خیلی زیاد. ترک سیگار خطر دست‌کم ۱۲ نوع سرطان، از جمله ریه، دهان و حلق، مری، مثانه، معده و کبد را کم می‌کند [۱]. خطر سرطان ریه از همان چند سال اول کم می‌شود [۵] و خطر کلی سرطان پس از حدود ۱۵ سال به نصفِ کسانی که ادامه می‌دهند می‌رسد [۴]. ترک پیش از ۴۰ سالگی بیش از ۹ مورد از هر ۱۰ مرگ زودرسِ ناشی از ادامه سیگار را پیشگیری می‌کند و ترک در هر سنی، حتی بعد از تشخیص سرطان، عمر را بیشتر می‌کند [۱، ۲، ۳، ۶].
نکات کلیدی
- هیچ‌وقت دیر نیست: ترک سیگار در هر سنی فایده دارد و می‌تواند تا ۱۰ سال به عمر اضافه کند [۱، ۳].
- هرچه زودتر، بهتر: ترک پیش از ۴۰ سالگی، بیش از ۹ مورد از هر ۱۰ مرگ زودرسِ ناشی از ادامه سیگار را پیشگیری می‌کند [۲، ۳].
- خطر سرطان کم‌کم پایین می‌آید: خطر سرطان ریه از چند سال اول و خطر کلی سرطان پس از حدود ۱۰ تا ۱۵ سال به‌وضوح کم می‌شود [۴، ۵].
- حتی بعد از تشخیص سرطان: بیمارانی که سیگار را ترک کردند عمر طولانی‌تری داشتند [۶].
- با کمک، شانس موفقیت بیشتر است: مشاوره و داروهایی مثل وارنیکلین یا جایگزین‌های نیکوتین شانس ترک را بیشتر می‌کنند [۷، ۸، ۹].
- سیگاری‌های سنگینِ سابق ممکن است به سی‌تی‌اسکن سالانه ریه نیاز داشته باشند [۱۱].
بعد از ترک، خطر سرطان چطور کم می‌شود؟
سیگار دست‌کم ۱۲ نوع سرطان را بیشتر می‌کند و ترک آن خطر همه آن‌ها را کم می‌کند: ریه، حنجره، دهان و حلق، مری، پانکراس، مثانه، معده، روده بزرگ، کبد، دهانه رحم، کلیه و یک نوع سرطان خون به نام لوسمی میلوئید حاد [۱].
این کاهش یک‌شبه نیست و سال‌به‌سال بیشتر می‌شود:
- سرطان ریه: در یک مطالعه طولانی در آمریکا، خطر سرطان ریه در سیگاری‌های سنگین در ۵ سال اول پس از ترک، نسبت به کسانی که ادامه دادند، حدود دو پنجم کمتر شد [۵].
- همه سرطان‌ها: در مطالعه‌ای روی حدود ۳ میلیون نفر در کره جنوبی، خطر کلی سرطان پس از حدود ۱۰ سال از ترک به‌وضوح پایین آمد و پس از ۱۵ سال به نصفِ کسانی رسید که ادامه داده بودند. ترک در هر سنی خطر را کم کرد [۴].
- اما خطر کاملاً صفر نمی‌شود: حتی ۲۵ سال پس از ترک، خطر سرطان ریه در سیگاری‌های سنگینِ سابق بیش از ۳ برابر کسانی بود که هرگز سیگار نکشیده بودند [۵]. برای همین توجه به علائم و غربالگری مهم است.
| سن ترک | سال‌های عمرِ بیشتر، در مقایسه با ادامه سیگار |
|---|---|
| ۲۵ تا ۳۴ سالگی | حدود ۱۰ سال [۳] |
| ۳۵ تا ۴۴ سالگی | حدود ۹ سال [۳] |
| ۴۵ تا ۵۴ سالگی | حدود ۶ سال [۳] |
در مطالعه‌ای روی بیش از یک میلیون زن در انگلستان هم، ترک پیش از ۴۰ سالگی بیش از ۹ مورد از هر ۱۰ مرگ زودرسِ ناشی از ادامه سیگار را پیشگیری کرد [۲]. ترک در سنین بالاتر هم فایده دارد [۱].
اگر سرطان دارم، ترک سیگار هنوز فایده دارد؟
بله، و خیلی هم مهم است. در مروری بر ۳۶ مطالعه روی بیش از ۱۷ هزار بیمار سرطانیِ سیگاری، کسانی که پس از تشخیص سیگار را ترک کردند عمر طولانی‌تری داشتند و سرطانشان کمتر برگشت یا پیشرفت کرد [۶]. بیشتر این مطالعه‌ها در سرطان ریه و سرطان‌های سر و گردن بودند، اما فایده ترک در انواع مختلف سرطان مشابه بود [۶].
به تیم درمان بگویید سیگار می‌کشید و از آن‌ها برای ترک کمک بخواهید؛ بهترین زمان ترک همین حالاست، پیش از شروع یا در جریان درمان.
چه روش‌هایی واقعاً به ترک کمک می‌کند؟
کمک گرفتن، شانس موفقیت را خیلی بیشتر می‌کند؛ به‌ویژه وقتی مشاوره و دارو با هم باشند [۱، ۷]:
- مشاوره: جلسه‌های حضوری یا تلفنی با مشاور ترک دخانیات، و حتی برنامه‌های پیامکی یا اینترنتی، به ترک کمک می‌کنند [۱].
- جایگزین‌های نیکوتین: چسب، آدامس یا قرص مکیدنی نیکوتین شانس ترک را حدود یک و نیم برابر می‌کنند [۹]. استفاده هم‌زمان از چسب با آدامس یا قرص مکیدنی، از یک نوع به‌تنهایی مؤثرتر است [۱].
- داروی وارنیکلین: قرصی که با نسخه پزشک مصرف می‌شود و شانس ترک را بیش از دو برابر می‌کند. در مطالعه‌ها از یک نوع جایگزین نیکوتین به‌تنهایی مؤثرتر بود [۸]. شایع‌ترین عارضه آن تهوع است [۱۲].
روش مناسب را با پزشک انتخاب کنید؛ پزشک بیماری‌ها و داروهای دیگر شما را هم در نظر می‌گیرد.
سیگار الکترونیکی (ویپ) برای ترک چطور است؟
درباره سیگار الکترونیکی هنوز نظر همه یکی نیست. در جدیدترین مرور مطالعه‌ها، سیگار الکترونیکیِ نیکوتین‌دار در کسانی که می‌خواستند سیگار را ترک کنند، کمی بیشتر از جایگزین‌های نیکوتین کمک کرد؛ از هر ۱۰۰ نفر، حدود ۴ نفر بیشتر سیگار را ترک کردند [۱۰]. در این مطالعه‌ها عارضه جدی کوتاه‌مدتی دیده نشد، اما اثر طولانی‌مدت آن هنوز معلوم نیست [۱۰].
کارگروه پیشگیری آمریکا شواهد را برای توصیه به سیگار الکترونیکی کافی نمی‌داند و توصیه می‌کند ابتدا از روش‌های ثابت‌شده و بی‌خطر استفاده شود [۷]. اگر به آن فکر می‌کنید، پیش از شروع با پزشک صحبت کنید.
سیگاری سابق هستم؛ باید برای سرطان ریه آزمایش بدهم؟
اگر ۵۰ تا ۸۰ سال دارید، دست‌کم ۲۰ «پاکت-سال» سیگار کشیده‌اید (مثلاً روزی یک پاکت به مدت ۲۰ سال) و هنوز می‌کشید یا در ۱۵ سال اخیر ترک کرده‌اید، سی‌تی‌اسکن کم‌دوز سالانه ریه توصیه می‌شود [۱۱]. این آزمایش سرطان ریه را زودتر پیدا می‌کند و مرگ از آن را کم می‌کند [۱۱]. ببینید غربالگری برای شما لازم است یا نه: آیا باید برای سرطان ریه غربالگری شوم؟
چه کنم؟ یک کار مهم: یک روز ترک بگذارید و کمک بگیرید
- ۱
روز ترک را انتخاب کنید
یک روز نزدیک را انتخاب کنید و به خانواده و دوستان بگویید تا کمکتان کنند.
- ۲
- ۳
قلیان و تریاک را هم کنار بگذارید
قلیان جایگزین بی‌خطری برای سیگار نیست و تریاک هم سرطان‌زاست؛ ببینید: آیا قلیان باعث سرطان می‌شود؟ و آیا تریاک سرطان‌زاست؟
- ۴
اگر لغزش داشتید، دوباره تلاش کنید
اگر لغزش داشتید یا بار اول موفق نشدید، ناامید نشوید؛ تلاش دوباره توصیه می‌شود [۱۲]. با پزشک دوباره برنامه بریزید.
پرسش‌های متداول
چند سال بعد از ترک، خطر سرطان ریه مثل غیرسیگاری‌ها می‌شود؟
۶۰ ساله‌ام و سال‌ها سیگار کشیده‌ام؛ ترک هنوز فایده دارد؟
کم کردن تعداد سیگار کافی است؟
داروی وارنیکلین بی‌خطر است؟
ترک سیگار پیش از جراحی یا شیمی‌درمانی فایده دارد؟
بله. در بیماران سرطانی، ترک سیگار پس از تشخیص با عمر طولانی‌تر و برگشت کمتر سرطان همراه بود [۶]. درباره کمک به ترک، پیش از شروع درمان با تیم درمان صحبت کنید.
اگر به‌جای سیگار قلیان بکشم چه؟
قلیان جایگزین بی‌خطری نیست. شواهد را در آیا قلیان باعث سرطان می‌شود؟ ببینید.
جزئیات شواهد و دوز (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
مرگ و سن ترک. Million Women Study (۱٫۲ میلیون زن انگلیسی، ۱۲ سال): نسبت مرگ سیگاری‌های پایه ۲٫۷۶ (۲٫۷۱ تا ۲٫۸۱)، در کمتر از ۱۰ نخ در روز ۱٫۹۸ و برای مرگ سرطان ریه ۲۱٫۴. ترک دائم در ۲۵ تا ۳۴ و ۳۵ تا ۴۴ سالگی: RR مرگ کلی ۱٫۰۵ و ۱٫۲۰ و مرگ سرطان ریه ۱٫۸۴ و ۳٫۳۴؛ ترک پیش از ۴۰ سالگی بیش از ۹۰٪ و پیش از ۳۰ سالگی بیش از ۹۷٪ مرگ اضافه ناشی از ادامه سیگار را حذف می‌کند [۲]. NHIS آمریکا (۲۰۲٬۲۴۸ نفر): HR مرگ در سیگاری‌های فعلی ۳٫۰ در زنان و ۲٫۸ در مردان؛ ترک در ۲۵ تا ۳۴، ۳۵ تا ۴۴ و ۴۵ تا ۵۴ سالگی حدود ۱۰، ۹ و ۶ سال عمر بیشتر [۳].
زمان کاهش خطر سرطان. کوهورت کره (۲٬۹۷۴٬۸۲۰ نفر، ۱۳٫۴ سال): ترک کامل در برابر ادامه، HR همه سرطان‌ها ۰٫۸۳، ریه ۰٫۵۸، کبد ۰٫۷۳، معده ۰٫۸۶ و کولورکتال ۰٫۸۰؛ خطر کلی در ۱۰ سال اول اندکی بالاتر از ادامه‌دهندگان بود و پس از ۱۵ سال یا بیشتر به ۵۰٪ آن‌ها رسید؛ HR سرطان ریه با ترک پیش از ۵۰ سالگی ۰٫۴۳ و پس از آن ۰٫۶۱ [۴]. فرامینگهام (سیگاری‌های سنگین با بیش از ۲۱٫۳ پاکت-سال): HR سرطان ریه در برابر هرگز سیگاری‌ها در کمتر از ۵ سال از ترک ۱۲٫۱۲، در ۱۵ تا ۲۴ سال ۵٫۸۸ و در ۲۵ سال یا بیشتر ۳٫۸۵؛ ۳۹٫۱٪ کاهش در برابر ادامه‌دهندگان در ۵ سال اول؛ ۴۰٫۸٪ سرطان‌های ریه سیگاری‌های سابق بیش از ۱۵ سال پس از ترک رخ داد [۵].
پس از تشخیص. متاآنالیز ۳۶ مطالعه (بیش از ۱۷ هزار بیمار): ترک در زمان تشخیص با بقای کلی بهتر (sHR ۰٫۷۱؛ ۰٫۶۵ تا ۰٫۷۸)، بقای بدون پیشرفت (۰٫۶۴) و بقای بدون عود (۰٫۵۹) همراه بود [۶].
دارو (کاکرین). وارنیکلین در برابر دارونما RR ۲٫۳۲ (۲٫۱۵ تا ۲٫۵۱؛ قطعیت بالا)، در برابر بوپروپیون ۱٫۳۶ و در برابر NRT تکی ۱٫۲۵؛ با NRT دوگانه تفاوت روشنی نداشت (۱٫۰۲)؛ سیتیزین در برابر دارونما ۱٫۳۰؛ عوارض جدی با وارنیکلین RR ۱٫۲۳ (۱٫۰۱ تا ۱٫۴۸) و بدون شواهد روشن افزایش عوارض عصبی-روانی (RR ۰٫۸۹؛ قطعیت پایین) [۸]. هر نوع NRT در برابر کنترل RR ۱٫۵۵ (۱٫۴۹ تا ۱٫۶۱) [۹]. USPSTF ۲۰۲۱: مداخله رفتاری و داروهای مورد تأیید FDA برای همه بزرگسالان غیرباردار (توصیه A) [۷].
دوز وارنیکلین (برچسب FDA). شروع یک هفته پیش از روز ترک (یا ترک بین روز ۸ تا ۳۵ درمان): ۰٫۵ میلی‌گرم یک بار در روز در روزهای ۱ تا ۳، ۰٫۵ میلی‌گرم دو بار در روز در روزهای ۴ تا ۷، سپس ۱ میلی‌گرم دو بار در روز تا پایان ۱۲ هفته؛ در ترک‌کنندگان موفق ۱۲ هفته دیگر توصیه می‌شود. بعد از غذا با یک لیوان آب. CrCl کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه: شروع با ۰٫۵ میلی‌گرم یک بار در روز و حداکثر ۰٫۵ میلی‌گرم دو بار در روز؛ همودیالیز: حداکثر ۰٫۵ میلی‌گرم یک بار در روز. تهوع ۳۰٪ در برابر ۱۰٪ دارونما. بیمار را از نظر علائم عصبی-روانی پایش کنید [۱۲].
سیگار الکترونیکی. کاکرین ۲۰۲۶ (۸۰ کارآزمایی، ۲۹٬۸۶۱ نفر): EC نیکوتین‌دار در برابر NRT RR ۱٫۶۱ (۱٫۲۳ تا ۲٫۱۲؛ قطعیت بالا)، حدود ۴ ترک اضافه در هر ۱۰۰ نفر؛ عوارض جدی مشابه؛ ایمنی بلندمدت نامعلوم و فقط محصولات تنظیم‌شده بررسی شده‌اند [۱۰]. USPSTF ۲۰۲۱ و گزارش Surgeon General ۲۰۲۰ شواهد را برای توصیه ناکافی دانسته‌اند [۱، ۷].
غربالگری. LDCT سالانه برای ۵۰ تا ۸۰ سال با ≥۲۰ پاکت-سال که هنوز می‌کشند یا کمتر از ۱۵ سال از ترکشان گذشته است (USPSTF ۲۰۲۱، درجه B) [۱۱].
شواهد علمی
شواهد علمی
۳ موردغربالگری سرطان ریه: بیانیه توصیه‌نامه گروه ضربت خدمات پیشگیرانه ایالات متحده
کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان ریه با غربالگری توسط سی‌تی‌اسکن کم‌دوز
کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان ریه با غربالگری سی‌تی‌اسکن حجمی در یک کارآزمایی تصادفی
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۱۲ منبعنمایش همه منابع، ۱ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷
- ۸
- ۹
- ۱۰
- ۱۱
- ۱۲
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/questions/quitting-smoking-cancer-risk/