خلاصه نکات کلیدی
- سرطان مری دو نوع اصلی دارد: کارسینوم سلول سنگفرشی (اسکواموس) و آدنوکارسینوم که علتها، محل و درمان متفاوتی دارند [۱، ۲].
- در جهان حدود ۸۵٪ موارد از نوع سنگفرشی است [۳]؛ شمال شرق ایران (استان گلستان) یکی از بالاترین میزانهای این نوع را در دنیا دارد [۴].
- در گلستان، کشیدن تریاک، نوشیدن چای خیلی داغ، کم خوردن میوه و سبزی، آب غیرلولهکشی و دود داخل خانه با خطر بیشتر همراه بودهاند و حدود ۷۵٪ موارد به ترکیب این عوامل نسبت داده شده است [۴].
- اشکال در بلع که پیشرونده باشد، همراه با کاهش وزن، مهمترین علامت هشدار است و باید با آندوسکوپی بررسی شود [۱].
- درمانهای نوین شامل شیمیپرتودرمانی یا شیمیدرمانی FLOT پیش از جراحی، نیولوماب پس از جراحی و ایمنیدرمانی (نیولوماب یا پمبرولیزوماب) همراه شیمیدرمانی در بیماری پیشرفته، نتایج درمان را بهبود دادهاند [۵، ۶، ۷، ۸، ۲۳].
سرطان مری چیست؟
مری لوله عضلانی است که غذا را از گلو به معده میرساند. سرطان مری در واقع دو بیماری متفاوت است که در یک عضو رخ میدهند: کارسینوم سلول سنگفرشی که از سلولهای پوشاننده سطح مری منشأ میگیرد، و آدنوکارسینوم که از بافت غدهای، معمولاً در زمینه «مری بارت» در انتهای مری، ایجاد میشود [۱]. آدنوکارسینوم معمولاً بخش پایینی مری را درگیر میکند، در حالی که نوع سنگفرشی بیشتر در محل دوشاخه شدن نای یا بالاتر از آن قرار دارد؛ این دو نوع از نظر علت، آسیبشناسی، محل تومور، درمان و پیشآگهی با هم تفاوت دارند [۱، ۲].
بر اساس برآورد GLOBOCAN برای سال ۲۰۲۴، سرطان مری هفتمین علت مرگ ناشی از سرطان در جهان است [۲۱]. بیشتر موارد از نوع سنگفرشی است و در برآورد سال ۲۰۲۰ میزان بروز در مردان ۲ تا ۳ برابر زنان بود [۳]. در حالی که نوع سنگفرشی در بیشتر نقاط جهان رو به کاهش است، آدنوکارسینوم در کشورهای توسعهیافته طی چهار دهه گذشته بهسرعت افزایش یافته است [۱].
سرطان مری در ایران و استان گلستان
نوع سنگفرشی سرطان مری در منطقهای موسوم به «کمربند سرطان مری» که از شمال چین از طریق جمهوریهای آسیای مرکزی تا شمال ایران امتداد دارد، بهویژه شایع است [۱]. شمال شرق ایران یکی از بالاترین میزانهای گزارششده کارسینوم سلول سنگفرشی مری در جهان را دارد [۴].
برای یافتن علت این وضعیت، مطالعه کوهورت گلستان از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ بیش از ۵۰ هزار نفر ۴۰ تا ۷۵ ساله را وارد کرد و حدود ۱۰ سال پیگیری کرد؛ در این مدت ۳۱۷ نفر به این سرطان مبتلا شدند [۴]. خبر خوب این است که بقای بیماران در این منطقه طی دو دهه اخیر بهبود چشمگیری یافته است: بقای ۵ساله از ۳٫۳٪ در گزارشهای پیشین به ۲۳٪ در بیماران تشخیصدادهشده بین ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۸ رسیده و در بیمارانی که درمان سرطان دریافت کردند ۳۷٪ در برابر ۴٪ در درماننشدهها بوده است [۹].
علائم و نشانهها
چون مری عضلانی و قابل اتساع است، علائم ناشی از تومور اغلب زمانی ظاهر میشوند که بیماری به مرحله موضعی پیشرفته یا حتی متاستاتیک رسیده است [۱]. علائم هشدار عبارتاند از [۱]:
- اشکال یا درد هنگام بلع (دیسفاژی یا ادینوفاژی)؛ معمولاً ابتدا برای غذاهای جامد
- کاهش وزن ناخواسته و پیشرونده
- گرفتگی صدا یا سرفه (که ممکن است نشانه درگیری عصب حنجره یا ورود غذا به راه هوایی باشد)
- گاهی استفراغ خونی یا مدفوع سیاه
- خستگی ناشی از کمخونی به علت خونریزی مزمن و پنهان
بیشتر بیماران پیش از تشخیص، اشکال در بلع، مشکل در غذا خوردن و کاهش اشتها را تجربه کردهاند که به کاهش وزن قابلتوجه و خستگی منجر میشود [۱].
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
اگر احساس میکنید غذا در سینه گیر میکند، مجبورید غذا را با آب پایین بفرستید، یا بلعیدن غذاهای جامد روزبهروز سختتر میشود، بهویژه اگر وزن کم کردهاید، منتظر نمانید و برای بررسی و احتمالاً آندوسکوپی به پزشک مراجعه کنید. بیشتر این علائم علت خوشخیم دارند، اما تشخیص زودتر سرطان مری شانس درمان را بسیار بیشتر میکند.
عوامل خطر و پیشگیری
| عامل خطر | نوع مرتبط | شواهد |
|---|---|---|
| نوشیدن چای خیلی داغ (۶۰ درجه سانتیگراد یا بیشتر) | سنگفرشی | در کوهورت گلستان، دمای اندازهگیریشده ۶۰ درجه یا بیشتر با ۴۱٪ افزایش خطر همراه بود (HR ۱٫۴۱) [۱۰] |
| مصرف تریاک | سنگفرشی | کشیدن تریاک: HR ۱٫۸۵ در کوهورت گلستان [۴]؛ IARC مصرف تریاک را سرطانزای گروه ۱ دانسته و برای سرطان مری شواهد را «محدود» ارزیابی کرده است [۱۱] |
| دخانیات و الکل | سنگفرشی (و دخانیات برای آدنوکارسینوم) | سیگار خطر نوع سنگفرشی را ۵ تا ۹ برابر میکند و سیگار و الکل اثر همافزا دارند؛ در مناطق پرخطر نقش این دو کمتر است [۱] |
| کمبود میوه و سبزی، از دست دادن دندانها، آب غیرلولهکشی، دود داخل خانه | سنگفرشی | هر یک بهطور مستقل با افزایش خطر همراه بودند (HR بین ۱٫۴۸ و ۲٫۰۴) [۴] |
| ریفلاکس معده به مری (ترش کردن مزمن) | آدنوکارسینوم | در ریفلاکس مکرر، نسبت شانس ۷٫۷ و در ریفلاکس شدید و طولانی ۴۳٫۵ بود؛ ریفلاکس با نوع سنگفرشی ارتباطی نداشت [۱۲] |
| مری بارت، چاقی شکمی، جنس مرد | آدنوکارسینوم | آدنوکارسینوم عمدتاً از مخاط بارت ایجاد میشود؛ چاقی پس از ریفلاکس قویترین عامل خطر است [۱] |
بسیاری از این عوامل قابل تغییرند؛ ترکیب چند عامل خطر را چند برابر میکند.
- چای را کمی خنک کنید. در گلستان، نوشیدن چای کمتر از ۲ دقیقه پس از ریختن با خطر بسیار بیشتر همراه بود؛ چند دقیقه صبر کنید تا چای داغ نباشد [۱۳، ۱۰].
- تریاک و سیگار را کنار بگذارید. تریاک «بیخطر» نیست و خطر چندین سرطان را افزایش میدهد [۱۴].
- میوه و سبزی تازه بیشتری بخورید و به بهداشت دهان و دندان اهمیت دهید [۴].
- اگر ریفلاکس مزمن دارید یا اضافهوزن دارید، با پزشک درباره درمان و کاهش وزن صحبت کنید [۱].
تشخیص و مرحلهبندی
مسیر تشخیص سرطان مری
- ۱
آندوسکوپی و نمونهبرداری
آندوسکوپی ستون اصلی ارزیابی است؛ محل دقیق، طول و میزان انسداد تومور ثبت میشود و دستکم ۶ نمونه برای تأیید بافتشناسی و تعیین نوع (سنگفرشی یا آدنوکارسینوم) توصیه میشود [۱].
- ۲
سیتیاسکن
همه بیماران ابتدا باید سیتیاسکن شوند تا متاستاز دوردست رد شود [۱].
- ۳
سونوگرافی آندوسکوپیک (EUS) و PET-CT
EUS در تعیین عمق نفوذ تومور (مرحله T) از سیتیاسکن دقیقتر است و امکان نمونهبرداری از غدد لنفاوی مشکوک را میدهد. PET-CT در کاندیداهای جراحی میتواند در حدود ۱۵٪ بیماران متاستاز پنهان را نشان دهد [۱].
- ۴
بررسیهای تکمیلی
لاپاروسکوپی تشخیصی در تومورهای پیشرفتهتر محل اتصال مری و معده، برونکوسکوپی در تومورهای همسطح یا بالاتر از دوشاخه نای، و در نوع سنگفرشی همراه با سابقه سیگار و الکل، بررسی تومورهای همزمان سر و گردن [۱].
- ۵
- ۶
درمان بر اساس مرحله و نوع بیماری
سرطان بسیار زودرس (محدود به مخاط)
در تومور محدود به مخاط بدون متاستاز (T1a N0)، برداشتن آندوسکوپیک (EMR یا ESD) جایگزین جراحی برداشتن مری شده است؛ کمتهاجمیتر و ایمنتر است و پیشآگهی طولانیمدت مشابهی دارد [۱].
موضعی پیشرفته: نوع سنگفرشی
شیمیپرتودرمانی پیش از جراحی (رژیم CROSS: کربوپلاتین و پاکلیتاکسل هفتگی همراه پرتودرمانی به مدت ۵ هفته) [۵، ۱۵]؛ یا شیمیپرتودرمانی قطعی بدون جراحی که برای تومورهای ناحیه گردنی توصیه میشود و در بخش میانی و تحتانی مری نیز یک گزینه استاندارد است [۱]. در ژاپن، شیمیدرمانی سهدارویی پیش از جراحی بقا را بهبود داد [۱۶].
موضعی پیشرفته: آدنوکارسینوم
شیمیدرمانی FLOT (هر ۲ هفته؛ ۴ دوره پیش و ۴ دوره پس از جراحی)، روش ارجح بر اساس کارآزمایی ESOPEC و رهنمود ESMO است؛ شیمیپرتودرمانی پیش از جراحی برای بیمارانی که برای FLOT مناسب نیستند [۶، ۱۷]. در تومورهای محل اتصال مری و معده، افزودن دوروالوماب به FLOT بقای کلی را بهبود داده است [۲۶].
پس از جراحی با بیماری باقیمانده
بیماری پیشرفته: نوع سنگفرشی
در تومورهای دارای بیان PD-L1 (۱ یا بیشتر)، ایمنیدرمانی با نیولوماب یا پمبرولیزوماب همراه شیمیدرمانی؛ سود در تومورهای با بیان بالاتر PD-L1 بیشتر است [۸، ۱۸، ۲۴]. ترکیب نیولوماب + ایپیلیموماب بدون شیمیدرمانی گزینه دیگری است [۸].
بیماری پیشرفته: آدنوکارسینوم
درمانی مشابه سرطان معده: در تومورهای HER2 منفی با PD-L1 ۱ یا بیشتر، نیولوماب یا پمبرولیزوماب همراه شیمیدرمانی [۱۹، ۱۸، ۲۴]؛ در تومورهای HER2 مثبت، تراستوزوماب همراه شیمیدرمانی [۱] و در تومورهای محل اتصال با PD-L1 ۱ یا بیشتر، افزودن پمبرولیزوماب [۲۴]. در تومورهای PD-L1 منفی، شیمیدرمانی دودارویی پایه درمان است و در صورت مثبت بودن کلودین ۱۸٫۲، زولبتوکسیماب گزینه جدیدتری است [۲۴].
پس از تشخیص: تغذیه و مراقبت حمایتی
چون بیشتر بیماران پیش از تشخیص به علت اشکال در بلع وزن کم کردهاند، توجه به وضعیت تغذیه بخش مهمی از درمان است؛ بیماران دچار سوءتغذیه در معرض خطر بیشتری از عوارض و مرگومیر پس از جراحی هستند و در بیماران قابل جراحی که به تغذیه کمکی نیاز دارند، لوله تغذیه رودهای (ژژونوستومی) بر استنت ترجیح داده میشود [۱].
در بیماری غیرقابل درمان قطعی، اشکال در بلع ناشی از تومور را میتوان با پرتودرمانی یا گذاشتن استنت کاهش داد و درمان سیستمیک برای کنترل بیماری به کار میرود [۱]. در بیماری پیشرفته موضعی یا متاستاتیک، درمان سیستمیک میتواند علائم را تسکین دهد، بقا را بهبود بخشد و/یا کیفیت زندگی را ارتقا دهد [۲].
پرسشهای متداول
پرسشهای متداول
آیا نوشیدن چای باعث سرطان مری میشود؟
آیا تریاک واقعاً خطر سرطان را بالا میبرد؟
آیا ترش کردن (ریفلاکس) به سرطان مری تبدیل میشود؟
آیا سرطان مری قابل درمان است؟
ایمنیدرمانی برای چه بیمارانی مناسب است؟
در بیماری پیشرفته، ایمنیدرمانی همراه شیمیدرمانی بقای بیماران را بهبود داده و سود آن در تومورهای با بیان بالاتر PD-L1 بیشتر است [۸، ۱۸، ۲۳]. پس از جراحی نیز در بیمارانی که پس از شیمیپرتودرمانی هنوز سلول سرطانی باقیمانده دارند، نیولوماب خطر بازگشت را کاهش میدهد [۷]. تصمیم نهایی با تیم درمان و بر اساس نوع و مرحله بیماری گرفته میشود.
آیا پس از جراحی مری میتوانم دوباره غذا بخورم؟
بله. پس از برداشتن مری، معمولاً معده به سمت بالا کشیده میشود تا جای مری را بگیرد و بیماران بهتدریج غذا خوردن از راه دهان را از سر میگیرند. در ماههای اول، وعدههای کوچک و مکرر و پرهیز از دراز کشیدن بلافاصله پس از غذا کمک میکند. تیم درمان و متخصص تغذیه شما را در این دوره همراهی میکنند.
شواهد و پیشرفتهای اخیر (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
درمان پیش از جراحی
در کارآزمایی CROSS (۳۶۶ بیمار؛ ۷۵٪ آدنوکارسینوم و ۲۳٪ سنگفرشی)، کربوپلاتین و پاکلیتاکسل هفتگی همراه پرتودرمانی ۴۱٫۴ گری پیش از جراحی، میزان برداشت R0 را از ۶۹٪ به ۹۲٪ رساند و پاسخ کامل پاتولوژیک در ۲۹٪ بیماران جراحیشده رخ داد؛ میانه بقای کلی ۴۹٫۴ در برابر ۲۴٫۰ ماه بود (HR ۰٫۶۵۷) [۵]. در پیگیری با میانه ۱۴۷ ماه، سود مطلق بقای ۱۰ساله ۱۳٪ بود (۳۸٪ در برابر ۲۵٪؛ HR ۰٫۷۰) [۱۵].
در آدنوکارسینوم، کارآزمایی فاز ۳ ESOPEC (۴۳۸ بیمار) نشان داد FLOT پیرامون جراحی در مقایسه با CROSS، بقای کلی ۳ساله (۵۷٫۴٪ در برابر ۵۰٫۷٪؛ HR ۰٫۷۰) و بقای بدون پیشرفت ۳ساله (۵۱٫۶٪ در برابر ۳۵٫۰٪؛ HR ۰٫۶۶) را بهبود میدهد؛ مرگومیر ۹۰روزه پس از جراحی ۳٫۱٪ در برابر ۵٫۶٪ بود [۶]. میانه بقای کلی ۶۶ در برابر ۳۷ ماه گزارش شده و بهروزرسانی ۲۰۲۵ رهنمود ESMO، FLOT را برای آدنوکارسینوم موضعی پیشرفته مری و محل اتصال مری و معده توصیه میکند [I, A] [۱۷]. در تومورهای محل اتصال، کارآزمایی MATTERHORN (آدنوکارسینوم معده و محل اتصال) نشان داد افزودن دوروالوماب (Durvalumab) به FLOT پیرامون جراحی بقای کلی را بهطور معنیدار بهبود میدهد (HR ۰٫۷۸؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۶۳ تا ۰٫۹۶) [۲۶].
در کارسینوم سلول سنگفرشی، کارآزمایی ژاپنی JCOG1109 NExT (۶۰۱ بیمار) نشان داد شیمیدرمانی سهدارویی دوستاکسل، سیسپلاتین و فلوئورواوراسیل پیش از جراحی، بقای کلی ۳ساله را در مقایسه با رژیم دودارویی از ۶۲٫۶٪ به ۷۲٫۱٪ میرساند (HR ۰٫۶۸)، در حالی که افزودن پرتودرمانی به رژیم دودارویی سود معنیداری نداشت (HR ۰٫۸۴) [۱۶].
درمان تکمیلی پس از جراحی
در CheckMate 577 (۷۹۴ بیمار با بیماری پاتولوژیک باقیمانده پس از شیمیپرتودرمانی و جراحی R0)، نیولوماب به مدت حداکثر ۱ سال میانه بقای بدون بیماری را از ۱۱٫۰ به ۲۲٫۴ ماه رساند (HR ۰٫۶۹)؛ عوارض درجه ۳ یا ۴ مرتبط با درمان ۱۳٪ در برابر ۶٪ بود [۷]. در تحلیل نهایی بقای کلی (حداقل ۵ سال پیگیری)، میانه بقای کلی ۵۱٫۷ در برابر ۳۵٫۳ ماه و بقای ۵ساله ۴۶٪ در برابر ۴۱٪ بود، اما این تفاوت از نظر آماری معنیدار نبود (HR ۰٫۸۵؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۷۰ تا ۱٫۰۴)؛ سود بقای بدون بیماری پایدار ماند (HR ۰٫۷۶) [۲۲].
ایمنیدرمانی خط اول در بیماری پیشرفته
در CheckMate 648 (۹۷۰ بیمار با کارسینوم سلول سنگفرشی)، هم نیولوماب + شیمیدرمانی و هم نیولوماب + ایپیلیموماب بقای کلی را در مقایسه با شیمیدرمانی بهبود دادند؛ در بیماران با PD-L1 سلول توموری ≥۱٪، میانه بقا ۱۵٫۴ و ۱۳٫۷ ماه در برابر ۹٫۱ ماه بود (HR به ترتیب ۰٫۵۴ و ۰٫۶۴) [۸]. در پیگیری حداقل ۵ساله، HR بقای کلی در این گروه برای هر دو رژیم ۰٫۶۲ بود [۲۰]. در KEYNOTE-590 (۷۴۹ بیمار، هر دو نوع بافتی)، پمبرولیزوماب + شیمیدرمانی میانه بقای کلی را در نوع سنگفرشی با CPS ≥۱۰ از ۸٫۸ به ۱۳٫۹ ماه (HR ۰٫۵۷) و در کل بیماران از ۹٫۸ به ۱۲٫۴ ماه (HR ۰٫۷۳) افزایش داد [۱۸]؛ در پیگیری ۵ساله، بقای کلی ۵ساله در کل بیماران ۱۰٫۶٪ در برابر ۳٫۰٪ بود (HR ۰٫۷۲) [۲۳]. در آدنوکارسینوم مری، کارآزمایی CheckMate 649 (همراه با سرطان معده و محل اتصال) نشان داد نیولوماب + شیمیدرمانی در بیماران با CPS ≥۵ بقای کلی را بهبود میدهد و این سود در پیگیری حداقل ۵ساله پایدار ماند (HR ۰٫۷۱؛ بقای کلی ۵ساله ۱۶٪ در برابر ۶٪) [۱۹]. رهنمود ASCO (۲۰۲۶) ایمنیدرمانی همراه شیمیدرمانی دودارویی را برای تومورهای با PD-L1 ۱ یا بیشتر توصیه میکند؛ بیماران با بیان بالاتر PD-L1 احتمال سود بیشتری دارند [۲۴]. در نوع سنگفرشی پیشرفته، رهنمود ESMO تیسلیزوماب همراه شیمیدرمانی را نیز برای تومورهای با PD-L1 TAP ≥۵٪ توصیه میکند (تأییدشده توسط EMA) [۱۷].
رژیمهای درمانی و دوز (ویژه پزشکان)
فهرست رژیمهای درمانی و دوز۱۳ رژیم
- کمبود DPD: پیش از شروع فلوئورواوراسیل یا کپسیتابین، بررسی واریانتهای ژن DPYD توصیه میشود (مگر درمان فوری لازم باشد)؛ در واریانتهای منجر به کمبود کامل DPD از مصرف خودداری شود [۳۶، ۳۷].
- پیشداروی تاکسانها: پاکلیتاکسل نیاز به پیشدارو (کورتیکواستروئید، دیفنهیدرامین و آنتاگونیست H2) طبق برچسب دارد [۴۰]. برچسب دوستاکسل پیشدارو با کورتیکواستروئید خوراکی (مانند دگزامتازون ۸ میلیگرم دو بار در روز به مدت ۳ روز از یک روز پیش از تزریق) را توصیه میکند و با نوتروفیل کمتر از ۱۵۰۰ در میکرولیتر یا بیلیروبین بالاتر از حد طبیعی نباید داده شود [۳۹].
- سیسپلاتین: سمیت کلیوی وابسته به دوز و تجمعی؛ هیدراتاسیون وریدی و تجویز دوز بعدی تنها پس از بازگشت عملکرد کلیه به حد طبیعی؛ ادیومتری پیش از شروع و پیش از هر دوز [۳۸].
- کپسیتابین و کلیه: در CrCl ۳۰ تا ۵۰ میلیلیتر در دقیقه دوز ۲۵٪ کاهش یابد؛ در CrCl کمتر از ۳۰ دوزی تعیین نشده است؛ با وارفارین INR پایش شود [۳۶].
- اگزالیپلاتین: نوروپاتی حاد حسی که با سرما تشدید میشود و نوروپاتی پایدار؛ در CrCl کمتر از ۳۰ دوز ۶۵ میلیگرم/مترمربع [۴۱].
- مهارکنندههای PD-1 و PD-L1 (نیولوماب، پمبرولیزوماب، دوروالوماب، تیسلیزوماب): پایش آنزیمهای کبدی، کراتینین و عملکرد تیروئید پیش از شروع و بهطور دورهای؛ در عوارض ایمنی شدید (درجه ۳) دارو قطع موقت و در عوارض تهدیدکننده حیات (درجه ۴) قطع دائم میشود و کاهش دوز توصیه نمیشود [۲۷، ۲۸، ۲۹]. عوارض ایمنی تیسلیزوماب نیز مانند سایر مهارکنندههای PD-1 مدیریت میشود و کاهش دوز آن توصیه نمیشود [۳۰].
ویژه پزشکان
بیماری موضعی پیشرفته: درمان با هدف بهبودی
شیمیپرتودرمانی پیش از جراحی (رژیم CROSS)
سرطان قابل جراحی مری یا محل اتصال مری و معده (سنگفرشی یا آدنوکارسینوم)؛ در آدنوکارسینوم برای بیمارانی که برای FLOT مناسب نیستندطول هر دوره: هفتگی
سرطان قابل جراحی مری یا محل اتصال مری و معده (سنگفرشی یا آدنوکارسینوم)؛ در آدنوکارسینوم برای بیمارانی که برای FLOT مناسب نیستند
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| کربوپلاتین | AUC 2 میلیگرم/میلیلیتر در دقیقه | وریدی | هفتگی (روز ۱، ۸، ۱۵، ۲۲ و ۲۹) |
| پاکلیتاکسل | ۵۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | هفتگی (روز ۱، ۸، ۱۵، ۲۲ و ۲۹) |
| پرتودرمانی همزمان | ۴۱٫۴ گری در ۲۳ جلسه | پرتودرمانی خارجی | ۵ روز در هفته |
رژیم از کارآزمایی CROSS [۵]. دوز کربوپلاتین به میلیگرم (نه بر اساس سطح بدن) با فرمول کالورت محاسبه میشود: دوز کل = AUC هدف × (GFR + ۲۵) [۴۲]. در CROSS شایعترین عوارض شدید لکوپنی (۶٪) و بیاشتهایی (۵٪) بود [۵].
شواهد: CROSS (۲۰۲۱)، CROSS (۲۰۱۲)
FLOT پیرامون جراحی (کارآزمایی ESOPEC)
آدنوکارسینوم قابل جراحی مری یا محل اتصال، مرحله بالینی cT1 cN+ یا cT2 تا cT4a با هر وضعیت N، بدون متاستاز دوردستطول هر دوره: هر ۱۴ روز
آدنوکارسینوم قابل جراحی مری یا محل اتصال، مرحله بالینی cT1 cN+ یا cT2 تا cT4a با هر وضعیت N، بدون متاستاز دوردست
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| دوستاکسل | ۵۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| اگزالیپلاتین | ۸۵ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| لکوورین | ۲۰۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| فلوئورواوراسیل | ۲۶۰۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی، انفوزیون ۲۴ ساعته | روز ۱ |
دوزهای FLOT مطابق کارآزمایی FLOT4 [۳۳]؛ در ESOPEC عوارض درجه ۳ یا بالاتر با FLOT ۵۸٪ در برابر ۵۰٪ با CROSS بود [۶].
شواهد: ESOPEC (۲۰۲۵)، FLOT4 (۲۰۱۹)
دوروالوماب + FLOT (کارآزمایی MATTERHORN)
آدنوکارسینوم قابل جراحی محل اتصال مری و معده (یا معده)، مرحله II تا IVA، ECOG ۰ تا ۱
آدنوکارسینوم قابل جراحی محل اتصال مری و معده (یا معده)، مرحله II تا IVA، ECOG ۰ تا ۱
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| ۲ دوره پیش و ۲ دوره پس از جراحی | |||
| دوروالوماب | ۱۵۰۰ میلیگرم (وزن کمتر از ۳۰ کیلوگرم: ۲۰ میلیگرم/کیلوگرم) | وریدی | روز ۱ |
| FLOT | دوزهای استاندارد FLOT (ردیف بالا) | وریدی | روز ۱ و ۱۵ |
| نگهدارنده: تا ۱۰ دوره | |||
| دوروالوماب | ۱۵۰۰ میلیگرم (وزن کمتر از ۳۰ کیلوگرم: ۲۰ میلیگرم/کیلوگرم) | وریدی | روز ۱ |
دوز و برنامه دوروالوماب از برچسب FDA (تأییدشده برای آدنوکارسینوم معده و محل اتصال) [۲۹]؛ دوز اجزای FLOT در برچسب جداگانه ذکر نشده و دوزهای استاندارد FLOT4 مبنا هستند [۳۳].
شواهد: MATTERHORN (۲۰۲۶)، KEYNOTE-585 / MATTERHORN (۲۰۲۵)، FLOT4 (۲۰۱۹)
DCF پیش از جراحی (کارآزمایی ژاپنی JCOG1109 NExT)
کارسینوم سلول سنگفرشی موضعی پیشرفته قابل جراحی، سن ۲۰ تا ۷۵ سال، ECOG ۰ تا ۱طول هر دوره: هر ۲۱ روز
کارسینوم سلول سنگفرشی موضعی پیشرفته قابل جراحی، سن ۲۰ تا ۷۵ سال، ECOG ۰ تا ۱
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| دوستاکسل | ۷۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| سیسپلاتین | ۷۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| فلوئورواوراسیل | ۷۵۰ میلیگرم/مترمربع در روز | وریدی | روز ۱ تا ۵ |
دوزها از کارآزمایی JCOG1109 [۱۶]. نوتروپنی تبدار درجه ۳ یا بالاتر در ۱۶٪ بیماران رخ داد و قطع درمان بهدلیل عوارض ۹٪ بود [۱۶].
شواهد: JCOG1109 NExT (۲۰۲۴)
شیمیپرتودرمانی قطعی: سیسپلاتین + فلوئورواوراسیل با ۵۰٫۴ گری (INT 0123 / RTOG 94-05)
درمان غیرجراحی سرطان مری T1 تا T4، N0/1، M0 (سنگفرشی یا آدنوکارسینوم)؛ روش ارجح در تومورهای ناحیه گردنیطول هر دوره: هر ۴ هفته (ماهانه)
درمان غیرجراحی سرطان مری T1 تا T4، N0/1، M0 (سنگفرشی یا آدنوکارسینوم)؛ روش ارجح در تومورهای ناحیه گردنی
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| فلوئورواوراسیل | ۱۰۰۰ میلیگرم/مترمربع در ۲۴ ساعت | وریدی، انفوزیون مداوم | روز ۱ تا ۴ |
| سیسپلاتین | ۷۵ میلیگرم/مترمربع | وریدی (بولوس) | روز ۱ |
| پرتودرمانی همزمان | ۵۰٫۴ گری | پرتودرمانی خارجی | همزمان با شیمیدرمانی |
رژیم از کارآزمایی INT 0123؛ افزایش دوز پرتو به ۶۴٫۸ گری بقا یا کنترل موضعی را بهتر نکرد و ۵۰٫۴ گری دوز استاندارد همراه این شیمیدرمانی است [۳۴].
نیولوماب تکمیلی (کارآزمایی CheckMate 577)
سرطان مری یا محل اتصال (سنگفرشی یا آدنوکارسینوم) پس از شیمیپرتودرمانی نئوادجوانت و برداشت کامل (R0) با بیماری پاتولوژیک باقیمانده؛ در کارآزمایی، تصادفیسازی ۴ تا ۱۶ هفته پس از جراحی
سرطان مری یا محل اتصال (سنگفرشی یا آدنوکارسینوم) پس از شیمیپرتودرمانی نئوادجوانت و برداشت کامل (R0) با بیماری پاتولوژیک باقیمانده؛ در کارآزمایی، تصادفیسازی ۴ تا ۱۶ هفته پس از جراحی
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هفته ۱ تا ۱۶ | |||
| نیولوماب | ۲۴۰ میلیگرم | وریدی (۳۰ دقیقه) | هر ۲ هفته |
| از هفته ۱۷ | |||
| نیولوماب | ۴۸۰ میلیگرم | وریدی (۳۰ دقیقه) | هر ۴ هفته |
برنامه از کارآزمایی و برچسب FDA؛ برچسب ۲۴۰ میلیگرم هر ۲ هفته یا ۴۸۰ میلیگرم هر ۴ هفته را در کل دوره ۱ ساله مجاز میداند [۷، ۲۷].
شواهد: CheckMate 577 (۲۰۲۱)
دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلولهای خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.
بیماری پیشرفته یا متاستاتیک، خط اول: نوع سنگفرشی (KEYNOTE-590 در هر دو نوع)
نیولوماب + سیسپلاتین و فلوئورواوراسیل (کارآزمایی CheckMate 648)
کارسینوم سلول سنگفرشی مری غیرقابل جراحی، پیشرفته یا متاستاتیک، بدون درمان سیستمیک قبلی؛ برچسب FDA: PD-L1 سلول توموری ≥۱٪طول هر دوره: هر ۲۸ روز
کارسینوم سلول سنگفرشی مری غیرقابل جراحی، پیشرفته یا متاستاتیک، بدون درمان سیستمیک قبلی؛ برچسب FDA: PD-L1 سلول توموری ≥۱٪
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| نیولوماب | ۲۴۰ میلیگرم روز ۱ و ۱۵ (یا ۴۸۰ میلیگرم هر ۴ هفته) | وریدی (۳۰ دقیقه) | روز ۱ و ۱۵ |
| فلوئورواوراسیل | ۸۰۰ میلیگرم/مترمربع در روز | وریدی | روز ۱ تا ۵ |
| سیسپلاتین | ۸۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
دوزها از برچسب FDA (شرح CheckMate 648) [۲۷].
پمبرولیزوماب + سیسپلاتین و فلوئورواوراسیل (کارآزمایی KEYNOTE-590)
سرطان مری یا محل اتصال (اپیسنتر ۱ تا ۵ سانتیمتر بالای محل اتصال)، سنگفرشی یا آدنوکارسینوم، غیرقابل جراحی یا شیمیپرتودرمانی قطعی؛ برچسب FDA: PD-L1 CPS ≥۱ (سود بیشتر در CPS ≥۱۰)طول هر دوره: هر ۲۱ روز
سرطان مری یا محل اتصال (اپیسنتر ۱ تا ۵ سانتیمتر بالای محل اتصال)، سنگفرشی یا آدنوکارسینوم، غیرقابل جراحی یا شیمیپرتودرمانی قطعی؛ برچسب FDA: PD-L1 CPS ≥۱ (سود بیشتر در CPS ≥۱۰)
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| پمبرولیزوماب | ۲۰۰ میلیگرم (یا ۴۰۰ میلیگرم هر ۶ هفته) | وریدی (۳۰ دقیقه)، پیش از شیمیدرمانی | روز ۱ |
| سیسپلاتین | ۸۰ میلیگرم/مترمربع (حداکثر ۶ دوره) | وریدی | روز ۱ |
| فلوئورواوراسیل | ۸۰۰ میلیگرم/مترمربع در روز | وریدی، انفوزیون مداوم | روز ۱ تا ۵ |
شواهد: KEYNOTE-590 (۲۰۲۵)، KEYNOTE-590 (۲۰۲۱)
نیولوماب + ایپیلیموماب بدون شیمیدرمانی (کارآزمایی CheckMate 648)
کارسینوم سلول سنگفرشی مری غیرقابل جراحی، پیشرفته یا متاستاتیک؛ برچسب FDA: PD-L1 سلول توموری ≥۱٪زمانبندی هر دارو در جدول
کارسینوم سلول سنگفرشی مری غیرقابل جراحی، پیشرفته یا متاستاتیک؛ برچسب FDA: PD-L1 سلول توموری ≥۱٪
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| نیولوماب | ۳ میلیگرم/کیلوگرم هر ۲ هفته یا ۳۶۰ میلیگرم هر ۳ هفته | وریدی (۳۰ دقیقه) | هر ۲ یا ۳ هفته |
| ایپیلیموماب | ۱ میلیگرم/کیلوگرم | وریدی | هر ۶ هفته |
دوزها از برچسب FDA [۲۷].
تیسلیزوماب + شیمیدرمانی دودارویی (کارآزمایی RATIONALE-306)
کارسینوم سلول سنگفرشی مری غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول؛ برچسب FDA: PD-L1 ≥۱؛ رهنمود ESMO: PD-L1 TAP ≥۵٪ (تأیید EMA)طول هر دوره: هر ۲۱ روز
کارسینوم سلول سنگفرشی مری غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول؛ برچسب FDA: PD-L1 ≥۱؛ رهنمود ESMO: PD-L1 TAP ≥۵٪ (تأیید EMA)
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| تیسلیزوماب | ۲۰۰ میلیگرم هر ۳ هفته (یا ۱۵۰ میلیگرم هر ۲ هفته، ۳۰۰ میلیگرم هر ۴ هفته، ۴۰۰ میلیگرم هر ۶ هفته) | وریدی | روز ۱ |
| پلاتین + فلوئوروپیریمیدین | |||
| سیسپلاتین یا اگزالیپلاتین | سیسپلاتین ۶۰ تا ۸۰ میلیگرم/مترمربع یا اگزالیپلاتین ۱۳۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| فلوئورواوراسیل یا کپسیتابین | فلوئورواوراسیل ۷۵۰ تا ۸۰۰ میلیگرم/مترمربع در روز (روز ۱ تا ۵) یا کپسیتابین ۱۰۰۰ میلیگرم/مترمربع دو بار در روز (روز ۱ تا ۱۴) | وریدی / خوراکی | روز ۱ تا ۵ یا ۱ تا ۱۴ |
| یا پلاتین + پاکلیتاکسل | |||
| پلاتین + پاکلیتاکسل | پلاتین مانند بالا (روز ۱ یا ۲) + پاکلیتاکسل ۱۷۵ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایشها و شرایط بیمار تطبیق دهید.
بیماری پیشرفته یا متاستاتیک، خط اول: آدنوکارسینوم
آدنوکارسینوم HER2 منفی: نیولوماب + CAPOX یا mFOLFOX6 (کارآزمایی CheckMate 649)
آدنوکارسینوم پیشرفته مری، محل اتصال یا معده، HER2 منفی؛ برچسب FDA: PD-L1 ≥۱ (بیشترین سود در CPS ≥۵). پمبرولیزوماب + شیمیدرمانی (ردیف KEYNOTE-590) جایگزین دیگر است
آدنوکارسینوم پیشرفته مری، محل اتصال یا معده، HER2 منفی؛ برچسب FDA: PD-L1 ≥۱ (بیشترین سود در CPS ≥۵). پمبرولیزوماب + شیمیدرمانی (ردیف KEYNOTE-590) جایگزین دیگر است
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| رژیم ۳ هفتهای (CAPOX) | |||
| نیولوماب | ۳۶۰ میلیگرم | وریدی (۳۰ دقیقه) | روز ۱ |
| اگزالیپلاتین | ۱۳۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| کپسیتابین | ۱۰۰۰ میلیگرم/مترمربع دو بار در روز | خوراکی | روز ۱ تا ۱۴ |
| یا رژیم ۲ هفتهای (FOLFOX) | |||
| نیولوماب | ۲۴۰ میلیگرم | وریدی (۳۰ دقیقه) | روز ۱ |
| اگزالیپلاتین | ۸۵ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| لکوورین | ۴۰۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ |
| فلوئورواوراسیل | ۴۰۰ میلیگرم/مترمربع بولوس روز ۱، سپس ۱۲۰۰ میلیگرم/مترمربع در روز انفوزیون مداوم روز ۱ تا ۲ | وریدی | روز ۱ تا ۲ |
آدنوکارسینوم HER2 مثبت: تراستوزوماب + سیسپلاتین + فلوئوروپیریمیدین، ± پمبرولیزوماب (ToGA و KEYNOTE-811)
آدنوکارسینوم پیشرفته HER2 مثبت؛ کارآزماییها و برچسب FDA در تومورهای معده و محل اتصال؛ افزودن پمبرولیزوماب در PD-L1 CPS ≥۱طول هر دوره: هر ۲۱ روز
آدنوکارسینوم پیشرفته HER2 مثبت؛ کارآزماییها و برچسب FDA در تومورهای معده و محل اتصال؛ افزودن پمبرولیزوماب در PD-L1 CPS ≥۱
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| تراستوزوماب | دوز اول ۸ میلیگرم/کیلوگرم (۹۰ دقیقه)، سپس ۶ میلیگرم/کیلوگرم (۳۰ تا ۹۰ دقیقه) | وریدی | روز ۱ |
| سیسپلاتین | ۸۰ میلیگرم/مترمربع | وریدی | روز ۱ (۶ دوره) |
| کپسیتابین یا فلوئورواوراسیل | کپسیتابین ۱۰۰۰ میلیگرم/مترمربع دو بار در روز (روز ۱ تا ۱۴) یا فلوئورواوراسیل ۸۰۰ میلیگرم/مترمربع در روز انفوزیون مداوم (روز ۱ تا ۵) | خوراکی / وریدی | روز ۱ تا ۱۴ یا ۱ تا ۵ |
| پمبرولیزوماب (در CPS ≥۱) | ۲۰۰ میلیگرم (یا ۴۰۰ میلیگرم هر ۶ هفته) | وریدی، پیش از تراستوزوماب و شیمیدرمانی | روز ۱ |
دوزها از برچسب FDA تراستوزوماب (ToGA) [۳۱] و پمبرولیزوماب (KEYNOTE-811؛ در این کارآزمایی CAPOX نیز مجاز بود: اگزالیپلاتین ۱۳۰ میلیگرم/مترمربع روز ۱ تا ۶ تا ۸ دوره + کپسیتابین) [۲۸]. LVEF پیش از شروع و هر ۳ ماه پایش شود؛ در کاهش مطلق ۱۶٪ یا بیشتر، یا LVEF کمتر از حد طبیعی همراه کاهش ۱۰٪ یا بیشتر، تراستوزوماب قطع موقت شود [۳۱].
شواهد: KEYNOTE-811 (۲۰۲۳)، ToGA (۲۰۱۰)
آدنوکارسینوم CLDN18.2 مثبت: زولبتوکسیماب + mFOLFOX6 یا CAPOX (SPOTLIGHT و GLOW)
آدنوکارسینوم پیشرفته HER2 منفی و CLDN18.2 مثبت (رنگپذیری متوسط تا شدید در ۷۵٪ یا بیشتر سلولها)؛ برچسب FDA در تومورهای معده و محل اتصال؛ بهویژه در PD-L1 کمتر از ۱زمانبندی هر دارو در جدول
آدنوکارسینوم پیشرفته HER2 منفی و CLDN18.2 مثبت (رنگپذیری متوسط تا شدید در ۷۵٪ یا بیشتر سلولها)؛ برچسب FDA در تومورهای معده و محل اتصال؛ بهویژه در PD-L1 کمتر از ۱
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| زولبتوکسیماب | دوز اول ۸۰۰ میلیگرم/مترمربع؛ سپس ۶۰۰ میلیگرم/مترمربع هر ۳ هفته یا ۴۰۰ میلیگرم/مترمربع هر ۲ هفته | وریدی، پیش از شیمیدرمانی | دوز اول روز ۱؛ سپس هر ۳ هفته یا هر ۲ هفته، بسته به دوز |
| همراه یکی از دو رژیم | |||
| mFOLFOX6 | اگزالیپلاتین ۸۵، لکوورین ۴۰۰، فلوئورواوراسیل ۴۰۰ بولوس و ۲۴۰۰ میلیگرم/مترمربع انفوزیون مداوم | وریدی | هر ۲ هفته (تا ۱۲ نوبت) |
| CAPOX | اگزالیپلاتین ۱۳۰ میلیگرم/مترمربع روز ۱ (تا ۸ دوره) + کپسیتابین ۱۰۰۰ میلیگرم/مترمربع دو بار در روز روز ۱ تا ۱۴ | وریدی / خوراکی | هر ۳ هفته |
دوزها از برچسب FDA زولبتوکسیماب [۳۲] و رهنمود ASCO [۲۴]. پیش از هر تزریق، پیشدارو با ترکیب ضدتهوع (آنتاگونیست NK-1 و/یا 5-HT3) لازم است؛ انفوزیون با سرعت آهسته شروع میشود و کاهش دوز توصیه نمیشود [۳۲].
شواهد: SPOTLIGHT (۲۰۲۳)، GLOW (۲۰۲۳)، GLOW (۲۰۲۳)
پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایشها و شرایط بیمار تطبیق دهید.
شواهد علمی
مطالعات کلیدی
۱۳ موردشیمیپرتودرمانی پیش از جراحی در سرطان مری یا محل اتصال مری و معده
شیمیدرمانی پیرامون جراحی یا شیمیپرتودرمانی پیش از جراحی در سرطان مری
شیمیدرمانی دودارویی، سهدارویی، یا دودارویی همراه پرتودرمانی بهعنوان درمان نئوادجوانت در سرطان موضعی پیشرفته مری (JCOG1109 NExT): کارآزمایی فاز ۳ تصادفی، کنترلشده و باز
نیولوماب تکمیلی در سرطان برداشتهشده مری یا محل اتصال مری و معده
پمبرولیزوماب همراه شیمیدرمانی در برابر شیمیدرمانی در سرطان پیشرفته مری: پیگیری ۵ساله
نیولوماب همراه شیمیدرمانی بهعنوان درمان خط اول آدنوکارسینوم پیشرفته معده، محل اتصال معده و مری و مری: نتایج پیگیری ۵ساله
اثرات منفرد و ترکیبی عوامل خطر محیطی سرطان مری بر اساس نتایج مطالعه کوهورت گلستان
مطالعه آیندهنگر دمای نوشیدن چای و خطر کارسینوم سلول سنگفرشی مری
مصرف تریاک و بروز بعدی سرطان: نتایج مطالعه کوهورت گلستان
نیولوماب (Nivolumab) بههمراه شیمیدرمانی یا ایپیلیموماب (Ipilimumab) در برابر شیمیدرمانی بهعنوان درمان خط اول کارسینومای سلول سنگفرشی پیشرفته مری: نتایج پیگیری ۵ ساله
دوروالوماب پیرامونی (پریاپراتیو) بههمراه فلوئورواوراسیل، لکوورین، اگزالیپلاتین و دوستاکسل در آدنوکارسینوم قابل جراحی معده و محل اتصال معده به مری: نتایج نهایی بقای کلی و بقای بدون رویداد بر اساس پاسخ پاتولوژیک در یک کارآزمایی فاز ۳ جهانی، تصادفیشده، دوسوکور، کنترلشده با دارونما و چندمرکزی
پمبرولیزوماب همراه شیمیدرمانی در برابر شیمیدرمانی تنها در درمان خط اول سرطان پیشرفته مری (KEYNOTE-590): کارآزمایی تصادفی فاز ۳ کنترلشده با دارونما
درمان ترکیبی با نیولوماب در کارسینوم سلول سنگفرشی پیشرفته مری
رهنمودهای بالینی
۳ موردگزیده رهنمودهای NCCN: سرطانهای مری و محل اتصال مری و معده، نسخه ۴٫۲۰۲۶
ایمنیدرمانی و درمان هدفمند در سرطان پیشرفته معده و مری: بهروزرسانی رهنمود ASCO
بهروزرسانی میاندورهای رهنمود بالینی ESMO درباره درمان آدنوکارسینوم موضعی پیشرفته مری و محل اتصال مری و معده و کارسینوم سلول سنگفرشی متاستاتیک
منابع علمی
۴۲ منبعنمایش همه منابع، ۲۵ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شمارههای داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شدهاند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷
- ۸
- ۹Improvement of esophageal cancer survival in Northeast Iran: A two-decade journey in a high-risk, low-resource region
- ۱۰
- ۱۱Carcinogenicity of opium consumption
- ۱۲Symptomatic gastroesophageal reflux as a risk factor for esophageal adenocarcinoma
- ۱۳Tea drinking habits and oesophageal cancer in a high risk area in northern Iran: population based case-control study
- ۱۴Opium use and subsequent incidence of cancer: results from the Golestan Cohort Study
- ۱۵
- ۱۶
- ۱۷
- ۱۸
- ۱۹
- ۲۰Nivolumab plus chemotherapy or ipilimumab versus chemotherapy as first-line treatment for advanced esophageal squamous cell carcinoma: 5-year follow-up results from CheckMate 648
- ۲۱
- ۲۲
- ۲۳
- ۲۴
- ۲۵Gastric and oesophageal cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up
- ۲۶Perioperative durvalumab plus fluorouracil, leucovorin, oxaliplatin, and docetaxel for resectable gastric and gastro-oesophageal junction adenocarcinoma (MATTERHORN): final results of overall survival and event-free survival by pathological response in a global, randomised, double-blind, placebo-controlled, multicentre, phase 3 trial
- ۲۷
- ۲۸
- ۲۹
- ۳۰
- ۳۱
- ۳۲
- ۳۳Perioperative chemotherapy with fluorouracil plus leucovorin, oxaliplatin, and docetaxel versus fluorouracil or capecitabine plus cisplatin and epirubicin for locally advanced, resectable gastric or gastro-oesophageal junction adenocarcinoma (FLOT4): a randomised, phase 2/3 trial
- ۳۴INT 0123 (Radiation Therapy Oncology Group 94-05) phase III trial of combined-modality therapy for esophageal cancer: high-dose versus standard-dose radiation therapy
- ۳۵First-line nivolumab plus chemotherapy versus chemotherapy alone for advanced gastric, gastro-oesophageal junction, and oesophageal adenocarcinoma (CheckMate 649): a randomised, open-label, phase 3 trial
- ۳۶
- ۳۷Fluorouracil injection, for intravenous use: Prescribing Information
- ۳۸Cisplatin injection: Prescribing Information
- ۳۹Docetaxel injection, for intravenous use: Prescribing Information
- ۴۰Paclitaxel injection: Prescribing Information
- ۴۱Oxaliplatin injection, for intravenous use: Prescribing Information
- ۴۲Carboplatin injection: Prescribing Information
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ بهروزرسانی شده است. محتوای این وبسایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
