جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
نوع سرطان

لنفوم

لنفوم هوچکین و غیرهوچکین؛ از PET-CT و مرحله‌بندی لوگانو تا CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوویژه

به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵۹ دقیقه مطالعه۵۳ منبع علمی
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • لنفوم سرطان لنفوسیت‌هاست و به دو گروه بزرگ هوچکین و غیرهوچکین تقسیم می‌شود؛ ده‌ها زیرگروه با رفتار و درمان متفاوت وجود دارد [۱].
  • تشخیص قطعی فقط با نمونه‌برداری بافتی ممکن است و مرحله‌بندی بر اساس معیارهای لوگانو و با PET-CT انجام می‌شود [۲، ۳].
  • در لنفوم هوچکین پیشرفته، رژیم نیولوماب + AVD (N-AVD) بقای بدون پیشرفت را در مقایسه با برنتوکسیماب ودوتین + AVD بهبود داد و در رهنمود EHA روش ترجیحی بیماران بالای ۶۰ سال و جایگزینی معتبر در بیماران جوان‌تر است؛ ABVD با هدایت PET نیز گزینه‌ای اثبات‌شده است [۵، ۱۳، ۲۵].
  • در لنفوم منتشر سلول B بزرگ (DLBCL)، رژیم R-CHOP درمان استاندارد خط اول است [۶، ۲۴]؛ رژیم جدیدتر Pola-R-CHP در بیماران با خطر متوسط یا بالا بقای بدون پیشرفت را اندکی بیشتر کرد، بدون تفاوت معنی‌دار در بقای کلی [۷].
  • در عود DLBCL، شیمی‌ایمنی‌درمانی نجات و پیوند سلول بنیادی اتولوگ درمان استاندارد بیماران مناسب است [۲۳، ۲۴، ۳۱]؛ در عود زودهنگام (کمتر از ۱۲ ماه پس از درمان اول)، سلول‌درمانی CAR-T در کارآزمایی‌ها بر این روش برتری داشته است [۸، ۹، ۱۹].
  • در لنفوم‌های فولیکولار و منتل، ترکیب‌های مبتنی بر ریتوکسیماب، بنداموستین، لنالیدومید و ایبروتینیب پایه درمان‌اند [۱۶، ۲۶، ۲۸، ۲۹]؛ آنتی‌بادی‌های دوویژه مانند گلوفیتاماب، اپکوریتاماب و موزونتوزوماب گزینه‌های جدیدتر برای عودهای متعددند [۱۰، ۱۱، ۱۲].

لنفوم چیست؟

لنفوم سرطانی است که از لنفوسیت‌ها، یعنی گلبول‌های سفید سیستم ایمنی، منشأ می‌گیرد. این سلول‌ها در غدد لنفاوی، طحال، مغز استخوان و بسیاری از بافت‌های دیگر حضور دارند؛ بنابراین لنفوم می‌تواند تقریباً در هر نقطه از بدن بروز کند، اما شایع‌ترین تظاهر آن بزرگی بدون درد غدد لنفاوی است.

طبقه‌بندی سازمان جهانی بهداشت (ویرایش پنجم) لنفوم‌ها را بر اساس نوع سلول (B، T یا NK)، ظاهر میکروسکوپی، نشانگرهای سطحی و ویژگی‌های ژنتیکی تقسیم‌بندی می‌کند [۱]. برای مقایسه لنفوم با سایر سرطان‌های خون به صفحه سرطان‌های خون مراجعه کنید.

مهم‌ترین انواع لنفوم
نوعرفتارویژگی‌هادرمان اصلی
لنفوم هوچکین کلاسیکتهاجمی ولی بسیار درمان‌پذیرسلول‌های رید-اشترنبرگ؛ شایع در جوانانN-AVD یا ABVD با هدایت PET؛ گزینه‌های دیگر BrECADD و BV-AVD [۴، ۵، ۱۳، ۱۸، ۲۵]
لنفوم منتشر سلول B بزرگ (DLBCL)تهاجمیشایع‌ترین لنفوم غیرهوچکین تهاجمی [۱]R-CHOP؛ گزینه جدیدتر Pola-R-CHP [۶، ۷، ۲۴]
لنفوم فولیکولارکندرشد (ایندولنت)سیر طولانی با دوره‌های عود و بهبودپیگیری فعال یا ایمنی‌شیمی‌درمانی مبتنی بر ریتوکسیماب، مانند بنداموستین-ریتوکسیماب [۱۴، ۲۶]
لنفوم سلول منتلمعمولاً تهاجمیبیان سیکلین D1ایمنی‌شیمی‌درمانی همراه با ایبروتینیب [۱۶، ۲۹]
لنفوم ناحیه حاشیه‌ای (MZL)کندرشدانواع خارج‌گرهی (MALT)، طحالی و گرهیبسته به محل؛ درمان عفونت هلیکوباکتر پیلوری در MALT معده [۱۷، ۲۲]

لنفوم‌های سلول T نیز گروه مهمی هستند که در این صفحه به‌طور مفصل پوشش داده نشده‌اند.

علائم و نشانه‌ها

  • بزرگی بدون درد غدد لنفاوی در گردن، زیر بغل یا کشاله ران که طی چند هفته برطرف نمی‌شود
  • سرفه، تنگی نفس یا احساس فشار در قفسه سینه (درگیری غدد مدیاستن)
  • درد یا احساس پری شکم به دلیل بزرگی طحال یا غدد شکمی
  • خستگی، خارش پوستی و عفونت‌های مکرر

علائم B

سه علامت عمومی که «علائم B» نامیده می‌شوند شامل تب بدون علت، تعریق شبانه شدید و کاهش وزن بی‌دلیل هستند. بر اساس معیارهای لوگانو، پسوند A یا B (نبود یا وجود این علائم) فقط در مرحله‌بندی لنفوم هوچکین گزارش می‌شود، اما وجود این علائم در همه انواع لنفوم از نظر بالینی اهمیت دارد [۲].

ویژه بیماران

علائم هشدار

ویژه بیماران
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

بیشتر غدد لنفاوی بزرگ ناشی از عفونت‌های ساده‌اند و طی چند هفته کوچک می‌شوند. اما در این موارد غده باید توسط پزشک بررسی شود:

  • غده‌ای که بدون درد، سفت یا رو به بزرگ شدن است یا بیش از چند هفته باقی می‌ماند
  • غده بزرگ همراه با تب، تعریق شبانه یا کاهش وزن بی‌دلیل

در دوران درمان، هر گونه تب را فوراً به تیم درمان گزارش دهید؛ پس از سلول‌درمانی CAR-T، تب، افت فشار یا گیجی نیاز به درمان سریع دارد [۸].

عوامل خطر

  • نقص یا اختلال سیستم ایمنی (مانند عفونت HIV، داروهای سرکوب‌کننده ایمنی پس از پیوند عضو)؛ طبقه‌بندی جدید سازمان جهانی بهداشت این لنفوم‌ها را در گروهی جداگانه قرار داده است [۱].
  • عفونت‌ها: ویروس اپشتین‌بار (EBV) با برخی لنفوم‌ها مرتبط است [۱] و عفونت مزمن هلیکوباکتر پیلوری با لنفوم MALT معده ارتباط دارد [۱۷].
  • بیماری‌های خودایمنی و التهاب مزمن، که به‌ویژه با لنفوم ناحیه حاشیه‌ای همراهی دارند [۱۷].
  • افزایش سن برای بیشتر لنفوم‌های غیرهوچکین؛ در حالی که لنفوم هوچکین در جوانان نیز شایع است (میانه سن بیماران در کارآزمایی HD21، ۳۱ سال بود) [۱۸].

تشخیص و مرحله‌بندی

مسیر تشخیص لنفوم

  1. ۱

    نمونه‌برداری از غده لنفاوی

    تشخیص لنفوم فقط با بررسی بافت امکان‌پذیر است. بهترین نمونه، برداشتن کامل یک غده (بیوپسی اکسیزیونال) یا نمونه سوزنی ضخیم (Core) است؛ آسپیراسیون با سوزن ظریف معمولاً برای تشخیص و تعیین زیرگروه کافی نیست [۲].

  2. ۲

    بررسی آسیب‌شناسی، ایمونوهیستوشیمی و ژنتیک

    نوع دقیق لنفوم با رنگ‌آمیزی‌های اختصاصی (مانند CD20، CD30، سیکلین D1)، فلوسایتومتری و در موارد لازم آزمایش‌های ژنتیکی تعیین می‌شود [۱].

  3. ۳

    تصویربرداری PET-CT

    در لنفوم‌های جاذب FDG (مانند هوچکین و DLBCL)، PET-CT روش استاندارد مرحله‌بندی است و پاسخ به درمان با مقیاس پنج‌امتیازی (دوویل) ارزیابی می‌شود [۲، ۳].

  4. ۴

    آزمایش‌های تکمیلی

    شمارش خون، آزمایش‌های کبد و کلیه، LDH و بررسی هپاتیت B و HIV. بیوپسی مغز استخوان دیگر به‌طور روتین برای مرحله‌بندی لنفوم هوچکین و بیشتر موارد DLBCL لازم نیست [۲].

مرحله‌بندی لوگانو (برگرفته از آن آربور)
مرحلهتعریف خلاصهگروه درمانی
Iدرگیری یک غده یا یک گروه غدد لنفاوی مجاورمحدود
IIدو یا چند گروه غدد در یک سمت دیافراگممحدود (مرحله II حجیم بسته به نوع لنفوم ممکن است پیشرفته محسوب شود)
IIIدرگیری غدد در دو طرف دیافراگم یا غدد بالای دیافراگم همراه با طحالپیشرفته
IVدرگیری منتشر خارج لنفاوی (مانند کبد، ریه یا مغز استخوان)پیشرفته

بر اساس معیارهای لوگانو، تصمیم درمانی معمولاً بر پایه تقسیم به بیماری محدود (مراحل I و II غیرحجیم) و پیشرفته (مراحل III و IV) گرفته می‌شود [۲].

درمان را به تأخیر نیندازید، اما برای تشخیص دقیق صبر کنید

شروع درمان پیش از تعیین دقیق نوع لنفوم (مثلاً با کورتون) می‌تواند تشخیص را دشوار کند. بهترین نتیجه زمانی به دست می‌آید که نمونه بافتی کافی گرفته شود، زیرگروه دقیق مشخص و مرحله‌بندی با PET-CT انجام شود [۱، ۲].

لنفوم هوچکین

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۲۴ رژیم

لنفوم هوچکین یکی از درمان‌پذیرترین سرطان‌هاست. رژیم کلاسیک ABVD (دوکسوروبیسین، بلئومایسین، وین‌بلاستین و داکاربازین) سال‌ها استاندارد بوده است و امروزه شدت درمان بر اساس پاسخ در PET-CT میانی تنظیم می‌شود [۱۳، ۲۵].

در بیماری محدود، دو تا چهار دوره شیمی‌درمانی، با یا بدون پرتودرمانی، به کار می‌رود و شدت درمان به گروه خطر بیمار بستگی دارد [۲۵]. در عود، درمان نجات حاوی مهارکننده ایست بازرسی ایمنی و سپس شیمی‌درمانی با دوز بالا و پیوند سلول بنیادی خود بیمار در بیماران مناسب توصیه می‌شود [۲۵]؛ در بیمارانی که پس از پیوند عود کرده‌اند یا کاندید پیوند نیستند، پمبرولیزوماب (pembrolizumab) در مقایسه با برنتوکسیماب ودوتین بیماری را مدت طولانی‌تری کنترل کرد [۳۳].

درمان لنفوم هوچکین پیشرفته

نیولوماب + AVD

در کارآزمایی بزرگ S1826 در مراحل III و IV، افزودن ایمنی‌درمانی نیولوماب (nivolumab) به AVD بیماری را بهتر از BV-AVD کنترل کرد و عوارض ایمنی آن کم بود [۵]. رهنمود EHA (۲۰۲۶) شش دوره N-AVD را روش ترجیحی بیماران بالای ۶۰ سال و جایگزینی کم‌شدت‌تر از BrECADD در بیماران جوان‌تر می‌داند [۲۵].

ABVD با هدایت PET

دو دوره ABVD و سپس، در صورت PET منفی، چهار دوره AVD بدون بلئومایسین؛ حذف بلئومایسین بدون کاهش معنی‌دار اثربخشی، عوارض ریوی را کمتر کرد [۱۳]. در PET میانی مثبت، درمان به رژیم مبتنی بر BEACOPP افزایش‌یافته تغییر می‌کند. رهنمود EHA این رویکرد را یکی از گزینه‌های بیماران جوان‌تر می‌داند [۲۵].

BrECADD با هدایت PET

در کارآزمایی HD21، رژیم BrECADD (حاوی برنتوکسیماب ودوتین) با هدایت PET در مقایسه با eBEACOPP بیماری را بهتر کنترل کرد و عوارض مرتبط با درمان کمتری داشت [۱۸]. رهنمود EHA این رژیم را برای بیماران ۶۰ سال و کمتر بدون بیماری همراه مهم توصیه می‌کند [۲۵].

برنتوکسیماب ودوتین + AVD

برنتوکسیماب ودوتین (brentuximab vedotin) آنتی‌بادی متصل به دارو علیه CD30 است. در کارآزمایی ECHELON-1، BV-AVD در مقایسه با ABVD بقای کلی را بهبود داد؛ نوروپاتی محیطی بیشتر بود اما در بیشتر بیماران بهبود یافت [۴].

ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

بلئومایسین (ABVD و eBEACOPP): خطر سمیت ریوی با افزایش سن و پرتودرمانی قفسه سینه بیشتر می‌شود [۱۳].

برنتوکسیماب ودوتین (BrECADD و BV-AVD): شمارش خون پیش از هر دوز؛ در نوروپاتی محیطی طبق جدول برچسب دوز کاهش یا قطع می‌شود؛ در کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه و نارسایی متوسط یا شدید کبد مصرف نشود و در نارسایی خفیف کبد دوز کاهش یابد؛ مصرف هم‌زمان با بلئومایسین به دلیل سمیت ریوی ممنوع است [۳۴].

ویژه پزشکانرژیم‌های درمانی و دوز: لنفوم هوچکین، ۶ رژیم
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز: لنفوم هوچکین

N-AVD (نیولوماب + AVD؛ کارآزمایی S1826)

لنفوم هوچکین کلاسیک پیشرفته (مرحله III–IV) تازه‌تشخیص، سن ۱۲ سال و بالاتر؛ در رهنمود EHA (۲۰۲۶) روش ترجیحی بیماران بالای ۶۰ سال و جایگزین کم‌شدت‌تر BrECADD در بیماران جوان‌تر (سطح 1A)طول هر دوره: هر ۲۸ روز

لنفوم هوچکین کلاسیک پیشرفته (مرحله III–IV) تازه‌تشخیص، سن ۱۲ سال و بالاتر؛ در رهنمود EHA (۲۰۲۶) روش ترجیحی بیماران بالای ۶۰ سال و جایگزین کم‌شدت‌تر BrECADD در بیماران جوان‌تر (سطح 1A) [۲۵]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیولوماببزرگسالان: ۲۴۰ میلی‌گرم؛ زیر ۱۸ سال: ۳ میلی‌گرم/کیلوگرم (حداکثر ۲۴۰ میلی‌گرم)وریدیروز ۱ و ۱۵
دوکسوروبیسین۲۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
وین‌بلاستین۶ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
داکاربازین۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۶ دوره؛ پرتودرمانی ۳۰ گری فقط برای ضایعات فعال باقی‌مانده در PET پایان درمان (در S1826 به‌ندرت به کار رفت)

دوزها از متن کامل کارآزمایی S1826 [۵]. G-CSF پیشگیرانه در N-AVD اختیاری و در BV-AVD اجباری بود؛ استفاده از دگزرازوکسان برای کاهش خطر سمیت قلبی دوکسوروبیسین مجاز بود [۵]. دوز تجمعی دوکسوروبیسین در شش دوره ۳۰۰ میلی‌گرم/مترمربع است [۵]. N-AVD در رهنمود EHA (۲۰۲۶) با پرتودرمانی ۳۰ گری هدایت‌شده با PET توصیه شده است [۲۵].

شواهد: SWOG S1826 (۲۰۲۴)

ABVD با هدایت PET (رویکرد RATHL) و ABVD در مرحله محدود

هوچکین کلاسیک پیشرفته (رویکرد تطبیقی با PET میانی)؛ در مرحله محدود: گروه کم‌خطر ۲ دوره ABVD و سپس پرتودرمانی ۲۰ گری؛ در رویکرد کم‌شدت گروه پرخطر یا بالای ۶۰ سال، ۴ دوره A(B)VD و پرتودرمانی ۳۰ گریطول هر دوره: هر ۲۸ روز

هوچکین کلاسیک پیشرفته (رویکرد تطبیقی با PET میانی)؛ در مرحله محدود: گروه کم‌خطر ۲ دوره ABVD و سپس پرتودرمانی ۲۰ گری؛ در رویکرد کم‌شدت گروه پرخطر یا بالای ۶۰ سال، ۴ دوره A(B)VD و پرتودرمانی ۳۰ گری

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوکسوروبیسین۲۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
بلئومایسین۱۰ واحد/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
وین‌بلاستین۶ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
داکاربازین۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
بیماری پیشرفته: ۲ دوره ABVD سپس PET-CT میانی؛ PET منفی: ۴ دوره AVD (حذف بلئومایسین)؛ PET مثبت: تشدید به BEACOPP افزایش‌یافته

دوزها از ثبت ClinicalTrials.gov کارآزمایی ECHELON-1 (بازوی ABVD) [۳۷]؛ رویکرد تطبیقی از RATHL [۱۳] و برنامه مرحله محدود از رهنمود EHA [۲۵]. در RATHL حذف بلئومایسین پس از PET منفی عوارض ریوی را کاهش داد بدون کاهش معنی‌دار اثربخشی، و در بیماران با PET میانی منفی پرتودرمانی توصیه نشد [۱۳].

شواهد: RATHL (۲۰۱۶)

BrECADD با هدایت PET (کارآزمایی HD21)

لنفوم هوچکین کلاسیک پیشرفته تازه‌تشخیص (مرحله IIB با توده بزرگ مدیاستن و/یا ضایعه خارج‌گرهی، یا مرحله III–IV)؛ سن ۱۸ تا ۶۰ سال بدون بیماری همراه مهم (در رهنمود EHA رژیم توصیه‌شده این گروه)طول هر دوره: هر ۲۱ روز

لنفوم هوچکین کلاسیک پیشرفته تازه‌تشخیص (مرحله IIB با توده بزرگ مدیاستن و/یا ضایعه خارج‌گرهی، یا مرحله III–IV)؛ سن ۱۸ تا ۶۰ سال بدون بیماری همراه مهم (در رهنمود EHA رژیم توصیه‌شده این گروه [۲۵])

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
برنتوکسیماب ودوتین۱٫۸ میلی‌گرم/کیلوگرم (وزن بالای ۱۰۰ کیلوگرم با ۱۰۰ کیلوگرم محاسبه شود)وریدی (۳۰ دقیقه)روز ۱
اتوپوزید۱۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ تا ۳
سیکلوفسفامید۱۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
دوکسوروبیسین۴۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
داکاربازین۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۲ و ۳
دگزامتازون۴۰ میلی‌گرمخوراکیروز ۱ تا ۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
PET پس از ۲ دوره: منفی (دوویل ۳ یا کمتر) مجموعاً ۴ دوره؛ مثبت (دوویل ۴ یا بیشتر) مجموعاً ۶ دوره؛ سپس پرتودرمانی ۳۰ گری هدایت‌شده با PET

دوز شروع و سطوح کاهش دوز از خلاصه ویژگی‌های محصول EMA [۳۵]؛ روزهای تجویز مطابق ثبت ClinicalTrials.gov ‏NCT07002216 [۳۶]؛ برنامه PET و پرتودرمانی از رهنمود EHA [۲۵]. G-CSF پیشگیرانه اولیه از روز ۵ هر دوره الزامی است؛ پیشگیری آنتی‌بیوتیکی سه بار در هفته در تمام دوره شیمی‌درمانی؛ در بیماران بالای ۴۰ سال پیش‌درمانی ۴ روزه با دگزامتازون پیش از دوره اول توصیه می‌شود [۳۵]. در صورت بروز رویدادهای سمیت (لکوپنی بیش از ۴ روز، ترومبوسیتوپنی، عفونت یا سمیت درجه ۴، تأخیر بیش از ۲ هفته)، دوز اجزای شیمی‌درمانی یک سطح کاهش می‌یابد (مثلاً سیکلوفسفامید ۱۲۵۰، ۱۱۰۰، ۹۵۰، ۸۰۰ و در پایین‌ترین سطح ۶۵۰ میلی‌گرم/مترمربع)؛ در سیتوپنی شدید، برنتوکسیماب به ۱٫۲ میلی‌گرم/کیلوگرم (حداکثر ۱۲۰ میلی‌گرم) کاهش می‌یابد [۳۵]. سقف وزن ۱۰۰ کیلوگرم برای محاسبه دوز برنتوکسیماب از برچسب FDA است [۳۴].

BEACOPP افزایش‌یافته (eBEACOPP)

هوچکین محدود نامطلوب در بیماران ۶۰ سال و کمتر (۲ دوره eBEACOPP و سپس ۲ دوره ABVD)؛ تشدید درمان پس از PET میانی مثبت با ABVDطول هر دوره: هر ۲۱ روز

هوچکین محدود نامطلوب در بیماران ۶۰ سال و کمتر (۲ دوره eBEACOPP و سپس ۲ دوره ABVD)؛ تشدید درمان پس از PET میانی مثبت با ABVD

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
اتوپوزید۲۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ تا ۳
دوکسوروبیسین۳۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
سیکلوفسفامید۱۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
بلئومایسین۱۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۸
وین‌کریستین۱٫۴ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۸
پروکاربازین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعخوراکیروز ۱ تا ۷
پردنیزون۴۰ میلی‌گرم/مترمربعخوراکیروز ۱ تا ۱۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
مرحله محدود نامطلوب: ۲ دوره و سپس ۲ دوره ABVD؛ پرتودرمانی ۳۰ گری فقط در PET مثبت پایان شیمی‌درمانی

دوزها از چکیده کارآزمایی HD21 (بازوی eBEACOPP) [۱۸]؛ جایگاه در مرحله محدود از رهنمود EHA [۲۵]. نسخه تسریع‌شده (BEACOPP-14) با حمایت فاکتور رشد گلبولی به کار می‌رود [۱۳]. eBEACOPP خطر ناباروری دائمی، خستگی طولانی و میلودیسپلازی یا لوسمی حاد را دارد [۱۳].

شواهد: GHSG HD21 (۲۰۲۴)، RATHL (۲۰۱۶)

BV-AVD (برنتوکسیماب ودوتین + AVD؛ کارآزمایی ECHELON-1)

بزرگسالان مبتلا به لنفوم هوچکین کلاسیک مرحله III یا IV تازه‌تشخیصطول هر دوره: هر ۲۸ روز

بزرگسالان مبتلا به لنفوم هوچکین کلاسیک مرحله III یا IV تازه‌تشخیص

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
برنتوکسیماب ودوتین۱٫۲ میلی‌گرم/کیلوگرم (حداکثر ۱۲۰ میلی‌گرم)وریدی (۳۰ دقیقه)روز ۱ و ۱۵
دوکسوروبیسین۲۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
وین‌بلاستین۶ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
داکاربازین۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۱۵
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۶ دوره (حداکثر ۱۲ دوز برنتوکسیماب)

دوزها از برچسب FDA داروی ADCETRIS و ثبت ECHELON-1 [۳۴، ۳۷]. G-CSF پیشگیرانه اولیه از نخستین دوز برای همه بزرگسالان توصیه می‌شود؛ در ECHELON-1، هفت مورد از ۹ مرگ حین مطالعه با نوتروپنی همراه بود و هیچ‌کدام G-CSF نگرفته بودند [۳۴].

شواهد: ECHELON-1 (۲۰۲۲)

پمبرولیزوماب (کارآزمایی KEYNOTE-204)

هوچکین کلاسیک عودکرده یا مقاوم در بزرگسالان (ECOG ۰–۱) که پس از پیوند اتولوگ عود کرده‌اند یا کاندید پیوند نیستند

هوچکین کلاسیک عودکرده یا مقاوم در بزرگسالان (ECOG ۰–۱) که پس از پیوند اتولوگ عود کرده‌اند یا کاندید پیوند نیستند

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته (کودکان: ۲ میلی‌گرم/کیلوگرم، حداکثر ۲۰۰ میلی‌گرم، هر ۳ هفته)وریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۳ هفته (یا هر ۶ هفته)
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری، عوارض غیرقابل تحمل یا حداکثر ۲۴ ماه

در KEYNOTE-204 پمبرولیزوماب ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته با برنتوکسیماب ودوتین ۱٫۸ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۳ هفته مقایسه شد [۳۳]؛ مدت درمان و دوز جایگزین از برچسب FDA [۳۸]. آنزیم‌های کبدی، کراتینین و عملکرد تیروئید در شروع و به‌طور دوره‌ای بررسی شود؛ در سمیت خونی درجه ۴ در هوچکین، دارو تا بهبود به درجه ۰–۱ قطع شود [۳۸]. در بیماران مناسب پیوند، رهنمود EHA درمان نجات حاوی مهارکننده ایست بازرسی و سپس شیمی‌درمانی با دوز بالا و پیوند اتولوگ را توصیه می‌کند [۲۵].

شواهد: KEYNOTE-204 (۲۰۲۱)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

لنفوم منتشر سلول B بزرگ (DLBCL)

DLBCL لنفومی تهاجمی است اما بسیاری از بیماران با درمان خط اول به بهبودی کامل و درمان قطعی می‌رسند. افزودن آنتی‌بادی ریتوکسیماب (rituximab) به شیمی‌درمانی CHOP در بیماران مسن، میزان پاسخ کامل را افزایش و خطر مرگ را کاهش داد [۶]. رژیم R-CHOP (ریتوکسیماب همراه سیکلوفسفامید، دوکسوروبیسین، وین‌کریستین و پردنیزون؛ معمولاً ۶ دوره هر ۲۱ روز) درمان استاندارد خط اول است [۶، ۲۴، ۳۹].

در بیماران با خطر متوسط یا بالا، جایگزینی وین‌کریستین با پولاتوزوماب ودوتین (polatuzumab vedotin) (رژیم Pola-R-CHP) بیماری را اندکی بهتر کنترل کرد، اما تفاوت بقای کلی از نظر آماری معنی‌دار نبود [۷]؛ رهنمود EHA (۲۰۲۵) در این بیماران Pola-R-CHP را ترجیح می‌دهد و R-CHOP را جایگزینی قابل قبول می‌داند [۲۴].

درمان DLBCL عودکرده یا مقاوم

شیمی‌درمانی نجات و پیوند اتولوگ

شیمی‌ایمنی‌درمانی نجات (مانند R-ICE، R-DHAP یا R-GDP) و سپس در بیمارانی که پاسخ می‌دهند، شیمی‌درمانی با دوز بالا و پیوند سلول بنیادی اتولوگ، درمان استاندارد عود دیرهنگام (بیش از ۱۲ ماه پس از درمان اول) است [۲۴]. در کارآزمایی‌های CORAL و LY.12، رژیم‌های نجات اثربخشی مشابهی داشتند و GDP با عوارض و نیاز به بستری کمتری همراه بود [۲۳، ۳۱]؛ نتیجه این روش در عود زودهنگام به‌مراتب ضعیف‌تر است [۲۳].

بیماران نامناسب برای پیوند

در بیمارانی که کاندید شیمی‌درمانی با دوز بالا نیستند، رژیم R-GemOx (ریتوکسیماب، جمسیتابین و اگزالی‌پلاتین) از گزینه‌های توصیه‌شده رهنمود EHA است [۲۴]. در کارآزمایی STARGLO، افزودن آنتی‌بادی دوویژه گلوفیتاماب به GemOx بقای کلی را در مقایسه با R-GemOx افزایش داد [۲۰].

CAR-T در عود زودهنگام

در بیمارانی که طی ۱۲ ماه پس از درمان اول عود می‌کنند یا مقاوم‌اند، سلول‌درمانی CAR-T با آکسی‌کابتاژن سیلولوسل (axi-cel) یا لیزوکابتاژن مارالوسل (liso-cel) در کارآزمایی‌های ZUMA-7 و TRANSFORM نتایج بهتری از درمان استاندارد (شیمی‌درمانی نجات و پیوند اتولوگ) داشت و axi-cel بقای کلی را نیز بهبود داد [۸، ۹، ۱۹]. رهنمود EHA این دو فرآورده را درمان توصیه‌شده خط دوم در عود زودهنگام می‌داند [۲۴].

آنتی‌بادی‌های دوویژه CD20×CD3

گلوفیتاماب (glofitamab) با دوره درمان ثابت در بیمارانی که دست‌کم دو خط درمان قبلی داشتند، از جمله پس از CAR-T، و اپکوریتاماب (epcoritamab) که زیرجلدی تزریق می‌شود، در بخش قابل توجهی از بیماران پاسخ کامل ایجاد کردند [۱۰، ۱۱].

ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

رژیم‌های حاوی ریتوکسیماب (R-CHOP، Pola-R-CHP، R-ICE، R-DHAP و R-GDP): پیش از شروع غربالگری هپاتیت B (HBsAg و anti-HBc) و شمارش کامل خون؛ پیش‌دارو (استامینوفن و آنتی‌هیستامین) پیش از هر تزریق [۴۱].

رژیم‌های حاوی آنتراسایکلین (R-CHOP و Pola-R-CHP): رهنمود EHA در بیماران با بیش از سه عامل خطر قلبی-عروقی، اکوکاردیوگرافی در پایان درمان با آنتراسایکلین و سه ماه بعد را توصیه می‌کند [۲۴].

ویژه پزشکانرژیم‌های درمانی و دوز: DLBCL خط اول، ۲ رژیم · رژیم‌های درمانی و دوز: DLBCL عودکرده یا مقاوم، مناسب پیوند یا CAR-T، ۳ رژیم
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز: DLBCL خط اول

R-CHOP-21

DLBCL خط اول (درمان استاندارد؛ در IPI ۲ تا ۵ جایگزین قابل قبول Pola-R-CHP)طول هر دوره: هر ۲۱ روز

DLBCL خط اول (درمان استاندارد؛ در IPI ۲ تا ۵ جایگزین قابل قبول Pola-R-CHP)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
سیکلوفسفامید۷۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
دوکسوروبیسین۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
وین‌کریستین۱٫۴ میلی‌گرم/مترمربع (حداکثر ۲ میلی‌گرم)وریدیروز ۱
پردنیزون۱۰۰ میلی‌گرم روزانهخوراکیروز ۱ تا ۵
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۶ دوره R-CHOP و سپس ۲ دوز ریتوکسیماب تک‌دارویی (دوره‌های ۷ و ۸)، مطابق POLARIX

دوزها از متن کامل POLARIX (بازوی R-CHOP) [۳۹]؛ برچسب ریتوکسیماب در DLBCL تا ۸ تزریق در روز ۱ هر دوره را تعیین می‌کند [۴۱]. در POLARIX، G-CSF پیشگیرانه اولیه در ۶ دوره نخست الزامی بود و پیشگیری از درگیری دستگاه عصبی مرکزی طبق روال مرکز مجاز بود [۳۹].

شواهد: POLARIX (۲۰۲۲)

Pola-R-CHP (کارآزمایی POLARIX)

DLBCL خط اول با IPI ۲ تا ۵، سن ۱۸ تا ۸۰ سال، ECOG ۰–۲ (رژیم ترجیحی رهنمود EHA در IPI ۲ تا ۵)طول هر دوره: هر ۲۱ روز

DLBCL خط اول با IPI ۲ تا ۵، سن ۱۸ تا ۸۰ سال، ECOG ۰–۲ (رژیم ترجیحی رهنمود EHA در IPI ۲ تا ۵)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پولاتوزوماب ودوتین۱٫۸ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
سیکلوفسفامید۷۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
دوکسوروبیسین۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
پردنیزون۱۰۰ میلی‌گرم روزانهخوراکیروز ۱ تا ۵
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۶ دوره Pola-R-CHP و سپس ۲ دوز ریتوکسیماب تک‌دارویی (دوره‌های ۷ و ۸)

دوزها و معیارهای ورود از متن کامل POLARIX [۳۹]؛ ترجیح EHA [۲۴]. طبق برچسب: G-CSF پیشگیرانه الزامی؛ پیشگیری از پنوموسیستیس و هرپس در تمام دوره درمان؛ پیش‌دارو با آنتی‌هیستامین و تب‌بر؛ پیشگیری از سندرم لیز تومور در بیماران پرخطر. در نوروپاتی، دوز پولاتوزوماب به ۱٫۴ و سپس ۱ میلی‌گرم/کیلوگرم کاهش می‌یابد و در صورت قطع آن R-CHP ادامه می‌یابد [۴۰]. در زیرگروه‌های زیر ۶۰ سال، نوع GCB، بیماری حجیم و IPI پایین‌تر سود روشنی دیده نشد [۳۹].

شواهد: POLARIX (پیگیری ۵ ساله) (۲۰۲۵)، POLARIX (۲۰۲۲)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز: DLBCL عودکرده یا مقاوم، مناسب پیوند یا CAR-T

R-ICE یا R-DHAP و سپس BEAM و پیوند اتولوگ (کارآزمایی CORAL)

DLBCL عودکرده یا مقاوم در بیماران مناسب پیوند (به‌ویژه عود دیرهنگام، بیش از ۱۲ ماه پس از درمان اول)طول هر دوره: هر ۲۱ روز

DLBCL عودکرده یا مقاوم در بیماران مناسب پیوند (به‌ویژه عود دیرهنگام، بیش از ۱۲ ماه پس از درمان اول)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
R-ICE
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ (در دوره اول، دوز اضافه در روز ۱-)
اتوپوزید۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع روزانهوریدیروز ۱ تا ۳
ایفوسفامید (همراه مسنا)۵۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی (انفوزیون مداوم ۲۴ ساعته)روز ۲
کربوپلاتینAUC ۵ (حداکثر ۸۰۰ میلی‌گرم)وریدیروز ۲
R-DHAP
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ (در دوره اول، دوز اضافه در روز ۱-)
سیس‌پلاتین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی (انفوزیون مداوم ۲۴ ساعته)روز ۱
سیتارابین۲ گرم/مترمربع در ۳ ساعت، دو بار به فاصله ۱۲ ساعتوریدیروز ۲
دگزامتازون۴۰ میلی‌گرم روزانهخوراکی یا وریدیروز ۱ تا ۴
BEAM (آماده‌سازی پیوند)
کارموستین۳۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۶-
اتوپوزید۲۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۵- تا ۲-
سیتارابین۲۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۵- تا ۲-
ملفالان۱۴۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱-
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۳ دوره R-ICE یا R-DHAP؛ در پاسخ کامل یا نسبی، BEAM و تزریق سلول‌های بنیادی در روز ۰ (دست‌کم ۲۴ ساعت پس از پایان BEAM)

دوزها از متن کامل CORAL [۲۳]. G-CSF پس از R-ICE تجویز شد و پس از R-DHAP بسته به روال مرکز، اما همیشه پس از دوره سوم تا پایان جمع‌آوری سلول‌های بنیادی [۲۳]. پاسخ در عود زودتر از ۱۲ ماه پس از تشخیص به‌مراتب کمتر بود [۲۳]، و در این گروه CAR-T درمان توصیه‌شده خط دوم است [۲۴].

R-GDP (کارآزمایی LY.12)

DLBCL عودکرده یا مقاوم در بیماران مناسب پیوند؛ جایگزین کم‌عارضه‌تر R-DHAP پیش از پیوند اتولوگطول هر دوره: هر ۲۱ روز

DLBCL عودکرده یا مقاوم در بیماران مناسب پیوند؛ جایگزین کم‌عارضه‌تر R-DHAP پیش از پیوند اتولوگ

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
سیس‌پلاتین۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۸
دگزامتازون۴۰ میلی‌گرم روزانهخوراکی یا وریدیروز ۱ تا ۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
در LY.12 پاسخ پس از ۲ دوره ارزیابی شد و بیماران پاسخ‌دهنده به جمع‌آوری سلول بنیادی و پیوند اتولوگ رفتند

دوزهای R-GDP از پروتکل منتشرشده گروه LYSA [۴۲]؛ نتایج و طراحی از LY.12 [۳۱].

شواهد: NCIC-CTG LY.12 (۲۰۱۴)

سلول‌درمانی CAR-T خط دوم: آکسی‌کابتاژن سیلولوسل (ZUMA-7) یا لیزوکابتاژن مارالوسل (TRANSFORM)

لنفوم سلول B بزرگ مقاوم به درمان خط اول یا عود طی ۱۲ ماه پس از آن (کاندید درمان شدید)طول هر دوره: تک‌دوز

لنفوم سلول B بزرگ مقاوم به درمان خط اول یا عود طی ۱۲ ماه پس از آن (کاندید درمان شدید)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
axi-cel: کاهش لنفوسیت
سیکلوفسفامید۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۵-، ۴- و ۳- پیش از تزریق
فلودارابین۳۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۵-، ۴- و ۳- پیش از تزریق
axi-cel
آکسی‌کابتاژن سیلولوسل۲ × ۱۰⁶ سلول T زنده CAR مثبت به ازای هر کیلوگرم (حداکثر ۲ × ۱۰⁸ سلول)وریدییک بار، روز ۰
liso-cel: کاهش لنفوسیت
فلودارابین۳۰ میلی‌گرم/مترمربع روزانهوریدی۳ روز
سیکلوفسفامید۳۰۰ میلی‌گرم/مترمربع روزانهوریدی۳ روز
liso-cel
لیزوکابتاژن مارالوسل۹۰ تا ۱۱۰ × ۱۰⁶ سلول T زنده CAR مثبتوریدییک بار، ۲ تا ۷ روز پس از پایان کاهش لنفوسیت
طول هر دوره
تک‌دوز
مدت درمان
یک بار تزریق

دوزها از برچسب FDA داروهای YESCARTA و BREYANZI [۴۴، ۴۵]. پیش از تزریق، استامینوفن و آنتی‌هیستامین H1؛ توسیلیزوماب و تجهیزات اورژانس باید در دسترس باشد؛ بیمار دست‌کم ۲ هفته پس از تزریق axi-cel نزدیک مرکز درمانی بماند [۴۴]. در ZUMA-7 سندرم رهایی سیتوکین درجه ۳ یا بالاتر در ۶٪ و عوارض عصبی درجه ۳ یا بالاتر در ۲۱٪ رخ داد [۸]. در نارسایی کلیه، دوز فلودارابین و سیکلوفسفامید طبق برچسب این داروها تنظیم شود [۴۵].

شواهد: TRANSFORM (پیگیری ۳ ساله) (۲۰۲۵)، ZUMA-7 (۲۰۲۳)، ZUMA-7 (۲۰۲۲)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

رژیم حاوی ریتوکسیماب (R-GemOx): پیش از شروع غربالگری هپاتیت B (HBsAg و anti-HBc) و شمارش کامل خون؛ پیش‌دارو (استامینوفن و آنتی‌هیستامین) پیش از هر تزریق [۴۱].

آنتی‌بادی‌های دوویژه CD20×CD3 (گلوفیتاماب و اپکوریتاماب): سندرم رهایی سیتوکین (CRS) شایع‌ترین عارضه است و بیشتر درجه ۱–۲ و در دوره‌های نخست رخ می‌دهد؛ دوزبندی پله‌ای و برای گلوفیتاماب پیش‌درمانی با اوبینوتوزوماب به کار می‌رود [۱۰، ۱۱].

ویژه پزشکانرژیم‌های درمانی و دوز: DLBCL عودکرده یا مقاوم، نامناسب پیوند و خطوط بعدی، ۴ رژیم
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز: DLBCL عودکرده یا مقاوم، نامناسب پیوند و خطوط بعدی

R-GemOx

DLBCL عودکرده یا مقاوم در بیماران نامناسب برای شیمی‌درمانی با دوز بالا و پیوندطول هر دوره: هر ۱۵ روز

DLBCL عودکرده یا مقاوم در بیماران نامناسب برای شیمی‌درمانی با دوز بالا و پیوند

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۲
اگزالی‌پلاتین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۲
طول هر دوره
هر ۱۵ روز
مدت درمان
۸ دوره، در صورت دست‌کم پاسخ نسبی پس از ۴ دوره

دوزها از متن کامل کارآزمایی فاز ۲ گروه LYSA [۳۲]؛ جایگاه در رهنمود EHA [۲۴]. برای سمیت خونی کاهش دوز برنامه‌ریزی نشده بود؛ دوره بعد تا رسیدن نوتروفیل به ۱٫۰ × ۱۰⁹ در لیتر و پلاکت به ۱۰۰ × ۱۰⁹ در لیتر به تعویق می‌افتاد؛ دوز اگزالی‌پلاتین در نوروپاتی محیطی تعدیل می‌شد [۳۲].

شواهد: LYSA R-GemOx (۲۰۱۳)

گلوفیتاماب + GemOx (کارآزمایی STARGLO)

DLBCL عودکرده یا مقاوم پس از یک یا چند خط درمان در بیماران غیرکاندید پیوندطول هر دوره: هر ۲۱ روز

DLBCL عودکرده یا مقاوم پس از یک یا چند خط درمان در بیماران غیرکاندید پیوند

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پیش‌درمانی
اوبینوتوزومابتک‌دوزوریدی۷ روز پیش از نخستین دوز گلوفیتاماب
دوره ۱ تا ۸
گلوفیتامابدوزبندی پله‌ای تا ۳۰ میلی‌گرموریدیطبق پروتکل
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهر دوره (روز طبق پروتکل)
اگزالی‌پلاتین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهر دوره (روز طبق پروتکل)
دوره ۹ تا ۱۲
گلوفیتاماب۳۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۸ دوره گلوفیتاماب + GemOx و سپس ۴ دوره گلوفیتاماب تک‌دارویی

دوزها از چکیده کارآزمایی STARGLO [۴۳] و پیش‌درمانی با اوبینوتوزوماب از ثبت کارآزمایی؛ روزهای دقیق دوزبندی پله‌ای و GemOx در متن کامل مقاله است. دوز پیش‌درمانی اوبینوتوزوماب در برچسب گلوفیتاماب ۱۰۰۰ میلی‌گرم است [۴۶]. پیش‌دارو، پیشگیری از سندرم لیز تومور و پایش سندرم رهایی سیتوکین مانند گلوفیتاماب تک‌دارویی است [۴۶].

شواهد: STARGLO (پیگیری ۳ ساله) (۲۰۲۶)، STARGLO (۲۰۲۴)

گلوفیتاماب تک‌دارویی (دوره ثابت)

DLBCL یا LBCL برخاسته از لنفوم فولیکولار، عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۲ خط درمان سیستمیکطول هر دوره: هر ۲۱ روز

DLBCL یا LBCL برخاسته از لنفوم فولیکولار، عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۲ خط درمان سیستمیک

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوره ۱
اوبینوتوزوماب (پیش‌درمانی)۱۰۰۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
گلوفیتاماب (دوز پله‌ای ۱)۲٫۵ میلی‌گرموریدیروز ۸
گلوفیتاماب (دوز پله‌ای ۲)۱۰ میلی‌گرموریدیروز ۱۵
دوره ۲ تا ۱۲
گلوفیتاماب۳۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
حداکثر ۱۲ دوره (شامل دوره ۱) یا تا پیشرفت/عدم تحمل

طبق برچسب FDA داروی COLUMVI [۴۶]: بستری در طول و تا ۲۴ ساعت پس از دوز ۲٫۵ میلی‌گرم (و پس از دوز ۱۰ میلی‌گرم اگر با دوز قبلی هر درجه CRS رخ داده باشد)؛ پیش‌دارو با دگزامتازون ۲۰ میلی‌گرم وریدی (دوره ۱ روز ۸ و ۱۵، دوره ۲ و ۳)، استامینوفن و آنتی‌هیستامین؛ هیدراتاسیون کافی و پیشگیری از سندرم لیز تومور در بیماران پرخطر؛ پیشگیری ضدویروسی هرپس و بررسی پیشگیری از CMV و پنوموسیستیس. کاهش دوز گلوفیتاماب توصیه نمی‌شود. CRS در ۶۳٪ بیماران کارآزمایی رخ داد [۱۰].

شواهد: NP30179 (گلوفیتاماب) (۲۰۲۲)

اپکوریتاماب تک‌دارویی

DLBCL یا لنفوم سلول B پرگرید، عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۲ خط درمان سیستمیکطول هر دوره: هر ۲۸ روز

DLBCL یا لنفوم سلول B پرگرید، عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۲ خط درمان سیستمیک

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوره ۱
اپکوریتاماب۰٫۱۶ میلی‌گرم (روز ۱)، ۰٫۸ میلی‌گرم (روز ۸)، ۴۸ میلی‌گرم (روز ۱۵ و ۲۲)زیرجلدیروز ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲
دوره ۲ و ۳
اپکوریتاماب۴۸ میلی‌گرمزیرجلدیروز ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲
دوره ۴ تا ۹
اپکوریتاماب۴۸ میلی‌گرمزیرجلدیروز ۱ و ۱۵
دوره ۱۰ به بعد
اپکوریتاماب۴۸ میلی‌گرمزیرجلدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا عوارض غیرقابل تحمل

طبق برچسب FDA داروی EPKINLY [۴۷]: در دوره ۱، دگزامتازون ۱۵ میلی‌گرم (یا پردنیزولون ۱۰۰ میلی‌گرم) ۳۰ تا ۱۲۰ دقیقه پیش از هر دوز و سه روز پس از آن، به‌علاوه دیفن‌هیدرامین و استامینوفن؛ پیشگیری از پنوموسیستیس الزامی و پیشگیری از هرپس توصیه می‌شود؛ پس از نخستین دوز ۴۸ میلی‌گرم (دوره ۱ روز ۱۵) نیاز به بستری یا پایش سرپایی ارزیابی شود. CRS در ۵۱٪ بیماران رخ داد که بیشتر درجه ۱–۲ بود [۱۱].

شواهد: EPCORE NHL-1 (پیگیری ۳ ساله) (۲۰۲۶)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

لنفوم فولیکولار

درمان لنفوم فولیکولار

پیگیری فعال

لنفوم فولیکولار بیماری کندرشدی است. در بیماران بدون علامت با حجم کم بیماری، پیگیری منظم بدون درمان فوری رویکردی استاندارد و ایمن است؛ در یک کارآزمایی بریتانیایی نزدیک به نیمی از بیماران گروه پیگیری تا سه سال به درمان نیاز پیدا نکردند و ریتوکسیماب تک‌دارویی فقط زمان تا نیاز به درمان جدید را به تأخیر انداخت [۱۴].

درمان خط اول

در صورت نیاز به درمان، ایمنی‌شیمی‌درمانی مبتنی بر ریتوکسیماب (rituximab) استاندارد است: بنداموستین-ریتوکسیماب در مقایسه با R-CHOP بیماری را مدت طولانی‌تری کنترل کرد و عوارض کمتری داشت [۲۶]. جایگزینی ریتوکسیماب با اوبینوتوزوماب (obinutuzumab) کنترل بیماری را بهتر کرد، اما بقای کلی مشابه بود [۱۵].

ریتوکسیماب نگه‌دارنده

در بیماران با بار تومور بالا که به درمان اول پاسخ داده‌اند، ادامه ریتوکسیماب به مدت دو سال زمان تا پیشرفت بیماری را به‌طور معنی‌داری طولانی‌تر کرد، بدون تفاوت در بقای کلی [۲۷].

درمان عود

در عود، ترکیب خوراکی لنالیدومید (lenalidomide) با ریتوکسیماب زمان تا پیشرفت بیماری را در مقایسه با ریتوکسیماب تنها به‌طور معنی‌داری افزایش داد [۲۸]. در عودهای متعدد، آنتی‌بادی دوویژه موزونتوزوماب (mosunetuzumab) در بیش از نیمی از بیماران پاسخ کامل ایجاد کرد [۱۲].

ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

رژیم‌های حاوی ریتوکسیماب (BR، ریتوکسیماب نگه‌دارنده یا تک‌دارویی و R2): پیش از شروع غربالگری هپاتیت B (HBsAg و anti-HBc) و شمارش کامل خون؛ پیش‌دارو (استامینوفن و آنتی‌هیستامین) پیش از هر تزریق [۴۱].

ویژه پزشکانرژیم‌های درمانی و دوز: لنفوم فولیکولار، ۵ رژیم
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز: لنفوم فولیکولار

بنداموستین-ریتوکسیماب (BR؛ کارآزمایی StiL NHL1)

لنفوم فولیکولار یا سایر لنفوم‌های کندرشد و لنفوم منتل نیازمند درمان، خط اولطول هر دوره: هر ۲۸ روز

لنفوم فولیکولار یا سایر لنفوم‌های کندرشد و لنفوم منتل نیازمند درمان، خط اول

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
بنداموستین۹۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۲
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
حداکثر ۶ دوره؛ در لنفوم فولیکولار پاسخ‌دهنده، سپس ریتوکسیماب نگه‌دارنده

دوزها از کارآزمایی StiL NHL1 [۲۶]. بنداموستین در کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه مصرف نشود؛ دوز ۱۲۰ میلی‌گرم/مترمربع برچسب FDA مربوط به تک‌درمانی لنفوم کندرشد مقاوم به ریتوکسیماب است، نه رژیم BR [۴۸].

شواهد: StiL NHL1 (۲۰۱۳)

ریتوکسیماب نگه‌دارنده (کارآزمایی PRIMA) و ریتوکسیماب تک‌دارویی

نگه‌دارنده: لنفوم فولیکولار با بار تومور بالا که به ایمنی‌شیمی‌درمانی القایی پاسخ کامل یا نسبی داده است؛ تک‌دارویی: لنفوم فولیکولار بدون علامت با بار تومور کم

نگه‌دارنده: لنفوم فولیکولار با بار تومور بالا که به ایمنی‌شیمی‌درمانی القایی پاسخ کامل یا نسبی داده است؛ تک‌دارویی: لنفوم فولیکولار بدون علامت با بار تومور کم

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نگه‌دارنده
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهر ۸ هفته، شروع ۸ هفته پس از آخرین دوره القایی
تک‌دارویی
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهفتگی به مدت ۴ هفته
طول هر دوره
نگه‌دارنده: هر ۸ هفته
مدت درمان
نگه‌دارنده: ۲ سال (۱۲ دوز)؛ تک‌دارویی: ۴ دوز هفتگی، با یا بدون ۱۲ تزریق نگه‌دارنده هر ۲ ماه به مدت ۲ سال

نگه‌دارنده از PRIMA [۲۷] و برچسب FDA [۴۱]. ریتوکسیماب تک‌دارویی در لنفوم کم‌حجم بدون علامت از کارآزمایی بریتانیایی؛ این درمان فقط زمان تا نیاز به درمان جدید را به تأخیر انداخت [۱۴]. پیگیری فعال نیز رویکرد استاندارد این بیماران است [۱۴].

شواهد: PRIMA/ENGOT-OV26/GOG-3012 (۲۰۲۴)، PRIMA (لنفوم فولیکولار، نتایج بلندمدت) (۲۰۱۹)، ریتوکسیمب در برابر رویکرد «مراقبت و انتظار» در بیماران مبتلا به لنفوم فولیکولار پیشرفته، بدون علامت و بدون توده حجیم: یک کارآزمایی فاز ۳ تصادفی و باز (۲۰۱۴)

اوبینوتوزوماب + شیمی‌درمانی و نگه‌دارنده (کارآزمایی GALLIUM)

لنفوم فولیکولار درمان‌نشده نیازمند درمان (جایگزین ریتوکسیماب در ایمنی‌شیمی‌درمانی)

لنفوم فولیکولار درمان‌نشده نیازمند درمان (جایگزین ریتوکسیماب در ایمنی‌شیمی‌درمانی)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
القا
اوبینوتوزوماب۱۰۰۰ میلی‌گرموریدیدوره ۱: روز ۱، ۸ و ۱۵؛ دوره‌های بعد: روز ۱
شیمی‌درمانی همراهبنداموستین (۶ دوره ۲۸ روزه) یا CHOP (۶ دوره ۲۱ روزه و سپس ۲ دوره اوبینوتوزوماب تنها) یا CVP (۸ دوره ۲۱ روزه)وریدیطبق رژیم
نگه‌دارنده
اوبینوتوزوماب۱۰۰۰ میلی‌گرموریدیهر ۲ ماه
طول هر دوره
طبق شیمی‌درمانی همراه (۲۱ یا ۲۸ روز)
مدت درمان
۶ تا ۸ دوره القایی؛ در پاسخ کامل یا نسبی، نگه‌دارنده تا ۲ سال

طبق برچسب FDA داروی GAZYVA [۴۹]: پیش‌دارو پیش از هر تزریق و پیشگیری از سندرم لیز تومور؛ انفوزیون دوره ۱ با سرعت ۵۰ میلی‌گرم در ساعت شروع و هر ۳۰ دقیقه ۵۰ میلی‌گرم در ساعت (تا ۴۰۰) افزایش می‌یابد؛ از دوره ۲ در نبود واکنش تزریقی درجه ۳ یا بالاتر، انفوزیون ۹۰ دقیقه‌ای ممکن است.

شواهد: GALLIUM (تحلیل نهایی) (۲۰۲۳)، GALLIUM (۲۰۱۷)

لنالیدومید + ریتوکسیماب (R2؛ کارآزمایی AUGMENT)

لنفوم فولیکولار (گرید ۱ تا 3a) یا ناحیه حاشیه‌ای عودکرده/مقاوم پس از دست‌کم یک درمان قبلی، غیرمقاوم به ریتوکسیمابطول هر دوره: هر ۲۸ روز

لنفوم فولیکولار (گرید ۱ تا 3a) یا ناحیه حاشیه‌ای عودکرده/مقاوم پس از دست‌کم یک درمان قبلی، غیرمقاوم به ریتوکسیماب

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
لنالیدومید۲۰ میلی‌گرم روزانه (کلیرانس کراتینین ۳۰ تا ۵۹: ۱۰ میلی‌گرم)خوراکیروز ۱ تا ۲۱
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیدوره ۱: روز ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲؛ دوره ۲ تا ۵: روز ۱
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۱۲ دوره لنالیدومید (ریتوکسیماب در ۵ دوره نخست)

دوزها از متن کامل AUGMENT [۲۸]. در بیماران با خطر ترومبوآمبولی، پیشگیری ضدانعقادی یا ضدپلاکتی توصیه شد؛ مصرف فاکتور رشد طبق رهنمودها مجاز بود [۲۸]. طبق برچسب، در سیتوپنی پس از بهبود دوز ۵ میلی‌گرم کاهش می‌یابد (نه کمتر از ۵ میلی‌گرم)؛ در کلیرانس ۳۰ تا ۶۰ پس از ۲ دوره در صورت تحمل افزایش به ۱۵ میلی‌گرم ممکن است [۵۰].

شواهد: AUGMENT (۲۰۱۹)

موزونتوزوماب تک‌دارویی (دوره ثابت)

لنفوم فولیکولار عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۲ خط درمان سیستمیکطول هر دوره: هر ۲۱ روز

لنفوم فولیکولار عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم ۲ خط درمان سیستمیک

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوره ۱
موزونتوزوماب۱ میلی‌گرم (روز ۱)، ۲ میلی‌گرم (روز ۸)، ۶۰ میلی‌گرم (روز ۱۵)وریدی (دوزهای دوره ۱ دست‌کم در ۴ ساعت)روز ۱، ۸ و ۱۵
دوره ۲
موزونتوزوماب۶۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
دوره ۳ به بعد
موزونتوزوماب۳۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۸ دوره در پاسخ کامل؛ در پاسخ نسبی یا بیماری پایدار، ۹ دوره دیگر (مجموعاً ۱۷ دوره)

طبق برچسب FDA داروی LUNSUMIO (فرم وریدی) [۵۱]: پیش‌دارو در دوره ۱ و ۲ با دگزامتازون ۲۰ میلی‌گرم وریدی (یا متیل‌پردنیزولون ۸۰ میلی‌گرم)، آنتی‌هیستامین و استامینوفن؛ از دوره ۳ فقط پس از CRS در دوز قبلی؛ بیمار باید به‌خوبی هیدراته باشد. فرم زیرجلدی (LUNSUMIO VELO) دوزبندی متفاوتی دارد و جایگزین مستقیم نیست [۵۱].

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

لنفوم سلول منتل

لنفوم سلول منتل معمولاً تهاجمی است. در بیماران جوان‌تر، کارآزمایی TRIANGLE نشان داد افزودن داروی خوراکی ایبروتینیب (ibrutinib) به ایمنی‌شیمی‌درمانی نتیجه درمان و بقای کلی را بهتر می‌کند و حذف پیوند اتولوگ در گروه ایبروتینیب نتیجه را بدتر نکرد [۱۶]. در بیماران ۶۵ سال و بالاتر، افزودن ایبروتینیب به بنداموستین-ریتوکسیماب بیماری را مدت طولانی‌تری کنترل کرد، بدون تفاوت در بقای کلی [۲۹].

در عود، ایبروتینیب در مقایسه با تمسیرولیموس بیماری را بهتر کنترل کرد [۳۰] و پس از شکست مهارکننده‌های BTK، سلول‌درمانی CAR-T با برکسوکابتاژن اتولوسل در بیشتر بیماران پاسخ ایجاد کرد [۲۱].

ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

ایبروتینیب (TRIANGLE، SHINE و RAY): احتمال فیبریلاسیون دهلیزی و خونریزی؛ قطع ۳ تا ۷ روز پیش و پس از جراحی بسته به خطر خونریزی؛ تعدیل دوز با مهارکننده‌های CYP3A و در نارسایی کبد، و پرهیز در نارسایی شدید کبد (برچسب FDA کنونی برای سایر اندیکاسیون‌ها؛ این برچسب اندیکاسیون لنفوم منتل ندارد) [۵۲].

رژیم‌های حاوی ریتوکسیماب (TRIANGLE و SHINE): پیش از شروع غربالگری هپاتیت B (HBsAg و anti-HBc) و شمارش کامل خون؛ پیش‌دارو (استامینوفن و آنتی‌هیستامین) پیش از هر تزریق [۴۱].

ویژه پزشکانرژیم‌های درمانی و دوز: لنفوم سلول منتل، ۴ رژیم
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز: لنفوم سلول منتل

ایبروتینیب + ایمنی‌شیمی‌درمانی (کارآزمایی TRIANGLE)

لنفوم سلول منتل درمان‌نشده مرحله II–IV، سن ۱۸ تا ۶۵ سال، مناسب پیوند اتولوگ

لنفوم سلول منتل درمان‌نشده مرحله II–IV، سن ۱۸ تا ۶۵ سال، مناسب پیوند اتولوگ

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
R-CHOP (یک در میان با R-DHAP)
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۰ یا ۱
سیکلوفسفامید / دوکسوروبیسین۷۵۰ / ۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
وین‌کریستین۱٫۴ میلی‌گرم/مترمربع (حداکثر ۲ میلی‌گرم)وریدیروز ۱
پردنیزون۱۰۰ میلی‌گرمخوراکیروز ۱ تا ۵
ایبروتینیب۵۶۰ میلی‌گرم روزانهخوراکیروز ۱ تا ۱۹
R-DHAP یا R-DHAOx
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۰ یا ۱
دگزامتازون۴۰ میلی‌گرموریدی یا خوراکیروز ۱ تا ۴
سیتارابین۲ گرم/مترمربع در ۳ ساعت، دو بار به فاصله ۱۲ ساعتوریدیروز ۲
سیس‌پلاتین (یا اگزالی‌پلاتین ۱۳۰ میلی‌گرم/مترمربع در R-DHAOx)۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع در ۲۴ ساعتوریدیروز ۱
نگه‌دارنده
ایبروتینیب۵۶۰ میلی‌گرم روزانهخوراکیپیوسته به مدت ۲ سال
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (۶ دوره متناوب)
مدت درمان
۶ دوره، سپس با یا بدون پیوند اتولوگ، و ایبروتینیب نگه‌دارنده ۲ ساله؛ ریتوکسیماب نگه‌دارنده طبق رهنمودهای ملی مجاز بود

دوزها از چکیده TRIANGLE (پیگیری ۴٫۵ ساله) [۱۶]. افزودن پیوند به رژیم حاوی ایبروتینیب عوارض خونی درجه ۳–۵ و عفونت را در دوره نگه‌دارنده بیشتر کرد [۱۶].

شواهد: TRIANGLE (پیگیری ۴٫۵ ساله) (۲۰۲۶)، TRIANGLE (۲۰۲۴)

ایبروتینیب + BR و ریتوکسیماب نگه‌دارنده (کارآزمایی SHINE)

لنفوم سلول منتل درمان‌نشده در بیماران ۶۵ سال و بالاترزمان‌بندی هر دارو در جدول

لنفوم سلول منتل درمان‌نشده در بیماران ۶۵ سال و بالاتر

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ایبروتینیب۵۶۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته
بنداموستین۹۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ و ۲، هر ۲۸ روز (۶ دوره)
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهر ۲۸ روز (۶ دوره)
نگه‌دارنده (پاسخ کامل یا نسبی)
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهر ۸ هفته تا ۱۲ دوز
برنامه دوره‌ها
BR هر ۲۸ روز (۶ دوره)؛ ایبروتینیب روزانه و پیوسته؛ ریتوکسیماب نگه‌دارنده هر ۸ هفته
مدت درمان
ایبروتینیب تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول؛ ۶ دوره BR؛ ریتوکسیماب نگه‌دارنده تا ۱۲ دوز

دوزها از چکیده SHINE [۲۹]؛ برنامه BR (روز ۱ و ۲ هر ۲۸ روز) مطابق رژیم استاندارد [۲۶].

شواهد: SHINE (۲۰۲۲)، StiL NHL1 (۲۰۱۳)

ایبروتینیب تک‌دارویی در لنفوم منتل عودکرده (کارآزمایی RAY)

لنفوم سلول منتل عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم یک درمان حاوی ریتوکسیمابطول هر دوره: پیوسته

لنفوم سلول منتل عودکرده یا مقاوم پس از دست‌کم یک درمان حاوی ریتوکسیماب

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ایبروتینیب۵۶۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا عوارض غیرقابل تحمل

دوز از کارآزمایی RAY (در برابر تمسیرولیموس) [۳۰].

شواهد: RAY (MCL3001) (۲۰۱۶)

برکسوکابتاژن اتولوسل (CAR-T؛ کارآزمایی ZUMA-2)

لنفوم سلول منتل عودکرده یا مقاوم، از جمله پس از شکست مهارکننده BTKطول هر دوره: تک‌دوز

لنفوم سلول منتل عودکرده یا مقاوم، از جمله پس از شکست مهارکننده BTK

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
کاهش لنفوسیت
سیکلوفسفامید۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۵-، ۴- و ۳- پیش از تزریق
فلودارابین۳۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۵-، ۴- و ۳- پیش از تزریق
برکسوکابتاژن اتولوسل۲ × ۱۰⁶ سلول T زنده CAR مثبت به ازای هر کیلوگرم (حداکثر ۲ × ۱۰⁸ سلول)وریدییک بار، روز ۰
طول هر دوره
تک‌دوز
مدت درمان
یک بار تزریق

دوزها از برچسب FDA داروی TECARTUS [۵۳]؛ نتایج از ZUMA-2 [۲۱]. پایش سندرم رهایی سیتوکین و عوارض عصبی مانند سایر فرآورده‌های CAR-T [۵۳].

شواهد: ZUMA-2 (پیگیری ۳ ساله) (۲۰۲۳)، ZUMA-2 (۲۰۲۰)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

لنفوم ناحیه حاشیه‌ای

لنفوم ناحیه حاشیه‌ای کندرشد است و انواع خارج‌گرهی (MALT)، طحالی و گرهی دارد [۱۷]. در لنفوم MALT معده مرتبط با هلیکوباکتر پیلوری، ریشه‌کنی این باکتری با آنتی‌بیوتیک درمان خط اول است و بسیاری از بیماران فقط با همین درمان بهبود می‌یابند. در سایر موارد، پرتودرمانی موضعی، ریتوکسیماب یا ایمنی‌شیمی‌درمانی بسته به محل و گستردگی به کار می‌روند [۱۷، ۲۲]. کارآزمایی AUGMENT که ترکیب لنالیدومید و ریتوکسیماب (R2) را در عود بررسی کرد، بیماران لنفوم ناحیه حاشیه‌ای را هم دربر داشت [۲۸]؛ جزئیات این رژیم در بخش لنفوم فولیکولار آمده است.

ویژه بیماران

پس از تشخیص چه کنم؟

ویژه بیماران
راهنمای بیمار: در مسیر درمان لنفوم۱ / ۵
۱

۱. PET-CT چیست؟

در این تصویربرداری، مقدار کمی قند نشان‌دار تزریق می‌شود که سلول‌های فعال لنفوم آن را جذب می‌کنند. PET-CT هم برای تعیین مرحله بیماری و هم برای سنجش پاسخ در میانه و پایان درمان به کار می‌رود [۲، ۳]. معمولاً باید چند ساعت ناشتا باشید.

۲

۲. روزهای شیمی‌درمانی

بیشتر رژیم‌های لنفوم به‌صورت سرپایی و در دوره‌های دو یا سه هفته‌ای تزریق می‌شوند. افت گلبول‌های سفید و خطر عفونت شایع است؛ در برخی رژیم‌ها مانند BV-AVD از داروی محرک گلبول سفید برای پیشگیری استفاده می‌شود [۴]. هر گونه تب را فوراً گزارش دهید.

۳

۳. اگر بیماری عود کند

بسیاری از لنفوم‌های عودکرده هنوز قابل درمان‌اند. در لنفوم‌های تهاجمی، معمولاً شیمی‌درمانی نجات و در صورت پاسخ، شیمی‌درمانی با دوز بالا و پیوند سلول‌های بنیادی خود بیمار انجام می‌شود [۲۳، ۲۴]. در برخی بیماران، سلول‌درمانی CAR-T نیز مطرح است: سلول‌های T شما جمع‌آوری و در آزمایشگاه مهندسی می‌شوند تا سلول‌های لنفوم را شناسایی کنند. پس از تزریق باید چند هفته نزدیک مرکز درمانی بمانید، زیرا تب، افت فشار یا گیجی ممکن است رخ دهد و نیاز به درمان سریع دارد [۸].

۴

۴. آنتی‌بادی‌های دوویژه

این داروها آماده‌مصرف‌اند و نیازی به ساخت سلول ندارند. دوزهای اول به‌تدریج افزایش می‌یابند و ممکن است برای پایش عوارض، مدت کوتاهی بستری شوید. شایع‌ترین عارضه، سندرم رهایی سیتوکین خفیف است [۱۰، ۱۱].

۵

۵. پس از پایان درمان

پیگیری منظم برای بررسی عود و عوارض دیررس اهمیت دارد. در درمان‌های حاوی بلئومایسین، عوارض ریوی محتمل‌تر است [۱۳]؛ تنگی نفس یا سرفه جدید را به پزشک اطلاع دهید.

پرسش‌های متداول

آیا لنفوم قابل درمان است؟

بسیاری از لنفوم‌ها قابل درمان قطعی‌اند. برای نمونه، در لنفوم هوچکین پیشرفته بقای شش‌ساله با رژیم‌های نوین بیش از ۹۰٪ گزارش شده است [۴] و بخش بزرگی از بیماران DLBCL با درمان خط اول بهبود می‌یابند [۷]. لنفوم‌های کندرشد مانند فولیکولار معمولاً بیماری مزمنی هستند که سال‌ها قابل کنترل‌اند [۱۵].

تفاوت لنفوم هوچکین و غیرهوچکین چیست؟

تفاوت اصلی در نوع سلول‌های سرطانی است که زیر میکروسکوپ دیده می‌شود؛ لنفوم هوچکین سلول‌های مشخص رید-اشترنبرگ دارد. این دو گروه درمان، سیر و پیش‌آگهی متفاوتی دارند [۱].

چرا پزشک لنفوم فولیکولار من را درمان نمی‌کند؟

در لنفوم فولیکولار بدون علامت با حجم کم، پیگیری فعال یک رویکرد استاندارد و ایمن است و درمان در صورت بروز علائم یا پیشرفت آغاز می‌شود [۱۴].

اگر لنفوم عود کند، چه درمانی وجود دارد؟

عود لنفوم به معنای پایان درمان نیست. در DLBCL، شیمی‌درمانی نجات و پیوند سلول بنیادی اتولوگ درمان استاندارد بیماران مناسب است [۲۳، ۲۴]. در بیمارانی که کمتر از ۱۲ ماه پس از درمان اول عود می‌کنند یا به آن مقاوم‌اند، CAR-T در کارآزمایی‌ها نتایج بهتری داشته و در رهنمودها درمان توصیه‌شده خط دوم است [۸، ۹، ۲۴]. در لنفوم‌های فولیکولار و منتل نیز ترکیب‌های بدون شیمی‌درمانی مانند لنالیدومید-ریتوکسیماب و داروی خوراکی ایبروتینیب به کار می‌روند [۲۸، ۳۰].

آیا لنفوم مسری یا ارثی است؟

لنفوم مسری نیست و در بیشتر موارد ارثی هم نیست. برخی عفونت‌ها مانند EBV یا هلیکوباکتر پیلوری و نقص ایمنی خطر برخی انواع آن را افزایش می‌دهند، اما خود لنفوم از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود [۱، ۱۷].

ویژه پزشکان

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکان۴ یافته کلیدی · هوچکین: خط اول و عود
ویژه پزشکان
۴۵٪
بقای بدون رویداد سه‌ساله در عود DLBCL بیش از ۱۲ ماه پس از تشخیص
در برابر ۲۰٪ در عود زودتر؛ درمان نجات و سپس پیوند اتولوگ (CORAL) [۲۳]
۴۶٪
بیماران بدون نیاز به درمان تا سه سال با پیگیری فعال در لنفوم فولیکولار بدون علامت با حجم کم
کارآزمایی بریتانیایی پیگیری فعال در برابر ریتوکسیماب [۱۴]
۶۰٫۰٪
پاسخ کامل با موزونتوزوماب در لنفوم فولیکولار عودکرده پس از دست‌کم دو خط درمان
پاسخ عینی ۷۷٫۸٪؛ پیگیری سه‌ساله [۱۲]
۹۱٪
پاسخ عینی با برکسوکابتاژن اتولوسل در لنفوم سلول منتل عودکرده پس از شکست مهارکننده BTK
پاسخ کامل ۶۸٪؛ پیگیری سه‌ساله (ZUMA-2) [۲۱]
ویژه پزشکان

هوچکین: خط اول و عود

  • N-AVD: در S1826 (۹۹۴ بیمار، سن ۱۲ سال و بالاتر، مراحل III–IV)، N-AVD بر BV-AVD برتری داشت: بقای بدون پیشرفت دوساله ۹۲٪ در برابر ۸۳٪ (نسبت خطر ۰٫۴۵) [۵].
  • BrECADD: در HD21، BrECADD با هدایت PET در مقایسه با eBEACOPP با بقای بدون پیشرفت چهارساله بیشتر (۹۴٫۳٪ در برابر ۹۰٫۹٪) و عوارض مرتبط با درمان کمتر (۴۲٪ در برابر ۵۹٪) همراه بود [۱۸].
  • BV-AVD: در ECHELON-1 (پیگیری میانه ۷۳ ماه)، بقای کلی شش‌ساله با BV-AVD ۹۳٫۹٪ در برابر ۸۹٫۴٪ با ABVD بود (نسبت خطر مرگ ۰٫۵۹) [۴].
  • ABVD با هدایت PET: در RATHL، ۸۳٫۷٪ بیماران پس از دو دوره ABVD، PET منفی داشتند [۱۳].
  • عود: در KEYNOTE-204، پمبرولیزوماب در مقایسه با برنتوکسیماب ودوتین میانه بقای بدون پیشرفت را از ۸٫۳ به ۱۳٫۲ ماه رساند [۳۳].

DLBCL: خط اول

  • در GELA LNH98-5 (بیماران مسن)، افزودن ریتوکسیماب به CHOP میزان پاسخ کامل را از ۶۳٪ به ۷۶٪ رساند و خطر مرگ را کاهش داد [۶].
  • در پیگیری پنج‌ساله POLARIX (IPI ۲ تا ۵)، Pola-R-CHP بقای بدون پیشرفت پنج‌ساله را از ۵۹٫۱٪ به ۶۴٫۹٪ رساند (نسبت خطر ۰٫۷۷)، اما تفاوت بقای کلی از نظر آماری معنی‌دار نبود (نسبت خطر ۰٫۸۵) [۷].

DLBCL: عود، CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوویژه

  • درمان نجات: در CORAL پاسخ به R-ICE و R-DHAP مشابه بود (۶۳٫۵٪ و ۶۲٫۸٪)، اما در عود یا مقاومت زودتر از ۱۲ ماه پس از تشخیص میزان پاسخ ۴۶٪ در برابر ۸۸٪ بود [۲۳]. در LY.12، رژیم GDP از نظر پاسخ و میزان پیوند غیرفروتر از DHAP بود، بقای مشابه داشت و با سمیت و نیاز به بستری کمتر و کیفیت زندگی بهتر همراه بود [۳۱].
  • نامناسب برای پیوند: در کارآزمایی فاز ۲ گروه LYSA، پس از چهار دوره R-GemOx ۴۴٪ بیماران پاسخ کامل و ۶۱٪ پاسخ کلی داشتند، هرچند پاسخ در عود زودهنگام و پس از درمان قبلی با ریتوکسیماب کمتر بود [۳۲]. در STARGLO (پیگیری سه‌ساله)، گلوفیتاماب + GemOx میانه بقای کلی را به ۲۵٫۵ ماه در برابر ۱۲٫۵ ماه با R-GemOx رساند [۲۰].
  • CAR-T خط دوم: در ZUMA-7، axi-cel بقای بدون رویداد ۲۴ ماهه را به ۴۱٪ در برابر ۱۶٪ با شیمی‌درمانی و پیوند اتولوگ رساند [۸] و نخستین کارآزمایی تصادفی بود که برتری بقای کلی CAR-T را بر درمان استاندارد نشان داد: بقای کلی چهارساله ۵۴٫۶٪ در برابر ۴۶٫۰٪ (نسبت خطر مرگ ۰٫۷۳) [۱۹]. در TRANSFORM با پیگیری سه‌ساله، میانه بقای بدون رویداد ۲۹٫۵ ماه در برابر ۲٫۴ ماه و بقای بدون پیشرفت ۳۶ ماهه ۵۱٪ در برابر ۲۶٫۵٪ بود و نسبت خطر بقای کلی پس از تعدیل اثر عبور بیماران به گروه CAR-T، ۰٫۵۶۶ بود [۹].
  • دوویژه‌ها در خطوط بعدی: گلوفیتاماب با دوره درمان ثابت در بیماران با دست‌کم دو خط درمان قبلی در ۳۹٪ پاسخ کامل ایجاد کرد، از جمله در بیمارانی که قبلاً CAR-T گرفته بودند [۱۰]؛ اپکوریتاماب با میانه پیگیری حدود سه سال، میزان پاسخ کلی ۵۹٪ و پاسخ کامل ۴۱٪ داشت [۱۱].

فولیکولار: خط اول، نگه‌دارنده و عود

  • در StiL NHL1 (لنفوم‌های کندرشد و منتل)، بنداموستین-ریتوکسیماب در مقایسه با R-CHOP میانه بقای بدون پیشرفت را از ۳۱٫۲ به ۶۹٫۵ ماه رساند و عوارض کمتری داشت [۲۶].
  • در PRIMA، ریتوکسیماب نگه‌دارنده دوساله میانه بقای بدون پیشرفت را از ۴٫۱ به ۱۰٫۵ سال افزایش داد، بدون تفاوت در بقای کلی [۲۷]؛ در GALLIUM، اوبینوتوزوماب بقای بدون پیشرفت هفت‌ساله را به ۶۳٫۴٪ در برابر ۵۵٫۷٪ با ریتوکسیماب رساند، اما بقای کلی مشابه بود [۱۵].
  • عود: در AUGMENT، لنالیدومید + ریتوکسیماب میانه بقای بدون پیشرفت را از ۱۴٫۱ به ۳۹٫۴ ماه افزایش داد [۲۸].

منتل: خط اول و عود

  • در TRIANGLE (بیماران جوان‌تر، پیگیری ۴٫۵ ساله)، افزودن ایبروتینیب به ایمنی‌شیمی‌درمانی بقای بدون شکست درمان چهارساله را از ۷۰٪ به ۸۲٪ افزایش داد؛ حذف پیوند اتولوگ در گروه ایبروتینیب نتیجه را بدتر نکرد (۸۱٪) و بقای کلی چهارساله در هر دو گروه ایبروتینیب بیشتر بود (۸۸٪ و ۹۰٪ در برابر ۸۱٪) [۱۶].
  • در SHINE (۶۵ سال و بالاتر)، افزودن ایبروتینیب به بنداموستین-ریتوکسیماب و ریتوکسیماب نگه‌دارنده میانه بقای بدون پیشرفت را از ۵۲٫۹ به ۸۰٫۶ ماه رساند، بدون تفاوت در بقای کلی [۲۹].
  • عود: در RAY، ایبروتینیب در مقایسه با تمسیرولیموس میانه بقای بدون پیشرفت را از ۶٫۲ به ۱۴٫۶ ماه افزایش داد [۳۰].

رهنمودهای اروپایی

رهنمود بالینی ESMO برای لنفوم‌ها (۲۰۲۵) توصیه‌ها و الگوریتم‌های مدیریت DLBCL، لنفوم فولیکولار، هوچکین، منتل، ناحیه حاشیه‌ای، لنفوم اولیه دستگاه عصبی مرکزی و لنفوم‌های سلول T محیطی را در یک سند گرد آورده است [۲۲]؛ رهنمودهای EHA برای لنفوم سلول B بزرگ (۲۰۲۵) و لنفوم هوچکین (۲۰۲۶) جدیدترین توصیه‌های اختصاصی این دو بیماری‌اند [۲۴، ۲۵].

شواهد علمی

مطالعات کلیدی

۲۱ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیولوماب + AVD در لنفوم هوچکین کلاسیک مرحله پیشرفته

N Engl J Med · 2024
HR ۰٫۴۸بقای بدون پیشرفت (تحلیل میانی دوم)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی

درمان تطبیقی هدایت‌شده با PET-CT میانی در لنفوم هوچکین پیشرفته

N Engl J Med · 2016
۹۳۷ از ۱۱۱۹ بیمار (۸۳٫۷٪)PET-CT میانی منفی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی

شیمی‌درمانی CHOP همراه با ریتوکسیمب در مقایسه با CHOP به‌تنهایی در بیماران سالمند مبتلا به لنفوم سلول B بزرگ منتشر

N Engl J Med · 2002
۷۶٪ در برابر ۶۳٪ (CHOP همراه با ریتوکسیمب در برابر CHOP به‌تنهایی)نرخ پاسخ کامل
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

افزودن پیوند اتولوگ سلول‌های بنیادی به درمان خط اول حاوی ایبروتینیب در بیماران ۱۸ تا ۶۵ ساله مبتلا به لنفوم سلول گوشته‌ای: پیگیری ۴٫۵ ساله یک کارآزمایی فاز ۳ سه‌گروهی، تصادفی، باز و برتری شبکه اروپایی MCL

Lancet · 2026
۸۲٪ در برابر ۸۱٪FFS چهارساله: A+I در برابر I
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳ (طبق ثبت ClinicalTrials.gov)

ایبروتینیب به‌علاوه بنداموستین و ریتوکسیماب در لنفوم سلول منتل درمان‌نشده

N Engl J Med · 2022
۸۰٫۶ ماه در برابر ۵۲٫۹ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بنداموستین به‌علاوه ریتوکسیماب در برابر CHOP به‌علاوه ریتوکسیماب به‌عنوان درمان خط اول در بیماران مبتلا به لنفوم‌های کم‌تهاجم (ایندولنت) و لنفوم سلول منتل: کارآزمایی فاز ۳ عدم‌فروتری، تصادفی، چندمرکزی و باز

Lancet · 2013
۶۹٫۵ ماه در برابر ۳۱٫۲ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳ (طبق ثبت ClinicalTrials.gov)

سود پایدار درمان نگهدارنده با ریتوکسیماب در بقای بدون پیشرفت بیماران مبتلا به لنفوم فولیکولار: نتایج بلندمدت مطالعه

J Clin Oncol · 2019
۱۰٫۵ سال در برابر ۴٫۱ سالمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

یک مطالعه فاز ۳ لنالیدومید به‌علاوه ریتوکسیماب در برابر دارونما به‌علاوه ریتوکسیماب در لنفوم ایندولنت عودکرده یا مقاوم به درمان

JCO · 2019
۰٫۴۶ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۳۴ تا ۰٫۶۲)بقای بدون پیشرفت بیماری (نسبت خطر)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی

مقایسه تصادفی شیمی‌درمانی جمسیتابین، دگزامتازون و سیس‌پلاتین در برابر دگزامتازون، سیتارابین و سیس‌پلاتین پیش از پیوند اتولوگ سلول‌های بنیادی در لنفوم‌های مهاجم عودکرده و مقاوم

J Clin Oncol · 2014
۴۵٫۲٪ در برابر ۴۴٫۰٪میزان پاسخ پس از دو چرخه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

ریتوکسیماب به‌علاوه جمسیتابین و اگزالی‌پلاتین در بیماران مبتلا به لنفوم منتشر سلول B بزرگ مقاوم یا عودکرده که کاندید درمان با دوز بالا نیستند: کارآزمایی فاز ۲ گروه مطالعه لنفوم (LYSA)

Haematologica · 2013
۶۱٪میزان پاسخ کلی پس از ۴ چرخه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

ایبروتینیب در برابر تمسیرولیموس در بیماران مبتلا به لنفوم سلول منتل عودکرده یا مقاوم: یک مطالعه بین‌المللی، تصادفی، باز و فاز ۳

Lancet · 2016
۱۴٫۶ ماه در برابر ۶٫۲ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

ارزیابی اثربخشی و تحمل‌پذیری BrECADD هدایت‌شده با PET در برابر eBEACOPP در لنفوم هوچکین کلاسیک مرحله پیشرفته (HD21): کارآزمایی فاز ۳ تصادفی، چندمرکزی، موازی و باز

Lancet · 2024
۴۲٪ در برابر ۵۹٪عوارض مرتبط با درمان
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پیامدهای پنج‌ساله مطالعه مقایسه Pola-R-CHP و R-CHOP در بیماران مبتلا به لنفوم منتشر سلول B بزرگ

J Clin Oncol · 2025
۶۴٫۹٪ در برابر ۵۹٫۱٪PFS پنج‌ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

گلوفیتاماب به‌علاوه جمسیتابین و اگزالی‌پلاتین در لنفوم منتشر سلول B بزرگ عودکرده یا مقاوم به درمان: پیگیری ۳ ساله

Blood Adv · 2026
۲۵٫۵ در برابر ۱۲٫۵ ماهمیانه بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب در برابر برنتوکسیماب ودوتین در لنفوم هوچکین کلاسیک عودکرده یا مقاوم: تحلیل میانی یک مطالعه فاز ۳ چندمرکزی، تصادفی و باز

Lancet Oncol · 2021
۱۳٫۲ ماه در برابر ۸٫۳ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بقای کلی با برنتوکسیماب ودوتین در لنفوم هوچکین مرحله ۳ یا ۴

N Engl J Med · 2022
HR مرگ ۰٫۵۹بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

شیمی‌ایمنی‌درمانی با اوبینوتوزوماب در برابر ریتوکسیماب در لنفوم غیرهوچکین کم‌تهاجم درمان‌نشده: نتایج نهایی

Hemasphere · 2023
۶۳٫۴٪ در برابر ۵۵٫۷٪بقای بدون پیشرفت ۷ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بقای بیماران با آکسی‌کابتاژن سیلولوسل در لنفوم سلول B بزرگ

N Engl J Med · 2023
۴۷٫۲ ماهمدت پیگیری میانه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

لیزوکابتاژن مارالوسل در برابر درمان استاندارد برای لنفوم سلول B بزرگ عودکرده یا مقاوم در خط دوم: پیگیری ۳ ساله یک مطالعه فاز ۳ تصادفی

J Clin Oncol · 2025
۲۹٫۵ ماه در برابر ۲٫۴ ماهمیانه بقای بدون رویداد
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲ (بخش فاز ۲ یک مطالعه فاز ۱-۲)

گلوفیتاماب در لنفوم منتشر سلول B بزرگ عودکرده یا مقاوم

N Engl J Med · 2022
۳۹٪پاسخ کامل
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۱/۲ (کوهورت گسترش دوز)

اثربخشی و ایمنی اپکوریتاماب در لنفوم سلول B بزرگ عودکرده یا مقاوم به درمان: به‌روزرسانی ۳ ساله

Ann Hematol · 2026
۵۹٪ / ۴۱٪میزان پاسخ کلی / پاسخ کامل
خلاصه و ترجمه

رهنمودهای بالینی

۴ مورد
رهنمود بالینی

لنفوم هوچکین: رهنمودهای بالینی انجمن هماتولوژی اروپا (EHA) برای تشخیص، درمان و پیگیری

Hemasphere · 2026لنفوم هوچکین کلاسیک مرحله اولیه مطلوب (early-stage favorable) باید با دو چرخه ABVD (دوکسوروبیسین، بلئومایسین، …
۸توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

لنفوم سلول B بزرگ (LBCL): رهنمودهای بالینی انجمن هماتولوژی اروپا (EHA) برای تشخیص، درمان و پیگیری

Hemasphere · 2025درمان خط اول، مرحله ۱ یا ۲ بدون عامل خطر و سن کمتر از ۸۰ سال: چهار چرخه R-CHOP21 پیشنهاد می‌شود؛ در بیماری حجی…
۸توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

لنفوم‌ها: راهنمای بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Annals of Oncology · 2025
خلاصه رهنموددامنه و پیام‌های اصلی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

توصیه‌ها برای ارزیابی اولیه، مرحله‌بندی و ارزیابی پاسخ در لنفوم هوچکین و غیرهوچکین: طبقه‌بندی لوگانو

J Clin Oncol · 2014PET-CT با FDG به‌طور رسمی در مرحله‌بندی استاندارد لنفوم‌های FDG‌دوست گنجانده می‌شود.
۶توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه

پرسش‌های رایج

ایمنی‌درمانی سرطان چیست؟پت اسکن چیست و چه کاربردی در سرطان دارد؟شیمی‌درمانی چند جلسه است؟

داروهای مرتبط

ایبروتینیب (ایمبروویکا)بورتزومیب (ولکید)پمبرولیزوماب (کیترودا)دوکسوروبیسین (آدریامایسین)ریتوکسیماب (ریتوکسان/مب‌ترا)سیکلوفسفامید (اندوکسان)فیلگراستیم (نوپوژن)لنالیدومید (رولیمید)نیولوماب (اپدیوو)ونتوکلاکس (ونکلکستا)

راهنماهای کاربردی

باروری و رابطه جنسی در درمان سرطانمراحل پیوند سلول‌های بنیادی: از آماده‌شدن تا پیوندعوارض حین پیوند در بخش پیوندپس از ترخیص از بخش پیوند: مراقبت در خانهعوارض طولانی‌مدت و مزمن پس از پیوند

منابع علمی

۵۳ منبع
نمایش همه منابع، ۳۴ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    The 5th edition of the World Health Organization Classification of Haematolymphoid Tumours: Lymphoid NeoplasmsAlaggio R, Amador C, Anagnostopoulos I, Attygalle AD, Araujo IBdO, Berti E, et al · Leukemia · 2022;36:1720-1748
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  2. ۲
    Recommendations for Initial Evaluation, Staging, and Response Assessment of Hodgkin and Non-Hodgkin Lymphoma: The Lugano ClassificationCheson BD, Fisher RI, Barrington SF, Cavalli F, Schwartz LH, Zucca E, et al · J Clin Oncol · 2014;32:3059-3067
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  3. ۳
    Role of Imaging in the Staging and Response Assessment of Lymphoma: Consensus of the International Conference on Malignant Lymphomas Imaging Working GroupBarrington SF, Mikhaeel NG, Kostakoglu L, Meignan M, Hutchings M, Müeller SP, et al · J Clin Oncol · 2014;32:3048-3058
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  4. ۴
    Overall Survival with Brentuximab Vedotin in Stage III or IV Hodgkin’s LymphomaAnsell SM, Radford J, Connors JM, Długosz-Danecka M, Kim WS, Gallamini A, et al · N Engl J Med · 2022;387:310-320
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  5. ۵
    Nivolumab+AVD in Advanced-Stage Classic Hodgkin’s LymphomaHerrera AF, LeBlanc M, Castellino SM, Li H, Rutherford SC, Evens AM, et al · N Engl J Med · 2024;391:1379-1389
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  6. ۶
    CHOP Chemotherapy plus Rituximab Compared with CHOP Alone in Elderly Patients with Diffuse Large-B-Cell LymphomaCoiffier B, Lepage E, Brière J, Herbrecht R, Tilly H, Bouabdallah R, et al · N Engl J Med · 2002;346:235-242
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  7. ۷
    Five-Year Outcomes of the POLARIX Study Comparing Pola-R-CHP and R-CHOP in Patients With Diffuse Large B-Cell LymphomaMorschhauser F, Salles G, Sehn LH, et al · J Clin Oncol · 2025;43:3698-3705
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  8. ۸
    Axicabtagene Ciloleucel as Second-Line Therapy for Large B-Cell LymphomaLocke FL, Miklos DB, Jacobson CA, Perales MA, Kersten MJ, Oluwole OO, et al · N Engl J Med · 2022;386:640-654
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  9. ۹
    Lisocabtagene Maraleucel Versus Standard of Care for Second-Line Relapsed/Refractory Large B-Cell Lymphoma: 3-Year Follow-Up From the Randomized, Phase III TRANSFORM StudyKamdar M, Solomon SR, Arnason J, et al · J Clin Oncol · 2025;43:2671-2678
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  10. ۱۰
    Glofitamab for Relapsed or Refractory Diffuse Large B-Cell LymphomaDickinson MJ, Carlo-Stella C, Morschhauser F, Bachy E, Corradini P, Iacoboni G, et al · N Engl J Med · 2022;387:2220-2231
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  11. ۱۱
    Efficacy and safety of epcoritamab in relapsed or refractory large B-cell lymphoma: 3-year update from the EPCORE NHL-1 trialKarimi YH, Cheah CY, Clausen MR, et al · Ann Hematol · 2026;105:79
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  12. ۱۲
    Long-term 3-year follow-up of mosunetuzumab in relapsed or refractory follicular lymphoma after ≥2 prior therapiesSehn LH, Bartlett NL, Matasar MJ, et al · Blood · 2025;145:708-719
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  13. ۱۳
    Adapted Treatment Guided by Interim PET-CT Scan in Advanced Hodgkin’s LymphomaJohnson P, Federico M, Kirkwood A, Fosså A, Berkahn L, Carella A, et al · N Engl J Med · 2016;374:2419-2429
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱
  14. ۱۴
    Rituximab versus a watch-and-wait approach in patients with advanced-stage, asymptomatic, non-bulky follicular lymphoma: an open-label randomised phase 3 trialArdeshna KM, Qian W, Smith P, Braganca N, Lowry L, Patrick P, et al · Lancet Oncol · 2014;15:424-435
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  15. ۱۵
    Obinutuzumab Versus Rituximab Immunochemotherapy in Previously Untreated iNHL: Final Results From the GALLIUM StudyTownsend W, Hiddemann W, Buske C, et al · Hemasphere · 2023;7:e919
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  16. ۱۶
    Addition of autologous stem-cell transplantation to an ibrutinib-containing first-line treatment in patients aged 18-65 years with mantle cell lymphoma (TRIANGLE): 4·5-year follow-up of a three-arm, randomised, open-label, phase 3 superiority trial of the European MCL NetworkDreyling M, Doorduijn J, Giné E, et al · Lancet · 2026;407:1953-1967
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  17. ۱۷
    Marginal zone lymphomas: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-upZucca E, Arcaini L, Buske C, Johnson P, Ponzoni M, Raderer M, et al · Ann Oncol · 2020;31:17-29
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  18. ۱۸
    Assessing the efficacy and tolerability of PET-guided BrECADD versus eBEACOPP in advanced-stage, classical Hodgkin lymphoma (HD21): a randomised, multicentre, parallel, open-label, phase 3 trialBorchmann P, Ferdinandus J, Schneider G, Moccia A, Greil R, Hertzberg M, et al · Lancet · 2024;404:341-352
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  19. ۱۹
    Survival with Axicabtagene Ciloleucel in Large B-Cell LymphomaWestin JR, Oluwole OO, Kersten MJ, Miklos DB, Perales MA, Ghobadi A, et al · N Engl J Med · 2023;389:148-157
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  20. ۲۰
    Glofitamab plus gemcitabine and oxaliplatin for relapsed/refractory DLBCL: 3-year follow-up of STARGLOAbramson JS, Townsend W, Fox CP, et al · Blood Adv · 2026;10:5367-5377
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  21. ۲۱
    Three-Year Follow-Up of KTE-X19 in Patients With Relapsed/Refractory Mantle Cell Lymphoma, Including High-Risk Subgroups, in the ZUMA-2 StudyWang M, Munoz J, Goy A, et al · J Clin Oncol · 2023;41:555-567
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  22. ۲۲
    Lymphomas: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upEyre TA, Cwynarski K, d'Amore F, et al · Ann Oncol · 2025;36:1263-1284
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  23. ۲۳
    Salvage regimens with autologous transplantation for relapsed large B-cell lymphoma in the rituximab eraGisselbrecht C, Glass B, Mounier N, Singh Gill D, Linch DC, Trneny M, et al · J Clin Oncol · 2010;28:4184-4190
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
  24. ۲۴
    Large B-cell lymphoma (LBCL): EHA Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment, and follow-upThieblemont C, Gomes Da Silva M, Leppä S, et al · Hemasphere · 2025;9:e70207
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶
  25. ۲۵
    Hodgkin lymphoma: EHA Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment, and follow-upEichenauer DA, André M, Borchmann P, et al · Hemasphere · 2026;10:e70422
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶
  26. ۲۶
    Bendamustine plus rituximab versus CHOP plus rituximab as first-line treatment for patients with indolent and mantle-cell lymphomas: an open-label, multicentre, randomised, phase 3 non-inferiority trialRummel MJ, Niederle N, Maschmeyer G, et al · Lancet · 2013;381:1203-10
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  27. ۲۷
    Sustained Progression-Free Survival Benefit of Rituximab Maintenance in Patients With Follicular Lymphoma: Long-Term Results of the PRIMA StudyBachy E, Seymour JF, Feugier P, et al · J Clin Oncol · 2019;37:2815-2824
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  28. ۲۸
    AUGMENT: A Phase III Study of Lenalidomide Plus Rituximab Versus Placebo Plus Rituximab in Relapsed or Refractory Indolent LymphomaLeonard JP, Trneny M, Izutsu K, et al · J Clin Oncol · 2019;37:1188-1199
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  29. ۲۹
    Ibrutinib plus Bendamustine and Rituximab in Untreated Mantle-Cell LymphomaWang ML, Jurczak W, Jerkeman M, et al · N Engl J Med · 2022;386:2482-2494
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  30. ۳۰
    Ibrutinib versus temsirolimus in patients with relapsed or refractory mantle-cell lymphoma: an international, randomised, open-label, phase 3 studyDreyling M, Jurczak W, Jerkeman M, et al · Lancet · 2016;387:770-8
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  31. ۳۱
    Randomized comparison of gemcitabine, dexamethasone, and cisplatin versus dexamethasone, cytarabine, and cisplatin chemotherapy before autologous stem-cell transplantation for relapsed and refractory aggressive lymphomas: NCIC-CTG LY.12Crump M, Kuruvilla J, Couban S, et al · J Clin Oncol · 2014;32:3490-6
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  32. ۳۲
    Rituximab plus gemcitabine and oxaliplatin in patients with refractory/relapsed diffuse large B-cell lymphoma who are not candidates for high-dose therapy. A phase II Lymphoma Study Association trialMounier N, El Gnaoui T, Tilly H, et al · Haematologica · 2013;98:1726-31
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  33. ۳۳
    Pembrolizumab versus brentuximab vedotin in relapsed or refractory classical Hodgkin lymphoma (KEYNOTE-204): an interim analysis of a multicentre, randomised, open-label, phase 3 studyKuruvilla J, Ramchandren R, Santoro A, et al · Lancet Oncol · 2021;22:512-524
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  34. ۳۴
    ADCETRIS (brentuximab vedotin) for injection — Prescribing InformationSeagen / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  35. ۳۵
    Adcetris (brentuximab vedotin): EPAR — Product Information (Summary of Product Characteristics)European Medicines Agency · EMA · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  36. ۳۶
    A Phase 2 Trial of Abbreviated BrECADD Therapy in Stage 2B-IV Hodgkin Lymphoma (NCT07002216) — arms and interventionsClinicalTrials.gov · ClinicalTrials.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن
  37. ۳۷
    ECHELON-1: A Frontline Therapy Trial in Participants With Advanced Classical Hodgkin Lymphoma (NCT01712490) — arms and interventionsClinicalTrials.gov · ClinicalTrials.gov · 2012
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  38. ۳۸
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection — Prescribing InformationMerck Sharp & Dohme / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  39. ۳۹
    Polatuzumab Vedotin in Previously Untreated Diffuse Large B-Cell LymphomaTilly H, Morschhauser F, Sehn LH, et al · N Engl J Med · 2022;386:351-363
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  40. ۴۰
    POLIVY (polatuzumab vedotin) for injection — Prescribing InformationGenentech / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن
  41. ۴۱
    RITUXAN (rituximab) injection — Prescribing InformationGenentech / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  42. ۴۲
    Phase IB Study of Oral Selinexor in Combination with Rituximab and Platinum Chemotherapy in Patients with Relapsed/Refractory B-Cell Lymphoma—Final AnalysisMaerevoet M, Casasnovas O, Cartron G, et al · Cancers (Basel) · 2024;16:2672
    DOIPubMed بازگشت به متن
  43. ۴۳
    Glofitamab plus gemcitabine and oxaliplatin (GemOx) versus rituximab-GemOx for relapsed or refractory diffuse large B-cell lymphoma (STARGLO): a global phase 3, randomised, open-label trialAbramson JS, Ku M, Hertzberg M, et al · Lancet · 2024;404:1940-1954
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  44. ۴۴
    YESCARTA (axicabtagene ciloleucel) suspension for intravenous infusion — Prescribing InformationKite Pharma / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  45. ۴۵
    BREYANZI (lisocabtagene maraleucel) suspension for intravenous infusion — Prescribing InformationJuno Therapeutics / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  46. ۴۶
    COLUMVI (glofitamab-gxbm) injection — Prescribing InformationGenentech / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  47. ۴۷
    EPKINLY (epcoritamab-bysp) injection — Prescribing InformationGenmab / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن
  48. ۴۸
    TREANDA (bendamustine hydrochloride) injection — Prescribing InformationCephalon / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن
  49. ۴۹
    GAZYVA (obinutuzumab) injection — Prescribing InformationGenentech / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن
  50. ۵۰
    REVLIMID (lenalidomide) capsules — Prescribing InformationCelgene / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن
  51. ۵۱
    LUNSUMIO (mosunetuzumab-axgb) injection, for intravenous use — Prescribing InformationGenentech / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  52. ۵۲
    IMBRUVICA (ibrutinib) — Prescribing InformationPharmacyclics / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن
  53. ۵۳
    TECARTUS (brexucabtagene autoleucel) suspension for intravenous infusion — Prescribing InformationKite Pharma / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.

مطالب مرتبط

انکولوژی۲۸ مهر ۱۴۰۵ سمیت ایمنی‌درمانی: مهارکننده‌های ایست بازرسی، CAR-T و آنتی‌بادی‌های دوویژه درس‌نامه مدیریت عوارض ایمنی‌درمانی بر پایه رهنمودهای ASCO، SITC و ESMO، درجه‌بندی اجماعی ASTCT و برچسب‌های FDA؛ از کولیت و هپاتیت تا CRS، ICANS و IEC-HS. مولتیپل میلومامعیارهای تشخیص CRAB و SLiM، MGUS و میلومای خاموش، درمان القایی چهاردارویی، پیوند، نگه‌دارنده و ایمنی‌درمانی‌های نوین در مولتیپل میلوما. سرطان سینهعلائم، عوامل خطر، غربالگری با ماموگرافی، زیرگروه‌های مولکولی، درمان بر حسب مرحله و تازه‌ترین شواهد درمانی سرطان سینه (تا سال ۲۰۲۶).