمیانه PFS ۱۳٫۳ در برابر ۴٫۴ ماه؛ HR ۰٫۴۹ [۱۶]
میلومای مقاوم به لنالیدومید (۱–۳ خط قبلی)CARTITUDE-4سیلتاکابتاژن اتولوسل (Ciltacabtagene autoleucel) در برابر درمان استانداردHR پیشرفت یا مرگ ۰٫۲۶؛ MRD منفی ۶۰٫۶٪ در برابر ۱۵٫۶٪ [۱۷]
میلومای سه‌گروه‌دریافت‌کردهMajesTEC-1 (فاز ۱–۲)تکلیستاماب (Teclistamab)، آنتی‌بادی دوگانه BCMA×CD3پاسخ کلی ۶۳٫۰٪؛ پاسخ کامل یا بهتر ۳۹٫۴٪ [۱۸]

جزئیات بیشتر هر بیماری در صفحات لوسمی، لنفوم و مولتیپل میلوما آمده است.

ویژه پزشکان

ایمنی‌درمانی هدایت‌کننده سلول T: سود و عوارض

CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوگانه هر دو سلول T را علیه آنتی‌ژن‌هایی مانند CD19، CD20 یا BCMA هدایت می‌کنند و عوارض مشترکی دارند. در ZUMA-7، سندرم آزادسازی سیتوکین (CRS) درجه ≥۳ در ۶٪ و عوارض عصبی درجه ≥۳ در ۲۱٪ دریافت‌کنندگان axi-cel دیده شد [۱۴]. در CARTITUDE-4، CRS در ۷۶٫۱٪ (درجه ۳ یا ۴: ۱٫۱٪) رخ داد و فلج اعصاب کرانیال (۹٫۱٪) و نوروپاتی محیطی مرتبط با CAR-T نیز گزارش شد [۱۷]. با آنتی‌بادی‌های دوگانه، CRS معمولاً خفیف است، اما سیتوپنی و عفونت شایع‌اند؛ در MajesTEC-1، عفونت در ۷۶٫۴٪ (درجه ۳ یا ۴: ۴۴٫۸٪) بیماران رخ داد [۱۸]. بنابراین پیشگیری از عفونت، پایش ایمونوگلوبولین‌ها و انجام درمان در مرکزی مجرب در مدیریت CRS و ICANS ضروری است.

روند کلی، انتقال این درمان‌ها به خطوط زودتر است: CAR-T در خط دوم LBCL بقای کلی را بهبود داد [۱۵] و در میلوما پس از ۱ تا ۳ خط درمان قبلی، به کاهش چشمگیر خطر پیشرفت انجامید [۱۷].

شواهد علمی

مطالعات کلیدی برگزیده

۱۵ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پیامدهای بلندمدت درمان با ایماتینیب در لوسمی میلوئید مزمن

N Engl J Med · 2017
۸۳٫۳٪بقای کلی ۱۰ ساله (گروه ایماتینیب)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پیامدهای طولانی‌مدت ایبروتینیب-ریتوکسیماب و شیمی‌ایمنی‌درمانی در لوسمی لنفوسیتی مزمن: نتایج به‌روزشده کارآزمایی E1912

Blood · 2022
HR ۰٫۳۷بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

درمان هدایت‌شده بر اساس بیماری باقی‌مانده قابل اندازه‌گیری در لوسمی لنفوسیتی مزمن

N Engl J Med · 2025
۹۳٫۹٪ (ایبروتینیب-ونتوکلاکس)، ۷۹٫۰٪ (ایبروتینیب تنها)، ۵۸٫۱٪ (FCR)بقای بدون پیشرفت پنج‌ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پیگیری طولانی‌مدت: ونتوکلاکس و آزاسیتیدین در لوسمی میلوئید حاد درمان‌نشده در بیماران ناتوان از شیمی‌درمانی شدید

Am J Hematol · 2024
۱۴٫۷ در برابر ۹٫۶ ماهمیانه بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیولوماب + AVD در لنفوم هوچکین کلاسیک مرحله پیشرفته

N Engl J Med · 2024
HR ۰٫۴۸بقای بدون پیشرفت (تحلیل میانی دوم)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی

شیمی‌درمانی CHOP همراه با ریتوکسیمب در مقایسه با CHOP به‌تنهایی در بیماران سالمند مبتلا به لنفوم سلول B بزرگ منتشر

N Engl J Med · 2002
۷۶٪ در برابر ۶۳٪ (CHOP همراه با ریتوکسیمب در برابر CHOP به‌تنهایی)نرخ پاسخ کامل
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

داراتوموماب، بورتزومیب، لنالیدومید و دگزامتازون برای مولتیپل میلوما

N Engl J Med · 2024
۸۴٫۳٪ در برابر ۶۷٫۷٪بقای بدون پیشرفت ۴۸ ماهه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بلیناتوموماب در لوسمی لنفوبلاستیک حاد MRD منفی در بزرگسالان

N Engl J Med · 2024
۸۵٪ در برابر ۶۸٪بقای کلی ۳ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بلیناتوموماب در برابر شیمی‌درمانی در لوسمی لنفوبلاستیک حاد پیشرفته

N Engl J Med · 2017
۷٫۷ ماه در برابر ۴٫۰ ماهmedian بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

ونتوکلاکس-اوبینوتوزوماب در لوسمی لنفوسیتی مزمن درمان‌نشده: نتایج شش‌ساله مطالعه تصادفی فاز ۳

Blood · 2024
۷۶٫۲ در برابر ۳۶٫۴ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بقای بیماران با آکسی‌کابتاژن سیلولوسل در لنفوم سلول B بزرگ

N Engl J Med · 2023
۴۷٫۲ ماهمدت پیگیری میانه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۱-۲

تکلیستاماب در مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم

N Engl J Med · 2022
۶۳٫۰٪میزان پاسخ کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پولاتوزوماب ودوتین در لنفوم منتشر سلول B بزرگ درمان‌نشده

N Engl J Med · 2022
۷۶٫۷٪ در برابر ۷۰٫۲٪بقای بدون پیشرفت ۲ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

آکسی‌کابتاژن سیلولوسل به‌عنوان درمان خط دوم لنفوم سلول B بزرگ

N Engl J Med · 2022
۸٫۳ در برابر ۲٫۰ ماهمیانه بقای بدون رویداد
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

سیلتا-سل یا درمان استاندارد در مولتیپل میلومای مقاوم به لنالیدومید

N Engl J Med · 2023
HR ۰٫۲۶بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه

رهنمودهای بالینی

۹ مورد
رهنمود بالینی

رهنمودهای EHA برای مدیریت لوسمی لنفوسیتی مزمن و تبدیل ریشتر

HemaSphere · 2026درمان فقط زمانی آغاز شود که معیارهای iwCLL برقرار باشند.
۹توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

توصیه‌های ۲۰۲۵ شبکه لوسمی اروپا (ELN) برای مدیریت لوسمی میلوئید مزمن

Leukemia · 2025داروهای خط اول شامل ایماتینیب (۴۰۰ میلی‌گرم روزانه)، داساتینیب (۱۰۰ میلی‌گرم روزانه)، نیلوتینیب (۳۰۰ میلی‌گرم …
۴توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

رهنمودهای مبتنی بر شواهد EHA-EMN برای تشخیص، درمان و پیگیری بیماران مبتلا به میلوم مولتیپل

Nat Rev Clin Oncol · 2025
خلاصه رهنموددامنه و پیام‌های اصلی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

لنفوم‌ها: راهنمای بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Annals of Oncology · 2025
خلاصه رهنموددامنه و پیام‌های اصلی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

تشخیص، عوامل پیش‌آگهی و ارزیابی لوسمی لنفوبلاستیک حاد در بزرگسالان: توصیه‌های ۲۰۲۴ شبکه لوسمی اروپا از یک پانل متخصصان اروپایی

Blood · 2024
خلاصه رهنموددامنه و پیام‌های اصلی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

تشخیص و مدیریت لوسمی میلوئید حاد در بزرگسالان: توصیه‌های ۲۰۲۲ پانل بین‌المللی متخصصان از طرف شبکه لوسمی اروپا (ELN)

Blood · 2022گروه خطر مطلوب: t(8;21)(q22;q22.1)/RUNX1::RUNX1T1؛ inv(16)(p13.1q22) یا t(16;16)(p13.1;q22)/CBFB::MYH11؛ جهش N…
۷توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

رهنمودهای iwCLL برای تشخیص، اندیکاسیون‌های درمان، ارزیابی پاسخ و مراقبت حمایتی در لوسمی لنفوسیتی مزمن

Blood · 2018تعریف CLL: وجود دست‌کم ۵ × ۱۰ ۹ در لیتر لنفوسیت B کلونال در خون محیطی؛ در صورت کمتر بودن این تعداد همراه با بز…
۵توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

معیارهای به‌روزشده گروه کاری بین‌المللی میلوما (IMWG) برای تشخیص مولتیپل میلوما

Lancet Oncol · 2014تعریف مولتیپل میلوما: سلول‌های پلاسمای کلونال در مغز استخوان دست‌کم ۱۰٪ یا پلاسماسیتومای استخوانی یا خارج‌استخ…
۴توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

توصیه‌ها برای ارزیابی اولیه، مرحله‌بندی و ارزیابی پاسخ در لنفوم هوچکین و غیرهوچکین: طبقه‌بندی لوگانو

J Clin Oncol · 2014PET-CT با FDG به‌طور رسمی در مرحله‌بندی استاندارد لنفوم‌های FDG‌دوست گنجانده می‌شود.
۶توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه

پرسش‌های رایج

علائم سرطان خون چیست؟

داروهای مرتبط

ایبروتینیب (ایمبروویکا)ایماتینیب (گلیوک)بورتزومیب (ولکید)دوکسوروبیسین (آدریامایسین)ریتوکسیماب (ریتوکسان/مب‌ترا)سیکلوفسفامید (اندوکسان)لنالیدومید (رولیمید)ونتوکلاکس (ونکلکستا)داراتوموماب (دارزالکس)

راهنماهای کاربردی

مراحل پیوند سلول‌های بنیادی: از آماده‌شدن تا پیوندعوارض حین پیوند در بخش پیوندپس از ترخیص از بخش پیوند: مراقبت در خانهعوارض طولانی‌مدت و مزمن پس از پیوند

منابع علمی

۴۱ منبع
نمایش همه منابع، ۲۴ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    The 5th edition of the World Health Organization Classification of Haematolymphoid Tumours: Myeloid and Histiocytic/Dendritic NeoplasmsKhoury JD, Solary E, Abla O, Akkari Y, Alaggio R, Apperley JF, et al · Leukemia · 2022;36:1703-1719
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  2. ۲
    The 5th edition of the World Health Organization Classification of Haematolymphoid Tumours: Lymphoid NeoplasmsAlaggio R, Amador C, Anagnostopoulos I, Attygalle AD, Araujo IBO, Berti E, et al · Leukemia · 2022;36:1720-1748
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  3. ۳
    iwCLL guidelines for diagnosis, indications for treatment, response assessment, and supportive management of CLLHallek M, Cheson BD, Catovsky D, Caligaris-Cappio F, Dighiero G, Döhner H, et al · Blood · 2018;131:2745-2760
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  4. ۴
    Diagnosis and management of AML in adults: 2022 recommendations from an international expert panel on behalf of the ELNDöhner H, Wei AH, Appelbaum FR, Craddock C, DiNardo CD, Dombret H, et al · Blood · 2022;140:1345-1377
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱
  5. ۵
    International Myeloma Working Group updated criteria for the diagnosis of multiple myelomaRajkumar SV, Dimopoulos MA, Palumbo A, Blade J, Merlini G, Mateos MV, et al · Lancet Oncol · 2014;15:e538-e548
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  6. ۶
    Recommendations for initial evaluation, staging, and response assessment of Hodgkin and non-Hodgkin lymphoma: the Lugano classificationCheson BD, Fisher RI, Barrington SF, Cavalli F, Schwartz LH, Zucca E, et al · J Clin Oncol · 2014;32:3059-3068
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  7. ۷
    Hematopoietic Stem-Cell TransplantationCopelan EA · N Engl J Med · 2006;354:1813-1826
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  8. ۸
    Long-Term Outcomes of Imatinib Treatment for Chronic Myeloid LeukemiaHochhaus A, Larson RA, Guilhot F, Radich JP, Branford S, Hughes TP, et al · N Engl J Med · 2017;376:917-927
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  9. ۹
    Long-term outcomes for ibrutinib-rituximab and chemoimmunotherapy in CLL: updated results of the E1912 trialShanafelt TD, Wang XV, Hanson CA, Paietta EM, O'Brien S, Barrientos J, et al · Blood · 2022;140:112-120
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  10. ۱۰
    Venetoclax-obinutuzumab for previously untreated chronic lymphocytic leukemia: 6-year results of the randomized phase 3 CLL14 studyAl-Sawaf O, Robrecht S, Zhang C, Olivieri S, Chang YM, Fink AM, et al · Blood · 2024;144:1924-1935
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  11. ۱۱
    Blinatumomab versus Chemotherapy for Advanced Acute Lymphoblastic LeukemiaKantarjian H, Stein A, Gökbuget N, Fielding AK, Schuh AC, Ribera JM, et al · N Engl J Med · 2017;376:836-847
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  12. ۱۲
    Blinatumomab for MRD-Negative Acute Lymphoblastic Leukemia in AdultsLitzow MR, Sun Z, Mattison RJ, Paietta EM, Roberts KG, Zhang Y, et al · N Engl J Med · 2024;391:320-333
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  13. ۱۳
    Nivolumab+AVD in Advanced-Stage Classic Hodgkin's LymphomaHerrera AF, LeBlanc M, Castellino SM, Li H, Rutherford SC, Evens AM, et al · N Engl J Med · 2024;391:1379-1389
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  14. ۱۴
    Axicabtagene Ciloleucel as Second-Line Therapy for Large B-Cell LymphomaLocke FL, Miklos DB, Jacobson CA, Perales MA, Kersten MJ, Oluwole OO, et al · N Engl J Med · 2022;386:640-654
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  15. ۱۵
    Survival with Axicabtagene Ciloleucel in Large B-Cell LymphomaWestin JR, Oluwole OO, Kersten MJ, Miklos DB, Perales MA, Ghobadi A, et al · N Engl J Med · 2023;389:148-157
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  16. ۱۶
    Ide-cel or Standard Regimens in Relapsed and Refractory Multiple MyelomaRodriguez-Otero P, Ailawadhi S, Arnulf B, Patel K, Cavo M, Nooka AK, et al · N Engl J Med · 2023;388:1002-1014
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  17. ۱۷
    Cilta-cel or Standard Care in Lenalidomide-Refractory Multiple MyelomaSan-Miguel J, Dhakal B, Yong K, Spencer A, Anguille S, Mateos MV, et al · N Engl J Med · 2023;389:335-347
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  18. ۱۸
    Teclistamab in Relapsed or Refractory Multiple MyelomaMoreau P, Garfall AL, van de Donk NWCJ, Nahi H, San-Miguel JF, Oriol A, et al · N Engl J Med · 2022;387:495-505
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  19. ۱۹
    Glofitamab for Relapsed or Refractory Diffuse Large B-Cell LymphomaDickinson MJ, Carlo-Stella C, Morschhauser F, Bachy E, Corradini P, Iacoboni G, et al · N Engl J Med · 2022;387:2220-2231
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  20. ۲۰
    Daratumumab, Bortezomib, Lenalidomide, and Dexamethasone for Multiple MyelomaSonneveld P, Dimopoulos MA, Boccadoro M, Quach H, Ho PJ, Beksac M, et al · N Engl J Med · 2024;390:301-313
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  21. ۲۱
    Measurable Residual Disease-Guided Therapy for Chronic Lymphocytic LeukemiaMunir T, Girvan S, Cairns DA, Bloor A, Allsup D, Varghese AM, et al · N Engl J Med · 2025;393:1177-1190
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  22. ۲۲
    Bortezomib with lenalidomide and dexamethasone versus lenalidomide and dexamethasone alone in patients with newly diagnosed myeloma without intent for immediate autologous stem-cell transplant (SWOG S0777): a randomised, open-label, phase 3 trialDurie BGM, Hoering A, Abidi MH, Rajkumar SV, Epstein J, Kahanic SP, et al · Lancet · 2017;389:519-527
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  23. ۲۳
    Pomalidomide, bortezomib, and dexamethasone for patients with relapsed or refractory multiple myeloma previously treated with lenalidomide (OPTIMISMM): a randomised, open-label, phase 3 trialRichardson PG, Oriol A, Beksac M, Liberati AM, Galli M, Schjesvold F, et al · Lancet Oncol · 2019;20:781-794
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  24. ۲۴
    CHOP Chemotherapy plus Rituximab Compared with CHOP Alone in Elderly Patients with Diffuse Large-B-Cell LymphomaCoiffier B, Lepage E, Brière J, Herbrecht R, Tilly H, Bouabdallah R, et al · N Engl J Med · 2002;346:235-242
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  25. ۲۵
    Salvage regimens with autologous transplantation for relapsed large B-cell lymphoma in the rituximab eraGisselbrecht C, Glass B, Mounier N, Singh Gill D, Linch DC, Trneny M, et al · J Clin Oncol · 2010;28:4184-4190
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  26. ۲۶
    EHA Guidelines on management of chronic lymphocytic leukemia and Richter transformationEichhorst B, Ghia P, Bosch F, et al · HemaSphere · 2026
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  27. ۲۷
    GLEEVEC (imatinib mesylate) tablets — Prescribing InformationNovartis Pharmaceuticals Corporation · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  28. ۲۸
    IMBRUVICA (ibrutinib) capsules, tablets and oral suspension — Prescribing InformationPharmacyclics LLC / Janssen Biotech · FDA label · 2025
    منبع بازگشت به متن
  29. ۲۹
    RITUXAN (rituximab) injection — Prescribing InformationGenentech, Inc · FDA label · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  30. ۳۰
    VENCLEXTA (venetoclax) tablets — Prescribing InformationAbbVie Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  31. ۳۱
    GAZYVA (obinutuzumab) injection — Prescribing InformationGenentech, Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  32. ۳۲
    Fixed-duration ibrutinib-venetoclax versus chlorambucil-obinutuzumab in previously untreated chronic lymphocytic leukaemia (GLOW): 4-year follow-up from a multicentre, open-label, randomised, phase 3 trialNiemann CU, Munir T, Moreno C, Owen C, Follows GA, Benjamini O, et al · Lancet Oncol · 2023;24:1423-1433
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  33. ۳۳
    BLINCYTO (blinatumomab) for injection — Prescribing InformationAmgen Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  34. ۳۴
    POLIVY (polatuzumab vedotin-piiq) for injection — Prescribing InformationGenentech, Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  35. ۳۵
    OPDIVO (nivolumab) injection — Prescribing InformationE.R. Squibb & Sons, L.L.C. (Bristol-Myers Squibb) · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  36. ۳۶
    DARZALEX FASPRO (daratumumab and hyaluronidase-fihj) injection — Prescribing InformationJanssen Biotech, Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  37. ۳۷
    YESCARTA (axicabtagene ciloleucel) suspension for intravenous infusion — Prescribing InformationKite Pharma, Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  38. ۳۸
    ABECMA (idecabtagene vicleucel) suspension for intravenous infusion — Prescribing InformationCelgene Corporation (Bristol-Myers Squibb) · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  39. ۳۹
    CARVYKTI (ciltacabtagene autoleucel) suspension for intravenous infusion — Prescribing InformationJanssen Biotech, Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  40. ۴۰
    TECVAYLI (teclistamab-cqyv) injection — Prescribing InformationJanssen Biotech, Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  41. ۴۱
    COLUMVI (glofitamab-gxbm) injection — Prescribing InformationGenentech, Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.

مطالب مرتبط

لوسمی (سرطان خون)علائم، روش‌های تشخیص، طبقه‌بندی ریسک و جدیدترین درمان‌های چهار نوع اصلی لوسمی: AML، ALL، CML و CLL. مولتیپل میلومامعیارهای تشخیص CRAB و SLiM، MGUS و میلومای خاموش، درمان القایی چهاردارویی، پیوند، نگه‌دارنده و ایمنی‌درمانی‌های نوین در مولتیپل میلوما. لنالیدومید۲۷ مهر ۱۴۰۵ لنالیدومید (رولیمید) لنالیدومید (رولیمید) چیست؟ کاربرد در مولتیپل میلوما و درمان نگهدارنده، MDS و لنفوم؛ عوارض، خطر لخته، برنامه REMS و پیشگیری از بارداری.