پرسش و پاسخ

آیا رنگ مو باعث سرطان می‌شود؟

رنگ کردن مو در خانه و کار در آرایشگاه دو موضوع جدا هستند؛ آنچه مطالعه‌های بزرگ درباره سرطان سینه، مثانه و لنفوم نشان داده‌اند

به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵۴ دقیقه مطالعه۱۰ منبع علمی
نمایش برای:
پاسخ کوتاه

برای مصرف شخصی، شواهد فعلی افزایش روشنی در خطر سرطان نشان نمی‌دهد: آژانس بین‌المللی پژوهش سرطان رنگ کردن موی خود را «غیرقابل طبقه‌بندی» (گروه ۳) می‌داند [۱، ۲] و در مطالعه‌ای روی بیش از ۱۱۷ هزار پرستار آمریکایی در ۳۶ سال، رنگ موی دائمی خطر کلی سرطان یا مرگ از سرطان را بالا نبرد [۳]. اما کار طولانی آرایشگران با این مواد «احتمالاً سرطان‌زا» (گروه 2A) شمرده می‌شود [۱] و چند مطالعه، به‌ویژه درباره سرطان سینه، ارتباط کوچکی با رنگ دائمی و صاف‌کننده مو دیده‌اند که هنوز قطعی نیست [۳، ۴].

نکات کلیدی

  • رنگ کردن مو در خانه: در مطالعه‌های بزرگ، خطر کلی سرطان بیشتر نبود [۳] و برای سرطان مثانه هم ارتباطی دیده نشد [۶].
  • کار در آرایشگاه: مواجهه شغلی آرایشگران «احتمالاً سرطان‌زا» است و سرطان مثانه در آرایشگرانی که سال‌ها کار کرده‌اند کمی بیشتر بوده است [۱، ۵].
  • سرطان سینه: چند مطالعه ارتباط کوچکی با رنگ دائمی و صاف‌کننده مو نشان داده‌اند، به‌ویژه در زنان سیاه‌پوست؛ این یافته‌ها هنوز باید تأیید شوند [۳، ۴].
  • رنگ‌های امروزی تغییر کرده‌اند: چند ماده‌ای که در حیوانات سرطان‌زا بود، دهه‌ها پیش از فرمول رنگ‌ها حذف شد [۲، ۹].

رنگ مو چه موادی دارد و چه چیزی تغییر کرده است؟

رنگ‌های مو سه نوع اصلی دارند: دائمی، نیمه‌دائمی و موقت. بیشتر رنگ‌هایی که مصرف می‌شوند دائمی‌اند؛ این رنگ‌ها موادی دارند که با آب‌اکسیژنه واکنش می‌دهند و رنگ را درون تار مو می‌سازند [۲]. در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، سازندگان چند ماده را که در حیوانات سرطان‌زا بودند از فرمول رنگ‌ها حذف کردند [۲، ۹]. اینکه مواد فعلی سرطان‌زا هستند یا نه، معلوم نیست [۲].

مصرف در خانه یا کار در آرایشگاه؟

آرایشگران و سلمانی‌ها: آژانس بین‌المللی پژوهش سرطان مواجهه شغلی آن‌ها را «احتمالاً سرطان‌زا» (گروه 2A) می‌داند [۱، ۲]. در مرور ۴۲ مطالعه، خطر سرطان مثانه در آرایشگران کمی بیشتر بود و در کسانی که ۱۰ سال یا بیشتر کار کرده بودند، بیشتر [۵]. بخشی از این شواهد مربوط به سال‌هایی است که رنگ‌ها هنوز مواد قدیمی را داشتند [۵].

رنگ کردن موی خود: این آژانس آن را «غیرقابل طبقه‌بندی» (گروه ۳) می‌داند؛ یعنی شواهد برای قضاوت کافی نیست [۱، ۲].

مطالعه‌های بزرگ چه نشان دادند؟

  • بیش از ۱۱۷ هزار پرستار آمریکایی، ۳۶ سال پیگیری: کسانی که رنگ موی دائمی زده بودند، در کل بیشتر سرطان نگرفتند و بیشتر از سرطان نمی‌مردند. خطر بیشتر سرطان‌ها، از جمله مثانه، روده بزرگ، ریه، ملانوما و سرطان سینه هورمون‌مثبت، بیشتر نبود. اما با مصرف زیاد و طولانی، چند سرطان کمی بیشتر دیده شد: یک نوع سرطان پوست (کارسینوم سلول بازال)، بعضی سرطان‌های سینه هورمون‌منفی و سرطان تخمدان. پژوهشگران می‌گویند این یافته‌ها باید بیشتر بررسی شوند [۳].
  • حدود ۴۷ هزار زن که خواهرشان سرطان سینه داشت: رنگ موی دائمی در زنان سیاه‌پوست با خطر بیشتر سرطان سینه همراه بود؛ در زنان سفیدپوست افزایش خیلی کم و نامطمئن بود. هرچه صاف‌کننده مو بیشتر استفاده شده بود، خطر سرطان سینه بیشتر بود [۴].
  • سرطان مثانه: در مرور ۱۷ مطالعه، رنگ کردن موی خود خطر سرطان مثانه را بالا نبرد [۶].
  • لنفوم: در یک مطالعه بزرگ از چند کشور، خطر کمی بالاتر عمدتاً در زنانی دیده شد که پیش از ۱۹۸۰، یعنی با فرمول‌های قدیمی، رنگ مو را شروع کرده بودند [۷].

چه کنم؟ رنگ را درست و با احتیاط استفاده کنید

اگر موهایتان را رنگ می‌کنید، لازم نیست نگران باشید یا ناگهان کنار بگذارید. یک کار ساده کافی است: دستور مصرف را دقیق اجرا کنید. سازمان غذا و داروی آمریکا این نکته‌ها را توصیه می‌کند [۹]:

  1. ۱

    هر بار آزمایش حساسیت پوست بگیرید

    پیش از هر بار رنگ کردن، کمی از رنگ را روی پوست امتحان کنید [۹].

  2. ۲

    دستکش بپوشید

    هنگام زدن رنگ دستکش بپوشید؛ این نکته برای آرایشگران که هر روز با رنگ کار می‌کنند مهم‌تر است [۹].

  3. ۳

    زمان را رعایت کنید و خوب بشویید

    رنگ را بیشتر از زمانی که در دستور آمده روی مو نگه ندارید و پس از آن پوست سر را خوب با آب بشویید [۹].

  4. ۴

    ابرو و مژه را رنگ نکنید

    رنگ مو را از چشم دور نگه دارید و آن را برای ابرو و مژه به کار نبرید. اگر پوست سر زخم، التهاب یا آفتاب‌سوختگی دارد، رنگ یا صاف‌کننده نزنید [۹].

اگر می‌خواهید احتیاط بیشتری کنید

کم کردن دفعات رنگ دائمی و صاف‌کننده‌های شیمیایی مو منطقی است، چون در مطالعه‌ها ارتباط‌های کوچک بیشتر با مصرف زیاد و مکرر دیده شد [۳، ۴]. برای پیشگیری از سرطان سینه، کارهای ثابت‌شده‌تر را هم ببینید: آیا می‌توان از سرطان پیشگیری کرد؟ و ماموگرافی را از چه سنی باید انجام داد؟

پرسش‌های متداول

رنگ موی تیره خطرناک‌تر از رنگ روشن است؟

در بعضی مطالعه‌ها ارتباط‌های کوچک بیشتر با رنگ‌های تیره دیده شد، مثلاً برای یک نوع لنفوم [۷]؛ ولی در مرور مطالعه‌های سرطان مثانه، این ارتباط قطعی نبود [۶].

صاف‌کننده‌های شیمیایی مو چطور؟

در یک مطالعه روی حدود ۳۴ هزار زن، استفاده از صاف‌کننده مو با سرطان رحم بیشتر همراه بود، به‌ویژه وقتی بیش از ۴ بار در سال استفاده می‌شد؛ رنگ مو چنین ارتباطی نداشت. این نخستین مطالعه درباره این موضوع بود و باید تکرار شود [۸].

رنگ مو باعث سرطان خون یا لنفوم می‌شود؟

در مطالعه پرستاران، خطر کلی سرطان‌های خون بیشتر نبود [۳]. در یک مطالعه بزرگ، افزایش کوچک لنفوم عمدتاً در زنانی دیده شد که پیش از ۱۹۸۰ رنگ را شروع کرده بودند [۷] و مرور ۲۰ مطالعه ارتباط کوچک و نامطمئنی نشان داد [۲].

برای مردانی که موی خود را رنگ می‌کنند هم همین‌طور است؟

بیشتر مطالعه‌ها روی زنان بوده است. در مرور مطالعه‌های سرطان مثانه، رنگ کردن مو در مردان هم خطر را بالا نبرد [۶].

آرایشگر هستم؛ چه کنم؟

مواجهه شغلی آرایشگران «احتمالاً سرطان‌زا» است [۱]. هنگام کار با رنگ همیشه دستکش بپوشید [۹] و سیگار نکشید؛ حدود نیمی از سرطان‌های مثانه به سیگار مربوط است و در سیگاری‌ها خطر آن حدود چهار برابر است [۱۰]. اگر خون در ادرار دیدید، به پزشک مراجعه کنید (علائم سرطان مثانه).

ویژه پزشکان

نکات برای پزشکان (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکانIARC (مونوگراف ۹۹، ۲۰۰۸).
ویژه پزشکان

IARC (مونوگراف ۹۹، ۲۰۰۸). مواجهه شغلی آرایشگر یا سلمانی: گروه 2A؛ مصرف شخصی رنگ مو: گروه ۳ [۱، ۲].

Nurses’ Health Study (Zhang، BMJ ۲۰۲۰). ۱۱۷٬۲۰۰ زن، ۳۶ سال: HR سرطان‌های جامد ۰٫۹۸ (۰٫۹۶ تا ۱٫۰۱)، سرطان‌های خون ۱٫۰۰ (۰٫۹۱ تا ۱٫۱۰) و مرگ سرطانی ۰٫۹۶ (۰٫۹۱ تا ۱٫۰۲). BCC ‏۱٫۰۵ (۱٫۰۲ تا ۱٫۰۸). دوز تجمعی با سرطان سینه ER منفی، PR منفی و گیرنده هورمونی منفی و با سرطان تخمدان رابطه مثبت داشت؛ لنفوم هوچکین فقط در زنان با موی طبیعی تیره بیشتر بود (۷۰ مورد) [۳].

Sister Study (Eberle، Int J Cancer ۲۰۲۰). ۴۶٬۷۰۹ زن ۳۵ تا ۷۴ ساله با خواهر مبتلا، میانگین ۸٫۳ سال، ۲۷۹۴ سرطان سینه؛ مصرف ۱۲ ماه پیش از ورود پرسیده شد. رنگ دائمی: HR ‏۱٫۴۵ (۱٫۱۰ تا ۱٫۹۰) در زنان سیاه‌پوست و ۱٫۰۷ (۰٫۹۹ تا ۱٫۱۶) در زنان سفیدپوست؛ صاف‌کننده ۱٫۱۸ (۰٫۹۹ تا ۱٫۴۱) با روند معنی‌دار بر حسب دفعات (P برای روند ۰٫۰۲) [۴]. در همین کوهورت، صاف‌کننده با سرطان رحم: HR ‏۱٫۸۰ (۱٫۱۲ تا ۲٫۸۸) و با بیش از ۴ بار در سال ۲٫۵۵ (۱٫۴۶ تا ۴٫۴۵) [۸].

مثانه. آرایشگران (۴۲ مطالعه): SRR ‏۱٫۳۰ (۱٫۱۵ تا ۱٫۴۸) و با اشتغال ≥۱۰ سال ۱٫۷۰ (۱٫۰۱ تا ۲٫۸۸)؛ با تعدیل برای سیگار ۱٫۳۵ (۱٫۱۳ تا ۱٫۶۱) [۵]. مصرف شخصی (۱۷ مطالعه): RR ‏۰٫۹۳ (۰٫۸۲ تا ۱٫۰۵)؛ رنگ دائمی ۰٫۹۲ (۰٫۷۷ تا ۱٫۰۹)؛ رنگ تیره ۱٫۲۹ (۰٫۹۸ تا ۱٫۷۱) [۶].

لنفوم (InterLymph). ۴۴۶۱ مورد NHL و ۵۷۹۹ شاهد: شروع پیش از ۱۹۸۰ OR ‏۱٫۳ (۱٫۱ تا ۱٫۴)، به‌ویژه لنفوم فولیکولار ۱٫۴ (۱٫۱ تا ۱٫۹) و CLL/SLL ‏۱٫۵ (۱٫۱ تا ۲٫۰)؛ پس از ۱۹۸۰ فقط لنفوم فولیکولار با رنگ تیره ۱٫۵ (۱٫۱ تا ۲٫۰) [۷].

در عمل. شواهدی بر علیت در مصرف شخصی وجود ندارد؛ ارتباط‌ها کوچک و در زیرگروه‌ها هستند و نیاز به تأیید دارند [۳، ۴]. برای آرایشگران دستکش را توصیه کنید [۹] و چون سیگار حدود نیمی از سرطان‌های مثانه را توضیح می‌دهد (NIH-AARP: HR سیگاری فعلی ۴٫۰۶)، ترک سیگار را [۱۰].

منابع علمی

۱۰ منبع
نمایش همه منابع، ۱ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Carcinogenicity of some aromatic amines, organic dyes, and related exposuresBaan R, Straif K, Grosse Y, et al.; WHO International Agency for Research on Cancer Monograph Working Group · Lancet Oncol · 2008;9:322-323
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  2. ۲
    Hair Dyes and Cancer RiskNational Cancer Institute · cancer.gov · 2022
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  3. ۳
    Personal use of permanent hair dyes and cancer risk and mortality in US women: prospective cohort studyZhang Y, Birmann BM, Han J, et al · BMJ · 2020;370:m2942
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  4. ۴
    Hair dye and chemical straightener use and breast cancer risk in a large US population of black and white womenEberle CE, Sandler DP, Taylor KW, et al · Int J Cancer · 2020;147:383-391
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  5. ۵
    Bladder cancer among hairdressers: a meta-analysisHarling M, Schablon A, Schedlbauer G, et al · Occup Environ Med · 2010;67:351-8
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  6. ۶
    Personal hair dye use and bladder cancer: a meta-analysisTurati F, Pelucchi C, Galeone C, et al · Ann Epidemiol · 2014;24:151-9
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  7. ۷
    Personal use of hair dye and the risk of certain subtypes of non-Hodgkin lymphomaZhang Y, Sanjose SD, Bracci PM, et al · Am J Epidemiol · 2008;167:1321-31
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  8. ۸
    Use of Straighteners and Other Hair Products and Incident Uterine CancerChang CJ, O'Brien KM, Keil AP, et al · J Natl Cancer Inst · 2022;114:1636-1645
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  9. ۹
    Hair DyesU.S. Food and Drug Administration · fda.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  10. ۱۰
    Association between smoking and risk of bladder cancer among men and womenFreedman ND, Silverman DT, Hollenbeck AR, et al · JAMA · 2011;306:737-45

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.