جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
نوع سرطان

سرطان روده بزرگ (کولورکتال)

سرطانی قابل پیشگیری با غربالگری؛ و یکی از پیشتازان درمان‌های نوین

به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵۱۰ دقیقه مطالعه۵۳ منبع علمی
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • سرطان روده بزرگ (کولورکتال) سومین سرطان شایع و دومین علت مرگ ناشی از سرطان در جهان است [۱].
  • بیشتر این سرطان‌ها از پولیپ‌های خوش‌خیم شروع می‌شوند و غربالگری می‌تواند آن‌ها را پیش از سرطانی شدن پیدا و برداشت کند [۲].
  • غربالگری برای افراد با خطر متوسط از ۴۵ سالگی توصیه می‌شود؛ روش‌های متعددی از آزمایش مدفوع تا کولونوسکوپی وجود دارد [۴].
  • ابتلا در افراد زیر ۵۰ سال در حال افزایش است؛ علائمی مانند خون‌ریزی از مقعد را در هیچ سنی نادیده نگیرید [۳].
  • در بیماری پیشرفته، شیمی‌درمانی ترکیبی همراه داروهای هدفمند مانند بواسیزوماب، یا در تومورهای بدون جهش RAS، ستوکسیماب و پانیتوموماب درمان اصلی است [۷]. در تومورهای MSI-H/dMMR، ایمنی‌درمانی با پمبرولیزوماب نتایج بهتری از شیمی‌درمانی داشته [۱۷] و در سرطان رکتوم حتی امکان درمان بدون جراحی را فراهم کرده است [۱۵، ۱۶، ۳۲].

سرطان روده بزرگ چیست؟

روده بزرگ شامل کولون (قولون) و رکتوم (راست‌روده) است. سرطان کولورکتال زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های پوشاننده دیواره داخلی روده به‌طور کنترل‌نشده رشد کنند. در بیشتر موارد، این فرایند از یک پولیپ (برآمدگی کوچک روی دیواره روده) آغاز می‌شود که طی سال‌ها می‌تواند به سرطان تبدیل شود؛ به همین دلیل یافتن و برداشتن پولیپ‌ها یکی از مؤثرترین راه‌های پیشگیری است [۲].

بر اساس برآورد GLOBOCAN در سال ۲۰۲۲، سرطان کولورکتال ۹٫۶٪ از کل سرطان‌های تشخیص‌داده‌شده و ۹٫۳٪ از مرگ‌های ناشی از سرطان در جهان را به خود اختصاص داده است [۱]. خبر امیدوارکننده این است که با تشخیص زودهنگام، بسیاری از بیماران به‌طور کامل درمان می‌شوند و در مراحل پیشرفته نیز درمان‌های نوین، بقای بیماران را به‌طور چشمگیری افزایش داده‌اند [۲].

علائم و نشانه‌ها

سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه اغلب هیچ علامتی ندارد و معمولاً در مراحل پیشرفته‌تر علامت‌دار می‌شود [۲]. علائمی که باید به پزشک اطلاع داده شوند:

  • خون‌ریزی از مقعد یا وجود خون در مدفوع (قرمز روشن یا تیره)
  • تغییر پایدار در عادت اجابت مزاج (اسهال، یبوست یا باریک شدن مدفوع) که بیش از چند هفته طول بکشد
  • احساس تخلیه ناکامل پس از اجابت مزاج
  • درد یا نفخ مداوم شکم
  • کاهش وزن بی‌دلیل و خستگی
  • کم‌خونی فقر آهن بدون علت مشخص
ویژه بیماران

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

ویژه بیماران
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

خون‌ریزی را به حساب «بواسیر» نگذارید. بسیاری از افراد خون‌ریزی از مقعد را به هموروئید نسبت می‌دهند و مراجعه را به تأخیر می‌اندازند. هرچند بیشتر این خون‌ریزی‌ها علت خوش‌خیم دارند، هر خون‌ریزی جدید یا تکرارشونده، به‌ویژه همراه با تغییر اجابت مزاج یا کم‌خونی، باید توسط پزشک بررسی شود؛ حتی اگر جوان هستید.

هر یک از علائم فهرست‌شده در بالا که بیش از چند هفته ادامه یابد نیز باید به پزشک اطلاع داده شود.

عوامل خطر، پیشگیری و غربالگری

عواملی که خطر ابتلا را افزایش می‌دهند [۲]:

  • سن بالاتر و سابقه شخصی پولیپ یا سرطان روده
  • سابقه خانوادگی سرطان روده در بستگان درجه یک و سندرم‌های ارثی مانند سندرم لینچ و پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP)
  • بیماری التهابی روده (کولیت اولسراتیو و بیماری کرون)
  • چاقی، کم‌تحرکی و استعمال دخانیات
  • الگوی غذایی کشورهای پردرآمد (مصرف زیاد گوشت قرمز و فرآوری‌شده و فیبر کم)

داشتن وزن سالم، فعالیت بدنی منظم، ترک سیگار و از همه مهم‌تر شرکت در غربالگری مؤثرترین اقدامات برای کاهش خطر هستند [۲، ۴].

افزایش سرطان روده در جوانان

در حالی که بروز کلی سرطان کولورکتال در کشورهایی مانند آمریکا در دهه‌های اخیر کاهش یافته، این بیماری در افراد جوان‌تر رو به افزایش است. بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ انجمن سرطان آمریکا، بروز کلی این سرطان در سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ سالانه ۰٫۹٪ کاهش یافت، اما در بزرگسالان ۲۰ تا ۴۹ ساله سالانه ۳٪ افزایش داشت و این افزایش بیشتر در تومورهای بخش انتهایی کولون و رکتوم دیده شد [۳]. سرطان کولورکتال اکنون در آمریکا نخستین علت مرگ ناشی از سرطان در افراد زیر ۵۰ سال است و مرگ‌ومیر در این گروه سنی از سال ۲۰۰۴ سالانه ۱٪ افزایش یافته است [۳]. علت این روند هنوز روشن نیست و پژوهش برای یافتن آن ادامه دارد [۳].

غربالگری: پیدا کردن پولیپ پیش از سرطان

کارگروه خدمات پیشگیری ایالات متحده (USPSTF) در توصیه سال ۲۰۲۱ خود، غربالگری سرطان کولورکتال را برای همه بزرگسالان ۵۰ تا ۷۵ ساله (توصیه درجه A) و برای افراد ۴۵ تا ۴۹ ساله (توصیه درجه B) با خطر متوسط توصیه کرده است. برای افراد ۷۶ تا ۸۵ ساله، تصمیم باید به‌صورت فردی و بر اساس وضعیت سلامت و سابقه غربالگری گرفته شود [۴]. افرادی که سابقه خانوادگی قوی، سندرم ارثی یا بیماری التهابی روده دارند جزو گروه «خطر متوسط» نیستند و معمولاً باید زودتر و با فاصله کوتاه‌تر بررسی شوند [۴].

روش‌های غربالگری سرطان کولورکتال در توصیه USPSTF ۲۰۲۱
روشتوضیحفاصله تکرار
آزمایش ایمونوشیمیایی مدفوع (FIT)بررسی خون پنهان در نمونه مدفوع در خانه؛ بدون نیاز به آمادگی رودههر سال [۴]
آزمایش DNA مدفوع همراه FIT (sDNA-FIT)بررسی تغییرات DNA سلول‌های تومور و خون پنهان در مدفوعهر ۱ تا ۳ سال [۴]
آزمایش خون مخفی مدفوع با حساسیت بالا (gFOBT)روش قدیمی‌تر مبتنی بر گایاکهر سال [۴]
کولونوگرافی با سی‌تی‌اسکن (کولونوسکوپی مجازی)تصویربرداری از روده؛ نیاز به آمادگی روده داردهر ۵ سال [۴]
سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیرمشاهده بخش انتهایی روده با آندوسکوپهر ۵ سال، یا هر ۱۰ سال همراه FIT سالانه [۴]
کولونوسکوپیمشاهده کامل روده و برداشتن پولیپ‌ها در همان جلسههر ۱۰ سال [۴]

نتیجه غیرطبیعی هر روش غیر از کولونوسکوپی باید با کولونوسکوپی پیگیری شود [۴]. بهترین روش، روشی است که فرد واقعاً آن را انجام دهد.

آزمایش خون برای غربالگری چطور؟

آزمایش‌های خونی مبتنی بر DNA آزاد سلولی (cfDNA) در حال ورود به عرصه غربالگری هستند. در مطالعه ECLIPSE روی ۷۸۶۱ فرد با خطر متوسط، یکی از این آزمایش‌ها ۸۳٫۱٪ سرطان‌های کولورکتال را تشخیص داد، اما تنها ۱۳٫۲٪ از ضایعات پیش‌سرطانی پیشرفته را شناسایی کرد [۵]. بنابراین این آزمایش‌ها جایگزین کولونوسکوپی یا FIT نیستند و ارزش اصلی غربالگری، یعنی یافتن و برداشتن پولیپ‌ها، را به‌طور کامل فراهم نمی‌کنند.

تشخیص و مرحله‌بندی

مسیر تشخیص سرطان روده بزرگ

  1. ۱

    کولونوسکوپی و نمونه‌برداری

    مشاهده مستقیم روده و برداشتن نمونه از ضایعه مشکوک؛ تشخیص قطعی با بررسی پاتولوژی انجام می‌شود [۲].

  2. ۲

    تصویربرداری برای تعیین گسترش

    سی‌تی‌اسکن قفسه سینه، شکم و لگن برای بررسی انتشار به کبد، ریه و غدد لنفاوی؛ در سرطان رکتوم، MRI لگن برای ارزیابی دقیق موضعی ضروری است [۲].

  3. ۳

    آزمایش‌های خون

    شمارش سلول‌های خون، آزمایش‌های کبدی و نشانگر CEA برای ارزیابی پایه و پیگیری [۶].

  4. ۴

    بررسی نشانگرهای مولکولی

    بررسی وضعیت ترمیم ناجوری DNA (MMR/MSI) در همه بیماران، و در بیماری متاستاتیک بررسی RAS، BRAF و HER2 برای انتخاب درمان [۶].

  5. ۵

    تعیین مرحله (TNM)

    بر اساس عمق نفوذ تومور (T)، درگیری غدد لنفاوی (N) و متاستاز دوردست (M)، بیماری از مرحله ۰ تا IV طبقه‌بندی می‌شود [۲].

  6. ۶

    جلسه تیم چندتخصصی

    جراح، انکولوژیست، رادیوتراپیست، رادیولوژیست و پاتولوژیست با هم برنامه درمان را تعیین می‌کنند [۲].

نشانگرهای مولکولی و اهمیت آن‌ها

نشانگرهای زیستی مهم در سرطان کولورکتال
نشانگرمعناپیامد درمانی
MSI-H / dMMRنقص در سیستم ترمیم DNA؛ ممکن است نشانه سندرم لینچ باشدپاسخ بسیار خوب به ایمنی‌درمانی: در بیماری متاستاتیک، پمبرولیزوماب یا ترکیب نیولوماب و ایپیلیموماب در خط اول [۷، ۱۷، ۱۹]
RAS نوع وحشی (wild-type)بدون جهش RASشیمی‌درمانی ترکیبی همراه داروهای ضد EGFR (ستوکسیماب یا پانیتوموماب)، به‌ویژه در تومورهای سمت چپ [۷]
RAS (KRAS/NRAS) جهش‌یافتهشایع‌ترین گروه جهش‌هاشیمی‌درمانی ترکیبی همراه بواسیزوماب؛ داروهای ضد EGFR (ستوکسیماب و پانیتوموماب) مؤثر نیستند [۷]؛ در جهش KRAS G12C، مهارکننده اختصاصی سوتوراسیب همراه پانیتوموماب در بیماری پیش‌تر درمان‌شده [۷، ۲۱]
HER2 مثبت (تقویت HER2)گروه کوچکی از تومورهای RAS نوع وحشیداروهای ضد HER2 در بیماری پیش‌تر درمان‌شده: تراستوزوماب دروکستکان (صرف‌نظر از وضعیت RAS)، یا در تومورهای RAS نوع وحشی توکاتینیب + تراستوزوماب [۷، ۲۰، ۲۷]
BRAF V600Eبا پیش‌آگهی بدتر همراه استانکورافنیب + ستوکسیماب همراه شیمی‌درمانی (FOLFOX یا FOLFIRI) در خط اول [۷، ۱۸، ۳۱]

بررسی این نشانگرها روی نمونه تومور انجام می‌شود و انتخاب درمان را در بیماری پیشرفته شخصی‌سازی می‌کند.

درمان بر اساس مرحله بیماری

مرحله ۰ و I

برداشتن پولیپ یا تومور سطحی با کولونوسکوپی، یا جراحی برداشتن بخشی از روده همراه غدد لنفاوی. معمولاً درمان تکمیلی لازم نیست [۲].

مرحله II

جراحی؛ شیمی‌درمانی تکمیلی فقط در بیماران پرخطر مطرح است. آزمایش DNA توموری در گردش خون (ctDNA) می‌تواند به انتخاب بیماران نیازمند شیمی‌درمانی کمک کند [۶، ۹].

مرحله III

جراحی و سپس شیمی‌درمانی تکمیلی بر پایه اگزالی‌پلاتین و فلوئوروپیریمیدین (FOLFOX یا CAPOX)؛ در بیماران کم‌خطر، ۳ ماه رژیم CAPOX به اندازه ۶ ماه مؤثر بوده است [۸]. در تومورهای dMMR، افزودن ایمنی‌درمانی به FOLFOX خطر عود را کاهش داده است [۱۳].

سرطان رکتوم موضعی پیشرفته

درمان نئوادجوانت کامل (TNT) شامل شیمی‌درمانی و پرتودرمانی پیش از جراحی [۱۰، ۱۱]؛ در پاسخ کامل بالینی، امکان حفظ رکتوم و پیگیری دقیق بدون جراحی (watch and wait) وجود دارد [۱۲].

مرحله IV (متاستاتیک)

درمان سیستمیک بر اساس نشانگرهای مولکولی و محل تومور: شیمی‌درمانی ترکیبی (مانند FOLFOX، CAPOX یا FOLFIRI) همراه بواسیزوماب، یا در تومورهای بدون جهش RAS و سمت چپ، همراه ستوکسیماب یا پانیتوموماب؛ در بیماری مقاوم به درمان، تری‌فلوریدین/تیپیراسیل همراه بواسیزوماب یا رگورافنیب [۷، ۲۹، ۳۰]. در متاستازهای محدود کبد یا ریه، جراحی یا روش‌های تخریب موضعی می‌تواند با هدف درمان قطعی انجام شود [۷].

تومورهای dMMR / MSI-H

ایمنی‌درمانی با پمبرولیزوماب در بیماری متاستاتیک خط اول درمان است [۱۷]؛ ترکیب نیولوماب و ایپیلیموماب گزینه مؤثر دیگری است که رهنمود ESMO ۲۰۲۶ در صورت امکان آن را ترجیح می‌دهد [۷، ۱۹، ۲۳]. در سرطان رکتوم موضعی، ایمنی‌درمانی با مهارکننده PD-1 می‌تواند جایگزین جراحی و پرتودرمانی شود [۱۵، ۱۶، ۲۵، ۳۲] (این کاربرد هنوز تأییدیه رسمی FDA یا EMA ندارد).

ویژه بیماران

پس از تشخیص چه کنم؟

ویژه بیماران
راهنمای بیمار: پس از تشخیص سرطان روده۱ / ۵
۱

شما تنها نیستید

شنیدن تشخیص سرطان سخت است، اما سرطان روده بزرگ یکی از سرطان‌هایی است که بیشترین پیشرفت درمانی را داشته است. در بسیاری از بیماران، به‌ویژه در مراحل اولیه، درمان قطعی امکان‌پذیر است.

۲

سؤال‌های مهم از پزشک

  • بیماری من در چه مرحله‌ای است؟
  • تومور در کولون است یا رکتوم؟
  • وضعیت MMR/MSI تومور من چیست؟
  • اگر بیماری پیشرفته است، نتیجه آزمایش RAS، BRAF و HER2 چیست؟
۳

درمان، یک کار گروهی است

جراح، انکولوژیست، رادیوتراپیست و پرستار با هم برای شما برنامه‌ریزی می‌کنند. در برخی بیماران مبتلا به سرطان رکتوم، ممکن است بتوان با درمان پیش از جراحی، رکتوم را حفظ کرد؛ این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.

۴

به بدن خود کمک کنید

تغذیه متعادل، ترک سیگار و فعالیت بدنی منظم بسیار مهم است. یک کارآزمایی بزرگ نشان داد ورزش منظم پس از شیمی‌درمانی، احتمال بازگشت بیماری را کاهش می‌دهد [۱۴]. پیش از شروع برنامه ورزشی با تیم درمان مشورت کنید.

۵

به خانواده فکر کنید

اگر سرطان شما در سن پایین تشخیص داده شده یا تومور dMMR است، ممکن است مشاوره ژنتیک (برای بررسی سندرم لینچ) توصیه شود. بستگان درجه یک شما نیز احتمالاً باید غربالگری را زودتر شروع کنند.

پرسش‌های متداول

از چه سنی باید غربالگری سرطان روده را شروع کنم؟

برای افراد با خطر متوسط، از ۴۵ سالگی [۴]. اگر سابقه خانوادگی سرطان روده یا پولیپ پیشرفته، سندرم ارثی یا بیماری التهابی روده دارید، با پزشک درباره شروع زودتر صحبت کنید. پاسخ کامل

آیا آزمایش مدفوع به اندازه کولونوسکوپی قابل اعتماد است؟

آزمایش FIT سالانه یکی از روش‌های توصیه‌شده غربالگری است [۴]. مزیت کولونوسکوپی این است که پولیپ‌ها در همان جلسه برداشته می‌شوند؛ اما مهم‌ترین نکته، انجام منظم یکی از روش‌هاست. اگر نتیجه آزمایش مدفوع مثبت شد، حتماً باید کولونوسکوپی انجام شود [۴].

آیا بعد از جراحی همیشه کیسه (استومی) لازم است؟

خیر. بیشتر بیماران مبتلا به سرطان کولون نیاز به استومی دائمی ندارند. در سرطان رکتوم نیز با پیشرفت روش‌های جراحی و درمان‌های پیش از جراحی، امکان حفظ اسفنکتر و حتی در برخی بیماران حفظ کامل رکتوم وجود دارد [۱۲، ۱۵].

آیا سرطان روده ارثی است؟

بیشتر موارد ارثی نیستند، اما بخشی از آن‌ها با سندرم‌های ارثی مانند سندرم لینچ و FAP مرتبط‌اند [۲]. بررسی MMR/MSI روی تومور به شناسایی بیماران نیازمند مشاوره ژنتیک کمک می‌کند [۶]. پاسخ کامل

ایمنی‌درمانی برای همه بیماران مؤثر است؟

خیر. ایمنی‌درمانی به‌ویژه در تومورهای MSI-H/dMMR بسیار مؤثر است [۱۷]، که بخش کوچکی از سرطان‌های روده را تشکیل می‌دهند. به همین دلیل بررسی این نشانگر برای همه بیماران توصیه می‌شود [۶].

ویژه پزشکان

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکانسرطان کولون موضعی: درمان تکمیلی
ویژه پزشکان

سرطان کولون موضعی: درمان تکمیلی

در مرحله III سرطان کولون، درمان تکمیلی استاندارد شیمی‌درمانی بر پایه اگزالی‌پلاتین (FOLFOX یا CAPOX) است [۶، ۸]. کارآزمایی IDEA نشان داد ۳ ماه CAPOX در بیماران T1–3N1 جایگزین مناسبی برای ۶ ماه است، اما در T4 یا N2 درمان ۶ماهه برتر بود [۸]. در تومورهای dMMR، کارآزمایی فاز ۳ ATOMIC نشان داد افزودن آتزولیزوماب (Atezolizumab) به mFOLFOX6 بقای بدون بیماری سه‌ساله را از ۷۶٫۲٪ به ۸۶٫۳٪ افزایش می‌دهد (HR ۰٫۵۰)، هرچند عوارض درجه ۳ یا ۴ بیشتر بود (۸۴٫۱٪ در برابر ۷۱٫۹٪) [۱۳].

در کارآزمایی DYNAMIC در سرطان کولون مرحله II، تصمیم‌گیری بر اساس ctDNA مصرف شیمی‌درمانی تکمیلی را از ۲۸٪ به ۱۵٪ کاهش داد، در حالی که بقای بدون عود دوساله غیرفروتر بود (۹۳٫۵٪ در برابر ۹۲٫۴٪) [۹]؛ در پیگیری ۵ ساله نیز بقای بدون عود (۸۸٪ در برابر ۸۷٪) و بقای کلی (۹۳٫۸٪ در برابر ۹۳٫۳٪) مشابه ماند [۲۸].

کارآزمایی فاز ۳ CHALLENGE نشان داد یک برنامه ورزشی ساختاریافته ۳ساله پس از شیمی‌درمانی تکمیلی سرطان کولون، بقای بدون بیماری ۵ساله را از ۷۳٫۹٪ به ۸۰٫۳٪ افزایش داد (HR ۰٫۷۲) [۱۴]. بر این اساس، به‌روزرسانی ۲۰۲۶ رهنمود ESMO توصیه می‌کند بیماران مرحله III یا مرحله II پرخطر از این شواهد مطلع شوند و شرکت در یک برنامه ورزشی ساختاریافته، پس از تصمیم‌گیری مشترک، به بیماران واجد شرایط پیشنهاد شود [۲۶].

سرطان رکتوم موضعی پیشرفته: درمان نئوادجوانت کامل و حفظ ارگان

در کارآزمایی RAPIDO، پرتودرمانی کوتاه‌مدت و سپس شیمی‌درمانی پیش از TME، احتمال تجمعی شکست درمان مرتبط با بیماری در ۳ سال را از ۳۰٫۴٪ به ۲۳٫۷٪ کاهش داد (HR ۰٫۷۵) [۱۰]؛ اما در پیگیری ۵ساله، عود موضعی‌ناحیه‌ای پس از جراحی در این گروه بیشتر بود (۱۰٪ در برابر ۶٪) [۲۴]. در PRODIGE 23، شیمی‌درمانی mFOLFIRINOX پیش از شیمی‌پرتودرمانی، در پیگیری بلندمدت (میانه ۸۲٫۲ ماه) بقای بدون بیماری ۷ ساله را از ۶۲٫۵٪ به ۶۷٫۶٪ و بقای کلی ۷ ساله را از ۷۶٫۱٪ به ۸۱٫۹٪ رساند [۱۱]. در کارآزمایی OPRA (۳۲۴ بیمار)، با راهبرد TNT و پیگیری بدون جراحی در پاسخ‌دهندگان، بقای ۵ ساله بدون TME در گروه شیمی‌پرتودرمانی و سپس شیمی‌درمانی تثبیتی ۵۴٪ و در گروه شیمی‌درمانی القایی ۳۹٪ بود، با بقای بدون بیماری مشابه (۶۹٪ و ۷۱٪)؛ حدود نیمی از بیماران در بلندمدت رکتوم خود را حفظ کردند و ۹۴٪ رشد مجدد تومورها در ۲ سال اول رخ داد [۱۲]. رهنمود ESMO سال ۲۰۲۵ برای سرطان رکتوم موضعی، درمان نئوادجوانت کامل را برای تومورهای پرخطر یک‌سوم میانی و تحتانی رکتوم توصیه می‌کند [I, A] [۲۵].

در سرطان رکتوم موضعی پیشرفته dMMR، ایمنی‌درمانی با مهارکننده PD-1 به‌جای شیمی‌پرتودرمانی و جراحی بررسی شده است: در یک مرور نظام‌مند ۱۹ مطالعه با ۵۰۴ بیمار، درمان تک‌دارویی با مهارکننده PD-1 با پاسخ کامل بالینی ۷۵ تا ۱۰۰٪ همراه بود و افزودن شیمی‌پرتودرمانی سود اندکی داشت [۳۲]. بیشترین داده‌ها از کارآزمایی فاز ۲ مرکز مموریال اسلون کترینگ با دوستارلیماب (Dostarlimab) به مدت ۶ ماه است که در ۱۲ بیمار اول پاسخ کامل بالینی ۱۰۰٪ نشان داد [۱۵]. در گزارش به‌روز ۲۰۲۵ با ۱۱۷ بیمار (شامل سایر تومورهای جامد dMMR در مراحل اولیه)، همه ۴۹ بیمار رکتومی که درمان را کامل کردند به پاسخ کامل بالینی رسیدند و بقای بدون عود دوساله در کل جمعیت ۹۲٪ بود [۱۶]. رهنمود ESMO ۲۰۲۵ در تومورهای موضعی پیشرفته dMMR/MSI-H، دوستارلیماب با مدت درمان ۶ ماه را پیشنهاد می‌دهد [II, A]؛ این کاربرد دوستارلیماب هنوز مورد تأیید FDA یا EMA نیست [۲۵].

بیماری متاستاتیک pMMR/MSS: خط اول

اساس درمان خط اول بیماری متاستاتیک، شیمی‌درمانی ترکیبی بر پایه فلوئوروپیریمیدین همراه یک داروی بیولوژیک است: در تومورهای RAS نوع وحشی و سمت چپ، ستوکسیماب (Cetuximab) یا پانیتوموماب (Panitumumab) و در تومورهای RAS جهش‌یافته یا سمت راست، بواسیزوماب (Bevacizumab) [۷].

در جهش BRAF V600E، کارآزمایی BREAKWATER نشان داد انکورافنیب (Encorafenib) + ستوکسیماب + mFOLFOX6 در خط اول، میانه PFS را به ۱۲٫۸ در برابر ۷٫۱ ماه (HR ۰٫۵۳) و میانه بقای کلی را در تحلیل میانی به ۳۰٫۳ در برابر ۱۵٫۱ ماه (HR ۰٫۴۹) افزایش داد [۱۸]. ترکیب انکورافنیب و ستوکسیماب با FOLFIRI نیز در کوهورت ۳ همین کارآزمایی (۱۴۷ بیمار) میانه PFS را به ۱۵٫۲ در برابر ۸٫۳ ماه رساند (HR ۰٫۴۴) [۳۱]؛ رهنمود ESMO ۲۰۲۶ هر دو ترکیب را در خط اول توصیه می‌کند [۷].

بیماری متاستاتیک MSI-H/dMMR: ایمنی‌درمانی

در کارآزمایی فاز ۳ KEYNOTE-177، پمبرولیزوماب (Pembrolizumab) در خط اول درمان سرطان کولورکتال متاستاتیک MSI-H/dMMR در مقایسه با شیمی‌درمانی، میانه بقای بدون پیشرفت را از ۸٫۲ به ۱۶٫۵ ماه رساند (HR ۰٫۶۰) و عوارض درجه ۳ یا بالاتر مرتبط با درمان را از ۶۶٪ به ۲۲٪ کاهش داد [۱۷]. در تحلیل نهایی (میانه پیگیری ۴۴٫۵ ماه)، میانه بقای کلی با پمبرولیزوماب به دست نیامد در برابر ۳۶٫۷ ماه با شیمی‌درمانی (HR ۰٫۷۴)؛ این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار نبود، در حالی که ۶۰٪ بیماران گروه شیمی‌درمانی بعداً ایمنی‌درمانی دریافت کردند [۲۲]. در CheckMate 8HW، ترکیب نیولوماب (Nivolumab) و ایپیلیموماب (Ipilimumab) در بیماران درمان‌نشده، PFS را در مقایسه با شیمی‌درمانی به‌طور معنی‌داری بهبود داد (PFS دوساله ۷۲٪ در برابر ۱۴٪) [۱۹]. در گزارش بعدی همین کارآزمایی، ترکیب نیولوماب و ایپیلیموماب در همه خطوط درمان در مقایسه با نیولوماب تنها نیز PFS را بهبود داد (HR ۰٫۶۲؛ میانه به دست نیامد در برابر ۳۹٫۳ ماه)، با عوارض درجه ۳ یا ۴ مرتبط با درمان ۲۲٪ در برابر ۱۴٪ [۲۳]. بر این اساس، رهنمود ESMO ۲۰۲۶ ترکیب نیولوماب و ایپیلیموماب را توصیه می‌کند [I, A] و پمبرولیزوماب را در صورتی که درمان دوگانه ممکن نباشد [I, A] [۷].

بیماری متاستاتیک: خطوط بعدی

در بیماری مقاوم به درمان، ترکیب تری‌فلوریدین/تیپیراسیل (Trifluridine/tipiracil) با بواسیزوماب در کارآزمایی فاز ۳ SUNLIGHT در مقایسه با تری‌فلوریدین/تیپیراسیل تنها، میانه بقای کلی را از ۷٫۵ به ۱۰٫۸ ماه رساند (HR ۰٫۶۱) [۲۹] و رهنمود ESMO ۲۰۲۶ آن را رویکرد استاندارد می‌داند [۷]؛ رگورافنیب (Regorafenib) نیز در کارآزمایی CORRECT در مقایسه با دارونما میانه بقای کلی را از ۵٫۰ به ۶٫۴ ماه افزایش داد (HR ۰٫۷۷) [۳۰].

در تومورهای HER2 مثبت، تراستوزوماب دروکستکان (Trastuzumab deruxtecan) با دوز ۵٫۴ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در کارآزمایی فاز ۲ تصادفی DESTINY-CRC02 در بیماران پیش‌تر درمان‌شده (شامل تومورهای RAS جهش‌یافته) میزان پاسخ عینی تأییدشده ۳۷٫۸٪ داشت [۲۷]؛ رهنمود ESMO ۲۰۲۶ این دارو را برای تومورهای HER2 درجه ۳+ پیش‌تر درمان‌شده، صرف‌نظر از وضعیت RAS، توصیه می‌کند [III, B] [۷]. در تومورهای HER2 مثبت و RAS نوع وحشی مقاوم به شیمی‌درمانی، توکاتینیب (Tucatinib) + تراستوزوماب (Trastuzumab) در مطالعه MOUNTAINEER میزان پاسخ عینی ۳۸٫۱٪ داشت [۲۰] (ESMO: [III, B])؛ ترکیب تراستوزوماب با پرتوزوماب یا لاپاتینیب گزینه‌های جایگزین هستند [III, C] [۷]. در جهش KRAS G12C، مهارکننده اختصاصی سوتوراسیب (Sotorasib) با دوز ۹۶۰ میلی‌گرم + پانیتوموماب در کارآزمایی CodeBreaK 300، میانه PFS را به ۵٫۶ ماه در برابر ۲٫۲ ماه با درمان استاندارد (تری‌فلوریدین/تیپیراسیل یا رگورافنیب) رساند (HR ۰٫۴۹) [۲۱]؛ در تحلیل بقای کلی، نسبت خطر ۰٫۷۰ بود که از نظر آماری معنی‌دار نبود و میزان پاسخ عینی ۳۰٫۲٪ در برابر ۱٫۹٪ بود [۳۳]. رهنمود ESMO ۲۰۲۶ این ترکیب را با سطح [II, B] توصیه می‌کند [۷].

ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۹ رژیم
ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک
  • فلوئورواوراسیل و کپسیتابین: پیش از شروع، آزمایش واریانت‌های ژن DPYD توصیه می‌شود (خطر سمیت شدید در کمبود DPD) [۳۴، ۳۶]. کپسیتابین در کمبود کامل DPD مصرف نشود و در کمبود نسبی دوز فردی‌سازی شود؛ در کلیرانس کراتینین ۳۰ تا ۵۰ میلی‌لیتر/دقیقه دوز ۲۵٪ کاهش یابد و زیر ۳۰ دوز تعیین نشده است؛ قرص‌ها با فاصله حدود ۱۲ ساعت و تا ۳۰ دقیقه پس از غذا مصرف شوند [۳۴].
  • ایرینوتکان: در هموزیگوت‌های UGT1A1*28 یا *6 (یا *6/*28) دوز شروع دست‌کم یک سطح کاهش یابد؛ با بیلی‌روبین بیش از ۲ میلی‌گرم/دسی‌لیتر دوز توصیه‌شده‌ای وجود ندارد؛ دوره جدید فقط با نوتروفیل ≥۱۵۰۰ و پلاکت ≥۱۰۰٬۰۰۰ در میکرولیتر و رفع کامل اسهال شروع شود؛ اسهال دیررس فوراً با لوپرامید و اسهال زودرس کولینرژیک با آتروپین درمان شود؛ پیش‌داروی ضدتهوع توصیه می‌شود [۳۷].
  • بواسیزوماب: دست‌کم ۲۸ روز پیش از جراحی انتخابی قطع شود و تا ۲۸ روز پس از جراحی بزرگ و ترمیم زخم شروع نشود؛ فشار خون و پروتئینوری پایش شود (پروتئینوری ≥۲ گرم در ۲۴ ساعت ← توقف تا کمتر از ۲ گرم) [۳۸].
  • ستوکسیماب: پیش‌دارو با آنتی‌هیستامین H1 و اتمام انفوزیون یک ساعت پیش از شیمی‌درمانی؛ پایش منیزیم، پتاسیم و کلسیم [۴۰].
  • پانیتوموماب: سمیت پوستی درجه ۳ ← توقف ۱ تا ۲ دوز و سپس ادامه با همان دوز، و در تکرار با ۸۰٪ و ۶۰٪ دوز؛ پایش منیزیم [۴۱].
  • مهارکننده‌های ایست بازرسی ایمنی (آتزولیزوماب، پمبرولیزوماب، نیولوماب و ایپیلیموماب): پیش از شروع و به‌طور دوره‌ای آنزیم‌های کبدی، کراتینین و عملکرد تیروئید بررسی شود؛ عوارض ایمنی بر اساس شدت با قطع موقت یا دائم دارو و کورتیکواستروئید درمان می‌شوند [۴۲، ۴۳، ۴۴].
ویژه پزشکانسرطان کولون مرحله III: شیمی‌درمانی کمکی (ادجوانت)، ۴ رژیم · سرطان رکتوم موضعی پیشرفته: درمان نئوادجوانت کامل (TNT) و ایمنی‌درمانی، ۴ رژیم · +۴ بخش دیگر
ویژه پزشکان

سرطان کولون مرحله III: شیمی‌درمانی کمکی (ادجوانت)

CAPOX (XELOX)

سرطان کولون مرحله III پس از جراحی؛ بیمار مناسب برای اگزالی‌پلاتینطول هر دوره: هر ۲۱ روز

سرطان کولون مرحله III پس از جراحی؛ بیمار مناسب برای اگزالی‌پلاتین

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
اگزالی‌پلاتین۱۳۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
کپسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روزخوراکیروزهای ۱ تا ۱۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۴ دوره (۳ ماه) در T1–3 N1؛ ۸ دوره (۶ ماه) در T4 یا N2

مدت درمان بر اساس IDEA [۸]؛ دوزها از برچسب FDA کپسیتابین (در درمان کمکی حداکثر ۸ دوره) [۳۴].

شواهد: IDEA (۲۰۱۸)

mFOLFOX6

سرطان کولون مرحله III پس از جراحی؛ جایگزین CAPOXطول هر دوره: هر ۱۴ روز

سرطان کولون مرحله III پس از جراحی؛ جایگزین CAPOX

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
اگزالی‌پلاتین۸۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۲ ساعتروز ۱
لکوورین۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۲ ساعتروز ۱
فلوئورواوراسیل (بولوس)۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، بولوسروز ۱
فلوئورواوراسیل (انفوزیون)۲۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون مداوم ۴۶ ساعتهشروع روز ۱
طول هر دوره
هر ۱۴ روز
مدت درمان
۱۲ دوره (۶ ماه)

دوزها از کارآزمایی ATOMIC (گروه mFOLFOX6) [۱۳]. در IDEA، برخلاف CAPOX، سه ماه FOLFOX به اندازه شش ماه مؤثر نبود و درمان طولانی‌تر به‌ویژه در بیماران پرخطر بقای بدون بیماری بهتری داشت [۸]. رژیم ثبت‌شده در برچسب FDA، FOLFOX4 است: اگزالی‌پلاتین ۸۵ و لکوورین ۲۰۰ میلی‌گرم/مترمربع طی ۲ ساعت، سپس فلوئورواوراسیل ۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع بولوس و ۶۰۰ میلی‌گرم/مترمربع انفوزیون ۲۲ ساعته در روز ۱، و لکوورین و فلوئورواوراسیل با همین دوزها در روز ۲؛ هر ۱۴ روز تا ۱۲ دوره [۳۵].

تعدیل اگزالی‌پلاتین طبق برچسب (درمان کمکی): نوروپاتی حسی پایدار درجه ۲ ← کاهش به ۷۵ میلی‌گرم/مترمربع را در نظر بگیرید؛ درجه ۳ پایدار ← قطع را در نظر بگیرید؛ درجه ۴ ← قطع. نوتروپنی درجه ۴ یا تب‌دار، یا ترومبوسیتوپنی درجه ۳–۴ ← تأخیر تا نوتروفیل ≥۱٬۵۰۰ و پلاکت ≥۷۵٬۰۰۰ در میکرولیتر و سپس اگزالی‌پلاتین ۷۵ میلی‌گرم/مترمربع. کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر/دقیقه ← اگزالی‌پلاتین ۶۵ میلی‌گرم/مترمربع [۳۵].

شواهد: ATOMIC (Alliance A021502) (۲۰۲۶)، IDEA (۲۰۱۸)

کپسیتابین تک‌دارویی

درمان کمکی سرطان کولون در بیمارانی که اگزالی‌پلاتین برایشان مناسب نیستطول هر دوره: هر ۲۱ روز

درمان کمکی سرطان کولون در بیمارانی که اگزالی‌پلاتین برایشان مناسب نیست

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
کپسیتابین۱۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روزخوراکیروزهای ۱ تا ۱۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
حداکثر ۸ دوره (۶ ماه)

دوز از برچسب FDA کپسیتابین [۳۴].

آتزولیزوماب + mFOLFOX6 (ATOMIC)

سرطان کولون مرحله III با نقص ترمیم ناجوری DNA (dMMR) پس از جراحی؛ در کارآزمایی، شروع تا ۱۰ هفته پس از جراحیطول هر دوره: هر ۱۴ روز

سرطان کولون مرحله III با نقص ترمیم ناجوری DNA (dMMR) پس از جراحی؛ در کارآزمایی، شروع تا ۱۰ هفته پس از جراحی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ۱: ۱۲ دوره (۶ ماه)
آتزولیزوماب۸۴۰ میلی‌گرموریدی (پیش از شیمی‌درمانی)روز ۱
اگزالی‌پلاتین۸۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۲ ساعتروز ۱
لکوورین۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۲ ساعتروز ۱
فلوئورواوراسیل (بولوس)۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، بولوسروز ۱
فلوئورواوراسیل (انفوزیون)۲۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون مداوم ۴۶ ساعتهشروع روز ۱
مرحله ۲: ۱۳ دوره (۶ ماه)
آتزولیزوماب تک‌دارویی۸۴۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۱۴ روز
مدت درمان
آتزولیزوماب در مجموع ۱۲ ماه؛ mFOLFOX6 به مدت ۶ ماه

رژیم کارآزمایی ATOMIC [۱۳]. برچسب FDA آتزولیزوماب این کاربرد را تأیید کرده است: ۸۴۰ میلی‌گرم هر ۲ هفته (یا ۱۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته یا ۱۶۸۰ میلی‌گرم هر ۴ هفته) همراه شیمی‌درمانی به مدت ۶ ماه و سپس تک‌دارویی به مدت ۶ ماه؛ اگر شیمی‌درمانی زودتر قطع شود، آتزولیزوماب تا مجموع ۱۲ ماه ادامه می‌یابد؛ کاهش دوز آتزولیزوماب توصیه نمی‌شود [۴۲].

شواهد: ATOMIC (Alliance A021502) (۲۰۲۶)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

سرطان رکتوم موضعی پیشرفته: درمان نئوادجوانت کامل (TNT) و ایمنی‌درمانی

پرتودرمانی کوتاه‌مدت سپس CAPOX یا FOLFOX4 (RAPIDO)

آدنوکارسینوم رکتوم موضعی پیشرفته پرخطر در MRI (دست‌کم یکی از: cT4a/b، تهاجم عروقی خارج‌دیواره‌ای، cN2، درگیری فاسیای مزورکتال یا غدد لنفاوی جانبی بزرگ)؛ ECOG ۰–۱

آدنوکارسینوم رکتوم موضعی پیشرفته پرخطر در MRI (دست‌کم یکی از: cT4a/b، تهاجم عروقی خارج‌دیواره‌ای، cN2، درگیری فاسیای مزورکتال یا غدد لنفاوی جانبی بزرگ)؛ ECOG ۰–۱

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ۱
پرتودرمانی کوتاه‌مدت۵ × ۵ گریلگنحداکثر طی ۸ روز
مرحله ۲: ۶ دوره CAPOX (هر ۲۱ روز)
اگزالی‌پلاتین۱۳۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
کپسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روزخوراکیروزهای ۱ تا ۱۴
یا مرحله ۲: ۹ دوره FOLFOX4 (هر ۱۴ روز)
اگزالی‌پلاتین۸۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
لکوورین۲۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۲
فلوئورواوراسیل۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع بولوس، سپس ۶۰۰ میلی‌گرم/مترمربع طی ۲۲ ساعتوریدیروزهای ۱ و ۲
طول هر دوره
CAPOX هر ۲۱ روز؛ FOLFOX4 هر ۱۴ روز
مدت درمان
پرتودرمانی، سپس ۶ دوره CAPOX یا ۹ دوره FOLFOX4، سپس برداشتن کامل مزورکتوم (TME)

دوزها و برنامه از مقاله RAPIDO [۱۰].

شواهد: RAPIDO (۲۰۲۳)، RAPIDO (۲۰۲۱)

mFOLFIRINOX سپس شیمی‌پرتودرمانی (PRODIGE 23)

آدنوکارسینوم رکتوم cT3 یا cT4 M0؛ سن ۱۸ تا ۷۵ سال؛ وضعیت عملکردی WHO ۰–۱

آدنوکارسینوم رکتوم cT3 یا cT4 M0؛ سن ۱۸ تا ۷۵ سال؛ وضعیت عملکردی WHO ۰–۱

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ۱: ۶ دوره (هر ۱۴ روز)
اگزالی‌پلاتین۸۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱، هر ۱۴ روز
ایرینوتکان۱۸۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱، هر ۱۴ روز
لکوورین۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱، هر ۱۴ روز
فلوئورواوراسیل۲۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع (بدون بولوس)وریدی، انفوزیون مداوم ۴۶ تا ۴۸ ساعتهروزهای ۱ و ۲، هر ۱۴ روز
مرحله ۲: شیمی‌پرتودرمانی
پرتودرمانی۵۰ گریلگنطی ۵ هفته
کپسیتابین همزمان۸۰۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روزخوراکی۵ روز در هفته در طول پرتودرمانی
مرحله ۴: درمان کمکی ۳ ماهه پس از TME
mFOLFOX6 (۶ دوره، هر ۱۴ روز) یا کپسیتابینmFOLFOX6 با دوزهای استاندارد بالا؛ یا کپسیتابین ۱۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روز، روزهای ۱ تا ۱۴ هر ۲۱ روزوریدی / خوراکیmFOLFOX6 هر ۱۴ روز (۶ دوره)؛ کپسیتابین روزهای ۱ تا ۱۴، هر ۲۱ روز
طول هر دوره
mFOLFIRINOX القایی هر ۱۴ روز (۶ دوره)؛ شیمی‌پرتودرمانی طی ۵ هفته؛ درمان کمکی: mFOLFOX6 هر ۱۴ روز یا کپسیتابین هر ۲۱ روز
مدت درمان
۳ ماه mFOLFIRINOX، شیمی‌پرتودرمانی، TME (مرحله ۳)، سپس ۳ ماه درمان کمکی

دوزها از مقاله اصلی PRODIGE 23 [۵۱]؛ مدت انفوزیون‌ها (اگزالی‌پلاتین و لکوورین طی ۲ ساعت، ایرینوتکان طی ۹۰ دقیقه، فلوئورواوراسیل ۱۲۰۰ میلی‌گرم/مترمربع در روز طی ۲ روز بدون بولوس) از ثبت کارآزمایی [۵۳].

شواهد: PRODIGE 23 (پیگیری بلندمدت) (۲۰۲۴)، PRODIGE 23 (۲۰۲۱)

شیمی‌پرتودرمانی سپس شیمی‌درمانی تثبیتی (OPRA؛ با هدف حفظ رکتوم)

آدنوکارسینوم رکتوم مرحله II یا III؛ در پاسخ کامل یا نزدیک به کامل، پیگیری بدون جراحی (watch and wait)

آدنوکارسینوم رکتوم مرحله II یا III؛ در پاسخ کامل یا نزدیک به کامل، پیگیری بدون جراحی (watch and wait)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ۱: شیمی‌پرتودرمانی
پرتودرمانی۴۵ گری در ۲۵ جلسه به لگن، با بوست تا مجموع ۵۰ تا ۵۶ گری به تومور و غدد درگیرخارجی
کپسیتابین همزمان (یا فلوئورواوراسیل انفوزیون مداوم)۸۲۵ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روزخوراکیدر طول پرتودرمانی
مرحله ۲: شیمی‌درمانی تثبیتی (حدود ۴ ماه)
FOLFOX یا CAPOX۸ دوره دوهفته‌ای FOLFOX یا ۵ دوره سه‌هفته‌ای CAPOX (دوزها مانند رژیم‌های بالا)وریدی / خوراکی
طول هر دوره
FOLFOX هر ۱۴ روز؛ CAPOX هر ۲۱ روز
مدت درمان
حدود ۶ هفته شیمی‌پرتودرمانی، سپس حدود ۴ ماه شیمی‌درمانی؛ سپس ارزیابی پاسخ

برنامه پرتودرمانی و تعداد دوره‌ها از OPRA [۱۲]؛ دوز کپسیتابین همراه پرتودرمانی از برچسب FDA [۳۴].

شواهد: OPRA (پیگیری بلندمدت) (۲۰۲۴)، OPRA (۲۰۲۲)

دوستارلیماب (رکتوم dMMR)

سرطان رکتوم موضعی پیشرفته (مرحله II یا III) با dMMR/MSI-Hطول هر دوره: هر ۳ هفته

سرطان رکتوم موضعی پیشرفته (مرحله II یا III) با dMMR/MSI-H

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوستارلیماب۵۰۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۳ هفته
مدت درمان
۹ دوره (۶ ماه)؛ در پاسخ کامل بالینی، پیگیری بدون جراحی

رژیم کارآزمایی فاز ۲ مرکز مموریال اسلون کترینگ [۱۵، ۱۶]. در صورت باقی‌ماندن تومور، طبق پروتکل شیمی‌پرتودرمانی استاندارد (۵۰۴۰ سانتی‌گری در ۲۸ جلسه همراه کپسیتابین) و سپس TME انجام می‌شد [۱۵]. ESMO ۲۰۲۵ این درمان را با سطح [II, A] پیشنهاد می‌کند، اما این کاربرد هنوز تأییدیه FDA یا EMA ندارد [۲۵].

شواهد: MSK Dostarlimab (Cercek 2025) (۲۰۲۵)، MSK Dostarlimab (Cercek 2022) (۲۰۲۲)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

سرطان کولورکتال متاستاتیک pMMR/MSS: خط اول

mFOLFOX6 ± بواسیزوماب یا ضد EGFR

خط اول؛ ستوکسیماب یا پانیتوموماب فقط در RAS نوع وحشی (به‌ویژه تومور سمت چپ)؛ بواسیزوماب در RAS جهش‌یافته یا تومور سمت راستطول هر دوره: هر ۱۴ روز

خط اول؛ ستوکسیماب یا پانیتوموماب فقط در RAS نوع وحشی (به‌ویژه تومور سمت چپ)؛ بواسیزوماب در RAS جهش‌یافته یا تومور سمت راست

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
اگزالی‌پلاتین۸۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۲ ساعتروز ۱
لکوورین۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۲ ساعتروز ۱
فلوئورواوراسیل (بولوس)۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، بولوسروز ۱
فلوئورواوراسیل (انفوزیون)۲۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون مداوم ۴۶ ساعتهشروع روز ۱
به‌علاوه یکی از این داروها
بواسیزوماب۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱
ستوکسیماب۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربع طی ۱۲۰ دقیقه (یا ۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع سپس ۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع هفتگی)وریدیروز ۱
پانیتوموماب۶ میلی‌گرم/کیلوگرم طی ۶۰ دقیقه (بیش از ۱۰۰۰ میلی‌گرم: ۹۰ دقیقه)وریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۱۴ روز
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوزهای mFOLFOX6 و بواسیزوماب ۵ میلی‌گرم/کیلوگرم یا ستوکسیماب همراه آن از KEYNOTE-177 [۲۲]؛ دوز بواسیزوماب در سرطان کولورکتال متاستاتیک طبق SmPC اروپا ۵ یا ۱۰ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته یا ۷٫۵ یا ۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۳ هفته است [۳۹]؛ ستوکسیماب [۴۰]؛ پانیتوموماب همراه FOLFOX در خط اول RAS نوع وحشی [۴۱].

شواهد: KEYNOTE-177 (۲۰۲۲)

CAPOX ± بواسیزوماب

خط اول بیماری متاستاتیکطول هر دوره: هر ۲۱ روز

خط اول بیماری متاستاتیک

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
اگزالی‌پلاتین۱۳۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
کپسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روزخوراکیروزهای ۱ تا ۱۴
بواسیزوماب۷٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوز CAPOX در بیماری متاستاتیک از برچسب FDA کپسیتابین [۳۴]؛ بواسیزوماب ۷٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۳ هفته طبق SmPC اروپا [۳۹].

FOLFIRI ± بواسیزوماب یا ستوکسیماب

خط اول یا دوم بیماری متاستاتیک؛ ستوکسیماب فقط در RAS نوع وحشیطول هر دوره: هر ۱۴ روز

خط اول یا دوم بیماری متاستاتیک؛ ستوکسیماب فقط در RAS نوع وحشی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ایرینوتکان۱۸۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۹۰ دقیقهروز ۱
لکوورین۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
فلوئورواوراسیل (بولوس)۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، بولوسروز ۱
فلوئورواوراسیل (انفوزیون)۱۲۰۰ میلی‌گرم/مترمربع در روز به مدت ۲ روز (۲۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع)وریدی، انفوزیون مداومروزهای ۱ و ۲
به‌علاوه یکی از این داروها
بواسیزوماب۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱
ستوکسیماب۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربع هر ۲ هفته، یا ۴۰۰ سپس ۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع هفتگیوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۱۴ روز
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوزهای FOLFIRI و بواسیزوماب از KEYNOTE-177 [۲۲]؛ ستوکسیماب همراه FOLFIRI طبق برچسب FDA [۴۰]؛ پس از پیشرفت با رژیم حاوی بواسیزوماب، بواسیزوماب ۵ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته یا ۷٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۳ هفته همراه شیمی‌درمانی پایه ایرینوتکان یا اگزالی‌پلاتین قابل ادامه است [۳۸].

شواهد: KEYNOTE-177 (۲۰۲۲)

انکورافنیب + ستوکسیماب + mFOLFOX6 (BREAKWATER)

سرطان کولورکتال متاستاتیک با جهش BRAF V600E؛ خط اولزمان‌بندی هر دارو در جدول

سرطان کولورکتال متاستاتیک با جهش BRAF V600E؛ خط اول

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
انکورافنیب۳۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته
ستوکسیماب۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ (هر ۲ هفته)
اگزالی‌پلاتین۸۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۲ ساعتروز ۱ (هر ۲ هفته)
لکوورین۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، طی ۲ ساعتروز ۱ (هر ۲ هفته)
فلوئورواوراسیل (بولوس)۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، بولوسروز ۱ (هر ۲ هفته)
فلوئورواوراسیل (انفوزیون)۲۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون مداوم ۴۶ ساعتهشروع روز ۱ (هر ۲ هفته)
برنامه دوره‌ها
ستوکسیماب و mFOLFOX6 هر ۲ هفته (دوره‌های ۲۸ روزه)؛ انکورافنیب روزانه و پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوزها از BREAKWATER [۱۸] و برچسب FDA انکورافنیب، که ترکیب با ستوکسیماب دوهفته‌ای و FOLFIRI را نیز در بر می‌گیرد [۴۵]؛ نتایج ترکیب با FOLFIRI در کوهورت ۳ همین کارآزمایی [۳۱].

انکورافنیب: کاهش دوز در سرطان کولورکتال به ۲۲۵ و سپس ۱۵۰ میلی‌گرم روزانه؛ در صورت عدم تحمل ۱۵۰ میلی‌گرم قطع شود. QTcF بیش از ۵۰۰ میلی‌ثانیه با افزایش ≤۶۰ میلی‌ثانیه ← توقف تا ≤۵۰۰ و ادامه با دوز کمتر؛ QTcF بیش از ۵۰۰ با افزایش بیش از ۶۰ میلی‌ثانیه ← قطع دائم [۴۵].

شواهد: BREAKWATER (۲۰۲۵)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

سرطان کولورکتال متاستاتیک MSI-H/dMMR: خط اول

پمبرولیزوماب (KEYNOTE-177)

سرطان کولورکتال متاستاتیک MSI-H/dMMR؛ خط اول (در ESMO ۲۰۲۶ وقتی درمان دوگانه ممکن نیست)طول هر دوره: هر ۳ یا ۶ هفته

سرطان کولورکتال متاستاتیک MSI-H/dMMR؛ خط اول (در ESMO ۲۰۲۶ وقتی درمان دوگانه ممکن نیست) [۷]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفتهوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۳ یا ۶ هفته
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری، سمیت غیرقابل‌قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

دوز از برچسب FDA پمبرولیزوماب [۴۳]؛ در KEYNOTE-177، ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته تا ۳۵ نوبت [۱۷، ۲۲].

شواهد: KEYNOTE-177 (۲۰۲۲)، KEYNOTE-177 (۲۰۲۰)

نیولوماب + ایپیلیموماب (CheckMate 8HW)

سرطان کولورکتال متاستاتیک MSI-H/dMMR؛ گزینه ترجیحی ESMO ۲۰۲۶

سرطان کولورکتال متاستاتیک MSI-H/dMMR؛ گزینه ترجیحی ESMO ۲۰۲۶ [۷]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ۱: حداکثر ۴ نوبت، هر ۳ هفته
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
ایپیلیموماب۱ میلی‌گرم/کیلوگرموریدی (همان روز، پس از نیولوماب)روز ۱
مرحله ۲: نگه‌دارنده
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم هر ۲ هفته یا ۴۸۰ میلی‌گرم هر ۴ هفتهوریدی
طول هر دوره
مرحله ترکیبی هر ۳ هفته؛ سپس هر ۲ یا ۴ هفته
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری، سمیت غیرقابل‌قبول یا حداکثر ۲ سال

دوزها از برچسب FDA نیولوماب [۴۴]؛ شواهد: CheckMate 8HW [۱۹، ۲۳].

شواهد: CheckMate 8HW (۲۰۲۵)، CheckMate 8HW (۲۰۲۴)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

سرطان کولورکتال متاستاتیک: خطوط بعدی، صرف‌نظر از نشانگرها

تری‌فلوریدین/تیپیراسیل + بواسیزوماب (SUNLIGHT)

بیماری پیش‌تر درمان‌شده با فلوئوروپیریمیدین، اگزالی‌پلاتین، ایرینوتکان، ضد VEGF (اختیاری) و در RAS نوع وحشی ضد EGFR؛ در SUNLIGHT حداکثر ۲ رژیم قبلی و ECOG ۰–۱طول هر دوره: هر ۲۸ روز

بیماری پیش‌تر درمان‌شده با فلوئوروپیریمیدین، اگزالی‌پلاتین، ایرینوتکان، ضد VEGF (اختیاری) و در RAS نوع وحشی ضد EGFR؛ در SUNLIGHT حداکثر ۲ رژیم قبلی و ECOG ۰–۱

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
تری‌فلوریدین/تیپیراسیل۳۵ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روز (حداکثر ۸۰ میلی‌گرم در هر نوبت؛ بر پایه تری‌فلوریدین)خوراکی، همراه غذاروزهای ۱ تا ۵ و ۸ تا ۱۲
بواسیزوماب۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروزهای ۱ و ۱۵
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوزها از برچسب FDA تری‌فلوریدین/تیپیراسیل (بخش SUNLIGHT) [۴۶]؛ شواهد: SUNLIGHT [۲۹].

شمارش کامل خون پیش از هر دوره و در روز ۱۵؛ شروع دوره فقط با نوتروفیل ≥۱۵۰۰ و پلاکت ≥۷۵٬۰۰۰ در میکرولیتر؛ پس از نوتروپنی تب‌دار یا سمیت شدید، کاهش ۵ میلی‌گرم/مترمربع در هر نوبت (حداکثر ۳ بار). کلیرانس کراتینین ۱۵ تا ۲۹ میلی‌لیتر/دقیقه ← ۲۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روز [۴۶].

شواهد: SUNLIGHT (۲۰۲۳)

رگورافنیب (CORRECT)

بیماری پیش‌تر درمان‌شده با شیمی‌درمانی پایه فلوئوروپیریمیدین، اگزالی‌پلاتین و ایرینوتکان، ضد VEGF و در RAS نوع وحشی ضد EGFRطول هر دوره: هر ۲۸ روز

بیماری پیش‌تر درمان‌شده با شیمی‌درمانی پایه فلوئوروپیریمیدین، اگزالی‌پلاتین و ایرینوتکان، ضد VEGF و در RAS نوع وحشی ضد EGFR

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
رگورافنیب۱۶۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، پس از غذای کم‌چربروزهای ۱ تا ۲۱
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوز از برچسب FDA [۴۷]؛ شواهد: CORRECT [۳۰].

کاهش دوز با گام‌های ۴۰ میلی‌گرم (۱۲۰ و سپس ۸۰ میلی‌گرم؛ کمترین دوز ۸۰ میلی‌گرم). آزمایش‌های کبدی (ALT، AST، بیلی‌روبین) پیش از شروع، دست‌کم هر ۲ هفته در ۲ ماه اول و سپس ماهانه؛ پایش واکنش پوستی دست و پا و فشار خون [۴۷].

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

سرطان کولورکتال متاستاتیک: خطوط بعدی بر اساس نشانگر (HER2 مثبت، KRAS G12C)

تراستوزوماب دروکستکان (DESTINY-CRC02)

تومور HER2 مثبت (IHC 3+) پیش‌تر درمان‌شده، صرف‌نظر از وضعیت RASطول هر دوره: هر ۲۱ روز

تومور HER2 مثبت (IHC 3+) پیش‌تر درمان‌شده، صرف‌نظر از وضعیت RAS

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
تراستوزوماب دروکستکان۵٫۴ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوز از برچسب FDA (تومورهای جامد HER2 درجه ۳+، تأیید تسریع‌شده) [۴۹]؛ شواهد: DESTINY-CRC02 [۲۷]. با تراستوزوماب یا تراستوزوماب امتانسین جایگزین نشود [۴۹].

دارو به‌شدت تهوع‌آور است و پیشگیری ضدتهوع لازم است. بیماری بینابینی ریه (ILD) را پایش کنید: ILD بدون علامت (درجه ۱) ← توقف تا بهبود کامل؛ ILD علامت‌دار (درجه ≥۲) ← قطع دائم؛ با شک به ILD کورتیکواستروئید زودهنگام شروع شود. LVEF پیش از شروع و به‌طور دوره‌ای [۴۹].

توکاتینیب + تراستوزوماب (MOUNTAINEER)

سرطان کولورکتال متاستاتیک HER2 مثبت و RAS نوع وحشی، پس از شیمی‌درمانی پایه فلوئوروپیریمیدین، اگزالی‌پلاتین و ایرینوتکانزمان‌بندی هر دارو در جدول

سرطان کولورکتال متاستاتیک HER2 مثبت و RAS نوع وحشی، پس از شیمی‌درمانی پایه فلوئوروپیریمیدین، اگزالی‌پلاتین و ایرینوتکان

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
توکاتینیب۳۰۰ میلی‌گرم دو بار در روزخوراکیپیوسته
تراستوزومابدوز بارگیری ۸ میلی‌گرم/کیلوگرم، سپس ۶ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱ دوره اول؛ سپس روز ۱ هر ۲۱ روز
برنامه دوره‌ها
تراستوزوماب هر ۲۱ روز؛ توکاتینیب روزانه و پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوزها از برچسب FDA توکاتینیب (تأیید تسریع‌شده) [۴۸]؛ شواهد: MOUNTAINEER [۲۰].

در نارسایی شدید کبد (Child-Pugh C)، توکاتینیب ۲۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز [۴۸]. تراستوزوماب: ارزیابی عملکرد قلب پیش از شروع و در طول درمان [۵۲].

شواهد: MOUNTAINEER (۲۰۲۳)

سوتوراسیب + پانیتوموماب (CodeBreaK 300)

سرطان کولورکتال متاستاتیک با جهش KRAS G12C، پس از شیمی‌درمانی پایه فلوئوروپیریمیدین، اگزالی‌پلاتین و ایرینوتکانزمان‌بندی هر دارو در جدول

سرطان کولورکتال متاستاتیک با جهش KRAS G12C، پس از شیمی‌درمانی پایه فلوئوروپیریمیدین، اگزالی‌پلاتین و ایرینوتکان

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سوتوراسیب۹۶۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته (اولین دوز پیش از اولین انفوزیون پانیتوموماب)
پانیتوموماب۶ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱ (هر ۱۴ روز)
برنامه دوره‌ها
پانیتوموماب هر ۱۴ روز؛ سوتوراسیب روزانه و پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول

دوزها از برچسب‌های FDA سوتوراسیب و پانیتوموماب [۵۰، ۴۱]؛ شواهد: CodeBreaK 300 [۲۱، ۳۳].

اگر سوتوراسیب موقتاً یا دائم قطع شود، پانیتوموماب نیز قطع شود [۴۱]. آزمایش‌های کبدی هر ۳ هفته در ۳ ماه اول و سپس ماهانه؛ در شک به ILD سوتوراسیب فوراً متوقف شود؛ از مهارکننده‌های پمپ پروتون و آنتاگونیست‌های H2 پرهیز شود [۵۰].

شواهد: CodeBreak 300 (۲۰۲۳)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

شواهد علمی

مطالعات کلیدی

۱۸ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب در برابر شیمی‌درمانی در سرطان روده بزرگ متاستاتیک با ناپایداری بالای ریزماهواره (MSI-H) یا نقص در ترمیم ناجورجفتی (dMMR): تحلیل نهایی یک مطالعه فاز ۳ تصادفی و باز

The Lancet Oncology · 2022
۴۴٫۵ ماهپیگیری میانه در تحلیل نهایی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · تحلیل تجمیعی آینده‌نگر و از پیش برنامه‌ریزی‌شده ۶ کارآزمایی فاز ۳

مدت شیمی‌درمانی کمکی در سرطان کولون مرحله ۳

N Engl J Med · 2018
HR ۱٫۰۷کل جمعیت (۳ در برابر ۶ ماه)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

تحلیل ctDNA برای هدایت درمان کمکی در سرطان کولون مرحله ۲: نتایج ۵ ساله کارآزمایی تصادفی DYNAMIC

Nat Med · 2025
۸۸٪ در برابر ۸۷٪بقای بدون عود ۵ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

تحلیل DNA توموری در گردش خون (ctDNA) برای هدایت درمان کمکی در سرطان روده بزرگ (کولون) مرحله ۲

N Engl J Med · 2022
۱۵٪ در برابر ۲۸٪دریافت شیمی‌درمانی کمکی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

درمان کامل پیش از عمل با mFOLFIRINOX در برابر شیمی‌پرتودرمانی پیش از عمل در بیماران مبتلا به سرطان رکتوم پیشرفته موضعی: نتایج بلندمدت کارآزمایی UNICANCER

Ann Oncol · 2024
۸۱٫۹٪ در برابر ۷۶٫۱٪بقای کلی ۷ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

رادیوتراپی کوتاه‌مدت و سپس شیمی‌درمانی پیش از برداشتن کامل مزورکتوم (TME) در برابر شیمی‌پرتودرمانی پیش از عمل، TME و شیمی‌درمانی کمکی اختیاری در سرطان رکتوم پیشرفته موضعی (RAPIDO): کارآزمایی تصادفی، باز، فاز ۳

Lancet Oncol · 2021
۲۳٫۷٪ در برابر ۳۰٫۴٪شکست درمان مرتبط با بیماری در ۳ سال
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی

شکست موضعی‌ـ‌ناحیه‌ای در طول و پس از رادیوتراپی کوتاه‌مدت به دنبال شیمی‌درمانی و جراحی، در مقایسه با شیمی‌رادیوتراپی طولانی‌مدت و جراحی: پیگیری ۵ ساله کارآزمایی

Annals of Surgery · 2023
۵۴ از ۴۶۰ (۱۲٪) در برابر ۳۶ از ۴۴۶ (۸٪) در گروه آزمایشی در برابر استانداردشکست موضعی‌ـ‌ناحیه‌ای (LRF) (میانه پیگیری ۵٫۶ سال)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

نتایج بلندمدت حفظ عضو در بیماران مبتلا به آدنوکارسینوم رکتوم درمان‌شده با درمان کامل پیش از عمل: کارآزمایی تصادفی فاز ۲

J Clin Oncol · 2024
۷۱٪ (INCT-CRT) و ۶۹٪ (CRT-CNCT)بقای بدون بیماری ۵ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

ورزش ساختاریافته پس از شیمی‌درمانی کمکی در سرطان کولون

N Engl J Med · 2025
HR ۰٫۷۲بقای بدون بیماری
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

تری‌فلوریدین-تیپیراسیل و بواسیزوماب در سرطان کولورکتال متاستاتیک مقاوم به درمان

N Engl J Med · 2023
۱۰٫۸ ماه در برابر ۷٫۵ ماهمیانه بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

انکورافنیب، ستوکسیماب و mFOLFOX6 در سرطان کولورکتال دارای جهش BRAF

N Engl J Med · 2025
۱۲٫۸ در برابر ۷٫۱ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

توکاتینیب به‌همراه تراستوزوماب در سرطان کولورکتال غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک HER2-مثبت و RAS وحشی مقاوم به شیمی‌درمانی (MOUNTAINEER): مطالعه چندمرکزی، باز، فاز ۲

Lancet Oncol · 2023
۳۸٫۱٪پاسخ عینی تأییدشده (کوهورت‌های A+B)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

آتزولیزوماب همراه با FOLFOX برای سرطان کولون مرحله ۳ با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی

N Engl J Med · 2026
۸۶٫۳٪ در برابر ۷۶٫۲٪بقای بدون بیماری ۳ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیولوماب به‌همراه ایپیلیموماب در سرطان کولورکتال متاستاتیک با ناپایداری بالای ریزماهواره‌ای (MSI-H)

N Engl J Med · 2024
۷۲٪ در برابر ۱۴٪بقای بدون پیشرفت ۲۴ ماهه (خط اول)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیولوماب به‌علاوه ایپیلیموماب در برابر نیولوماب در سرطان کولورکتال متاستاتیک با ناپایداری ریزماهواره‌ای بالا: یک کارآزمایی فاز ۳ تصادفی و بازبرچسب

The Lancet · 2025
HR ‏۰٫۶۲ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۴۸ تا ۰٫۸۱)بقای بدون پیشرفت (نیولوماب + ایپیلیموماب در برابر نیولوماب، همه خطوط)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

مدیریت غیرجراحی تومورهای با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی (dMMR)

N Engl J Med · 2025
۴۹ از ۴۹ بیمارپاسخ کامل بالینی – رکتوم (کوهورت ۱)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب در سرطان کولورکتال پیشرفته با ناپایداری بالای ریزماهواره‌ای (MSI-H)

N Engl J Med · 2020
۱۶٫۵ در برابر ۸٫۲ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

مهار PD-1 در سرطان رکتوم پیشرفته موضعی با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی (dMMR)

N Engl J Med · 2022
۱۲ از ۱۲ بیمار (۱۰۰٪)پاسخ کامل بالینی
خلاصه و ترجمه

رهنمودهای بالینی

۴ مورد
رهنمود بالینی

سرطان کولورکتال متاستاتیک: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Ann Oncol · 2026برای بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال متاستاتیک dMMR یا MSI-H، ترکیب نیولوماب (nivolumab) و ایپیلیموماب (ipili…
۸توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

به‌روزرسانی فوری رهنمود بالینی ESMO درباره به‌کارگیری ورزش در بیماران مبتلا به سرطان کولون موضعی

ESMO Open · 2026بیماران مبتلا به سرطان کولون جراحی‌شده مرحله ۳ یا مرحله ۲ پرخطر باید از شواهد موجود که بر سود بقای یک برنامه و…
۵توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

سرطان رکتوم موضعی: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Ann Oncol · 2025وضعیت MSI و/یا MMR باید در همه بیماران در زمان تشخیص با استفاده از نمونه بیوپسی ارزیابی شود.
۸توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

سرطان کولون موضعی: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Ann Oncol · 2020در صورت نبود اندیکاسیون جراحی فوری، کولونوسکوپی کامل برای تأیید تشخیص سرطان کولون و رد تومورهای هم‌زمان توصیه …
۸توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه

پرسش‌های رایج

آیا در دوران درمان سرطان می‌توان ورزش کرد؟آیا سرطان ارثی است؟آیا قند و شکر باعث رشد سرطان می‌شود؟بالا بودن CEA در آزمایش خون یعنی چه؟تومور مارکر چیست و چه زمانی ارزش دارد؟درمان هدفمند سرطان چیست؟شیمی‌درمانی چند جلسه است؟علائم سرطان روده بزرگ چیست؟عود سرطان چیست و چگونه پیگیری می‌شود؟کولونوسکوپی غربالگری از چه سنی لازم است؟متاستاز یعنی چه و آیا قابل درمان است؟

داروهای مرتبط

اگزالی‌پلاتین (الوکساتین)ایرینوتکان (کمپتوزار)بواسیزوماب (آواستین)پمبرولیزوماب (کیترودا)تراستوزوماب (هرسپتین)تراستوزوماب دروکستکان (انهرتو)ستوکسیماب (اربیتوکس)فلوئورواوراسیل (5-FU)کپسیتابین (زلودا)نیولوماب (اپدیوو)آتزولیزوماب (تسنتریک)ایپیلیموماب (یروی)

راهنماهای کاربردی

بی‌حسی و گزگز دست و پا (نوروپاتی)

منابع علمی

۵۳ منبع
نمایش همه منابع، ۳۰ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countriesBray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, et al · CA Cancer J Clin · 2024;74:229-263
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  2. ۲
    Colorectal cancerDekker E, Tanis PJ, Vleugels JLA, Kasi PM, Wallace MB · Lancet · 2019;394:1467-1480
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲
  3. ۳
    Colorectal cancer statistics, 2026Siegel RL, Wagle NS, Star J, Kratzer TB, Smith RA, Jemal A · CA Cancer J Clin · 2026;76:e70067
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  4. ۴
    Screening for Colorectal Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation StatementUS Preventive Services Task Force; Davidson KW, Barry MJ, Mangione CM, et al · JAMA · 2021;325:1965-1977
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴
  5. ۵
    A Cell-free DNA Blood-Based Test for Colorectal Cancer ScreeningChung DC, Gray DM, Singh H, Issaka RB, Raymond VM, Eagle C, et al · N Engl J Med · 2024;390:973-983
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  6. ۶
    Localised colon cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-upArgilés G, Tabernero J, Labianca R, Hochhauser D, Salazar R, Iveson T, et al · Ann Oncol · 2020;31:1291-1305
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  7. ۷
    Metastatic colorectal cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upCremolini C, Chalabi M, Elez E, Fassan M, Gelli M, Goéré D, et al · Ann Oncol · 2026;37:759-776
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹
  8. ۸
    Duration of Adjuvant Chemotherapy for Stage III Colon CancerGrothey A, Sobrero AF, Shields AF, Yoshino T, Paul J, Taieb J, et al · N Engl J Med · 2018;378:1177-1188
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  9. ۹
    Circulating Tumor DNA Analysis Guiding Adjuvant Therapy in Stage II Colon CancerTie J, Cohen JD, Lahouel K, Lo SN, Wang Y, Kosmider S, et al · N Engl J Med · 2022;386:2261-2272
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  10. ۱۰
    Short-course radiotherapy followed by chemotherapy before total mesorectal excision (TME) versus preoperative chemoradiotherapy, TME, and optional adjuvant chemotherapy in locally advanced rectal cancer (RAPIDO): a randomised, open-label, phase 3 trialBahadoer RR, Dijkstra EA, van Etten B, Marijnen CAM, Putter H, Kranenbarg EMK, et al · Lancet Oncol · 2021;22:29-42
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  11. ۱۱
    Total neoadjuvant therapy with mFOLFIRINOX versus preoperative chemoradiotherapy in patients with locally advanced rectal cancer: long-term results of the UNICANCER-PRODIGE 23 trialConroy T, Castan F, Etienne PL, Rio E, Mesgouez-Nebout N, Evesque L, et al · Ann Oncol · 2024;35:873-881
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  12. ۱۲
    Long-Term Results of Organ Preservation in Patients With Rectal Adenocarcinoma Treated With Total Neoadjuvant Therapy: The Randomized Phase II OPRA TrialVerheij FS, Omer DM, Williams H, Lin ST, Qin LX, Buckley JT, et al · J Clin Oncol · 2024;42:500-506
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  13. ۱۳
    Atezolizumab plus FOLFOX for Stage III Mismatch Repair-Deficient Colon CancerSinicrope FA, Ou FS, Arnold D, Peters WR, Behrens RJ, Lieu CH, et al · N Engl J Med · 2026;394:1155-1166
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  14. ۱۴
    Structured Exercise after Adjuvant Chemotherapy for Colon CancerCourneya KS, Vardy JL, O'Callaghan CJ, Gill S, Friedenreich CM, Wong RKS, et al · N Engl J Med · 2025;393:13-25
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  15. ۱۵
    PD-1 Blockade in Mismatch Repair-Deficient, Locally Advanced Rectal CancerCercek A, Lumish M, Sinopoli J, Weiss J, Shia J, Lamendola-Essel M, et al · N Engl J Med · 2022;386:2363-2376
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  16. ۱۶
    Nonoperative Management of Mismatch Repair-Deficient TumorsCercek A, Foote MB, Rousseau B, Smith JJ, Shia J, Sinopoli J, et al · N Engl J Med · 2025;392:2297-2308
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  17. ۱۷
    Pembrolizumab in Microsatellite-Instability-High Advanced Colorectal CancerAndré T, Shiu KK, Kim TW, Jensen BV, Jensen LH, Punt C, et al · N Engl J Med · 2020;383:2207-2218
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  18. ۱۸
    Encorafenib, Cetuximab, and mFOLFOX6 in BRAF-Mutated Colorectal CancerElez E, Yoshino T, Shen L, Lonardi S, Van Cutsem E, Eng C, et al · N Engl J Med · 2025;392:2425-2437
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  19. ۱۹
    Nivolumab plus Ipilimumab in Microsatellite-Instability-High Metastatic Colorectal CancerAndré T, Elez E, Van Cutsem E, Jensen LH, Bennouna J, Mendez G, et al · N Engl J Med · 2024;391:2014-2026
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  20. ۲۰
    Tucatinib plus trastuzumab for chemotherapy-refractory, HER2-positive, RAS wild-type unresectable or metastatic colorectal cancer (MOUNTAINEER): a multicentre, open-label, phase 2 studyStrickler JH, Cercek A, Siena S, André T, Ng K, Van Cutsem E, et al · Lancet Oncol · 2023;24:496-508
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  21. ۲۱
    Sotorasib plus Panitumumab in Refractory Colorectal Cancer with Mutated KRAS G12CFakih MG, Salvatore L, Esaki T, Modest DP, Lopez-Bravo DP, Taieb J, et al · N Engl J Med · 2023;389:2125-2139
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  22. ۲۲
    Pembrolizumab versus chemotherapy for microsatellite instability-high or mismatch repair-deficient metastatic colorectal cancer (KEYNOTE-177): final analysis of a randomised, open-label, phase 3 studyDiaz LA Jr, Shiu KK, Kim TW, Jensen BV, Jensen LH, Punt C, et al · Lancet Oncol · 2022;23:659-670
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  23. ۲۳
    Nivolumab plus ipilimumab versus nivolumab in microsatellite instability-high metastatic colorectal cancer (CheckMate 8HW): a randomised, open-label, phase 3 trialAndré T, Elez E, Lenz HJ, Jensen LH, Touchefeu Y, Van Cutsem E, et al · Lancet · 2025;405:383-395
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  24. ۲۴
    Locoregional Failure During and After Short-course Radiotherapy Followed by Chemotherapy and Surgery Compared With Long-course Chemoradiotherapy and Surgery: A 5-Year Follow-up of the RAPIDO TrialDijkstra EA, Nilsson PJ, Hospers GAP, Bahadoer RR, Meershoek-Klein Kranenbarg E, Roodvoets AGH, et al · Ann Surg · 2023;278:e766-e772
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  25. ۲۵
    Localised rectal cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upHofheinz RD, Fokas E, Benhaim L, Price TJ, Arnold D, Beets-Tan R, et al · Ann Oncol · 2025;36:1007-1024
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  26. ۲۶
    ESMO Clinical Practice Guideline Express Update on the adoption of physical exercise in patients with localised colon cancerPentheroudakis G, Argilés G, Arnold D, Smyth E, Ducreux M · ESMO Open · 2026;11:106019
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  27. ۲۷
    Trastuzumab deruxtecan in patients with HER2-positive advanced colorectal cancer (DESTINY-CRC02): primary results from a multicentre, randomised, phase 2 trialRaghav K, Siena S, Takashima A, Kato T, Van den Eynde M, Pietrantonio F, et al · Lancet Oncol · 2024;25:1147-1162
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  28. ۲۸
    Circulating tumor DNA analysis guiding adjuvant therapy in stage II colon cancer: 5-year outcomes of the randomized DYNAMIC trialTie J, Wang Y, Lo SN, Lahouel K, Cohen JD, Wong R, et al · Nat Med · 2025;31:1509-1518
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  29. ۲۹
    Trifluridine-Tipiracil and Bevacizumab in Refractory Metastatic Colorectal CancerPrager GW, Taieb J, Fakih M, Ciardiello F, Van Cutsem E, Elez E, et al · N Engl J Med · 2023;388:1657-1667
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  30. ۳۰
    Regorafenib monotherapy for previously treated metastatic colorectal cancer (CORRECT): an international, multicentre, randomised, placebo-controlled, phase 3 trialGrothey A, Van Cutsem E, Sobrero A, Siena S, Falcone A, Ychou M, et al · Lancet · 2013;381:303-12
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  31. ۳۱
    A randomised study of encorafenib, cetuximab, and FOLFIRI versus FOLFIRI with or without bevacizumab in BRAF V600E-mutant colorectal cancer: BREAKWATER Cohort 3Kopetz S, Tabernero J, Lonardi S, Shen L, Wasan HS, Yoshino T, et al · Ann Oncol · 2026;37:1133-1143
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  32. ۳۲
    Immune checkpoint inhibitors for dMMR/MSI localized rectal cancer: A systematic review of treatment strategiesPetrelli F, Dottorini L, Zaniboni A, Celotti A, Iaculli A · Crit Rev Oncol Hematol · 2025;215:104921
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  33. ۳۳
    Overall Survival Analysis of the Phase III CodeBreaK 300 Study of Sotorasib Plus Panitumumab Versus Investigator's Choice in Chemorefractory KRAS G12C Colorectal CancerPietrantonio F, Salvatore L, Esaki T, Modest DP, Lopez-Bravo DP, Taieb J, et al · J Clin Oncol · 2025;43:2147-2154
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  34. ۳۴
    XELODA (capecitabine) tablets, for oral use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  35. ۳۵
    Oxaliplatin injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  36. ۳۶
    Fluorouracil injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  37. ۳۷
    CAMPTOSAR (irinotecan) injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  38. ۳۸
    AVASTIN (bevacizumab) injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  39. ۳۹
    Avastin (bevacizumab): Summary of Product CharacteristicsEuropean Medicines Agency · EMA product information · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  40. ۴۰
    ERBITUX (cetuximab) injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  41. ۴۱
    VECTIBIX (panitumumab) injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  42. ۴۲
    TECENTRIQ (atezolizumab) injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  43. ۴۳
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  44. ۴۴
    OPDIVO (nivolumab) injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  45. ۴۵
    BRAFTOVI (encorafenib) capsules, for oral use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  46. ۴۶
    LONSURF (trifluridine and tipiracil) tablets, for oral use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  47. ۴۷
    STIVARGA (regorafenib) tablets, for oral use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  48. ۴۸
    TUKYSA (tucatinib) tablets, for oral use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  49. ۴۹
    ENHERTU (fam-trastuzumab deruxtecan-nxki) for injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  50. ۵۰
    LUMAKRAS (sotorasib) tablets, for oral use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  51. ۵۱
    Neoadjuvant chemotherapy with FOLFIRINOX and preoperative chemoradiotherapy for patients with locally advanced rectal cancer (UNICANCER-PRODIGE 23): a multicentre, randomised, open-label, phase 3 trialConroy T, Bosset JF, Etienne PL, et al · Lancet Oncol · 2021;22:702-715
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  52. ۵۲
    HERCEPTIN (trastuzumab) for injection, for intravenous use — Prescribing InformationU.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  53. ۵۳
    Efficacy of Neoadjuvant Folfirinox Regimen in Patients With Resectable Locally Advanced Rectal Cancer (PRODIGE 23; NCT01804790)ClinicalTrials.gov · ClinicalTrials.gov · 2012
    منبع بازگشت به متن

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.

مطالب مرتبط

سرطان سینهعلائم، عوامل خطر، غربالگری با ماموگرافی، زیرگروه‌های مولکولی، درمان بر حسب مرحله و تازه‌ترین شواهد درمانی سرطان سینه (تا سال ۲۰۲۶). سرطان ریهانواع سرطان ریه، عوامل خطر، غربالگری با سی‌تی‌اسکن کم‌دوز، نشانگرهای ژنتیکی و جدیدترین درمان‌های هدفمند و ایمنی‌درمانی. سرطان روده بزرگ۲۷ مهر ۱۴۰۵ علائم سرطان روده بزرگ چیست؟ سرطان روده بزرگ در ابتدا اغلب بی‌علامت است؛ خون در مدفوع، تغییر پایدار اجابت مزاج، ناراحتی شکم، کاهش وزن بی‌دلیل و خستگی علائم آن هستند.