جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
نوع سرطان

سرطان‌های سر و گردن

سرطان‌های دهان، حلق و حنجره: از پیشگیری و تشخیص زودهنگام تا ایمنی‌درمانی پیش از جراحی

به‌روزرسانی: ۲۷ مهر ۱۴۰۵۸ دقیقه مطالعه۳۰ منبع علمی
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • بیشتر سرطان‌های سر و گردن از پوشش مخاطی دهان، حلق و حنجره منشأ می‌گیرند و «کارسینوم سلول سنگفرشی سر و گردن» نامیده می‌شوند [۱].
  • دخانیات و الکل مهم‌ترین عوامل خطرند و اثر هم‌زمان آن‌ها بیش از حاصل‌ضرب اثر هر یک است [۲].
  • سرطان اوروفارنکس (لوزه و قاعده زبان) مرتبط با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) رو به افزایش است و پیش‌آگهی بهتری دارد [۳، ۴].
  • درمان معمولاً چندرشته‌ای است: جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی هم‌زمان با سیس‌پلاتین [۱، ۷].
  • ایمنی‌درمانی اکنون در بیماری عودکننده یا متاستاتیک بقا را بهبود می‌دهد [۱۴، ۲۲] و در بیماری پیشرفته موضعی قابل جراحی نیز، پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی یا نیولوماب همراه شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی خطر عود را کاهش داده است [۱۳، ۲۳].
  • سرطان نازوفارنکس (پشت بینی) بیماری متفاوتی است که با ویروس اپشتین–بار مرتبط است و درمان ویژه خود را دارد [۶، ۲۰].

سرطان‌های سر و گردن چیست؟

«سرطان‌های سر و گردن» به گروهی از سرطان‌ها گفته می‌شود که از حفره دهان (زبان، کف دهان، لثه و مخاط گونه)، حلق (نازوفارنکس، اوروفارنکس و هیپوفارنکس) و حنجره منشأ می‌گیرند. بیشتر آن‌ها از پوشش مخاطی (اپی‌تلیوم) این نواحی ایجاد می‌شوند و کارسینوم سلول سنگفرشی سر و گردن (HNSCC) نام دارند [۱].

این گروه ششمین سرطان شایع جهان است و در سال ۲۰۱۸ حدود ۸۹۰ هزار مورد جدید و ۴۵۰ هزار مرگ ایجاد کرد [۱]. سرطان‌های دهان و حنجره بیشتر با مصرف دخانیات و الکل مرتبط‌اند، در حالی که سرطان‌های حلق، به‌ویژه اوروفارنکس، به‌طور فزاینده‌ای به عفونت با HPV (عمدتاً نوع ۱۶) نسبت داده می‌شوند [۱]. سرطان نازوفارنکس توزیع جغرافیایی متمایزی دارد، در شرق و جنوب شرق آسیا شایع‌تر است و با ویروس اپشتین–بار (EBV) ارتباط نزدیک دارد [۶].

علائم و نشانه‌ها

علائم به محل تومور بستگی دارد [۱]:

  • حفره دهان: زخم یا آفتی که بهبود نمی‌یابد، درد هنگام جویدن یا اختلال در صحبت کردن.
  • اوروفارنکس و هیپوفارنکس: اشکال در بلع، درد هنگام بلع یا گوش‌درد؛ این تومورها به دلیل محل پنهان، اغلب دیرتر علامت می‌دهند.
  • حنجره: تغییر صدا یا گرفتگی صدای پایدار (که اغلب به تشخیص زودهنگام می‌انجامد)؛ در موارد پیشرفته تنگی نفس.
  • اوروفارنکس HPV مثبت: توده جدید و بدون درد در گردن.
  • نازوفارنکس: توده گردنی، خون‌دماغ و گرفتگی یک‌طرفه بینی.

در هر بزرگسالی، توده جدید گردن تا زمانی که خلاف آن ثابت نشده باید بدخیم در نظر گرفته شود [۱].

ویژه بیماران

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

ویژه بیماران
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

اگر زخم دهانی دارید که بهبود نمی‌یابد، صدایتان مدتی است گرفته است، در بلع مشکل دارید یا توده‌ای در گردن خود لمس می‌کنید، به پزشک (ترجیحاً متخصص گوش، حلق و بینی) مراجعه کنید. بیشتر این علائم علت‌های خوش‌خیم دارند، اما بررسی زودهنگام اهمیت دارد [۱].

عوامل خطر و پیشگیری

دخانیات

سیگار، قلیان، پیپ و دخانیات جویدنی مهم‌ترین عامل خطر سرطان‌های دهان، حلق و حنجره‌اند. در یک تحلیل تجمیعی بزرگ، حدود ۷۲٪ سرطان‌های سر و گردن به دخانیات و/یا الکل قابل انتساب بود و این سهم در سرطان حنجره به ۸۹٪ می‌رسید [۲].

الکل

مصرف الکل به‌ویژه همراه دخانیات خطر را به‌شدت بالا می‌برد؛ اثر هم‌زمان این دو بیش از حاصل‌ضرب اثر هر یک است [۲] و مصرف‌کنندگان سنگین هر دو بیش از ۳۵ برابر در معرض خطر بیشترند [۱].

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)

عامل اصلی افزایش سرطان اوروفارنکس در کشورهای پردرآمد است؛ در آمریکا سهم تومورهای HPV مثبت اوروفارنکس از ۱۶٫۳٪ (۱۹۸۴ تا ۱۹۸۹) به ۷۱٫۷٪ (۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴) رسید [۳].

تنباکوی جویدنی و فوفل (بتل)

جویدن فرآورده‌های آرکا (فوفل) و «بتل کوید» در برخی جمعیت‌های آسیا با میزان بسیار بالای سرطان حفره دهان، از جمله در هند و تایوان، همراه است [۱].

ویروس اپشتین–بار (EBV)

با سرطان نازوفارنکس مرتبط است؛ DNA این ویروس در پلاسما برای غربالگری جمعیتی، تعیین پیش‌آگهی و پیگیری این سرطان به کار می‌رود [۶].

ویژه بیماران
کارهایی که خطر را کاهش می‌دهد

ترک کامل دخانیات (از جمله قلیان) و الکل مؤثرترین اقدام است [۱، ۲]. با واکسن‌های HPV، پیشگیری از سرطان‌های سر و گردن مرتبط با این ویروس از طریق برنامه‌های گسترده واکسیناسیون امکان‌پذیر به نظر می‌رسد [۱]. به زخم‌ها یا لکه‌های سفید (لکوپلاکی) یا قرمز (اریتروپلاکی) ماندگار در دهان توجه کنید؛ بخشی از این ضایعات پیش‌سرطانی‌اند [۱].

تشخیص و مرحله‌بندی

مسیر تشخیص سرطان سر و گردن

  1. ۱

    معاینه و آندوسکوپی

    معاینه کامل دهان، حلق و گردن و آندوسکوپی سر و گردن توسط متخصص [۱۹].

  2. ۲

    نمونه‌برداری

    تشخیص قطعی با نمونه‌برداری از ضایعه یا توده گردنی؛ در توده گردنی با منشأ نامعلوم، جراحی تشخیصی از راه دهان (برداشتن لوزه‌ها و بافت قاعده زبان) در حدود ۷۰٪ موارد منشأ تومور را پیدا کرده است [۱].

  3. ۳

    آزمایش p16/HPV و EBV

    در سرطان اوروفارنکس، رنگ‌آمیزی p16 به‌شدت توصیه می‌شود و در سرطان با منشأ نامعلوم، p16 و EBER بررسی می‌شوند [۱۹]. در سرطان نازوفارنکس، DNA ویروس EBV در پلاسما برای پیش‌آگهی و پیگیری کاربرد دارد [۶].

  4. ۴

    تصویربرداری

    سی‌تی‌اسکن با ماده حاجب و/یا MRI سر و گردن و تصویربرداری قفسه سینه با سی‌تی‌اسکن و/یا PET [۱۹].

  5. ۵

    مرحله‌بندی TNM

    ویرایش هشتم AJCC/UICC (۲۰۱۷) عمق تهاجم را به مرحله‌بندی تومورهای دهان و گسترش خارج کپسولی غده لنفاوی را به مرحله‌بندی تومورهای غیرویروسی افزود و برای اوروفارنکس p16 مثبت نظام مرحله‌بندی جداگانه‌ای تعریف کرد [۱].

درمان بر اساس مرحله

رویکرد کلی درمان سرطان‌های سلول سنگفرشی سر و گردن (به‌جز نازوفارنکس)
وضعیتدرمان اصلینکات
مرحله اولیهجراحی یا پرتودرمانی به‌تنهایی [۱]انتخاب بر اساس عوارض و عملکرد، چون جراحی محافظه‌کارانه و پرتودرمانی کنترل موضعی مشابهی دارند [۱۹].
پیشرفته موضعی قابل جراحی (به‌ویژه حفره دهان)جراحی و سپس پرتودرمانی یا شیمی‌پرتودرمانی کمکی [۱۹]افزودن سیس‌پلاتین به پرتودرمانی پس از جراحی در بیماران پرخطر، بقا را افزایش داد [۸]. پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی بقای بدون رخداد را بهبود داد [۱۳] و افزودن نیولوماب به شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی در بیماران پرخطر، بقای بدون بیماری را بهبود داد [۲۳].
پیشرفته موضعی (درمان غیرجراحی)شیمی‌پرتودرمانی هم‌زمان با سیس‌پلاتین [۷، ۱۹]در بیماران ناتوان از دریافت سیس‌پلاتین: ستوکسیماب یا کربوپلاتین/۵-FU همراه پرتودرمانی، یا پرتودرمانی تسریع‌شده [۱۹].
حفظ حنجرهشیمی‌پرتودرمانی هم‌زمان یا شیمی‌درمانی القایی و سپس پرتودرمانی [۹، ۱۹]شیمی‌پرتودرمانی هم‌زمان بیشترین میزان حفظ حنجره را داشت [۹].
عودکننده یا متاستاتیکپمبرولیزوماب به‌تنهایی (PD-L1 مثبت) یا همراه شیمی‌درمانی [۱۴، ۱۹، ۲۲]پس از شکست پلاتین: نیولوماب [۱۵]؛ در تومورهای فاقد PD-L1: پلاتین/۵-FU/ستوکسیماب [۱۹].

تصمیم درمانی باید در تیم چندتخصصی سر و گردن (جراح، رادیوتراپیست، انکولوژیست، دندان‌پزشک، متخصص تغذیه و گفتاردرمانگر) گرفته شود [۱].

ابزارهای درمانی

جراحی

درمان اصلی بیشتر سرطان‌های حفره دهان و برخی تومورهای حنجره و حلق؛ اغلب همراه دیسکسیون غدد لنفاوی گردن [۱].

پرتودرمانی

به‌تنهایی در مراحل اولیه، همراه شیمی‌درمانی در مراحل پیشرفته، یا به‌صورت کمکی پس از جراحی؛ پرتودرمانی پس از جراحی باید ظرف ۶ هفته آغاز شود [۱۹].

شیمی‌درمانی

سیس‌پلاتین هم‌زمان با پرتودرمانی استاندارد است؛ افزودن شیمی‌درمانی هم‌زمان بقای ۵ ساله را حدود ۶٫۵ واحد درصد افزایش می‌دهد، در حالی که شیمی‌درمانی القایی یا کمکی به‌طور کلی چنین اثری ندارد [۷].

ایمنی‌درمانی

پمبرولیزوماب و نیولوماب در بیماری عودکننده یا متاستاتیک [۱۴، ۱۵]؛ در بیماری پیشرفته موضعی قابل جراحی، پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی [۱۳] یا نیولوماب همراه شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی در بیماران پرخطر [۲۳].

سرطان اوروفارنکس مرتبط با HPV

سرطان اوروفارنکس HPV مثبت یکی از سریع‌ترین روندهای افزایشی را در میان همه سرطان‌ها در کشورهای پردرآمد دارد [۵]. در آمریکا، بروز جمعیتی این سرطان از ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۴ حدود ۲۲۵٪ افزایش یافت، در حالی که بروز نوع HPV منفی ۵۰٪ کاهش یافت [۳]. این بیماری در افراد جوان‌تر شیوع بیشتری دارد [۵]؛ عوامل خطر کلاسیک (دخانیات و الکل) اغلب وجود ندارد و شایع‌ترین تظاهر آن توده بدون درد جدید در گردن است [۱].

وضعیت HPV یک عامل پیش‌آگهی قوی و مستقل است و بیماران HPV مثبت پیش‌آگهی بهتری دارند [۴]. به همین دلیل ویرایش هشتم مرحله‌بندی AJCC/UICC این تومورها را جداگانه مرحله‌بندی می‌کند [۵].

با این حال، تلاش برای «کاهش شدت» درمان با جایگزینی سیس‌پلاتین با ستوکسیماب در دو کارآزمایی بزرگ (RTOG 1016 و De-ESCALaTE) به بقای کمتر و عود بیشتر انجامید، بدون کاهش عوارض [۱۱، ۱۲]؛ بنابراین رهنمودها درمان یکسان برای تومورهای HPV مثبت و منفی را توصیه می‌کنند و کاهش شدت درمان فقط در قالب کارآزمایی بالینی انجام می‌شود [۱۹].

سرطان نازوفارنکس

سرطان نازوفارنکس در شرق و جنوب شرق آسیا شایع‌تر است و در دهه اخیر بروز و مرگ‌ومیر آن کاهش یافته است؛ استفاده گسترده از پرتودرمانی با شدت تعدیل‌شده (IMRT) و بهینه‌سازی شیمی‌درمانی، بقا را بهبود و عوارض را کاهش داده است [۶].

  • مرحله خیلی اولیه (T1N0): پرتودرمانی به‌تنهایی [۲۰].
  • بیماری پیشرفته موضعی–ناحیه‌ای: شیمی‌درمانی القایی و سپس شیمی‌پرتودرمانی با سیس‌پلاتین رویکرد ترجیحی است [۲۰]. در یک کارآزمایی فاز ۳، سه دوره جمسیتابین–سیس‌پلاتین پیش از شیمی‌پرتودرمانی هم احتمال عود را کاهش داد و هم بقای کلی را افزایش داد [۱۶، ۱۷].
  • بیماری عودکننده یا متاستاتیک: شیمی‌درمانی جمسیتابین–سیس‌پلاتین پایه درمان خط اول است؛ در یک کارآزمایی فاز ۳، این رژیم در مقایسه با فلوئورواوراسیل–سیس‌پلاتین بقای بدون پیشرفت را بهبود داد [۲۱]. رژیم جدیدتر، افزودن ایمنی‌درمانی به این شیمی‌درمانی است: در کارآزمایی JUPITER-02، افزودن توریپالیماب (Toripalimab) به جمسیتابین–سیس‌پلاتین، بقای بدون پیشرفت را طولانی‌تر کرد و خطر مرگ را کاهش داد [۱۸].
ویژه بیماران

پس از تشخیص چه کنم؟

ویژه بیماران
راهنمای بیمار: پس از تشخیص سرطان سر و گردن۱ / ۵
۱

شما تنها نیستید

درمان سرطان‌های سر و گردن کار گروهی است: جراح، متخصص پرتودرمانی، انکولوژیست، دندان‌پزشک، متخصص تغذیه و گفتاردرمانگر با هم برای شما برنامه‌ریزی می‌کنند [۱].

۲

پرسش‌هایی که از پزشک بپرسید

تومور من در کجا و در چه مرحله‌ای است؟ آیا آزمایش HPV (p16) یا PD-L1 انجام شده است؟ هدف درمان چیست و چه گزینه‌هایی دارم؟ درمان چه اثری بر بلع، صحبت کردن و ظاهر من دارد؟

۳

پیش از شروع پرتودرمانی

معاینه دندان‌پزشکی و درمان دندان‌های مشکل‌دار را جدی بگیرید و درباره تغذیه با تیم درمان صحبت کنید؛ مراقبت حمایتی و توان‌بخشی بلع برای بازگشت عملکرد اهمیت زیادی دارد [۱].

۴

دخانیات را کنار بگذارید

در بیماران سرطان اوروفارنکس، هر پاکت‌سال سابقه مصرف سیگار بیشتر با خطر مرگ بالاتر همراه بود [۴]. ترک دخانیات را همین حالا شروع کنید و برای آن از پزشک کمک بگیرید.

۵

پس از درمان

مشکلات بلع و صحبت کردن در طول درمان شایع است و اغلب طی حدود ۶ ماه بهتر می‌شود، اما برخی عوارض ممکن است طولانی بمانند؛ گفتاردرمانی و پیگیری منظم کمک می‌کند. خطر سرطان دوم در دستگاه گوارشی–تنفسی فوقانی همچنان وجود دارد، پس پیگیری‌ها را جدی بگیرید [۱].

پرسش‌های متداول

آیا سرطان سر و گردن مسری است؟

خیر، خود سرطان مسری نیست. ویروس HPV که در برخی سرطان‌های اوروفارنکس نقش دارد از راه تماس جنسی منتقل می‌شود، اما فاصله زمانی بین عفونت دهانی و بروز سرطان معمولاً ۱۰ تا ۳۰ سال است [۱].

سرطان HPV مثبت چه تفاوتی دارد؟

این نوع سرطان پیش‌آگهی بهتری دارد [۴]، اما هنوز همان درمان استاندارد توصیه می‌شود؛ تلاش برای کم کردن شدت درمان در کارآزمایی‌ها به نتایج بدتر انجامید [۱۱، ۱۲].

آیا همیشه باید حنجره را برداشت؟

خیر. در بسیاری از سرطان‌های پیشرفته حنجره، شیمی‌پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی القایی و سپس پرتودرمانی امکان حفظ حنجره را فراهم می‌کند [۹، ۱۹]. انتخاب روش به اندازه تومور، عملکرد حنجره و نظر تیم درمان بستگی دارد.

ایمنی‌درمانی برای چه کسانی کاربرد دارد؟

در بیماری عودکننده یا متاستاتیک، پمبرولیزوماب (به‌تنهایی یا همراه شیمی‌درمانی) درمان خط اول است [۱۴، ۲۲] و نیولوماب پس از شکست شیمی‌درمانی پلاتینی مؤثر است [۱۵]. در بیماری پیشرفته موضعی قابل جراحی نیز پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی [۱۳] و نیولوماب همراه شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی در بیماران پرخطر [۲۳] خطر عود را کاهش دادند.

سرطان نازوفارنکس چگونه درمان می‌شود؟

درمان اصلی پرتودرمانی است؛ در مراحل پیشرفته‌تر معمولاً ابتدا شیمی‌درمانی و سپس پرتودرمانی همراه سیس‌پلاتین انجام می‌شود [۱۶، ۲۰] و در بیماری عودکننده یا متاستاتیک، شیمی‌درمانی جمسیتابین–سیس‌پلاتین پایه درمان است [۲۱]؛ افزودن ایمنی‌درمانی به آن نیز در کارآزمایی‌ها بقا را افزایش داده است [۱۸].

ویژه پزشکان

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکان۲ یافته کلیدی · شیمی‌پرتودرمانی و درمان پس از جراحی · +۲ بخش دیگر
ویژه پزشکان
۵۳٪ در برابر ۴۰٪
بقای کلی ۵ ساله با سیس‌پلاتین–پرتودرمانی پس از جراحی
HR ۰٫۷۰؛ EORTC 22931 [۸]
۱۶٫۰٪ در برابر ۵٫۲٪
بقای کلی ۵ ساله با پمبرولیزوماب + شیمی‌درمانی در برابر ستوکسیماب + شیمی‌درمانی
کل بیماران؛ HR ۰٫۷۲؛ KEYNOTE-048 (پیگیری ۵ ساله) [۲۲]
ویژه پزشکان

شیمی‌پرتودرمانی و درمان پس از جراحی

به‌روزرسانی متاآنالیز داده‌های فردی MACH-NC (۱۰۷ کارآزمایی، ۱۹٬۸۰۵ بیمار) نشان داد سود بقا محدود به شیمی‌درمانی هم‌زمان است (HR ۰٫۸۳؛ سود مطلق ۵ و ۱۰ ساله ۶٫۵٪ و ۳٫۶٪؛ القایی HR ۰٫۹۶ و ادجوانت HR ۱٫۰۲)، با افزایش سن کاهش می‌یابد و شیمی‌درمانی هم‌زمان بر القایی برتری دارد (HR ۰٫۸۴) [۷]. در EORTC 22931، افزودن سیس‌پلاتین سه‌هفته‌ای به پرتودرمانی ۶۶ گری پس از جراحی، بقای بدون پیشرفت (HR ۰٫۷۵) و بقای کلی (HR ۰٫۷۰) را بهبود داد و عود موضعی–ناحیه‌ای ۵ ساله را از ۳۱٪ به ۱۸٪ کاهش داد، به بهای عوارض شدید بیشتر (۴۱٪ در برابر ۲۱٪) [۸].

ویژه پزشکان
PET-CT پس از شیمی‌پرتودرمانی

در بیماران با درگیری پیشرفته غدد گردن (N2 یا N3)، پیگیری با PET-CT دوازده هفته پس از شیمی‌پرتودرمانی و انجام جراحی گردن فقط در صورت پاسخ ناقص، بقایی مشابه جراحی برنامه‌ریزی‌شده گردن داشت و تعداد جراحی‌ها را از ۲۲۱ به ۵۴ کاهش داد [۱۰]. رهنمودها در صورت PET منفی و اندازه طبیعی غدد در هفته ۱۲، دیسکسیون گردن را توصیه نمی‌کنند [۱۹].

ویژه پزشکان

حفظ حنجره

در پیگیری ۱۰ ساله RTOG 91-11، هر دو راهبرد شیمی‌درمانی القایی PF و سپس پرتودرمانی و سیس‌پلاتین هم‌زمان با پرتودرمانی، بقای بدون لارنژکتومی را در مقایسه با پرتودرمانی به‌تنهایی بهبود دادند؛ میزان حفظ حنجره با درمان هم‌زمان بیشتر بود (HR ۰٫۵۸ در برابر القایی)، اما مرگ‌های غیرمرتبط با سرطان حنجره در این گروه بیشتر بود (۳۰٫۸٪ در برابر ۲۰٫۸٪ و ۱۶٫۹٪) [۹]. رهنمود EHNS–ESMO–ESTRO شیمی‌درمانی القایی TPF و سپس پرتودرمانی را گزینه معتبر حفظ حنجره می‌داند و جز این مورد، القا را به‌طور روتین توصیه نمی‌کند [۱۹].

کاهش شدت درمان در اوروفارنکس HPV مثبت

وضعیت HPV یک عامل پیش‌آگهی قوی و مستقل است: در یک کارآزمایی بزرگ، بقای ۳ ساله بیماران HPV مثبت ۸۲٫۴٪ در برابر ۵۷٫۱٪ در بیماران HPV منفی بود و خطر مرگ پس از تعدیل سایر عوامل ۵۸٪ کمتر بود؛ هر پاکت‌سال سیگار بیشتر، خطر مرگ را افزایش می‌داد [۴].

در RTOG 1016، ستوکسیماب در برابر سیس‌پلاتین معیار عدم‌برتری بقای کلی را برآورده نکرد (بقای کلی ۵ ساله ۷۷٫۹٪ در برابر ۸۴٫۶٪؛ HR ۱٫۴۵) و شکست موضعی–ناحیه‌ای را تقریباً دو برابر کرد (HR ۲٫۰۵) [۱۱]؛ در De-ESCALaTE HPV نیز در بیماران کم‌خطر، سمیت شدید کاهش نیافت ولی بقای ۲ ساله کمتر (۸۹٫۴٪ در برابر ۹۷٫۵٪) و عود بیشتر (۱۶٫۱٪ در برابر ۶٫۰٪) بود [۱۲].

ویژه پزشکان

ایمنی‌درمانی: از بیماری متاستاتیک تا پیش از جراحی

ویژه پزشکانبیماری عودکننده یا متاستاتیک
ویژه پزشکان

بیماری عودکننده یا متاستاتیک: نخستین شواهد سودمندی ایمنی‌درمانی از کارآزمایی CheckMate 141 به دست آمد: در بیماران مقاوم به پلاتین، نیولوماب (Nivolumab) میزان بقای یک‌ساله را از ۱۶٫۶٪ به ۳۶٫۰٪ رساند و عوارض شدید کمتری از شیمی‌درمانی داشت [۱۵]. سپس در کارآزمایی KEYNOTE-048، پمبرولیزوماب (Pembrolizumab) همراه پلاتین و ۵-فلوئورواوراسیل در همه بیماران (۱۳٫۰ در برابر ۱۰٫۷ ماه؛ HR ۰٫۷۷) و پمبرولیزوماب تک‌دارویی در تومورهای PD-L1 مثبت، بقای کلی را در مقایسه با رژیم ستوکسیماب–شیمی‌درمانی افزایش دادند و به درمان استاندارد خط اول تبدیل شدند؛ پمبرولیزوماب تک‌دارویی در کل جمعیت غیرکمتر بود، بقای بدون پیشرفت با هیچ‌یک از رژیم‌ها بهبود نیافت و عوارض درجه ۳ یا بالاتر با تک‌دارویی ۵۵٪ در برابر ۸۳٪ با ستوکسیماب–شیمی‌درمانی بود [۱۴]. در پیگیری ۵ ساله، پمبرولیزوماب تک‌دارویی در CPS ≥۲۰ (HR ۰٫۶۱) و CPS ≥۱ (HR ۰٫۷۴) و پمبرولیزوماب–شیمی‌درمانی در کل بیماران (HR ۰٫۷۲) برتری بقا را حفظ کردند؛ بقای ۵ ساله کل بیماران با تک‌دارویی ۱۴٫۴٪ در برابر ۶٫۵٪ بود [۲۲]. میزان بیان PD-L1 بر اساس «امتیاز مثبت ترکیبی» (CPS) سنجیده می‌شود [۱۴، ۱۹].

بیماری پیشرفته موضعی قابل جراحی: در کارآزمایی فاز ۳ KEYNOTE-689، دو دوره پمبرولیزوماب پیش از جراحی و ۱۵ دوره پس از آن (همراه درمان استاندارد)، بقای بدون رخداد ۳۶ ماهه را در تومورهای با CPS ≥۱۰ از ۴۵٫۹٪ به ۵۹٫۸٪ رساند (HR ۰٫۶۶)؛ سود در کل بیماران نیز معنی‌دار بود (HR ۰٫۷۳) و درمان پیش از جراحی احتمال انجام جراحی را کاهش نداد؛ عوارض مرتبط با درمان درجه ۳ یا بالاتر ۴۴٫۶٪ در برابر ۴۲٫۹٪ بود و عوارض ایمنی‌زاد درجه ۳ یا بالاتر در ۱۰٫۰٪ گروه پمبرولیزوماب رخ داد [۱۳]. در کارآزمایی فاز ۳ NIVOPOST-OP (۶۸۰ بیمار)، افزودن نیولوماب به شیمی‌پرتودرمانی با سیس‌پلاتین پس از جراحی در بیماران پرخطر، بقای بدون بیماری را صرف‌نظر از بیان PD-L1 بهبود داد (HR ۰٫۷۶؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۶۰ تا ۰٫۹۸)؛ عوارض درجه ۴ مرتبط با درمان ۱۰٪ در برابر ۵٪ بود و مرگ مرتبط با درمان در هر گروه ۲ مورد بود [۲۳]. داده‌های بقای کلی هیچ‌یک از این دو کارآزمایی هنوز نتیجه قطعی نداده است.

سرطان نازوفارنکس

در کارآزمایی فاز ۳ چینی، سه دوره جمسیتابین–سیس‌پلاتین پیش از شیمی‌پرتودرمانی، بقای بدون عود ۳ ساله را از ۷۶٫۵٪ به ۸۵٫۳٪ رساند [۱۶] و در تحلیل نهایی، بقای کلی ۵ ساله را به ۸۷٫۹٪ در برابر ۷۸٫۸٪ افزایش داد [۱۷]. در کارآزمایی JUPITER-02، افزودن توریپالیماب (Toripalimab) به جمسیتابین–سیس‌پلاتین، میانه بقای بدون پیشرفت را از ۸٫۲ به ۲۱٫۴ ماه رساند و خطر مرگ را کاهش داد (HR ۰٫۶۳) [۱۸]؛ رهنمود NCCN این ترکیب را گزینه ترجیحی خط اول می‌داند [۲۰].

ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۳ رژیم
ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک
  • سیس‌پلاتین: هیدراتاسیون پیش از تجویز و حفظ هیدراتاسیون و برون‌ده ادراری تا ۲۴ ساعت پس از آن، پیش‌داروی ضدتهوع بسیار مؤثر، پایش عملکرد کلیه و الکترولیت‌ها، و در نظر گرفتن ادیومتری؛ در کاهش کلیرانس کراتینین، سرکوب مغز استخوان یا نوروپاتی، کاهش دوز یا درمان جایگزین را در نظر بگیرید [۲۹].
  • ۵-فلوئورواوراسیل (TPF، KEYNOTE-048 و EXTREME): کمبود DPD می‌تواند سمیت کشنده فلوئوروپیریمیدین ایجاد کند [۱۹].
  • ستوکسیماب (Bonner و EXTREME): پیش‌دارو با آنتی‌هیستامین H1 وریدی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از دوز اول [۲۶]. در واکنش انفوزیونی درجه ۱ تا ۲ سرعت انفوزیون ۵۰٪ کاهش، و در درجه ۳ تا ۴ قطع فوری و دائم؛ در بثورات پوستی درجه ۳ تا ۴، تأخیر ۱ تا ۲ هفته و ادامه با ۲۵۰، سپس ۲۰۰ و سپس ۱۵۰ میلی‌گرم/مترمربع [۲۶]. منیزیم، پتاسیم و کلسیم سرم در طول و پس از درمان پایش شوند؛ ایست قلبی‌ریوی یا مرگ ناگهانی در ۲٪ بیماران Bonner گزارش شد [۲۶].
  • پمبرولیزوماب، نیولوماب و توریپالیماب: آنزیم‌های کبدی، کراتینین و عملکرد تیروئید در ابتدا و به‌طور دوره‌ای پایش شوند؛ عوارض ایمنی با قطع موقت یا دائم مدیریت می‌شوند و کاهش دوز توصیه نمی‌شود [۲۴، ۲۵، ۲۸].
ویژه پزشکانپیشرفته موضعی (به‌جز نازوفارنکس): شیمی‌پرتودرمانی قطعی و حفظ حنجره، ۳ رژیم · پیشرفته موضعی قابل جراحی (به‌جز نازوفارنکس): درمان پیش و پس از جراحی، ۳ رژیم · +۲ بخش دیگر
ویژه پزشکان

پیشرفته موضعی (به‌جز نازوفارنکس): شیمی‌پرتودرمانی قطعی و حفظ حنجره

شیمی‌پرتودرمانی قطعی با سیس‌پلاتین سه‌هفته‌ای

بیماری پیشرفته موضعی در درمان غیرجراحی (و حفظ حنجره)، بیمار مناسب سیس‌پلاتین

بیماری پیشرفته موضعی در درمان غیرجراحی (و حفظ حنجره)، بیمار مناسب سیس‌پلاتین [۱۲، ۱۹]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سیس‌پلاتین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱، ۲۲ و ۴۳ پرتودرمانی
پرتودرمانی۷۰ گری در ۳۵ جلسهخارجی۳۵ جلسه (۲ گری در هر جلسه)
طول هر دوره
هر ۲۱ روز در طول پرتودرمانی
مدت درمان
۳ دوز سیس‌پلاتین هم‌زمان با دوره پرتودرمانی [۱۲، ۱۹]

این رژیم در رهنمود EHNS–ESMO–ESTRO استاندارد درمان است [II, A] [۱۹]. در RTOG 1016 (اوروفارنکس HPV مثبت) پرتودرمانی تسریع‌شده ۷۰ گری در ۳۵ جلسه طی ۶ هفته (۶ جلسه در هفته) با سیس‌پلاتین ۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع فقط در روزهای ۱ و ۲۲ به کار رفت [۱۱].

در بیماران نامناسب برای سیس‌پلاتین: کربوپلاتین + ۵-FU یا ستوکسیماب هم‌زمان با پرتودرمانی، یا پرتودرمانی با تقسیم‌بندی تغییریافته بدون شیمی‌درمانی [II, A] [۱۹].

شواهد: De-ESCALaTE HPV (۲۰۱۹)، NRG Oncology RTOG 1016 (۲۰۱۹)

ستوکسیماب + پرتودرمانی (Bonner)

بیماری پیشرفته موضعی، فقط در بیماران نامناسب برای سیس‌پلاتینطول هر دوره: هفتگی

بیماری پیشرفته موضعی، فقط در بیماران نامناسب برای سیس‌پلاتین [۱۹، ۲۶]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوز اولیه
ستوکسیماب۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون ۱۲۰ دقیقهیک هفته پیش از شروع پرتودرمانی
دوزهای بعدی
ستوکسیماب۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون ۶۰ دقیقههفتگی در طول پرتودرمانی، ۱ ساعت پیش از جلسه پرتو
پرتودرمانی۶ تا ۷ هفتهخارجیروزانه
طول هر دوره
هفتگی
مدت درمان
در طول پرتودرمانی (۶ تا ۷ هفته) [۲۶]

در اوروفارنکس HPV مثبت، ستوکسیماب نسبت به سیس‌پلاتین بقای کمتری داشت و جایگزین آن نیست [۱۱، ۱۲].

شواهد: NRG Oncology RTOG 1016 (۲۰۱۹)، De-ESCALaTE HPV (۲۰۱۹)، Bonner (۲۰۰۶)

شیمی‌درمانی القایی TPF

حفظ حنجره (سپس پرتودرمانی) یا بیماری پیشرفته موضعی منتخب؛ خارج از حفظ حنجره، القا به‌طور روتین توصیه نمی‌شودطول هر دوره: هر ۲۱ روز

حفظ حنجره (سپس پرتودرمانی) یا بیماری پیشرفته موضعی منتخب؛ خارج از حفظ حنجره، القا به‌طور روتین توصیه نمی‌شود [۱۹، ۲۷]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
TAX323: ۴ دوره (حفظ حنجره طبق ESMO: تا ۳ دوره)
دوستاکسل۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون ۱ ساعتروز ۱
TAX323
سیس‌پلاتین۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون ۱ ساعتروز ۱، پس از دوستاکسل
۵-فلوئورواوراسیل۷۵۰ میلی‌گرم/مترمربع در روزانفوزیون وریدی مداومروزهای ۱ تا ۵
TAX324: ۳ دوره
دوستاکسل / سیس‌پلاتین / ۵-فلوئورواوراسیل۷۵ / ۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع / ۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع در روزوریدی؛ ۵-FU انفوزیون مداومروز ۱ / روز ۱ / روزهای ۱ تا ۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
TAX323: ۴ دوره و سپس پرتودرمانی؛ TAX324: ۳ دوره و سپس شیمی‌پرتودرمانی (کربوپلاتین AUC ۱٫۵ هفتگی، حداکثر ۷ دوز، با پرتودرمانی ۷۰ تا ۷۲ گری) [۲۷]

پیش‌دارو و پیشگیری: دگزامتازون خوراکی ۱۶ میلی‌گرم در روز (۸ میلی‌گرم دو بار در روز) به مدت ۳ روز از یک روز پیش از دوستاکسل؛ پیشگیری از عفونت نوتروپنیک (در TAX323/324 همه بیماران آنتی‌بیوتیک پیشگیرانه گرفتند) [۲۷].

تعدیل: G-CSF از دوره دوم در صورت تب نوتروپنیک، عفونت با نوتروپنی یا نوتروپنی بیش از ۷ روز؛ اگر با وجود G-CSF تکرار شود دوستاکسل ۷۵ به ۶۰ و سپس ۴۵ میلی‌گرم/مترمربع؛ تجویز دوره بعد فقط با نوتروفیل بیش از ۱۵۰۰ و پلاکت بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ در میکرولیتر [۲۷].

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

پیشرفته موضعی قابل جراحی (به‌جز نازوفارنکس): درمان پیش و پس از جراحی

شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی (EORTC 22931)

پس از جراحی در بیماران پرخطر؛ طبق ESMO توصیه‌شده در حاشیه میکروسکوپی مثبت (R1) و گسترش خارج‌گرهیطول هر دوره: هر ۲۱ روز (یا هفتگی)

پس از جراحی در بیماران پرخطر؛ طبق ESMO توصیه‌شده در حاشیه میکروسکوپی مثبت (R1) و گسترش خارج‌گرهی [۸، ۱۹]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سیس‌پلاتین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع (جایگزین: ۴۰ میلی‌گرم/مترمربع هفتگی)وریدیروزهای ۱، ۲۲ و ۴۳ پرتودرمانی
پرتودرمانی۶۶ گریخارجیطی ۶٫۵ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (یا هفتگی)
مدت درمان
در طول پرتودرمانی [۸، ۱۹]

پرتودرمانی یا شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی باید ظرف ۶ هفته پس از جراحی شروع شود [II, A] [۱۹]. سیس‌پلاتین هفتگی ۴۰ میلی‌گرم/مترمربع جایگزین معتبر در شرایط پس از جراحی است [II, A] [۱۹].

شواهد: EORTC 22931 (۲۰۰۴)

پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی (KEYNOTE-689)

سرطان سر و گردن پیشرفته موضعی قابل جراحی (مرحله III تا IVA) با PD-L1 CPS ≥۱طول هر دوره: هر ۲۱ روز

سرطان سر و گردن پیشرفته موضعی قابل جراحی (مرحله III تا IVA) با PD-L1 CPS ≥۱ [۱۳، ۲۴]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نئوادجوانت: ۲ دوره (۶ هفته)
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته (یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته)وریدیروز ۱
ادجوانت: ۳ دوره هم‌زمان با پرتودرمانی
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرموریدیهر ۳ هفته، پیش از سیس‌پلاتین در همان روز
ادجوانت: ۳ دوره (فقط در ویژگی‌های پرخطر)
سیس‌پلاتین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهر ۳ هفته، هم‌زمان با پرتودرمانی
نگهدارنده: تا ۱۲ دوره
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرموریدیهر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
جمعاً ۱۷ دوره پمبرولیزوماب (۲ پیش و ۱۵ پس از جراحی)؛ طبق برچسب تا عود، سمیت غیرقابل‌تحمل یا حداکثر ۱ سال [۱۳، ۲۴]

درمان ادجوانت ظرف ۶ هفته پس از جراحی شروع شد؛ سیس‌پلاتین در هر دو گروه فقط در صورت حاشیه مثبت (کمتر از ۱ میلی‌متر) یا گسترش خارج‌گرهی داده شد [۲۴].

شواهد: KEYNOTE-689 (۲۰۲۵)، KEYNOTE-689 / NIVOPOSTOP (۲۰۲۵)

نیولوماب + شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی (NIVOPOST-OP؛ تأییدنشده)

پس از جراحی کامل حفره دهان، اوروفارنکس، حنجره یا هیپوفارنکس با دست‌کم یک ویژگی پرخطر (گسترش خارج کپسولی، حاشیه میکروسکوپی مثبت، ۴ غده یا بیشتر، تهاجم دورعصبی متعدد)؛ سن ۱۹ تا ۷۴ سال، ECOG ۰ تا ۱

پس از جراحی کامل حفره دهان، اوروفارنکس، حنجره یا هیپوفارنکس با دست‌کم یک ویژگی پرخطر (گسترش خارج کپسولی، حاشیه میکروسکوپی مثبت، ۴ غده یا بیشتر، تهاجم دورعصبی متعدد)؛ سن ۱۹ تا ۷۴ سال، ECOG ۰ تا ۱ [۲۳]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پیش از شیمی‌پرتودرمانی
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرموریدییک دوز
هم‌زمان: ۳ دوره
نیولوماب۳۶۰ میلی‌گرموریدیهر ۳ هفته
سیس‌پلاتین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهر ۳ هفته
هم‌زمان
پرتودرمانی۶۶ گریخارجی
ادجوانت: ۶ دوره
نیولوماب۴۸۰ میلی‌گرموریدیهر ۴ هفته
طول هر دوره
۲۱ روز در مرحله هم‌زمان؛ سپس ۲۸ روز
مدت درمان
۱ + ۳ + ۶ دوز نیولوماب [۲۳]

داده بقای کلی هنوز قطعی نیست و این کاربرد نیولوماب تأییدشده نیست [۲۳].

شواهد: NIVOPOST-OP (GORTEC 2018-01) (۲۰۲۶)، KEYNOTE-689 / NIVOPOSTOP (۲۰۲۵)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

عودکننده یا متاستاتیک (به‌جز نازوفارنکس): خط اول و پس از پلاتین

پمبرولیزوماب + پلاتین + ۵-FU (KEYNOTE-048)

خط اول بیماری عودکننده غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک؛ طبق برچسب FDA صرف‌نظر از PD-L1؛ ESMO آن را برای CPS ≥۱ توصیه می‌کند و در تومورهای فاقد PD-L1 گزینه جایگزین می‌داندطول هر دوره: هر ۲۱ روز

خط اول بیماری عودکننده غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک؛ طبق برچسب FDA صرف‌نظر از PD-L1؛ ESMO آن را برای CPS ≥۱ توصیه می‌کند و در تومورهای فاقد PD-L1 گزینه جایگزین می‌داند [۱۴، ۱۹، ۲۴]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته (یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته)وریدیروز ۱، پیش از شیمی‌درمانی
حداکثر ۶ دوره
سیس‌پلاتین یا کربوپلاتینسیس‌پلاتین ۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع یا کربوپلاتین AUC ۵وریدیروز ۱
۵-فلوئورواوراسیل۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع در روزانفوزیون وریدی مداوم ۹۶ ساعتهروزهای ۱ تا ۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
پلاتین و ۵-FU حداکثر ۶ دوره؛ پمبرولیزوماب تا پیشرفت، سمیت غیرقابل‌تحمل یا حداکثر ۲۴ ماه [۲۴]

بیماران با بیماری خودایمنی نیازمند درمان سیستمیک در ۲ سال اخیر وارد نشدند [۲۴].

شواهد: KEYNOTE-048 (۲۰۲۵)، KEYNOTE-048 (۲۰۱۹)

پمبرولیزوماب تک‌دارویی (KEYNOTE-048)

خط اول بیماری عودکننده غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک با PD-L1 CPS ≥۱ (سود بیشتر در CPS ≥۲۰)؛ همچنین پس از پیشرفت با پلاتینطول هر دوره: هر ۲۱ یا ۴۲ روز

خط اول بیماری عودکننده غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک با PD-L1 CPS ≥۱ (سود بیشتر در CPS ≥۲۰)؛ همچنین پس از پیشرفت با پلاتین [۱۴، ۲۲، ۲۴]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفتهوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ یا ۴۲ روز
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل‌تحمل یا حداکثر ۲۴ ماه [۲۴]

انتخاب میان تک‌دارویی و ترکیب با شیمی‌درمانی بر اساس CPS، حجم تومور و علائم است [V, C] [۱۹].

شواهد: KEYNOTE-048 (۲۰۲۵)، KEYNOTE-048 (۲۰۱۹)

ستوکسیماب + پلاتین + ۵-FU (EXTREME)

خط اول بیماری عودکننده یا متاستاتیک؛ استاندارد در تومورهای فاقد بیان PD-L1

خط اول بیماری عودکننده یا متاستاتیک؛ استاندارد در تومورهای فاقد بیان PD-L1 [۱۹، ۲۶]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ستوکسیمابدوز اول ۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع (۱۲۰ دقیقه)، سپس ۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع (۶۰ دقیقه)؛ یا ۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربع هر ۲ هفتهوریدیهفتگی، ۱ ساعت پیش از شیمی‌درمانی
حداکثر ۶ دوره
سیس‌پلاتین یا کربوپلاتینسیس‌پلاتین ۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع یا کربوپلاتین AUC ۵وریدیروز ۱
۵-فلوئورواوراسیل۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع در روزانفوزیون وریدی مداومروزهای ۱ تا ۴
نگهدارنده
ستوکسیماب۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهفتگی
طول هر دوره
شیمی‌درمانی هر ۲۱ روز
مدت درمان
۶ دوره شیمی‌درمانی، سپس ستوکسیماب تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌تحمل [۲۶]

شواهد: EXTREME (۲۰۰۸)

نیولوماب (CheckMate 141)

بیماری عودکننده یا متاستاتیک با پیشرفت در طول یا ظرف ۶ ماه پس از درمان پایه پلاتینطول هر دوره: هر ۱۴ یا ۲۸ روز

بیماری عودکننده یا متاستاتیک با پیشرفت در طول یا ظرف ۶ ماه پس از درمان پایه پلاتین [۱۵، ۲۵]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم هر ۲ هفته یا ۴۸۰ میلی‌گرم هر ۴ هفته (در کارآزمایی: ۳ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقهروز ۱
طول هر دوره
هر ۱۴ یا ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌تحمل [۲۵]

در کارآزمایی، کارسینوم نازوفارنکس، بیماری خودایمنی و متاستاز مغزی درمان‌نشده خارج شدند [۲۵].

شواهد: CheckMate 141 (۲۰۱۶)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

سرطان نازوفارنکس: پیشرفته موضعی–ناحیه‌ای و عودکننده یا متاستاتیک

القای جمسیتابین + سیس‌پلاتین، سپس شیمی‌پرتودرمانی

سرطان نازوفارنکس غیرکراتینیزه پیشرفته موضعی–ناحیه‌ای؛ در کارآزمایی: T3–4N1 یا N2–3 (AJCC ویرایش ۷)، M0، KPS ≥۷۰، کلیرانس کراتینین ≥۶۰ میلی‌لیتر/دقیقه، سن ۱۸ تا ۶۵ سالطول هر دوره: هر ۲۱ روز

سرطان نازوفارنکس غیرکراتینیزه پیشرفته موضعی–ناحیه‌ای؛ در کارآزمایی: T3–4N1 یا N2–3 (AJCC ویرایش ۷)، M0، KPS ≥۷۰، کلیرانس کراتینین ≥۶۰ میلی‌لیتر/دقیقه، سن ۱۸ تا ۶۵ سال [۱۶، ۲۰، ۳۰]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
القایی: ۳ دوره
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸
سیس‌پلاتین۸۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
شیمی‌پرتودرمانی: ۳ دوره
سیس‌پلاتین۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهر ۳ هفته، هم‌زمان با IMRT
شیمی‌پرتودرمانی
پرتودرمانی با شدت تعدیل‌شده (IMRT)طبق پروتکلخارجی
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۳ دوره القایی، سپس شیمی‌پرتودرمانی [۱۶]

شواهد: GP induction NPC (Zhang 2019) (۲۰۱۹)

جمسیتابین + سیس‌پلاتین (GP)

خط اول سرطان نازوفارنکس عودکننده یا متاستاتیک، ECOG ۰ تا ۱طول هر دوره: هر ۲۱ روز

خط اول سرطان نازوفارنکس عودکننده یا متاستاتیک، ECOG ۰ تا ۱ [۲۱]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸
سیس‌پلاتین۸۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
حداکثر ۶ دوره [۲۱]

در مقایسه با فلوئورواوراسیل + سیس‌پلاتین بقای بدون پیشرفت را بهبود داد [۲۱].

توریپالیماب + جمسیتابین + سیس‌پلاتین (JUPITER-02)

خط اول سرطان نازوفارنکس متاستاتیک یا عود موضعی پیشرفته (فاصله دست‌کم ۶ ماه از پایان درمان قطعی)طول هر دوره: هر ۲۱ روز

خط اول سرطان نازوفارنکس متاستاتیک یا عود موضعی پیشرفته (فاصله دست‌کم ۶ ماه از پایان درمان قطعی) [۱۸، ۲۸]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
توریپالیماب۲۴۰ میلی‌گرموریدی؛ انفوزیون اول ۶۰ دقیقه، در صورت تحمل بعدی‌ها ۳۰ دقیقهروز ۱، هر ۳ هفته
حداکثر ۶ دوره
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸
سیس‌پلاتین۸۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
نگهدارنده
توریپالیماب۲۴۰ میلی‌گرموریدیهر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
شیمی‌درمانی حداکثر ۶ دوره؛ توریپالیماب تا پیشرفت، سمیت غیرقابل‌تحمل یا حداکثر ۲۴ ماه [۲۸]

بیماران با بیماری خودایمنی (به‌جز کم‌کاری تیروئید پایدار یا دیابت نوع ۱) یا نیازمند سرکوب ایمنی وارد نشدند [۲۸]. توریپالیماب تک‌دارویی پس از پیشرفت با پلاتین: ۳ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته [۲۸].

شواهد: JUPITER-02 (۲۰۲۳)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

شواهد علمی

مطالعات کلیدی

۱۰ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب نئوادجوانت و ادجوانت در سرطان سر و گردن موضعی پیشرفته

N Engl J Med · 2025
۵۹٫۸٪ در برابر ۴۵٫۹٪بقای بدون رخداد ۳۶ ماهه – CPS ۱۰ یا بیشتر
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

افزودن نیولوماب به سیس‌پلاتین و پرتودرمانی در برابر سیس‌پلاتین و پرتودرمانی به‌تنهایی پس از جراحی در افراد مبتلا به کارسینوم سلول سنگفرشی سر و گردن با خطر بالای عود: کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده، باز، فاز ۳

Lancet · 2026
HR ۰٫۷۶بقای بدون بیماری
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب با یا بدون شیمی‌درمانی در کارسینوم سلول سنگفرشی سر و گردن عودکننده یا متاستاتیک: پیگیری ۵ ساله کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده فاز ۳

Eur J Cancer · 2025
HR ۰٫۶۱ (CPS ≥۲۰)؛ ۰٫۷۴ (CPS ≥۱)؛ ۰٫۸۲ (کل)بقای کلی، پمبرولیزوماب در برابر EXTREME
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیولوماب برای کارسینوم سلول سنگفرشی عودکننده سر و گردن

N Engl J Med · 2016
۷٫۵ در برابر ۵٫۱ ماهمیانه بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پرتودرمانی پس از جراحی با یا بدون شیمی‌درمانی هم‌زمان در سرطان سر و گردن پیشرفته موضعی

N Engl J Med · 2004
۴۷٪ در برابر ۳۶٪بقای بدون پیشرفت ۵ ساله
خلاصه و ترجمه
متاآنالیز

متاآنالیز شیمی‌درمانی در سرطان سر و گردن (MACH-NC): به‌روزرسانی بر پایه ۱۰۷ کارآزمایی تصادفی و ۱۹٬۸۰۵ بیمار، از طرف گروه MACH-NC

Radiother Oncol · 2021
HR ۰٫۸۳شیمی‌درمانی هم‌زمان (پرسش اصلی)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پرتودرمانی همراه ستوکسیماب یا سیس‌پلاتین در سرطان اوروفارنکس مثبت از نظر ویروس پاپیلومای انسانی (NRG Oncology RTOG 1016): کارآزمایی تصادفی چندمرکزی عدم‌برتری

Lancet · 2019
۷۷٫۹٪ در برابر ۸۴٫۶٪بقای کلی ۵ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

توریپالیماب همراه شیمی‌درمانی در کارسینوم نازوفارنکس عودکننده یا متاستاتیک: کارآزمایی بالینی تصادفی JUPITER-02

JAMA · 2023
۲۱٫۴ در برابر ۸٫۲ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت (تحلیل نهایی PFS)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

شیمی‌درمانی القایی با جمسیتابین و سیس‌پلاتین در کارسینوم نازوفارنکس

N Engl J Med · 2019
۸۵٫۳٪ در برابر ۷۶٫۵٪بقای بدون عود ۳ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب به‌تنهایی یا همراه شیمی‌درمانی در برابر ستوکسیماب همراه شیمی‌درمانی در کارسینوم سلول سنگفرشی سر و گردن عودکننده یا متاستاتیک (KEYNOTE-048): مطالعه فاز ۳ تصادفی باز

Lancet · 2019
۱۴٫۹ در برابر ۱۰٫۷ ماهپمبرولیزوماب تک‌دارویی، بقای کلی (CPS ≥۲۰)
خلاصه و ترجمه

رهنمودهای بالینی

۲ مورد
رهنمود بالینی

تطبیق آسیایی رهنمود بالینی EHNS–ESMO–ESTRO برای تشخیص، درمان و پیگیری بیماران مبتلا به کارسینوم سلول سنگفرشی سر و گردن

ESMO Open · 2021آندوسکوپی سخت سر و گردن، سی‌تی‌اسکن با ماده حاجب و/یا MRI سر و گردن و تصویربرداری قفسه سینه (با سی‌تی‌اسکن و/ی…
۱۷توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

خلاصه رهنمود NCCN: سرطان‌های سر و گردن، نسخه ۲٫۲۰۲۵ (تمرکز بر کارسینوم نازوفارنکس)

J Natl Compr Canc Netw · 2025تومورهای نازوفارنکس T1N0M0 باید با پرتودرمانی قطعی به‌تنهایی درمان شوند؛ در T2N0 نیز پرتودرمانی تنها قابل استف…
۱۲توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه

پرسش‌های رایج

آیا سرطان مسری است؟پرتودرمانی چیست و چه عوارضی دارد؟

داروهای مرتبط

پمبرولیزوماب (کیترودا)جمسیتابین (جمزار)دوستاکسل (تاکسوتر)ستوکسیماب (اربیتوکس)سیس‌پلاتین (پلاتینول)نیولوماب (اپدیوو)

راهنماهای کاربردی

زخم دهان (موکوزیت)عوارض ایمنی‌درمانی

منابع علمی

۳۰ منبع
نمایش همه منابع، ۲۲ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Head and neck squamous cell carcinomaJohnson DE, Burtness B, Leemans CR, Lui VWY, Bauman JE, Grandis JR · Nat Rev Dis Primers · 2020;6:92
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳
  2. ۲
    Interaction between Tobacco and Alcohol Use and the Risk of Head and Neck Cancer: Pooled Analysis in the International Head and Neck Cancer Epidemiology ConsortiumHashibe M, Brennan P, Chuang Sc, Boccia S, Castellsague X, Chen C, et al · Cancer Epidemiol Biomarkers Prev · 2009;18:541-550
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  3. ۳
    Human Papillomavirus and Rising Oropharyngeal Cancer Incidence in the United StatesChaturvedi AK, Engels EA, Pfeiffer RM, Hernandez BY, Xiao W, Kim E, et al · J Clin Oncol · 2011;29:4294-4301
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  4. ۴
    Human Papillomavirus and Survival of Patients with Oropharyngeal CancerAng KK, Harris J, Wheeler R, Weber R, Rosenthal DI, Nguyen-Tân PF, et al · N Engl J Med · 2010;363:24-35
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  5. ۵
    HPV-associated oropharyngeal cancer: epidemiology, molecular biology and clinical managementLechner M, Liu J, Masterson L, Fenton TR · Nat Rev Clin Oncol · 2022;19:306-327
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  6. ۶
    Nasopharyngeal carcinomaChen YP, Chan ATC, Le QT, Blanchard P, Sun Y, Ma J · Lancet · 2019;394:64-80
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  7. ۷
    Meta-analysis of chemotherapy in head and neck cancer (MACH-NC): An update on 107 randomized trials and 19,805 patients, on behalf of MACH-NC GroupLacas B, Carmel A, Landais C, Wong SJ, Licitra L, Tobias JS, et al · Radiother Oncol · 2021;156:281-293
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  8. ۸
    Postoperative Irradiation with or without Concomitant Chemotherapy for Locally Advanced Head and Neck CancerBernier J, Domenge C, Ozsahin M, Matuszewska K, Lefèbvre JL, Greiner RH, et al · N Engl J Med · 2004;350:1945-1952
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  9. ۹
    Long-Term Results of RTOG 91-11: A Comparison of Three Nonsurgical Treatment Strategies to Preserve the Larynx in Patients With Locally Advanced Larynx CancerForastiere AA, Zhang Q, Weber RS, Maor MH, Goepfert H, Pajak TF, et al · J Clin Oncol · 2013;31:845-852
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  10. ۱۰
    PET-CT Surveillance versus Neck Dissection in Advanced Head and Neck CancerMehanna H, Wong WL, McConkey CC, Rahman JK, Robinson M, Hartley AGJ, et al · N Engl J Med · 2016;374:1444-1454
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  11. ۱۱
    Radiotherapy plus cetuximab or cisplatin in human papillomavirus-positive oropharyngeal cancer (NRG Oncology RTOG 1016): a randomised, multicentre, non-inferiority trialGillison ML, Trotti AM, Harris J, Eisbruch A, Harari PM, Adelstein DJ, et al · Lancet · 2019;393:40-50
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  12. ۱۲
    Radiotherapy plus cisplatin or cetuximab in low-risk human papillomavirus-positive oropharyngeal cancer (De-ESCALaTE HPV): an open-label randomised controlled phase 3 trialMehanna H, Robinson M, Hartley A, Kong A, Foran B, Fulton-Lieuw T, et al · Lancet · 2019;393:51-60
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  13. ۱۳
    Neoadjuvant and Adjuvant Pembrolizumab in Locally Advanced Head and Neck CancerUppaluri R, Haddad RI, Tao Y, Le Tourneau C, Lee NY, Westra W, et al · N Engl J Med · 2025;393:37-50
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  14. ۱۴
    Pembrolizumab alone or with chemotherapy versus cetuximab with chemotherapy for recurrent or metastatic squamous cell carcinoma of the head and neck (KEYNOTE-048): a randomised, open-label, phase 3 studyBurtness B, Harrington KJ, Greil R, Soulières D, Tahara M, de Castro G, et al · Lancet · 2019;394:1915-1928
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  15. ۱۵
    Nivolumab for Recurrent Squamous-Cell Carcinoma of the Head and NeckFerris RL, Blumenschein G, Fayette J, Guigay J, Colevas AD, Licitra L, et al · N Engl J Med · 2016;375:1856-1867
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  16. ۱۶
    Gemcitabine and Cisplatin Induction Chemotherapy in Nasopharyngeal CarcinomaZhang Y, Chen L, Hu GQ, Zhang N, Zhu XD, Yang KY, et al · N Engl J Med · 2019;381:1124-1135
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  17. ۱۷
    Final Overall Survival Analysis of Gemcitabine and Cisplatin Induction Chemotherapy in Nasopharyngeal Carcinoma: A Multicenter, Randomized Phase III TrialZhang Y, Chen L, Hu GQ, Zhang N, Zhu XD, Yang KY, et al · J Clin Oncol · 2022;40:2420-2425
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  18. ۱۸
    Toripalimab Plus Chemotherapy for Recurrent or Metastatic Nasopharyngeal CarcinomaMai HQ, Chen QY, Chen D, Hu C, Yang K, Wen J, et al · JAMA · 2023;330:1961-1970
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  19. ۱۹
    Pan-Asian adaptation of the EHNS–ESMO–ESTRO Clinical Practice Guidelines for the diagnosis, treatment and follow-up of patients with squamous cell carcinoma of the head and neckKeam B, Machiels JP, Kim HR, Licitra L, Golusinski W, Gregoire V, et al · ESMO Open · 2021;6:100309
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸ ۲۹ ۳۰
  20. ۲۰
    NCCN Guidelines® Insights: Head and Neck Cancers, Version 2.2025Colevas AD, Cmelak AJ, Pfister DG, Spencer S, Adkins D, Birkeland AC, et al · J Natl Compr Canc Netw · 2025;23:2-11
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  21. ۲۱
    Gemcitabine plus cisplatin versus fluorouracil plus cisplatin in recurrent or metastatic nasopharyngeal carcinoma: a multicentre, randomised, open-label, phase 3 trialZhang L, Huang Y, Hong S, Yang Y, Yu G, Jia J, et al · Lancet · 2016;388:1883-1892
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  22. ۲۲
    Pembrolizumab with or without chemotherapy in recurrent or metastatic head and neck squamous cell carcinoma: 5-year follow-up from the randomized phase III KEYNOTE-048 studyTahara M, Greil R, Rischin D, Harrington KJ, Burtness B, de Castro G, et al · Eur J Cancer · 2025;221:115395
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  23. ۲۳
    Nivolumab added to cisplatin and radiotherapy versus cisplatin and radiotherapy alone after surgery for people with squamous cell carcinoma of the head and neck at a high risk of relapse (GORTEC 2018-01 NIVOPOST-OP): a randomised, open-label, phase 3 trialBourhis J, Aupérin A, Borel C, Lefebvre G, Racadot S, Geoffrois L, et al · Lancet · 2026;407:363-374
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  24. ۲۴
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationMerck Sharp & Dohme LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  25. ۲۵
    OPDIVO (nivolumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationE.R. Squibb & Sons, L.L.C · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  26. ۲۶
    ERBITUX (cetuximab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationImClone LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  27. ۲۷
    Docetaxel (TAXOTERE) injection concentrate, for intravenous use: Prescribing InformationSanofi-Aventis U.S. LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  28. ۲۸
    LOQTORZI (toripalimab-tpzi) injection, for intravenous use: Prescribing InformationCoherus Oncology, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  29. ۲۹
    Cisplatin for injection, for intravenous use: Prescribing InformationWG Critical Care, LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن
  30. ۳۰
    Induction Gemcitabine and Cisplatin in Patients With Locoregionally Advanced Nasopharyngeal Carcinoma (NCT01872962) — ClinicalTrials.gov recordSun Yat-sen University · ClinicalTrials.gov · 2013
    منبع بازگشت به متن

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.

مطالب مرتبط

سرطان دهانه رحمنقش ویروس HPV، واکسیناسیون، غربالگری با آزمایش HPV و پاپ اسمیر، درمان بر حسب مرحله، ایمنی‌درمانی و راهبرد سازمان جهانی بهداشت برای حذف سرطان دهانه رحم. خبر۲۸ خرداد ۱۴۰۴ سرطان سر و گردن: نخستین ایمنی‌درمانی پیش و پس از جراحی، پس از دو دهه افزودن پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی به درمان استاندارد سرطان سر و گردن موضعی پیشرفته، بقای بدون رخداد ۳ ساله را از ۴۵٫۹٪ به ۵۹٫۸٪ رساند. ۵۹٫۸٪ بقای بدون رخداد ۳ ساله (CPS ۱۰ یا بیشتر) سرطان سینهعلائم، عوامل خطر، غربالگری با ماموگرافی، زیرگروه‌های مولکولی، درمان بر حسب مرحله و تازه‌ترین شواهد درمانی سرطان سینه (تا سال ۲۰۲۶).