بیشتر سرطان‌های کلیه علامتی ندارند و به‌طور تصادفی در سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکنی پیدا می‌شوند که برای مشکل دیگری انجام شده است؛ در یک مطالعه، از هر ۱۰ بیمار ۶ نفر این‌طور تشخیص داده شدند [۲]. وقتی علامت پیدا شود، شایع‌ترین‌ها خون در ادرار و درد پهلو که از بین نمی‌رود است؛ توده در شکم، کاهش اشتها و وزن بی‌دلیل، خستگی و کم‌خونی هم دیده می‌شود [۱، ۲]. خون قابل‌دیدن در ادرار را، حتی اگر درد ندارد، همیشه به پزشک نشان دهید [۴].
نکات کلیدی
- امروزه بیشتر سرطان‌های کلیه تصادفی پیدا می‌شوند؛ این تومورها معمولاً کوچک‌ترند و در مرحله زودتری هستند [۲].
- سه علامت معروف کتاب‌ها (خون در ادرار، درد پهلو و توده در شکم) با هم بسیار کم دیده می‌شوند؛ در یک مطالعه کمتر از ۱ نفر از هر ۱۰۰ بیمار هر سه را داشت [۲].
- وقتی سرطان کلیه علامت می‌دهد، اغلب بزرگ‌تر یا پیشرفته‌تر است؛ تقریباً نیمی از بیمارانی که با خون در ادرار مراجعه کردند، بیماری پیشرفته داشتند [۲].
- سیگار، چاقی و فشار خون بالا مهم‌ترین عوامل خطری هستند که می‌توان تغییرشان داد [۶].
علائم سرطان کلیه
| علامت | توضیح | چه باید کرد |
|---|---|---|
| خون در ادرار (ادرار صورتی، قرمز یا زنگ‌زده) | قوی‌ترین نشانه سرطان کلیه در مراجعه به پزشک عمومی [۳]؛ اما بیشتر کسانی که خون در ادرار دارند، سرطان کلیه ندارند [۵] | حتی اگر یک بار بوده و درد ندارد، مراجعه کنید [۴] |
| درد پهلو که از بین نمی‌رود | درد یک طرف کمر یا پهلو [۱] | اگر چند هفته ادامه یافت، بررسی شود |
| توده در شکم یا پهلو | کمتر دیده می‌شود [۱، ۲] | در اولین فرصت مراجعه کنید |
| کاهش اشتها و کاهش وزن بی‌دلیل | از علائم عمومی [۱، ۲] | اگر بی‌آنکه رژیم گرفته باشید وزن کم می‌کنید، مراجعه کنید |
| خستگی، تعریق زیاد یا تب | علائم عمومی که بیشتر در بیماری پیشرفته‌تر دیده می‌شوند [۲] | اگر بی‌دلیل و پایدار است، بررسی شود |
| کم‌خونی | در آزمایش خون پیدا می‌شود [۱، ۳] | علت کم‌خونی بی‌دلیل باید پیدا شود |
این جدول جایگزین معاینه پزشک نیست؛ این علائم در بیشتر افراد علت دیگری دارند.
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
درد پهلو علت‌های زیادی دارد، مثل گرفتگی عضله یا سنگ کلیه. اما این موارد را در اولین فرصت به پزشک نشان دهید:
- خون قابل‌دیدن در ادرار، حتی یک بار و حتی بدون درد؛ به‌ویژه اگر ۴۵ سال یا بیشتر دارید [۴]
- خون در ادراری که بعد از درمان عفونت ادراری برطرف نشد یا دوباره برگشت [۴]
- درد پهلو که از بین نمی‌رود، یا توده‌ای در شکم یا پهلو [۱]
- کاهش وزن بی‌دلیل یا کم‌خونی که علتش معلوم نیست [۱]
خون زیاد یا لخته در ادرار، ناتوانی در ادرار کردن، یا درد شدید پهلو همراه تب و لرز نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد.
چه کسانی بیشتر در خطرند؟
مهم‌ترین عوامل خطر سرطان کلیه [۱، ۶]:
- سیگار
- چاقی
- فشار خون بالا
- بیماری مزمن کلیه و نارسایی پیشرفته کلیه [۶]
- مصرف طولانی و بیش از اندازه بعضی مسکن‌ها، حتی مسکن‌های بدون نسخه [۱]
- سابقه خانوادگی سرطان کلیه و بیماری‌های ارثی مثل «فون هیپل-لیندو» [۱]
سیگار، چاقی و فشار خون بالا سه علت اصلی قابل پیشگیری‌اند؛ ترک سیگار، کم کردن وزن اضافه و کنترل فشار خون بهترین کارهایی است که برای کاهش خطر در دست شماست [۶]. هنوز آزمایش غربالگری ثابت‌شده‌ای برای سرطان کلیه در افراد بدون علامت وجود ندارد [۲]. اگر چند نفر در خانواده‌تان سرطان کلیه داشته‌اند یا بیماری ارثی کلیه دارید، به پزشک بگویید؛ در این افراد حتی خون اندک در ادرار هم با تصویربرداری کلیه بررسی می‌شود [۷].
اگر پزشک به سرطان کلیه شک کند، چه آزمایش‌هایی لازم است؟
پرسش‌های متداول
در سونوگرافی تصادفی توده‌ای در کلیه‌ام پیدا شده؛ یعنی سرطان دارم؟
نه لزوماً. بعضی توده‌هایی که شبیه سرطان‌اند، بعداً خوش‌خیم از آب درمی‌آیند [۲]. سی‌تی‌اسکن یا MRI با ماده حاجب معمولاً نوع توده را روشن‌تر می‌کند [۱]. اگر سرطان باشد، تومورهایی که تصادفی پیدا می‌شوند معمولاً کوچک‌تر و در مرحله زودتری هستند [۲]. بیشتر بخوانید: توده‌های کوچک کلیه و پیگیری منظم و فرق تومور خوش‌خیم و بدخیم چیست؟
خون در ادرارم دیدم ولی درد ندارم؛ نگران باشم؟
باید بررسی شود. خون قابل‌دیدن در ادرار، با درد یا بدون درد، قوی‌ترین نشانه سرطان کلیه است [۳] و می‌تواند نشانه سرطان مثانه هم باشد [۵]. البته بیشتر این افراد سرطان ندارند: در مطالعه‌ای روی بیش از ۳۵۰۰ نفر که برای خون در ادرار بررسی شدند، از هر ۱۰ نفر ۹ نفر سرطان مجاری ادرار نداشتند و سرطان کلیه فقط در ۱ نفر از هر ۱۰۰ نفر پیدا شد [۵]. بیشتر بخوانید: علائم سرطان مثانه چیست؟
درد کلیه یعنی سرطان کلیه؟
آیا آزمایش خون یا ادرار می‌تواند سرطان کلیه را پیدا کند؟
سیگار را ترک کنم، خطر سرطان کلیه کم می‌شود؟
سیگار یکی از سه علت اصلی سرطان کلیه است که می‌شود از آن پیشگیری کرد؛ ترک سیگار، کم کردن وزن اضافه و کنترل فشار خون بهترین کارهایی است که برای کاهش خطر در دست شماست [۶].
اگر سرطان کلیه زود پیدا شود، درمان‌پذیر است؟
بله، معمولاً. در یک مطالعه، تقریباً هیچ‌کدام از بیماران مرحله ۱ در ۳ سال اول از سرطان کلیه فوت نکردند؛ ولی در بیماری پخش‌شده حدود نیمی از بیماران در همین مدت فوت کردند [۲]. برای توده‌های کوچک، معمولاً فقط بخشی از کلیه برداشته می‌شود، و برای بعضی توده‌های تا ۳ سانتی‌متر سوزاندن تومور هم ممکن است [۸]. بیشتر بخوانید: سرطان کلیه
معیارهای ارجاع و نکات تشخیصی (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
NICE NG12 (به‌روزرسانی ۲۰۲۶). ارجاع در مسیر «مشکوک به سرطان» (تشخیص یا رد سرطان ظرف ۲۸ روز) برای سرطان کلیه در افراد ۴۵ سال و بالاتر با هماچوری قابل‌دیدن بی‌دلیل بدون عفونت ادراری، یا هماچوری قابل‌دیدنی که پس از درمان موفق عفونت ادراری ادامه یابد یا عود کند (توصیه ۱٫۶٫۶) [۴].
نحوه تظاهر (کوهورت آینده‌نگر چندمرکزی بریتانیا، ۶۰۸ بیمار RCC). ۶۰٪ تصادفی تشخیص داده شدند (در مرحله Ia ۸۷٪ و در مرحله III یا IV ۳۶٪). هماچوری قابل‌دیدن در ۲۳٪ گزارش شد و ۴۹٪ از این بیماران مرحله III یا IV داشتند. سه‌گانه کلاسیک (توده، هماچوری، درد) فقط در ۴ بیمار (۰٫۶٪). در بیماران با علائم موضعی، هماچوری ۶۸٪، درد ۶۲٪ و توده شکمی ۷٪؛ در بیماران با علائم سیستمیک، خستگی ۶۲٪، کاهش وزن ۵۲٪، تعریق ۳۸٪، بی‌اشتهایی ۳۸٪ و تب ۱۰٪. تظاهر علامت‌دار با پیامد بدتر همراه بود و الگوی علائم در توده‌های خوش‌خیم مشابه RCC بود [۲].
مراقبت اولیه (مورد-شاهدی GPRD، ۳۱۴۹ بیمار ۴۰ سال و بالاتر). هماچوری قابل‌دیدن قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده بود (OR ۳۷)؛ سپس درد شکم (۲٫۸)، میکروسیتوز (۲٫۶)، افزایش نشانگرهای التهابی (۲٫۴)، ترومبوسیتوز (۲٫۲) و کاهش هموگلوبین (۱٫۹). PPV هماچوری قابل‌دیدن در ۶۰ سال و بالاتر ۱٫۰٪ بود؛ همراه با خطر سرطان مثانه، ارجاع را توجیه می‌کند [۳]. در DETECT I (۳۵۵۶ بیمار ارجاع‌شده برای هماچوری)، سرطان پارانشیم کلیه در ۱٫۰٪ پیدا شد [۵].
هماچوری میکروسکوپی (AUA/SUFU ۲۰۲۵). تعریف: ۳ گلبول قرمز یا بیشتر در هر میدان با بزرگ‌نمایی بالا در یک نمونه درست جمع‌آوری‌شده؛ دیپ‌استیک مثبت به‌تنهایی کافی نیست. گروه پرخطر: سیستوسکوپی و تصویربرداری محوری مجاری فوقانی (ترجیحاً سی‌تی یوروگرافی چندفازی)؛ گروه متوسط: سیستوسکوپی و سونوگرافی کلیه. در سابقه خانوادگی RCC یا سندرم ژنتیکی تومور کلیه، تصویربرداری مجاری فوقانی صرف‌نظر از گروه خطر. مصرف ضدپلاکت یا ضدانعقاد ارزیابی را تغییر نمی‌دهد [۷].
توده کلیه موضعی (AUA ۲۰۲۱). اولویت با نفرکتومی پارشیل در cT1a، استفاده انتخابی از ابلیشن حرارتی برای تومورهای ۳ سانتی‌متر یا کوچک‌تر و نقش رو به گسترش نمونه‌برداری از توده کلیه [۸].
انواع سرطان مرتبط
پرسش‌های مرتبط
منابع علمی
۸ منبعنمایش همه منابع، ۲ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷
- ۸
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/questions/symptoms-of-kidney-cancer/