جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
نوع سرطان

سرطان کلیه

از توده‌های کوچکی که تصادفی کشف می‌شوند تا ترکیب‌های ایمنی‌درمانی و درمان‌های هدفمند نوین

به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵۱۴ دقیقه مطالعه۳۱ منبع علمی
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • شایع‌ترین نوع سرطان کلیه کارسینوم سلول کلیه (RCC) و به‌ویژه نوع سلول روشن است [۳]؛ سیگار، چاقی و فشار خون بالا مهم‌ترین عوامل خطر قابل پیشگیری هستند [۲، ۳].
  • بیشتر تومورهای کلیه امروزه به‌طور تصادفی در سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکنی که به دلیل دیگری انجام شده کشف می‌شوند [۳].
  • برای تومورهای کوچک (T1)، نفرکتومی پارشیل (برداشتن تومور با حفظ بقیه کلیه) روش ترجیحی است؛ در افراد مسن یا بیمار، پایش فعال، ابلیشن یا پرتودرمانی استریوتاکتیک گزینه است [۳، ۷].
  • پس از جراحی در بیماران پرخطر، یک سال پمبرولیزوماب کمکی خطر عود و مرگ را کاهش داد؛ در گزارش ۵ ساله، بقای کلی ۵ ساله ۸۷٫۷٪ در برابر ۸۲٫۳٪ بود (HR ۰٫۶۶) [۱۸].
  • در بیماری پیشرفته، درمان استاندارد خط اول ترکیبی بر پایه ایمنی‌درمانی است: لنواتینیب + پمبرولیزوماب، نیولوماب + کابوزانتینیب یا پمبرولیزوماب + اکسیتینیب، یا ترکیب دو داروی ایمنی‌درمانی نیولوماب + ایپیلیموماب [۳، ۴]. برای بیمارانی که نمی‌توانند ایمنی‌درمانی بگیرند، سونیتینیب یا پازوپانیب به کار می‌رود [۳].
  • پس از پیشرفت بیماری روی ایمنی‌درمانی، یک داروی خوراکی ضد رگ‌زایی دیگر مانند کابوزانتینیب یا ترکیب لنواتینیب + اورولیموس توصیه می‌شود [۳، ۲۱، ۲۲]؛ بلزوتیفان، داروی خوراکی جدیدتر مهارکننده HIF-2α، تنها یا همراه لنواتینیب، گزینه دیگری در خطوط بعدی است [۱۴، ۱۹].

سرطان کلیه چیست؟

کلیه‌ها دو عضو لوبیایی‌شکل در پشت شکم هستند که خون را تصفیه می‌کنند و ادرار می‌سازند. بیشتر تومورهای بدخیم کلیه از نوع کارسینوم سلول کلیه (Renal Cell Carcinoma؛ RCC) هستند و حدود ۷۰٪ آن‌ها بافت‌شناسی سلول روشن (clear-cell) دارند. انواع کمتر شایع (غیر سلول روشن) شامل پاپیلاری (دومین نوع شایع)، کروموفوب، انواع ترانس‌لوکاسیون و کارسینوم مجاری جمع‌کننده هستند؛ کارسینوم مدولاری کلیه نوعی بسیار نادر (کمتر از ۰٫۵٪) و تهاجمی است که بیشتر در جوانان دارای بیماری یا صفت سلول داسی‌شکل دیده می‌شود [۳].

بر اساس برآوردهای GLOBOCAN، در سال ۲۰۲۲ حدود ۴۳۴۸۴۰ مورد جدید و ۱۵۵۹۵۳ مرگ ناشی از سرطان کلیه در جهان رخ داد [۱]. بروز این بیماری در مردان حدود دو برابر زنان است (نرخ استانداردشده سنی ۱۳٫۷ در برابر ۶٫۴ در هر ۱۰۰ هزار نفر) و در سنین بالاتر بیشتر دیده می‌شود [۳]. در حالی که بروز سرطان کلیه در جهان افزایش یافته، روند مرگ‌ومیر آن ثابت شده است [۲].

بیشتر درمان‌های جدید این صفحه برای نوع سلول روشن بررسی شده‌اند؛ درمان انواع غیر سلول روشن تفاوت‌هایی دارد (بخش «درمان بیماری پیشرفته» را ببینید) و باید با تیم درمان بررسی شود [۳، ۴].

علائم و کشف تصادفی

بسیاری از توده‌های کلیه تا مراحل دیررس بی‌علامت می‌مانند. امروزه بیشتر موارد RCC به‌طور تصادفی در سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن یا MRI که برای مشکلات دیگر شکم انجام شده کشف می‌شوند؛ در یک مطالعه، ۶۰٪ کل بیماران و ۸۷٪ بیماران با تومور مرحله T1a به‌طور تصادفی تشخیص داده شدند [۳].

سه‌گانه کلاسیک «درد پهلو، خون در ادرار و توده شکمی» امروزه بسیار نادر است و وجود علائم معمولاً با بیماری پیشرفته‌تر و پیش‌آگهی بدتر همراه است. سندرم‌های پارانئوپلاستیک (علائمی مانند تب، کاهش وزن یا اختلالات آزمایشگاهی ناشی از مواد ترشح‌شده از تومور) در حدود یک‌سوم بیماران علامت‌دار دیده می‌شوند [۳].

ویژه بیماران

علائم هشدار

ویژه بیماران
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

اگر یکی از این علائم را دارید، برای بررسی به پزشک مراجعه کنید [۳]:

  • خون در ادرار (قابل مشاهده)
  • درد پهلو
  • توده قابل لمس در شکم
  • علائم ناشی از متاستاز مانند درد استخوان یا سرفه مداوم

اگر تحت درمان (به‌ویژه ایمنی‌درمانی) هستید، هر علامت تازه مانند اسهال، سرفه، بثورات پوستی یا خستگی شدید را فوراً به تیم درمان اطلاع دهید؛ جزئیات در راهنمای عوارض ایمنی‌درمانی آمده است.

عوامل خطر و پیشگیری

مهم‌ترین عوامل خطر شناخته‌شده سرطان کلیه عبارت‌اند از [۲، ۳]:

  • مصرف سیگار: ۵۰٫۲٪ بیماران مبتلا به RCC سیگاری فعلی یا سابق هستند [۳].
  • چاقی: شاخص توده بدنی بالای ۳۵ در مقایسه با کمتر از ۲۵ با افزایش خطر همراه است (نسبت خطر ۱٫۷۱) [۳].
  • فشار خون بالا: (نسبت خطر ۱٫۷۰) [۳].
  • بیماری مزمن کلیه و نارسایی کلیه نیازمند دیالیز [۲].
  • سابقه خانوادگی و سندرم‌های ارثی: داشتن خویشاوند درجه اول مبتلا خطر را تقریباً دو برابر می‌کند [۳]. شایع‌ترین نوع ارثی، بیماری فون هیپل-لیندو (VHL) است که با جهش ارثی ژن VHL ایجاد می‌شود و فرد را مستعد RCC سلول روشن و تومورها و کیست‌های دیگر (در غدد فوق کلیوی، دستگاه عصبی، شبکیه و لوزالمعده) می‌کند [۳]. سرطان کلیه ارثی حدود ۵ تا ۸٪ موارد را تشکیل می‌دهد (احتمالاً کمتر از واقع برآورد شده) [۳].

رهنمود EAU ارزیابی ژنتیکی را در بیماران ۴۶ سال یا کمتر و بیماران با تومورهای دوطرفه یا چندکانونی توصیه می‌کند (توصیه قوی) [۳].

ویژه بیماران
آنچه برای کاهش خطر در دست شماست

به گفته رهنمود انجمن اروپایی اورولوژی، مؤثرترین اقدامات پیشگیرانه عبارت‌اند از: ترک کامل سیگار، کاهش وزن در صورت چاقی و افزایش فعالیت بدنی [۳]. کنترل فشار خون نیز اهمیت دارد، زیرا فشار خون بالا یکی از سه عامل خطر اصلی است [۲].

تشخیص، مرحله‌بندی و گروه‌بندی خطر

مسیر معمول تشخیص توده کلیه

  1. ۱

    تصویربرداری

    سی‌تی‌اسکن یا MRI با ماده حاجب، ویژگی‌های توده (توپر یا کیستی، اندازه، گسترش به رگ‌ها) را مشخص می‌کند. در بیماری متاستاتیک، وقتی درمان سیستمیک یا نفرکتومی سیتوردوکتیو مطرح است، تصویربرداری مغز توصیه می‌شود [۳].

  2. ۲

    بیوپسی در موارد منتخب

    بیوپسی سوزنی پیش از ابلیشن یا هنگامی که نتیجه آن تصمیم درمانی را تغییر می‌دهد انجام می‌شود؛ در توده‌های کیستی بدون جزء توپر قابل توجه، بیوپسی توصیه نمی‌شود [۳، ۷].

  3. ۳

    مرحله‌بندی TNM

    اندازه و گسترش تومور (T)، درگیری غدد لنفاوی (N) و متاستاز دوردست (M) تعیین می‌شود. مهم‌ترین عوامل پیش‌آگهی، مرحله، درجه، گسترش موضعی، درگیری غدد لنفاوی و متاستاز در زمان تشخیص هستند [۳].

  4. ۴

    گروه‌بندی خطر در بیماری متاستاتیک

    برای بیماری متاستاتیک، مدل IMDC (مدل هنگ) بیماران را به سه گروه خطر مطلوب، متوسط و بد تقسیم می‌کند که در انتخاب درمان خط اول به کار می‌رود [۳، ۶].

ویژه پزشکانمدل خطر IMDC برای کارسینوم متاستاتیک سلول کلیه
ویژه پزشکان
مدل خطر IMDC برای کارسینوم متاستاتیک سلول کلیه [۶]
گروه خطرتعداد عوامل نامطلوبمیانه بقای کلیبقای ۲ ساله
مطلوب۰به دست نیامد۷۵٪
متوسط۱ یا ۲۲۷ ماه۵۳٪
بد۳ تا ۶۸٫۸ ماه۷٪

شش عامل نامطلوب: هموگلوبین کمتر از حد طبیعی، کلسیم اصلاح‌شده بالاتر از حد طبیعی، وضعیت عملکردی کارنوفسکی کمتر از ۸۰٪، فاصله کمتر از ۱ سال از تشخیص تا شروع درمان، نوتروفیل بالاتر از حد طبیعی و پلاکت بالاتر از حد طبیعی. اعداد بقا از بیماران درمان‌شده با داروهای ضد VEGF در دوره پیش از ایمنی‌درمانی است (۶۴۵ بیمار) و با درمان‌های امروزی بهتر شده است [۶].

توده‌های کوچک کلیه و پایش فعال

با گسترش تصویربرداری، توده‌های کوچک کلیه (معمولاً تا ۴ سانتی‌متر) بیشتر کشف می‌شوند. همه این توده‌ها سرطان نیستند و بسیاری از سرطان‌های کوچک کند رشدند. در افراد مسن و دارای بیماری‌های همراه با توده کوچک تصادفی، خطر مرگ ناشی از RCC پایین و خطر مرگ به علل دیگر قابل توجه است [۳].

پایش فعال یعنی پیگیری منظم اندازه تومور با تصویربرداری (سونوگرافی، سی‌تی یا MRI) و انجام مداخله فقط در صورت پیشرفت؛ این مفهوم با «انتظار مراقبتی» که برای بیماران بسیار ناتوان با امید به زندگی کم به کار می‌رود و در آن پیگیری تصویری منظم انجام نمی‌شود متفاوت است [۳]. رهنمود EAU پایش فعال را برای توده‌های cT1a که نیاز به درمان فوری ندارند، و ابلیشن تومور یا پرتودرمانی استریوتاکتیک را برای بیماران با ضایعه cT1 که نیاز به درمان دارند اما برای جراحی مناسب نیستند پیشنهاد می‌کند (توصیه ضعیف) و تأکید دارد که محدودیت شواهد درباره نتایج سرطانی و عوارض با بیمار گفت‌وگو شود (توصیه قوی) [۳]. رهنمود AUA نیز بر مشاوره فردی بر اساس سلامت عمومی، ملاحظات سرطانی و پیامدهای عملکرد کلیه تأکید می‌کند [۷].

درمان بیماری موضعی: جراحی و روش‌های جایگزین

نفرکتومی پارشیل

برداشتن تومور با حفظ بقیه کلیه؛ روش ترجیحی برای تومورهای T1 (توصیه قوی EAU) [۳] و به‌ویژه تومورهای cT1a (رهنمود AUA) [۷]. حفظ عملکرد کلیه برای سلامت درازمدت اهمیت دارد.

نفرکتومی رادیکال

برداشتن کامل کلیه؛ برای تومورهای بزرگ‌تر یا پیچیده که حفظ کلیه ممکن یا ایمن نیست. برداشتن غده فوق کلیوی هم‌طرف بدون شواهد درگیری توصیه نمی‌شود [۳].

ابلیشن یا پرتودرمانی استریوتاکتیک

تخریب تومور با گرما یا سرما از طریق پوست، یا پرتودرمانی دقیق با دوز بالا؛ گزینه‌ای برای بیماران با تومور کوچک که برای جراحی مناسب نیستند. پیش از ابلیشن بیوپسی لازم است؛ ابلیشن با امواج رادیویی برای تومورهای بزرگ‌تر از ۳ سانتی‌متر و کرایوابلیشن برای تومورهای بزرگ‌تر از ۴ سانتی‌متر به‌طور روتین توصیه نمی‌شود [۳]. کارایی ابلیشن در تومورهای تا ۳ سانتی‌متر خوب است [۷].

پایش فعال

برای افراد مسن یا دارای بیماری‌های همراه با توده کوچک؛ پیگیری تصویری منظم و درمان فقط در صورت رشد [۳].

نفرکتومی پارشیل یا رادیکال؟

در تنها کارآزمایی تصادفی که این دو روش را مقایسه کرد، نتایج سرطانی هر دو روش عالی بود [۸]؛ رهنمودهای امروزی بر اساس مجموع شواهد، نفرکتومی پارشیل را برای تومورهای T1 ترجیح می‌دهند تا عملکرد کلیه حفظ شود [۳، ۷].

درمان کمکی پس از جراحی

در بیماران با خطر بالای بازگشت سرطان، حدود یک سال ایمنی‌درمانی با پمبرولیزوماب پس از جراحی هم عود و هم مرگ را کاهش داد [۹، ۱۸]. افزودن قرص بلزوتیفان به پمبرولیزوماب عود را بیشتر کاهش داد، اما عوارض شدید بیشتری داشت و هنوز سود آن در بقای کلی نشان داده نشده است [۱۰].

درمان کمکی برای همه نیست

پمبرولیزوماب کمکی فقط برای بیماران با جزء سلول روشن و خطر بالای عود (بر اساس مرحله و درجه تومور یا برداشتن کامل متاستاز) بررسی شده است [۹، ۱۸]. عوارض درجه ۳ یا بالاتر با هر علت با پمبرولیزوماب بیشتر بود (۳۲٫۴٪ در برابر ۱۷٫۷٪) [۹]. برخی عوارض ایمنی (مانند کم‌کاری تیروئید) ممکن است دائمی باشند و بخشی از بیماران بدون نیاز واقعی درمان می‌شوند؛ تصمیم باید پس از گفت‌وگوی کامل با انکولوژیست گرفته شود [۳].

درمان بیماری پیشرفته و متاستاتیک

درمان سرطان کلیه پیشرفته در دهه اخیر دگرگون شده است. امروز درمان خط اول RCC سلول روشن پیشرفته معمولاً ترکیبی بر پایه ایمنی‌درمانی است: یک داروی ایمنی‌درمانی همراه یک داروی خوراکی ضد رگ‌زایی (مهارکننده تیروزین کیناز گیرنده VEGF)، یا دو داروی ایمنی‌درمانی با هم [۳، ۴]. چهار ترکیب لنواتینیب + پمبرولیزوماب، نیولوماب + کابوزانتینیب، پمبرولیزوماب + اکسیتینیب و نیولوماب + ایپیلیموماب در کارآزمایی‌های فاز ۳ بقای کلی را در مقایسه با سونیتینیب افزایش داده‌اند و در نبود مقایسه مستقیم، هر یک از آن‌ها توصیه می‌شود؛ گروه خطر IMDC و ویژگی‌های تومور در انتخاب نقش دارند [۳، ۴]. برای بیمارانی که نمی‌توانند ایمنی‌درمانی دریافت کنند یا آن را تحمل نمی‌کنند، سونیتینیب یا پازوپانیب (در هر گروه خطر) و در خطر متوسط و بد کابوزانتینیب توصیه می‌شود [۳].

اگر بیماری پیشرفت کند

ادامه یا تکرار ایمنی‌درمانی پس از پیشرفت روی آن سودی نشان نداده است [۳، ۴]. معمولاً یک داروی خوراکی ضد رگ‌زایی که قبلاً مصرف نشده، به‌ویژه کابوزانتینیب، یا ترکیب لنواتینیب + اورولیموس به کار می‌رود [۳، ۴، ۲۱، ۲۲]. بلزوتیفان (Belzutifan)، قرصی که پروتئین HIF-2α را مهار می‌کند، به‌تنهایی یا همراه لنواتینیب گزینه جدیدتری در خطوط بعدی است [۳، ۱۴، ۱۹]. انتخاب دارو به درمان‌های قبلی و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد.

انواع غیر سلول روشن

شواهد در انواع غیر سلول روشن محدودتر است و درمان آن‌ها تفاوت‌هایی دارد؛ شرکت در کارآزمایی بالینی در این بیماران توصیه می‌شود [۳، ۴].

ویژه بیماران

پس از تشخیص چه کنم؟

ویژه بیماران
راهنمای بیمار: پس از تشخیص سرطان کلیه۱ / ۶
۱

بیماری خود را بشناسید

از پزشک بپرسید: نوع تومور من چیست (سلول روشن یا نوع دیگر)؟ اندازه و مرحله آن چقدر است؟ آیا به خارج از کلیه رفته است؟ پاسخ این پرسش‌ها مسیر درمان را تعیین می‌کند.

۲

تومور کوچک همیشه به جراحی فوری نیاز ندارد

بسیاری از توده‌های کوچک کلیه کند رشدند. بسته به سن و سلامت عمومی، ممکن است جراحی با حفظ کلیه، ابلیشن یا پیگیری منظم با تصویربرداری پیشنهاد شود.

۳

کلیه خود را حفظ کنید

اگر جراحی لازم باشد، در صورت امکان برداشتن فقط تومور (نفرکتومی پارشیل) ترجیح داده می‌شود تا عملکرد کلیه حفظ شود. درباره امکان این روش از جراح بپرسید.

۴

پس از جراحی

اگر خطر بازگشت سرطان بالا باشد، پزشک ممکن است حدود یک سال ایمنی‌درمانی کمکی پیشنهاد کند. درباره فواید و عوارض آن و برنامه پیگیری (تصویربرداری‌های دوره‌ای) سؤال کنید.

۵

در بیماری پیشرفته امید واقعی وجود دارد

ترکیب‌های جدید ایمنی‌درمانی عمر بیماران را طولانی‌تر کرده‌اند و در برخی بیماران تومور کاملاً ناپدید می‌شود. هر علامت تازه را فوراً به تیم درمان اطلاع دهید.

۶

سبک زندگی

ترک سیگار، کنترل فشار خون و وزن و فعالیت بدنی منظم هم برای سلامت کلیه باقی‌مانده و هم برای سلامت عمومی شما اهمیت دارد.

پرسش‌های متداول

توده کلیه من به‌طور تصادفی پیدا شده؛ آیا حتماً سرطان است؟

نه لزوماً. بیشتر سرطان‌های کلیه امروزه به‌طور تصادفی کشف می‌شوند [۳]، اما برخی توده‌ها خوش‌خیم‌اند. ویژگی‌های توده در سی‌تی یا MRI و در صورت لزوم بیوپسی، نوع آن را مشخص می‌کند [۳، ۷].

آیا با یک کلیه می‌توان زندگی طبیعی داشت؟

بیشتر افراد با یک کلیه سالم زندگی طبیعی دارند، اما حفظ هرچه بیشتر بافت کلیه ارزشمند است؛ به همین دلیل در تومورهای کوچک، نفرکتومی پارشیل ترجیح داده می‌شود [۳، ۷].

آیا شیمی‌درمانی برای سرطان کلیه استفاده می‌شود؟

درمان اصلی RCC پیشرفته شیمی‌درمانی کلاسیک نیست و رهنمود EAU آن را در RCC متاستاتیک توصیه نمی‌کند؛ داروهای ایمنی‌درمانی و داروهای هدفمند خوراکی (ضد رگ‌زایی و بلزوتیفان) پایه درمان هستند [۳، ۴، ۱۴].

آیا پس از جراحی باید ایمنی‌درمانی بگیرم؟

فقط اگر تومور از نوع سلول روشن باشد و خطر بازگشت آن بالا باشد. در این بیماران، پمبرولیزوماب کمکی هم عود و هم مرگ را کاهش داد [۹، ۱۸]، اما عوارض جدی هم بیشتر بود؛ تصمیم را با انکولوژیست بگیرید.

سرطان من در زمان تشخیص پخش شده؛ آیا باز هم کلیه را برمی‌دارند؟

نه همیشه. در کارآزمایی CARMENA، درمان دارویی به‌تنهایی از نظر بقا فروتر از جراحی و سپس دارو نبود [۲۰]. جراحی در بیماران منتخب همچنان مطرح است [۳].

سرطان کلیه ارثی است؟

بیشتر موارد ارثی نیستند، اما حدود ۵ تا ۸٪ موارد به سندرم‌های ارثی مانند بیماری فون هیپل-لیندو مربوط‌اند [۳]. اگر در سن ۴۶ سالگی یا کمتر مبتلا شده‌اید، تومور در هر دو کلیه یا چند تومور دارید یا سابقه خانوادگی دارید، مشاوره ژنتیک توصیه می‌شود [۳].

ویژه پزشکان

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکان۳ یافته کلیدی · جراحی بیماری موضعی · +۳ بخش دیگر
ویژه پزشکان
HR ۰٫۶۶
کاهش خطر مرگ با پمبرولیزوماب کمکی در RCC سلول روشن پرخطر
بقای کلی ۵ ساله ۸۷٫۷٪ در برابر ۸۲٫۳٪؛ KEYNOTE-564 [۱۸]
HR ۰٫۶۶
کاهش خطر مرگ با کابوزانتینیب در برابر اورولیموس پس از داروی ضد VEGF
میانه بقای کلی ۲۱٫۴ در برابر ۱۶٫۵ ماه؛ METEOR [۲۱]
۲۱٫۹٪
پاسخ عینی با بلزوتیفان پس از ایمنی‌درمانی و VEGF-TKI
در برابر ۳٫۵٪ با اورولیموس؛ LITESPARK-005 [۱۴]
ویژه پزشکان

جراحی بیماری موضعی

تنها کارآزمایی تصادفی در این زمینه (EORTC 30904) ۵۴۱ بیمار با تومور منفرد ۵ سانتی‌متر یا کوچک‌تر را به جراحی حفظ کلیه یا نفرکتومی رادیکال تقسیم کرد. پس از میانه پیگیری ۹٫۳ سال، نتایج سرطانی هر دو روش عالی بود: فقط ۱۲ مورد از ۱۱۷ مرگ ناشی از سرطان کلیه بود. بقای کلی ۱۰ ساله در تحلیل قصد درمان در گروه رادیکال کمی بالاتر بود (۸۱٫۱٪ در برابر ۷۵٫۷٪)، اما در بیمارانی که واقعاً RCC داشتند این تفاوت معنادار نبود [۸]. این مطالعه زودتر از موعد به علت ورود کند بیماران بسته شد و عملکرد کلیه و کیفیت زندگی را بررسی نکرد [۸]؛ رهنمودهای امروزی بر اساس مجموع شواهد، نفرکتومی پارشیل را برای تومورهای T1 ترجیح می‌دهند [۳، ۷].

درمان کمکی

در کارآزمایی KEYNOTE-564، ۹۹۴ بیمار ccRCC با خطر متوسط-بالا (pT2 درجه ۴ یا سارکوماتوئید، یا pT3)، خطر بالا (pT4 یا N+) یا M1 NED پس از متاستازکتومی کامل، پمبرولیزوماب (هر ۳ هفته تا ۱۷ دوره، حدود ۱ سال) یا دارونما دریافت کردند. پمبرولیزوماب بقای بدون بیماری را بهبود داد (بقای بدون بیماری ۲۴ ماهه ۷۷٫۳٪ در برابر ۶۸٫۱٪؛ HR ۰٫۶۸) [۹]. در گزارش ۵ ساله (میانه ۷۰ ماه پیگیری)، سود پایدار و در زیرگروه‌های کلیدی همسو بود: بقای بدون بیماری ۵ ساله ۶۰٫۹٪ در برابر ۵۲٫۲٪ (HR ۰٫۷۱؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۹ تا ۰٫۸۶) و بقای کلی ۵ ساله ۸۷٫۷٪ در برابر ۸۲٫۳٪ (HR ۰٫۶۶؛ ۰٫۴۸ تا ۰٫۹۰) [۱۸]. رهنمود EAU پمبرولیزوماب کمکی را برای بیماران با خطر عود مطابق تعریف کارآزمایی با توصیه قوی پیشنهاد می‌کند؛ در عود حین پمبرولیزوماب کمکی یا کوتاه زمانی پس از آن، ایمنی‌درمانی مجدد (تک‌دارویی یا ترکیبی) توصیه نمی‌شود [۳] و شواهد سطح یک برای درمان بعدی وجود ندارد [۴].

در LITESPARK-022 (۱۸۴۱ بیمار)، پمبرولیزوماب ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته (حداکثر ۹ دوز) همراه بلزوتیفان ۱۲۰ میلی‌گرم روزانه با پمبرولیزوماب + دارونما مقایسه شد. این ترکیب بقای بدون بیماری را بیشتر بهبود داد (HR ۰٫۷۲؛ بقای بدون بیماری ۲۴ ماهه ۸۰٫۷٪ در برابر ۷۳٫۷٪)، اما در تحلیل میانی بقای کلی تفاوت معناداری نداشت و این تحلیل با ۲۹٪ رخدادهای نهایی نابالغ است (HR ۰٫۷۸؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۱ تا ۱٫۱۹)؛ عوارض درجه ۳ یا بالاتر بیشتر بود (۵۲٫۱٪ در برابر ۳۰٫۲٪) [۱۰].

ویژه پزشکان

خط اول بیماری پیشرفته (سلول روشن)

نتایج کلیدی چهار ترکیب خط اول در برابر سونیتینیب (جدیدترین گزارش هر کارآزمایی). ترکیب‌های ICI + TKI پاسخ عینی بالاتر و کنترل سریع‌تر بیماری فراهم می‌کنند.

  • لنواتینیب + پمبرولیزوماب (CLEAR): طولانی‌ترین میانه بقای بدون پیشرفت گزارش‌شده در این کارآزمایی‌ها (۲۳٫۹ در برابر ۹٫۲ ماه) [۱۲]. در تحلیل نهایی، با ۲۳ ماه پیگیری اضافه، HR بقای کلی ۰٫۷۹ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۶۳ تا ۰٫۹۹) بود و میانه بقای کلی دو گروه مشابه بود (۵۳٫۷ در برابر ۵۴٫۳ ماه)، در حالی که بقای ۳۶ ماهه ۶۶٫۴٪ در برابر ۶۰٫۲٪ بود [۱۳].
  • نیولوماب + کابوزانتینیب (CheckMate 9ER): در تحلیل نهایی با پیگیری ۵٫۶ ساله، میانه بقای کلی ۴۶٫۵ در برابر ۳۵٫۵ ماه (HR ۰٫۷۹) و میانه بقای بدون پیشرفت ۱۶٫۴ در برابر ۸٫۳ ماه بود؛ احتمال ماندگاری پاسخ تا ۶۰ ماه ۲۲٫۰٪ در برابر ۱۰٫۰٪ و عوارض درجه ۳–۴ مرتبط با درمان ۶۷٫۸٪ در برابر ۵۵٫۰٪ بود [۱۷].
  • پمبرولیزوماب + اکسیتینیب (KEYNOTE-426): در پیگیری ۵ ساله، سود بقای کلی (HR ۰٫۸۴) و بقای بدون پیشرفت (HR ۰٫۶۹) پایدار ماند؛ امتیاز ترکیبی PD-L1 فقط در گروه سونیتینیب با بقای کلی ارتباط داشت [۱۶].
  • نیولوماب + ایپیلیموماب (CheckMate 214): پیامدهای اصلی فقط در خطر متوسط/بد IMDC ارزیابی شد و در گزارش اصلی بقای بدون پیشرفت به آستانه معناداری از پیش تعیین‌شده نرسید (HR ۰٫۸۲) [۱۱]. در تحلیل نهایی با پیگیری ۹٫۳ ساله، در خطر متوسط/بد خطر مرگ کاهش یافت (HR ۰٫۶۹؛ بقای ۱۰۸ ماهه ۳۰٫۲٪ در برابر ۱۸٫۷٪)؛ HR بقای کلی در کل بیماران ۰٫۷۱ و در خطر مطلوب ۰٫۸۰ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۹ تا ۱٫۰۹) بود، احتمال ماندگاری پاسخ در ۹۶ ماه ۴۸٫۰٪ در برابر ۱۹٫۰٪ و عوارض درجه ۳–۴ مرتبط با درمان ۴۸٫۶٪ در برابر ۶۴٫۱٪ بود [۱۵]. در تومورهای دارای ویژگی سارکوماتوئید، رهنمود SITC این ترکیب را گزینه ترجیحی می‌داند [۴].

رهنمود EAU این چهار ترکیب را با توصیه قوی برای بیماران با خطر متوسط و بد IMDC پیشنهاد می‌کند. در خطر مطلوب، که ترکیب‌های ایمنی‌درمانی + داروی ضد رگ‌زایی بقای بدون پیشرفت و پاسخ را بهبود داده‌اند اما در پیگیری طولانی سود بقای کلی نشان نداده‌اند، درمان تک‌دارویی با سونیتینیب یا پازوپانیب نیز گزینه‌ای قابل قبول است [۳]. طبق EAU، بیمارانی که به علت عوارض ایمنی‌مرتبط ترکیب ICI + TKI را قطع می‌کنند می‌توانند TKI را ادامه دهند و درمان مجدد با مهارکننده ایست بازرسی پس از قطع به علت سمیت باید با حمایت تیم چندتخصصی باتجربه انجام شود [۳]. افزودن کابوزانتینیب به نیولوماب + ایپیلیموماب (COSMIC-313) بقای کلی را بهبود نداد و توصیه نمی‌شود [۴].

ویژه پزشکان
مقایسه کارآزمایی‌های فاز ۳ ترکیب‌های خط اول در برابر سونیتینیب (جدیدترین گزارش هر کارآزمایی)
ترکیب (کارآزمایی)تعداد بیمارانمیانه بقای بدون پیشرفتبقای کلیپاسخ عینی
لنواتینیب + پمبرولیزوماب (CLEAR) [۱۲، ۱۳]۱۰۶۹ (۳۵۵ در برابر ۳۵۷ در این مقایسه)۲۳٫۹ در برابر ۹٫۲ ماه؛ HR ۰٫۳۹ (گزارش اصلی)تحلیل نهایی: HR ۰٫۷۹؛ بقای ۳۶ ماهه ۶۶٫۴٪ در برابر ۶۰٫۲٪۷۱٫۳٪ در برابر ۳۶٫۷٪
نیولوماب + کابوزانتینیب (CheckMate 9ER) [۱۷]۶۵۱۱۶٫۴ در برابر ۸٫۳ ماه؛ HR ۰٫۵۸میانه ۴۶٫۵ در برابر ۳۵٫۵ ماه؛ HR ۰٫۷۹؛ بقای ۶۰ ماهه ۴۰٫۹٪ در برابر ۳۵٫۴٪۵۵٫۷٪ در برابر ۲۷٫۴٪ (پاسخ کامل ۱۳٫۹٪ در برابر ۴٫۶٪)
پمبرولیزوماب + اکسیتینیب (KEYNOTE-426) [۱۶]۸۶۱HR ۰٫۶۹HR ۰٫۸۴۶۰٫۶٪ در برابر ۳۹٫۶٪
نیولوماب + ایپیلیموماب (CheckMate 214) [۱۱، ۱۵]۱۰۹۶ (۸۴۷ خطر متوسط/بد)بقای بدون پیشرفت ۹۶ ماهه ۲۵٫۴٪ در برابر ۸٫۵٪HR ۰٫۶۹؛ بقای ۱۰۸ ماهه ۳۰٫۲٪ در برابر ۱۸٫۷٪۴۲٪ در برابر ۲۷٪ (گزارش اصلی)

اعداد CheckMate 214 مربوط به بیماران با خطر متوسط و بد (جمعیت پیامد اصلی) است. اعداد از جدیدترین گزارش هر کارآزمایی است (تحلیل نهایی CLEAR، CheckMate 9ER و CheckMate 214 و گزارش ۵ ساله KEYNOTE-426)، به‌جز مواردی که «گزارش اصلی» ذکر شده. جمعیت، زمان پیگیری و روش‌های ارزیابی کارآزمایی‌ها متفاوت است و مقایسه مستقیم اعداد بین آن‌ها معتبر نیست.

ویژه پزشکان

نفرکتومی سیتوردوکتیو

در کارآزمایی CARMENA (۴۵۰ بیمار)، سونیتینیب به‌تنهایی از نظر بقای کلی فروتر از نفرکتومی و سپس سونیتینیب نبود؛ در تحلیل به‌روزشده، میانه بقای کلی ۱۹٫۸ در برابر ۱۵٫۶ ماه بود (HR ۰٫۹۷) [۲۰]. بر این اساس، EAU نفرکتومی سیتوردوکتیو را در بیماران با خطر بد توصیه نمی‌کند و در بیماران با خطر متوسط با تومور اولیه بی‌علامت که به درمان سیستمیک نیاز دارند، شروع درمان سیستمیک بدون نفرکتومی فوری را پیشنهاد می‌کند [۳]. با این حال، نفرکتومی در بیماران منتخب (مثلاً با وضعیت عمومی خوب که نیاز فوری به درمان سیستمیک ندارند، یا متاستازهای محدود که درمان موضعی کامل آن‌ها ممکن است) و نفرکتومی تأخیری در بیمارانی که از درمان سیستمیک سود می‌برند هنوز جایگاه دارد [۳].

خطوط بعدی

اگر بیماری پس از درمان خط اول بر پایه ایمنی‌درمانی پیشرفت کند، یک داروی خوراکی ضد رگ‌زایی (VEGF-TKI) که قبلاً مصرف نشده توصیه می‌شود (توصیه قوی EAU) و کابوزانتینیب محکم‌ترین شواهد را در این شرایط دارد [۳، ۴]؛ اگر بیمار قبلاً ترکیب ICI + TKI گرفته است، TKI متفاوتی انتخاب شود [۴]. در CONTACT-03 افزودن آتزولیزوماب به کابوزانتینیب پس از پیشرفت روی ایمنی‌درمانی سودی نداشت و عوارض را افزایش داد و در TiNivo-2 افزودن نیولوماب به تیووزانیب بقای بدون پیشرفت را بهبود نداد [۴]. در کارآزمایی فاز ۳ METEOR در بیماران پیش‌تر درمان‌شده با داروی ضد VEGF، کابوزانتینیب در مقایسه با اورولیموس بقای کلی را افزایش داد (میانه ۲۱٫۴ در برابر ۱۶٫۵ ماه؛ HR ۰٫۶۶) [۲۱]. ترکیب لنواتینیب + اورولیموس گزینه دیگری است که در یک کارآزمایی تصادفی فاز ۲ پس از یک درمان ضد VEGF، بقای بدون پیشرفت را در مقایسه با اورولیموس تنها افزایش داد (میانه ۱۴٫۶ در برابر ۵٫۵ ماه؛ HR ۰٫۴۰) [۳، ۲۲]. در بیمارانی که در خط اول فقط داروی ضد رگ‌زایی گرفته‌اند، نیولوماب یا کابوزانتینیب توصیه می‌شود [۳].

بلزوتیفان پروتئین HIF-2α را مهار می‌کند؛ مسیری که در RCC سلول روشن به دلیل از دست رفتن عملکرد ژن VHL بیش از حد فعال است. در کارآزمایی فاز ۳ LITESPARK-005، ۷۴۶ بیمار که پس از ایمنی‌درمانی و درمان ضد رگ‌زایی دچار پیشرفت شده بودند بلزوتیفان یا اورولیموس دریافت کردند. میانه بقای بدون پیشرفت در هر دو گروه ۵٫۶ ماه بود و منحنی‌ها غیرمتناسب بودند، اما در ۱۸ ماه ۲۴٫۰٪ بیماران گروه بلزوتیفان در برابر ۸٫۳٪ گروه اورولیموس زنده و بدون پیشرفت بودند و پاسخ عینی ۲۱٫۹٪ در برابر ۳٫۵٪ بود. در تحلیل میانی دوم، بقای کلی تفاوت معناداری نداشت (۲۱٫۴ در برابر ۱۸٫۱ ماه؛ HR ۰٫۸۸) و قطع درمان به علت عوارض با بلزوتیفان کمتر بود (۵٫۹٪ در برابر ۱۴٫۷٪) [۱۴]. EAU بلزوتیفان را جایگزین اورولیموس در خطوط بعدی می‌داند (توصیه ضعیف) [۳].

در کارآزمایی فاز ۳ LITESPARK-011 (۷۴۷ بیمار پس از ایمنی‌درمانی)، ترکیب بلزوتیفان + لنواتینیب در مقایسه با کابوزانتینیب بقای بدون پیشرفت را افزایش داد (میانه ۱۴٫۸ در برابر ۱۰٫۷ ماه؛ HR ۰٫۷۰)، اما بقای کلی تفاوت معناداری نداشت (HR ۰٫۸۵) و عوارض درجه ۳ یا بالاتر در هر دو گروه شایع بود (۸۴٪ در برابر ۸۳٪)؛ شایع‌ترین عارضه درجه ۳ یا بالاتر در هر دو گروه فشار خون بالا بود (۳۱٪ در برابر ۲۹٪) [۱۹].

انواع غیر سلول روشن

رهنمود EAU برای انواع غیر سلول روشن لنواتینیب + پمبرولیزوماب را پیشنهاد می‌کند؛ در نوع پاپیلاری، کابوزانتینیب (بر پایه یک کارآزمایی تصادفی) و نیولوماب + کابوزانتینیب، و در سایر انواع سونیتینیب نیز گزینه‌اند (همه با توصیه ضعیف) [۳]. در کارآزمایی تصادفی SUNNIFORECAST، نیولوماب + ایپیلیموماب بقای کلی ۱۲ ماهه را در مقایسه با درمان استاندارد افزایش داد (۸۶٫۹٪ در برابر ۷۶٫۸٪) [۴].

ویژه پزشکان
وضعیت تأیید و درمان‌های در حال بررسی

پمبرولیزوماب کمکی و چهار ترکیب خط اول این صفحه در آمریکا تأییدیه FDA دارند [۴]؛ تأیید بلزوتیفان در بیماری پیشرفته در دسامبر ۲۰۲۳ بر اساس LITESPARK-005 بوده است. جزئیات در کارت هر مطالعه آمده است. ترکیب کمکی بلزوتیفان + پمبرولیزوماب (LITESPARK-022) و ترکیب بلزوتیفان + لنواتینیب (LITESPARK-011) جدیدترین داده‌ها هستند و سود بقای کلی آن‌ها هنوز نشان داده نشده است [۱۰، ۱۹]؛ جایگاه آن‌ها را پیش از استفاده در رهنمودهای به‌روز بررسی کنید (جدیدترین رهنمودهای منتشرشده: ESMO ۲۰۲۴ [۵]، EAU ۲۰۲۵ [۳] و SITC ۲۰۲۶ [۴]). درمان‌هایی که فقط در کارآزمایی‌های بالینی بررسی می‌شوند (مانند واکسن‌های نئوآنتی‌ژنی) تأیید نشده‌اند و فقط در قالب کارآزمایی قابل استفاده‌اند.

ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۳ رژیم
ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک
  • پمبرولیزوماب و نیولوماب (همه رژیم‌های دارای مهارکننده ایست بازرسی): کاهش دوز توصیه نمی‌شود؛ در عوارض ایمنی شدید (درجه ۳) دارو قطع موقت و در عوارض تهدیدکننده حیات (درجه ۴)، عود عارضه درجه ۳ نیازمند سرکوب ایمنی، یا ناتوانی در کاهش پردنیزون به ۱۰ میلی‌گرم در روز یا کمتر ظرف ۱۲ هفته، دائماً قطع می‌شود. آنزیم‌های کبدی، کراتینین و عملکرد تیروئید در ابتدا و به‌طور دوره‌ای بررسی شود [۲۳، ۲۵]. قواعد ایپیلیموماب در رژیم نیولوماب + ایپیلیموماب آمده است.
  • داروهای خوراکی ضد رگ‌زایی (لنواتینیب، کابوزانتینیب، اکسیتینیب، سونیتینیب، پازوپانیب): فشار خون پیش از شروع و در طول درمان مرتب پایش و کنترل شود [۲۴، ۲۶، ۲۷، ۲۹، ۳۰]؛ برنامه پایش کبد، تیروئید و پروتئین ادرار، فاصله قطع پیش از جراحی و پله‌های کاهش دوز هر دارو در یادداشت همان رژیم آمده است.
  • بلزوتیفان (همه رژیم‌ها): هموگلوبین و اشباع اکسیژن پیش از شروع و به‌طور دوره‌ای پایش شود (آستانه‌های قطع موقت در یادداشت هر رژیم)؛ کاهش دوز: ۸۰ و سپس ۴۰ میلی‌گرم. سمیت جنینی دارد و ممکن است برخی داروهای ضدبارداری هورمونی را بی‌اثر کند؛ پیش از شروع، بارداری رد و روش پیشگیری غیرهورمونی توصیه شود [۳۱].
ویژه پزشکانرژیم‌های درمان کمکی پس از نفرکتومی، ۲ رژیم · رژیم‌های خط اول RCC پیشرفته، ۶ رژیم · +۱ بخش دیگر
ویژه پزشکان

رژیم‌های درمان کمکی پس از نفرکتومی

پمبرولیزوماب کمکی (KEYNOTE-564)

RCC با جزء سلول روشن پس از نفرکتومی با خطر متوسط-بالا (pT2 درجه ۴ یا سارکوماتوئید، یا pT3) یا بالا (pT4 یا N+)، یا M1 NED پس از نفرکتومی و برداشتن کامل متاستاز

RCC با جزء سلول روشن پس از نفرکتومی با خطر متوسط-بالا (pT2 درجه ۴ یا سارکوماتوئید، یا pT3) یا بالا (pT4 یا N+)، یا M1 NED پس از نفرکتومی و برداشتن کامل متاستاز

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته (دوز ۴۰۰ میلی‌گرم: هر ۶ هفته)
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (یا هر ۴۲ روز با دوز ۴۰۰ میلی‌گرم)
مدت درمان
حداکثر ۱۲ ماه، یا تا عود یا سمیت غیرقابل قبول (در KEYNOTE-564: ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته تا ۱۷ دوره)

دوز و مدت طبق برچسب FDA [۲۳] و کارآزمایی [۹]. EAU شروع درمان را ترجیحاً ظرف ۱۲ تا ۱۶ هفته پس از نفرکتومی و پس از تصویربرداری مجدد توصیه می‌کند [۳].

شواهد: KEYNOTE-564 (۵ ساله) (۲۰۲۶)، KEYNOTE-564 (۲۰۲۴)، KEYNOTE-564 (۲۰۲۱)

پمبرولیزوماب + بلزوتیفان کمکی (LITESPARK-022)

همان معیارهای KEYNOTE-564 (RCC با جزء سلول روشن با خطر متوسط-بالا یا بالا، یا M1 NED)؛ ترکیب جدیدتر که سود بقای کلی آن هنوز نشان داده نشده استزمان‌بندی هر دارو در جدول

همان معیارهای KEYNOTE-564 (RCC با جزء سلول روشن با خطر متوسط-بالا یا بالا، یا M1 NED)؛ ترکیب جدیدتر که سود بقای کلی آن هنوز نشان داده نشده است

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۴۰۰ میلی‌گرم (یا ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۶ هفته
بلزوتیفان۱۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، با یا بدون غذاهر روز، پیوسته
برنامه دوره‌ها
پمبرولیزوماب هر ۶ هفته (یا هر ۳ هفته با دوز ۲۰۰ میلی‌گرم)؛ بلزوتیفان روزانه و پیوسته
مدت درمان
پمبرولیزوماب حداکثر ۱۲ ماه (در کارآزمایی حداکثر ۹ دوز ۴۰۰ میلی‌گرمی)؛ بلزوتیفان حداکثر ۵۴ هفته، یا تا عود یا سمیت غیرقابل قبول

دوزها طبق برچسب FDA [۲۳، ۳۱] و کارآزمایی [۱۰]. بلزوتیفان در درمان کمکی: با هموگلوبین کمتر از ۹ گرم/دسی‌لیتر یا نیاز به تزریق خون، دارو قطع موقت شود؛ اشباع اکسیژن کمتر از ۸۸٪: قطع موقت [۳۱].

شواهد: LITESPARK-022 (۲۰۲۶)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

رژیم‌های خط اول RCC پیشرفته

لنواتینیب + پمبرولیزوماب (CLEAR)

RCC پیشرفته، خط اول، همه گروه‌های خطر IMDC؛ در انواع غیر سلول روشن نیز گزینه پیشنهادی EAU استزمان‌بندی هر دارو در جدول

RCC پیشرفته، خط اول، همه گروه‌های خطر IMDC؛ در انواع غیر سلول روشن نیز گزینه پیشنهادی EAU است

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
لنواتینیب۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، با یا بدون غذاهر روز، پیوسته
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته (دوز ۴۰۰ میلی‌گرم: هر ۶ هفته)
برنامه دوره‌ها
پمبرولیزوماب هر ۳ هفته (یا هر ۶ هفته با دوز ۴۰۰ میلی‌گرم)؛ لنواتینیب روزانه و پیوسته
مدت درمان
پمبرولیزوماب حداکثر ۲۴ ماه؛ لنواتینیب تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول (پس از ۲ سال درمان ترکیبی می‌تواند به‌تنهایی ادامه یابد)

طبق برچسب FDA [۲۳، ۲۴] و کارآزمایی [۱۲]. کاهش دوز لنواتینیب در RCC: ۱۴، سپس ۱۰ و سپس ۸ میلی‌گرم؛ در نارسایی شدید کلیه (CrCl کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر/دقیقه) یا نارسایی شدید کبد (Child-Pugh C) دوز ۱۰ میلی‌گرم. فشار خون پیش از شروع کنترل و پس از ۱ هفته، سپس هر ۲ هفته تا ۲ ماه و بعد دست‌کم ماهانه پایش شود؛ آزمون‌های کبدی هر ۲ هفته تا ۲ ماه و بعد ماهانه؛ عملکرد تیروئید و کلسیم دست‌کم ماهانه؛ پروتئین ادرار (در نوار ادراری ۲+ یا بیشتر، ادرار ۲۴ ساعته؛ با ۲ گرم یا بیشتر در ۲۴ ساعت قطع موقت). لنواتینیب دست‌کم ۱ هفته پیش از جراحی انتخابی قطع و تا ۲ هفته پس از جراحی بزرگ شروع نشود [۲۴].

شواهد: CLEAR (۲۰۲۴)، CLEAR (۲۰۲۱)

نیولوماب + کابوزانتینیب (CheckMate 9ER)

RCC پیشرفته، خط اول، همه گروه‌های خطر IMDC؛ در نوع پاپیلاری نیز گزینه است (EAU)زمان‌بندی هر دارو در جدول

RCC پیشرفته، خط اول، همه گروه‌های خطر IMDC؛ در نوع پاپیلاری نیز گزینه است (EAU)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم (یا ۴۸۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایهر ۲ هفته (دوز ۴۸۰ میلی‌گرم: هر ۴ هفته)
کابوزانتینیب۴۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، ناشتا (۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا)هر روز، پیوسته
برنامه دوره‌ها
نیولوماب هر ۲ هفته (یا هر ۴ هفته با دوز ۴۸۰ میلی‌گرم)؛ کابوزانتینیب روزانه و پیوسته
مدت درمان
نیولوماب حداکثر ۲ سال؛ کابوزانتینیب تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۵، ۲۶] و کارآزمایی [۱۷]. کاهش دوز کابوزانتینیب در این ترکیب: ۲۰ میلی‌گرم روزانه و سپس ۲۰ میلی‌گرم یک روز در میان. افزایش ALT یا AST بیش از ۳ تا ۱۰ برابر حد بالا با بیلی‌روبین کمتر از ۲ برابر: هر دو دارو تا بهبود به درجه ۰–۱ قطع شود (کورتیکواستروئید در نظر گرفته شود)؛ بیش از ۱۰ برابر، یا بیش از ۳ برابر همراه بیلی‌روبین ۲ برابر یا بیشتر: قطع دائم هر دو. آنزیم‌های کبدی در این ترکیب باید مکررتر از درمان تک‌دارویی پایش شوند. کابوزانتینیب ۳ هفته پیش از جراحی (از جمله جراحی دندان) قطع و تا دست‌کم ۲ هفته پس از جراحی بزرگ شروع نشود؛ با مهارکننده‌های قوی CYP3A4 دوز ۲۰ میلی‌گرم کاهش یابد [۲۶].

شواهد: CheckMate 9ER (تحلیل نهایی) (۲۰۲۶)، CheckMate 9ER (۲۰۲۱)

پمبرولیزوماب + اکسیتینیب (KEYNOTE-426)

RCC پیشرفته، خط اول، همه گروه‌های خطر IMDCزمان‌بندی هر دارو در جدول

RCC پیشرفته، خط اول، همه گروه‌های خطر IMDC

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته (دوز ۴۰۰ میلی‌گرم: هر ۶ هفته)
اکسیتینیب۵ میلی‌گرم دو بار در روز (به فاصله ۱۲ ساعت)خوراکی، با یا بدون غذاهر روز، پیوسته
برنامه دوره‌ها
پمبرولیزوماب هر ۳ هفته (یا هر ۶ هفته با دوز ۴۰۰ میلی‌گرم)؛ اکسیتینیب روزانه و پیوسته
مدت درمان
پمبرولیزوماب حداکثر ۲۴ ماه؛ اکسیتینیب تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۳، ۲۷] و کارآزمایی [۱۶]. اگر بیمار دست‌کم ۲ هفته پیاپی عارضه بالاتر از درجه ۲ نداشته باشد، فشار خون طبیعی داشته باشد و داروی ضدفشار خون مصرف نکند، دوز اکسیتینیب در این ترکیب در فواصل ۶ هفته یا بیشتر به ۷ و سپس ۱۰ میلی‌گرم دو بار در روز قابل افزایش است؛ کاهش دوز: ۳ و سپس ۲ میلی‌گرم دو بار در روز. در نارسایی متوسط کبد (Child-Pugh B) دوز شروع حدود نصف شود. افزایش ALT یا AST به ۳ تا کمتر از ۱۰ برابر حد بالا بدون بیلی‌روبین ۲ برابر یا بیشتر: هر دو دارو تا درجه ۰–۱ قطع شود (کورتیکواستروئید در نظر گرفته شود)؛ ۱۰ برابر یا بیشتر، یا بیش از ۳ برابر با بیلی‌روبین ۲ برابر یا بیشتر: قطع دائم هر دو [۲۳، ۲۷]. عملکرد تیروئید و پروتئین ادرار پیش از شروع و به‌طور دوره‌ای پایش شود [۲۷].

شواهد: KEYNOTE-426 (۵ ساله) (۲۰۲۵)، KEYNOTE-426 (۲۰۱۹)

نیولوماب + ایپیلیموماب (CheckMate 214)

RCC پیشرفته، خط اول، خطر متوسط یا بد IMDC؛ در تومورهای دارای ویژگی سارکوماتوئید گزینه ترجیحی SITC

RCC پیشرفته، خط اول، خطر متوسط یا بد IMDC؛ در تومورهای دارای ویژگی سارکوماتوئید گزینه ترجیحی SITC

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
القا
نیولوماب۳ میلی‌گرم/کیلوگرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ای (ابتدا نیولوماب، سپس ایپیلیموماب در همان روز)روز ۱ هر ۳ هفته، ۴ دوز
ایپیلیموماب۱ میلی‌گرم/کیلوگرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته، ۴ دوز
نگهدارنده
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم (یا ۴۸۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایهر ۲ هفته (دوز ۴۸۰ میلی‌گرم: هر ۴ هفته)
طول هر دوره
القا: هر ۲۱ روز × ۴؛ نگهدارنده: هر ۱۴ یا ۲۸ روز
مدت درمان
۴ دوز ترکیبی، سپس نیولوماب تک‌دارویی تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۵، ۲۸] و کارآزمایی [۱۱]. کاهش دوز ایپیلیموماب توصیه نمی‌شود؛ در سمیت، هر دو دارو با هم قطع موقت یا دائم می‌شوند [۲۸]. این ترکیب باید در مراکز باتجربه و با حمایت تیم چندتخصصی تجویز شود [۳].

شواهد: CheckMate 214 (تحلیل نهایی) (۲۰۲۶)، CheckMate 214 (۲۰۱۸)

سونیتینیب

بیمارانی که نمی‌توانند ایمنی‌درمانی بگیرند یا آن را تحمل نمی‌کنند (همه گروه‌های خطر)؛ گزینه قابل قبول در خطر مطلوب IMDC؛ در انواع غیر سلول روشن نیز گزینه است

بیمارانی که نمی‌توانند ایمنی‌درمانی بگیرند یا آن را تحمل نمی‌کنند (همه گروه‌های خطر)؛ گزینه قابل قبول در خطر مطلوب IMDC؛ در انواع غیر سلول روشن نیز گزینه است

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سونیتینیب۵۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، با یا بدون غذا۴ هفته مصرف، ۲ هفته استراحت
طول هر دوره
هر ۶ هفته (برنامه ۴/۲)
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۹]؛ جایگاه طبق EAU [۳]. کاهش دوز: ۳۷٫۵ و سپس ۲۵ میلی‌گرم. هشدار جعبه‌ای سمیت کبدی (گاه کشنده): آزمون‌های کبدی (ALT، AST، بیلی‌روبین) در ابتدا و در هر دوره پایش شود. عملکرد تیروئید و آزمایش ادرار در ابتدا و به‌طور دوره‌ای؛ در بیماران پرخطر از نظر طولانی شدن QT، نوار قلب و الکترولیت‌ها پایش شود [۲۹].

پازوپانیب

بیمارانی که نمی‌توانند ایمنی‌درمانی بگیرند یا آن را تحمل نمی‌کنند (همه گروه‌های خطر)؛ گزینه قابل قبول در خطر مطلوب IMDCطول هر دوره: پیوسته

بیمارانی که نمی‌توانند ایمنی‌درمانی بگیرند یا آن را تحمل نمی‌کنند (همه گروه‌های خطر)؛ گزینه قابل قبول در خطر مطلوب IMDC

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پازوپانیب۸۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، بدون غذا (۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا)؛ قرص خرد نشودهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۳۰]؛ جایگاه طبق EAU [۳]. کاهش دوز در RCC: ۴۰۰ و سپس ۲۰۰ میلی‌گرم. هشدار جعبه‌ای سمیت کبدی: آزمون‌های کبدی در ابتدا، هفته‌های ۳، ۵، ۷ و ۹، ماه‌های ۳ و ۴ و سپس به‌طور دوره‌ای؛ ALT بیش از ۳ برابر حد بالا همراه بیلی‌روبین بیش از ۲ برابر: قطع دائم. در نارسایی متوسط کبد، داروی دیگری در نظر گرفته شود یا دوز ۲۰۰ میلی‌گرم. عملکرد تیروئید پایش شود [۳۰].

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

رژیم‌های خطوط بعدی و درمان بدون ایمنی‌درمانی

کابوزانتینیب تک‌دارویی (METEOR)

پس از پیشرفت روی ایمنی‌درمانی یا داروی ضد VEGF (قوی‌ترین شواهد در این شرایط)؛ همچنین خط اول در خطر متوسط و بد برای بیماری که ایمنی‌درمانی نمی‌گیرد، و در نوع پاپیلاری (EAU)طول هر دوره: پیوسته

پس از پیشرفت روی ایمنی‌درمانی یا داروی ضد VEGF (قوی‌ترین شواهد در این شرایط)؛ همچنین خط اول در خطر متوسط و بد برای بیماری که ایمنی‌درمانی نمی‌گیرد، و در نوع پاپیلاری (EAU)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
کابوزانتینیب۶۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، ناشتا (۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا)؛ قرص خرد نشودهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۶]؛ جایگاه طبق EAU [۳] و کارآزمایی [۲۱]. قرص کابوزانتینیب (CABOMETYX) با کپسول آن جایگزین‌پذیر نیست. کاهش دوز: ۴۰ و سپس ۲۰ میلی‌گرم؛ در نارسایی متوسط کبد (Child-Pugh B) شروع با ۴۰ میلی‌گرم؛ با مهارکننده قوی CYP3A4، ۲۰ میلی‌گرم کمتر و با القاکننده قوی یا متوسط CYP3A4، ۲۰ میلی‌گرم بیشتر (حداکثر ۸۰ میلی‌گرم). ۳ هفته پیش از جراحی (از جمله جراحی دندان) قطع شود. در فشار خون کنترل‌نشده شروع نشود؛ پروتئین ادرار، اسهال و سندرم دست و پا پایش شود [۲۶].

لنواتینیب + اورولیموس

RCC پیشرفته پس از یک درمان قبلی ضد رگ‌زاییطول هر دوره: پیوسته

RCC پیشرفته پس از یک درمان قبلی ضد رگ‌زایی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
لنواتینیب۱۸ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، با یا بدون غذاهر روز، پیوسته
اورولیموس۵ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۴] و کارآزمایی [۲۲]. در عوارض مشترک، ابتدا دوز لنواتینیب و سپس اورولیموس قطع یا کم شود؛ کاهش دوز لنواتینیب در RCC: ۱۴، ۱۰ و سپس ۸ میلی‌گرم؛ در CrCl کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر/دقیقه یا Child-Pugh C دوز ۱۰ میلی‌گرم. پایش فشار خون، آزمون‌های کبدی، پروتئین ادرار و تیروئید مانند رژیم لنواتینیب + پمبرولیزوماب [۲۴].

شواهد: لنواتینیب، اورولیموس و ترکیب این دو در بیماران مبتلا به کارسینومای سلول کلیوی متاستاتیک: یک کارآزمایی فاز ۲ تصادفی‌سازی‌شده، باز و چندمرکزی (۲۰۱۵)

نیولوماب تک‌دارویی

RCC پیشرفته پس از درمان ضد رگ‌زایی، در بیمارانی که در خط اول ایمنی‌درمانی نگرفته‌اندطول هر دوره: هر ۱۴ یا ۲۸ روز

RCC پیشرفته پس از درمان ضد رگ‌زایی، در بیمارانی که در خط اول ایمنی‌درمانی نگرفته‌اند

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم (یا ۴۸۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایهر ۲ هفته (دوز ۴۸۰ میلی‌گرم: هر ۴ هفته)
طول هر دوره
هر ۱۴ یا ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۵]؛ جایگاه طبق EAU [۳].

بلزوتیفان تک‌دارویی (LITESPARK-005)

RCC پیشرفته با جزء سلول روشن پس از مهارکننده PD-1 یا PD-L1 و یک VEGF-TKIطول هر دوره: پیوسته

RCC پیشرفته با جزء سلول روشن پس از مهارکننده PD-1 یا PD-L1 و یک VEGF-TKI

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
بلزوتیفان۱۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، با یا بدون غذا؛ قرص خرد نشودهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۳۱] و کارآزمایی [۱۴]. کم‌خونی بسیار شایع است: هموگلوبین کمتر از ۸ گرم/دسی‌لیتر یا نیاز به تزریق خون: قطع موقت. اشباع اکسیژن کمتر از ۸۸٪ در حال استراحت: قطع موقت و ادامه با دوز کمتر یا قطع [۳۱].

شواهد: LITESPARK-005 (۲۰۲۴)

بلزوتیفان + لنواتینیب (LITESPARK-011)

RCC پیشرفته با جزء سلول روشن پس از مهارکننده PD-1 یا PD-L1؛ بقای بدون پیشرفت بهتر از کابوزانتینیب، بدون تفاوت معنادار در بقای کلیطول هر دوره: پیوسته

RCC پیشرفته با جزء سلول روشن پس از مهارکننده PD-1 یا PD-L1؛ بقای بدون پیشرفت بهتر از کابوزانتینیب، بدون تفاوت معنادار در بقای کلی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
بلزوتیفان۱۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیهر روز، پیوسته
لنواتینیب۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۴، ۳۱] و کارآزمایی [۱۹]. اختلال عملکرد قلب درجه ۳: هر دو دارو تا بهبود LVEF به حد پایه یا درجه ۱ قطع شود؛ درجه ۴: قطع دائم هر دو [۳۱]. پایش لنواتینیب (فشار خون، کبد، پروتئین ادرار، تیروئید) [۲۴] و بلزوتیفان (هموگلوبین، اشباع اکسیژن) [۳۱] مانند رژیم‌های بالا.

شواهد: LITESPARK-011 (۲۰۲۶)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

شواهد علمی

مطالعات کلیدی

۱۲ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب کمکی در درمان کارسینوم سلول روشن کلیه: نتایج ۵ ساله کارآزمایی فاز ۳

Ann Oncol · 2026
۶۰٫۹٪ در برابر ۵۲٫۲٪بقای بدون بیماری ۵ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

لنواتینیب به‌علاوه پمبرولیزوماب در برابر سونیتینیب در درمان خط اول سرطان پیشرفته سلول کلیه: تحلیل نهایی از پیش تعیین‌شده بقای کلی مطالعه فاز ۳

JCO · 2024
۰٫۷۹ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۶۳ تا ۰٫۹۹)بقای کلی (OS) — نسبت خطر
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

تحلیل نهایی نیولوماب + کابوزانتینیب در کارسینوم پیشرفته سلول کلیه در کارآزمایی تصادفی فاز ۳

Ann Oncol · 2026
۴۶٫۵ در برابر ۳۵٫۵ ماهمیانه بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب + اکسیتینیب در برابر سونیتینیب در کارسینوم پیشرفته سلول روشن کلیه: بقای ۵ ساله و تحلیل‌های نشانگر زیستی کارآزمایی فاز ۳

Nat Med · 2025
HR ۰٫۸۴بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

سونیتینیب به‌تنهایی یا پس از نفرکتومی در بیماران مبتلا به کارسینوم متاستاتیک سلول کلیه: آیا هنوز نقشی برای نفرکتومی سیتوردوکتیو وجود دارد؟

Eur Urol · 2021
HR ۰٫۹۷بقای کلی (کل بیماران)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

لنواتینیب، اورولیموس و ترکیب این دو در بیماران مبتلا به کارسینومای سلول کلیوی متاستاتیک: یک کارآزمایی فاز ۲ تصادفی‌سازی‌شده، باز و چندمرکزی

The Lancet Oncology · 2015
۱۴٫۶ ماه (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۵٫۹ تا ۲۰٫۱) در برابر ۵٫۵ ماه (۳٫۵ تا ۷٫۱)میانه بقای بدون پیشرفت: لنواتینیب + اورولیموس در برابر اورولیموس
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بلزوتیفان + لنواتینیب در برابر کابوزانتینیب در بیماران مبتلا به کارسینوم پیشرفته سلول کلیه با درمان قبلی: کارآزمایی فاز ۳ تصادفی، باز و کنترل‌شده

Lancet · 2026
۱۴٫۸ در برابر ۱۰٫۷ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب به‌همراه بلزوتیفان به‌صورت کمکی برای کارسینوم سلول کلیه

N Engl J Med · 2026
۸۰٫۷٪ در برابر ۷۳٫۷٪بقای بدون بیماری ۲۴ ماهه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بلزوتیفان در برابر اورولیموس برای کارسینوم پیشرفته سلول کلیه

N Engl J Med · 2024
۲۴٫۰٪ در برابر ۸٫۳٪بقای بدون پیشرفت ۱۸ ماهه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیولوماب + ایپیلیموماب در برابر سونیتینیب در درمان خط اول کارسینوم پیشرفته سلول کلیه: تحلیل نهایی کارایی و ایمنی کارآزمایی فاز ۳

Ann Oncol · 2026
HR ۰٫۶۹بقای کلی (خطر متوسط/بد)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

لنواتینیب به‌همراه پمبرولیزوماب یا اورولیموس برای کارسینوم پیشرفته سلول کلیه

N Engl J Med · 2021
۲۳٫۹ در برابر ۹٫۲ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت (لنواتینیب + پمبرولیزوماب)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیولوماب به‌همراه ایپیلیموماب در برابر سونیتینیب در کارسینوم پیشرفته سلول کلیه

N Engl J Med · 2018
۷۵٪ در برابر ۶۰٪بقای کلی ۱۸ ماهه (خطر متوسط/بد)
خلاصه و ترجمه

رهنمودهای بالینی

۳ مورد
رهنمود بالینی

رهنمودهای انجمن اروپایی اورولوژی (EAU) درباره کارسینوم سلول کلیه: به‌روزرسانی ۲۰۲۵

Eur Urol · 2025افزایش فعالیت بدنی، ترک سیگار و کاهش وزن در افراد چاق، اقدامات اصلی پیشگیری برای کاهش خطر RCC هستند.
۱۰توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

کارسینوم سلول کلیوی: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Annals of Oncology · 2024
خلاصه رهنموددامنه و پیام‌های اصلی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

رهنمود بالینی انجمن ایمنی‌درمانی سرطان (SITC) درباره ایمنی‌درمانی در درمان کارسینوم سلول کلیه، نسخه ۳٫۰

J Immunother Cancer · 2026در بیماران با RCC جراحی‌شده که pT2 با درجه ۴ فورمن یا تمایز سارکوماتوئید، pT3 یا بالاتر، متاستاز غدد لنفاوی نا…
۵توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه

پرسش‌های رایج

ایمنی‌درمانی سرطان چیست؟

داروهای مرتبط

بواسیزوماب (آواستین)پمبرولیزوماب (کیترودا)سورافنیب (نکساوار)لنواتینیب (لنویما)نیولوماب (اپدیوو)ایپیلیموماب (یروی)

راهنماهای کاربردی

عوارض ایمنی‌درمانی

منابع علمی

۳۱ منبع
نمایش همه منابع، ۲۱ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countriesBray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, et al · CA Cancer J Clin · 2024;74:229-263
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  2. ۲
    Epidemiology of Renal Cell Carcinoma: 2022 UpdateBukavina L, Bensalah K, Bray F, Carlo M, Challacombe B, Karam JA, et al · Eur Urol · 2022;82:529-542
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  3. ۳
    European Association of Urology Guidelines on Renal Cell Carcinoma: The 2025 UpdateBex A, Ghanem YA, Albiges L, Bonn S, Campi R, Capitanio U, et al · Eur Urol · 2025;87:683-696
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸ ۲۹ ۳۰ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۴۰ ۴۱ ۴۲ ۴۳ ۴۴ ۴۵ ۴۶ ۴۷ ۴۸ ۴۹ ۵۰ ۵۱ ۵۲ ۵۳ ۵۴ ۵۵ ۵۶ ۵۷ ۵۸ ۵۹ ۶۰ ۶۱ ۶۲ ۶۳ ۶۴ ۶۵ ۶۶ ۶۷
  4. ۴
    Society for Immunotherapy of Cancer (SITC) clinical practice guideline on immunotherapy for the treatment of renal cell carcinoma, version 3.0McKay RR, Ajmera A, Atkins MB, Barata PC, Bergerot C, Bukavina L, et al · J Immunother Cancer · 2026;14:e013788
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷
  5. ۵
    Renal cell carcinoma: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upPowles T, Albiges L, Bex A, Comperat E, Grünwald V, Kanesvaran R, et al · Ann Oncol · 2024;35:692-706
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  6. ۶
    Prognostic factors for overall survival in patients with metastatic renal cell carcinoma treated with vascular endothelial growth factor-targeted agents: results from a large, multicenter studyHeng DY, Xie W, Regan MM, Warren MA, Golshayan AR, Sahi C, et al · J Clin Oncol · 2009;27:5794-5799
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  7. ۷
    Renal Mass and Localized Renal Cancer: Evaluation, Management, and Follow-Up: AUA Guideline: Part ICampbell SC, Clark PE, Chang SS, Karam JA, Souter L, Uzzo RG, et al · J Urol · 2021;206:199-208
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  8. ۸
    A prospective, randomised EORTC intergroup phase 3 study comparing the oncologic outcome of elective nephron-sparing surgery and radical nephrectomy for low-stage renal cell carcinomaVan Poppel H, Da Pozzo L, Albrecht W, Matveev V, Bono A, Borkowski A, et al · Eur Urol · 2011;59:543-552
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  9. ۹
    Adjuvant Pembrolizumab after Nephrectomy in Renal-Cell CarcinomaChoueiri TK, Tomczak P, Park SH, Venugopal B, Ferguson T, Chang YH, et al · N Engl J Med · 2021;385:683-694
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  10. ۱۰
    Adjuvant Pembrolizumab plus Belzutifan for Renal-Cell CarcinomaChoueiri TK, Motzer RJ, Karam JA, Yip W, Suárez C, Ye D, et al · N Engl J Med · 2026;395:32-43
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  11. ۱۱
    Nivolumab plus Ipilimumab versus Sunitinib in Advanced Renal-Cell CarcinomaMotzer RJ, Tannir NM, McDermott DF, Arén Frontera O, Melichar B, Choueiri TK, et al · N Engl J Med · 2018;378:1277-1290
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  12. ۱۲
    Lenvatinib plus Pembrolizumab or Everolimus for Advanced Renal Cell CarcinomaMotzer R, Alekseev B, Rha SY, Porta C, Eto M, Powles T, et al · N Engl J Med · 2021;384:1289-1300
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  13. ۱۳
    Lenvatinib Plus Pembrolizumab Versus Sunitinib in First-Line Treatment of Advanced Renal Cell Carcinoma: Final Prespecified Overall Survival Analysis of CLEAR, a Phase III StudyMotzer RJ, Porta C, Eto M, Powles T, Grünwald V, Hutson TE, et al · J Clin Oncol · 2024;42:1222-1228
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  14. ۱۴
    Belzutifan versus Everolimus for Advanced Renal-Cell CarcinomaChoueiri TK, Powles T, Peltola K, de Velasco G, Burotto M, Suarez C, et al · N Engl J Med · 2024;391:710-721
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  15. ۱۵
    Nivolumab plus ipilimumab versus sunitinib for first-line treatment of advanced renal cell carcinoma: final analysis of efficacy and safety from the phase III CheckMate 214 trialChoueiri TK, Albigès L, McDermott DF, Hammers HJ, Escudier B, Burotto M, et al · Ann Oncol · 2026;37:960-973
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  16. ۱۶
    Pembrolizumab plus axitinib versus sunitinib for advanced clear cell renal cell carcinoma: 5-year survival and biomarker analyses of the phase 3 KEYNOTE-426 trialRini BI, Plimack ER, Stus V, Gafanov R, Waddell T, Nosov D, et al · Nat Med · 2025;31:3475-3484
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  17. ۱۷
    Final analysis of nivolumab plus cabozantinib for advanced renal cell carcinoma from the randomized phase III CheckMate 9ER trialMotzer RJ, Escudier B, Burotto M, Powles T, Apolo AB, Bourlon MT, et al · Ann Oncol · 2026;37:33-43
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  18. ۱۸
    Adjuvant pembrolizumab for the treatment of clear cell renal cell carcinoma: five-year results from the phase III KEYNOTE-564 studyHaas NB, Powles TB, Tomczak P, Park SH, Venugopal B, Symeonides SN, et al · Ann Oncol · 2026
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  19. ۱۹
    Belzutifan plus lenvatinib versus cabozantinib in patients with previously treated advanced renal cell carcinoma (LITESPARK-011): an open-label, randomised, controlled, phase 3 trialMotzer RJ, McDermott R, Park SH, Burotto M, Iacovelli R, Verzoni E, et al · Lancet · 2026;408:808-820
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  20. ۲۰
    Sunitinib Alone or After Nephrectomy for Patients with Metastatic Renal Cell Carcinoma: Is There Still a Role for Cytoreductive Nephrectomy?Méjean A, Ravaud A, Thezenas S, Chevreau C, Bensalah K, Geoffrois L, et al · Eur Urol · 2021;80:417-424
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  21. ۲۱
    Cabozantinib versus everolimus in advanced renal cell carcinoma (METEOR): final results from a randomised, open-label, phase 3 trialChoueiri TK, Escudier B, Powles T, Tannir NM, Mainwaring PN, Rini BI, et al · Lancet Oncol · 2016;17:917-927
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  22. ۲۲
    Lenvatinib, everolimus, and the combination in patients with metastatic renal cell carcinoma: a randomised, phase 2, open-label, multicentre trialMotzer RJ, Hutson TE, Glen H, Michaelson MD, Molina A, Eisen T, et al · Lancet Oncol · 2015;16:1473-1482
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  23. ۲۳
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationMerck Sharp & Dohme LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  24. ۲۴
    LENVIMA (lenvatinib) capsules, for oral use: Prescribing InformationEisai Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  25. ۲۵
    OPDIVO (nivolumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationE.R. Squibb & Sons, L.L.C · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  26. ۲۶
    CABOMETYX (cabozantinib) tablets, for oral use: Prescribing InformationExelixis, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  27. ۲۷
    INLYTA (axitinib) tablets, for oral administration: Prescribing InformationPfizer Laboratories Div Pfizer Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  28. ۲۸
    YERVOY (ipilimumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationE.R. Squibb & Sons, L.L.C · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  29. ۲۹
    SUTENT (sunitinib malate) capsules, for oral use: Prescribing InformationPfizer Laboratories Div Pfizer Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  30. ۳۰
    VOTRIENT (pazopanib) tablets, for oral use: Prescribing InformationNovartis Pharmaceuticals Corporation · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  31. ۳۱
    WELIREG (belzutifan) tablets, for oral use: Prescribing InformationMerck Sharp & Dohme LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.

مطالب مرتبط

ایمنی‌درمانی۲۷ مهر ۱۴۰۵ پمبرولیزوماب (کیترودا) پمبرولیزوماب (کیترودا) چیست؟ کاربرد در سرطان‌های مختلف، نحوه تزریق، عوارض شایع و جدی ایمنی‌مرتبط و نکات عملی بر اساس برچسب FDA. خبر۲۸ خرداد ۱۴۰۴ سرطان سر و گردن: نخستین ایمنی‌درمانی پیش و پس از جراحی، پس از دو دهه افزودن پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی به درمان استاندارد سرطان سر و گردن موضعی پیشرفته، بقای بدون رخداد ۳ ساله را از ۴۵٫۹٪ به ۵۹٫۸٪ رساند. ۵۹٫۸٪ بقای بدون رخداد ۳ ساله (CPS ۱۰ یا بیشتر) ایمنی‌درمانی۲۷ مهر ۱۴۰۵ ایمنی‌درمانی سرطان چیست؟ ایمنی‌درمانی به دستگاه ایمنی کمک می‌کند سلول‌های سرطانی را بشناسد و نابود کند؛ مهارکننده‌های ایست بازرسی و CAR-T از انواع آن‌اند. عوارض ممکن است دیر بروز کند.