پرسش و پاسخ

آیا سرطان کودکان درمان‌پذیر است؟

بیشتر کودکان درمان می‌شوند، به شرط اینکه درمان کامل و سر وقت انجام شود

به‌روزرسانی: ۴ آبان ۱۴۰۵۱ دقیقه مطالعه۴ منبع علمی
نمایش برای:
پاسخ کوتاه

بله، بیشتر سرطان‌های کودکان درمان‌پذیرند. در ایران بقای ۵ ساله کودکان مبتلا به سرطان در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ به ۸۱٪ رسید [۱] و در کشورهایی با درمان کامل، بقای ۵ ساله لوسمی لنفوبلاستیک حاد (شایع‌ترین سرطان کودکان) از ۹۰٪ گذشته است [۲]. مهم‌ترین کار خانواده این است که درمان را تا آخر و سر وقت کامل کنند: رها کردن درمان یکی از علت‌های اصلی شکست درمان در کشورهای با درآمد متوسط است [۴] و حتی جا انداختن قرص‌های روزانه خطر عود را چند برابر می‌کند [۳].

نکات کلیدی

  • بیشتر کودکان مبتلا به سرطان درمان می‌شوند؛ در ایران بقای ۵ ساله ۸۱٪ است [۱].
  • درمان را نیمه‌کاره رها نکنید؛ حتی وقتی کودک خوب به نظر می‌رسد [۴].
  • قرص‌های روزانه نگه‌دارنده را هر روز بدهید: مصرف کمتر از ۹۵٪ نوبت‌ها با حدود ۴ برابر خطر عود همراه بود [۳].

یک کار مهم: درمان را کامل و سر وقت انجام دهید

  1. ۱

    درمان طولانی است؛ از اول برنامه بریزید

    درمان لوسمی کودکان طولانی است و مرحله نگه‌دارنده آن قرص خوراکی روزانه در خانه است [۳]. تقویم دارو، زنگ گوشی یا جعبه قرص هفتگی کمک می‌کند.

  2. ۲

    قرص‌ها را هر روز بدهید

    در مطالعه‌ای روی کودکان مبتلا به لوسمی، اگر کمتر از ۹۵٪ دوزهای مرکاپتوپورین (قرص نگه‌دارنده) خورده می‌شد، خطر عود حدود ۴ برابر بود [۳]. در نوجوانان (۱۲ سال و بالاتر) مصرف منظم کمتر بود [۳]؛ بر قرص خوردن نوجوان نظارت کنید.

  3. ۳

    اگر مشکلی دارید، درمان را قطع نکنید؛ به تیم درمان بگویید

    فشار مالی و هزینه‌هایی که خانواده باید از جیب بپردازد، از عوامل مهم رها کردن درمان است [۴]. مددکار اجتماعی، انجمن‌های حمایت از کودکان مبتلا به سرطان و تیم درمان راه‌حل دارند؛ اما درمانی که نیمه‌کاره بماند، شانس بهبودی را از بین می‌برد.

  4. ۴

    به ویزیت‌ها و آزمایش‌ها بروید

    آزمایش خون منظم برای تنظیم دوز و پیدا کردن زودهنگام عفونت لازم است.

۸۱٪
بقای ۵ ساله سرطان کودکان در ایران
ثبت ملی سرطان، ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ (از ۷۰٪ در ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹) [۱]
۹۰٪
بقای ۵ ساله لوسمی لنفوبلاستیک حاد کودکان با درمان کامل
گروه انکولوژی کودکان آمریکا، ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵ [۲]
۱ از ۷
کودکان مبتلا به سرطان در جهان که درمان را رها می‌کنند
برآورد جهانی؛ عمدتاً در کشورهای با درآمد کم و متوسط [۴]

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

در دوره درمان، تب ۳۸ درجه یا بالاتر یک اورژانس است و باید همان موقع با تیم درمان تماس بگیرید یا به اورژانس بروید (کاهش گلبول‌ها و عفونت). خونریزی، کبودی زیاد، رنگ‌پریدگی شدید، استفراغی که نمی‌گذارد دارو بخورد، یا جا افتادن چند روز دارو را هم زود خبر دهید.

پرسش‌های متداول

کودکم حالش خوب است؛ چرا باز هم دارو بخورد؟

بهبودی ظاهری به معنای از بین رفتن کامل سلول‌های سرطانی نیست. درمان نگه‌دارنده برای جلوگیری از عود است و جا انداختن آن خطر عود را بالا می‌برد [۳].

درمان‌های گیاهی یا سنتی را جایگزین کنیم؟

نه. رها کردن درمان استاندارد علت اصلی بخش بزرگی از تفاوت بقای کودکان بین کشورهای ثروتمند و کم‌درآمد است [۴]. هر داروی گیاهی را پیش از مصرف با پزشک در میان بگذارید.

کدام سرطان‌های کودکان بهترین نتیجه را دارند؟

در ثبت ملی ایران، بقای ۵ ساله لنفوم‌ها ۹۷٪، رتینوبلاستوم ۹۷٪ و سارکوم‌های بافت نرم ۹۱٪ بود؛ نوروبلاستوم کمترین بقا را داشت (۳۹٪) [۱].

ویژه پزشکان

نکات برای پزشکان (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکانایران.
ویژه پزشکان

ایران. در ثبت ملی (۲۰٬۶۲۴ کودک ۰ تا ۱۴ ساله، ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۴) بقای ۵ ساله مشاهده‌شده کلی ۸۱٫۰٪ بود و از ۷۰٫۲٪ به ۸۱٫۴٪ رسید؛ پایین‌ترین در نوروبلاستوم (۳۹٫۱٪) و در ۰ تا ۴ سالگی (۷۹٫۶٪). نویسندگان به تفاوت پیگیری و ترکیب موارد هشدار می‌دهند [۱].

پایبندی به ۶-مرکاپتوپورین. در گروه COG، پایبندی پایش‌شده الکترونیک از ۹۴٫۷٪ (ماه ۱) به ۹۰٫۲٪ (ماه ۶) افت کرد؛ نسبت به پایبندی ≥۹۵٪، پایبندی ۹۰ تا ۹۴٫۹٪ با HR عود ۴٫۱ (۱٫۲ تا ۱۳٫۵) و کمتر از ۸۵٪ با HR ‏۵٫۷ (۱٫۹ تا ۱۶٫۸) همراه بود؛ پایبندی در ۱۲ سال و بالاتر و در خانوارهای تک‌والد کمتر بود [۳].

رها کردن درمان. در نظرسنجی جهانی (۶۰۲ پاسخ از ۱۰۱ کشور) حدود ۱۵٪ کودکان تازه‌تشخیص درمان را رها می‌کنند و ۹۹٪ موارد در کشورهای با درآمد کم و متوسط است؛ وابستگی بیشتر به پرداخت از جیب پیش‌بینی‌کننده مستقل بود و رها کردن دست‌کم یک‌سوم شکاف بقا را توضیح می‌دهد [۴]. پیگیری فعال غیبت‌ها، حمایت مالی و مددکاری را از روز اول برنامه‌ریزی کنید.

شواهد علمی

شواهد علمی

۲ مورد
مطالعه مشاهده‌ای

بهبود بقا در کودکان و نوجوانان مبتلا به لوسمی لنفوبلاستیک حاد بین سال‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۵: گزارشی از گروه انکولوژی کودکان (COG)

JCO · 2012
از ۸۳٫۷٪ (۱۹۹۰–۱۹۹۴) به ۹۰٫۴٪ (۲۰۰۰–۲۰۰۵)بقای ۵ ساله
مقاله مروری

لوسمی لنفوبلاستیک حاد در کودکان

N Engl J Med · 2015

منابع علمی

۴ منبع
نمایش همه منابع، ۱ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Nationwide trends in childhood cancer incidence and survival in Iran: analysis of national cancer registry data, 2005-2014Azizmohammad Looha M, et al · BMC Pediatr · 2025;25:977
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  2. ۲
    Improved survival for children and adolescents with acute lymphoblastic leukemia between 1990 and 2005: a report from the children's oncology groupHunger SP, Lu X, Devidas M, et al · J Clin Oncol · 2012;30:1663-1669
  3. ۳
    Nonadherence to oral mercaptopurine and risk of relapse in Hispanic and non-Hispanic white children with acute lymphoblastic leukemia: a report from the children's oncology groupBhatia S, Landier W, Shangguan M, et al · J Clin Oncol · 2012;30:2094-2101
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  4. ۴
    Magnitude of Treatment Abandonment in Childhood CancerFriedrich P, Lam CG, Itriago E, Perez R, Ribeiro RC, Arora RS · PLoS One · 2015;10:e0135230
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۴ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.