بله. آژانس بین‌المللی پژوهش سرطان (IARC) سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۰ مصرف تریاک را، چه کشیدنی و چه خوراکی، «سرطان‌زا برای انسان» (گروه ۱) اعلام کرد؛ همان گروهی که سیگار در آن است [۱]. در مطالعه گلستان روی ۵۰ هزار ایرانی، مصرف تریاک خطر سرطان را ۴۰٪ بالا برد و خطر سرطان ریه، مثانه و حنجره بیش از ۲ برابر بود [۲]. تریاک از قلب محافظت نمی‌کند: مرگ ناشی از بیماری‌های قلب و عروق در مصرف‌کنندگان بیشتر بود [۳].
یک کار مهم: تریاک را کنار بگذارید و کمک بگیرید
- ۱
- ۲
ناگهانی قطع نکنید؛ با پزشک برنامه بریزید
کسی که مدت‌ها مصرف کرده، با قطع ناگهانی علائم ترک می‌گیرد. پزشک خانواده یا مراکز درمان اعتیاد می‌توانند ترک را بی‌خطر و با دارو همراهی کنند.
- ۳
به پزشک خود بگویید
سابقه مصرف تریاک را حتی اگر قطع کرده‌اید بگویید؛ پزشک با دانستن آن، به علائم هشدار سرطان‌های مری، معده، ریه و مثانه توجه بیشتری می‌کند [۲].
| سرطان | افزایش خطر در مصرف‌کنندگان تریاک |
|---|---|
| همه سرطان‌ها | ۴۰٪ بیشتر (HR ۱٫۴۰) [۲] |
| مری | ۳۸٪ بیشتر (HR ۱٫۳۸) [۲] |
| معده | ۳۶٪ بیشتر (HR ۱٫۳۶) [۲] |
| ریه | بیش از ۲ برابر (HR ۲٫۲۱) [۲] |
| مثانه | نزدیک به ۳ برابر (HR ۲٫۸۶) [۲] |
| حنجره | بیش از ۲ برابر (HR ۲٫۵۳) [۲] |
این ارتباط در سیگاری‌ها و غیرسیگاری‌ها، مردان و زنان یکسان دیده شد. خوردن تریاک (نه کشیدن آن) با سرطان مغز و کبد هم همراه بود [۲].
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
اگر تریاک مصرف می‌کنید یا کرده‌اید و این علائم را دارید، زود به پزشک مراجعه کنید: سختی یا درد بلع، کاهش وزن بی‌دلیل، سرفه طولانی یا خلط خونی، خون در ادرار، یا گرفتگی صدای بیش از چند هفته. علائم را در علائم سرطان مری و علائم سرطان ریه ببینید.
پرسش‌های متداول
می‌گویند تریاک برای قلب و قند خوب است؛ درست است؟
نه. در مطالعه گلستان، مصرف تریاک با ۸۶٪ افزایش مرگ از همه علت‌ها و ۸۱٪ افزایش مرگ از بیماری‌های قلب و عروق همراه بود [۳].
فقط گاهی و کم مصرف می‌کنم.
نکات برای پزشکان (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
طبقه‌بندی IARC (مونوگراف ۱۲۶). مصرف تریاک (کشیدن یا خوردن) گروه ۱ است، با شواهد کافی برای سرطان‌های حنجره، ریه و مثانه و شواهد محدود برای مری، معده، پانکراس و حلق [۱].
کوهورت گلستان. ۵۰٬۰۴۵ فرد ۴۰ تا ۷۵ ساله، میانه ۱۰ سال پیگیری؛ مصرف با ادرار متابولیت‌ها تأیید شد. HR همه سرطان‌ها ۱٫۴۰ (۱٫۲۴ تا ۱٫۵۸)، با رابطه دوز-پاسخ [۲]. مرگ: HR همه علت‌ها ۱٫۸۶ (۱٫۶۸ تا ۲٫۰۶)، قلب و عروق ۱٫۸۱، سرطان ۱٫۶۱؛ قوی‌ترین ارتباط با آسم، سل و COPD [۳].
در عمل. سابقه مصرف تریاک را در شرح حال بپرسید، آن را مانند سیگار عامل خطر بدانید و برای ترک، ارجاع دهید.
شواهد علمی
شواهد علمی
۲ موردمصرف تریاک و بروز بعدی سرطان: نتایج مطالعه کوهورت گلستان
سرطان‌زایی مصرف تریاک
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۳ منبعنمایش همه منابع، ۲ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۴ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.