تومور خوش‌خیم به بافت‌های اطراف نفوذ نمی‌کند و به نقاط دیگر بدن پخش نمی‌شود و پس از برداشتن معمولاً دوباره رشد نمی‌کند؛ اما تومور بدخیم (سرطان) می‌تواند به بافت‌های اطراف حمله کند و سلول‌هایش از راه خون یا لنف به اندام‌های دوردست بروند و تومورهای جدید بسازند (متاستاز) [۱]. «خوش‌خیم» همیشه به معنای بی‌خطر نیست؛ برخی تومورهای خوش‌خیم، مانند تومورهای مغزی، می‌توانند علائم جدی ایجاد کنند یا تهدیدکننده زندگی باشند [۱]. در بیشتر موارد، فقط نمونه‌برداری و بررسی بافت زیر میکروسکوپ می‌تواند نوع تومور را با اطمینان مشخص کند [۵].
مقایسه تومور خوش‌خیم و بدخیم
| ویژگی | تومور خوش‌خیم | تومور بدخیم (سرطان) |
|---|---|---|
| نفوذ به بافت‌های اطراف | ندارد [۱] | می‌تواند به بافت‌های اطراف حمله کند [۱] |
| انتشار به نقاط دور (متاستاز) | ندارد [۱] | سلول‌ها می‌توانند از راه خون یا لنف به نقاط دور بروند [۱] |
| رشد دوباره پس از برداشتن | معمولاً رشد نمی‌کند [۱] | گاهی عود می‌کند [۱] |
| خطر برای سلامت | معمولاً کم، اما بسته به اندازه و محل (مثلاً مغز) می‌تواند جدی باشد [۱] | بسته به نوع و مرحله؛ نیاز به درمان تخصصی دارد |
| نمونه‌های آشنا | بیشتر ندول‌های تیروئید [۳]؛ پولیپ‌های روده (برخی پیش‌سرطانی‌اند) [۴] | سرطان‌های سینه، روده، ریه و… |
نوع دقیق هر تومور را فقط پزشک و با بررسی بافت تعیین می‌کند.
پزشک چگونه نوع تومور را مشخص می‌کند؟
- ۱
معاینه و تصویربرداری
سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن، MRI، اسکن‌های هسته‌ای و PET تصویر دقیقی از توده می‌دهند، اما باید همراه روش‌های دیگر تفسیر شوند [۵].
- ۲
آزمایش‌های آزمایشگاهی
ممکن است با وجود سرطان طبیعی باشند و در افراد سالم غیرطبیعی؛ پس به‌تنهایی تشخیص نمی‌دهند [۵].
- ۳
نمونه‌برداری (بیوپسی)
در بیشتر موارد، پزشکان برای اطمینان از وجود سرطان به نمونه‌برداری نیاز دارند؛ پاتولوژیست بافت را زیر میکروسکوپ بررسی و نتیجه را در گزارش پاتولوژی ثبت می‌کند [۵].
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
هر توده جدید (در سینه، گردن، بیضه، زیر بغل یا هر جای دیگر)، توده‌ای که در حال بزرگ شدن است، یا تغییر در خال، زخمی که خوب نمی‌شود، خون‌ریزی غیرعادی و کاهش وزن بی‌دلیل را به پزشک نشان دهید. بیشتر توده‌ها خوش‌خیم‌اند، اما تشخیص فقط با معاینه و آزمایش‌های مناسب ممکن است.
پرسش‌های مرتبط
آیا تومور خوش‌خیم ممکن است بدخیم شود؟
برخی ضایعات خوش‌خیم یا پیش‌سرطانی می‌توانند به‌مرور سرطانی شوند؛ مثلاً بیشتر سرطان‌های روده بزرگ از پولیپ‌های خوش‌خیم شروع می‌شوند و برداشتن پولیپ‌ها در غربالگری از سرطان پیشگیری می‌کند [۴].
پزشک گفته ضایعه من «کارسینوم درجا» است؛ یعنی سرطان دارم؟
آیا نمونه‌برداری باعث پخش شدن تومور می‌شود؟
خطر آن بسیار کم است. بیشتر بخوانید: آیا بیوپسی باعث پخش شدن سرطان می‌شود؟
منابع علمی
۶ منبعنمایش همه منابع، ۴ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲Hallmarks of Cancer: New Dimensions
- ۳ACR Thyroid Imaging, Reporting and Data System (TI-RADS): White Paper of the ACR TI-RADS Committee
- ۴Colorectal cancer
- ۵
- ۶Breast cancer
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.