پرسش و پاسخ

ندول تیروئید و TIRADS: کی خطرناک است؟

ندول تیروئید چیست، امتیاز TIRADS در سونوگرافی (مثل TIRADS 3، TIRADS 4 و TIRADS 5) چه می‌گوید، کلسیفیکاسیون یعنی چه، کی نمونه‌برداری لازم است و جواب بتسدا ۱ تا ۶ چه معنایی دارد

به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵۹ دقیقه مطالعه۷ منبع علمی
نمایش برای:
پاسخ کوتاه

ندول تیروئید یک گره یا توده کوچک در غده تیروئید است. خیلی شایع است: تا ۶ نفر از هر ۱۰ بزرگسال ندول دارند و از هر ۱۰۰ ندول فقط حدود ۱ تا ۵ مورد سرطانی است [۲]. TIRADS امتیازی است که رادیولوژیست از روی شکل ندول در سونوگرافی می‌دهد؛ هرچه عدد بالاتر باشد، احتمال سرطان بیشتر است، ولی حتی در TIRADS 4 بیشتر ندول‌ها خوش‌خیم‌اند [۱، ۲]. اینکه نمونه‌برداری لازم است یا پیگیری با سونوگرافی کافی است، به عدد TIRADS و اندازه ندول با هم بستگی دارد [۱].

نکات کلیدی

  • ندول تیروئید خیلی شایع است و بیشترش سرطان نیست [۲، ۶].
  • TIRADS از ۱ تا ۵ است: ۱ و ۲ یعنی خوش‌خیم یا غیرمشکوک؛ ۵ یعنی بیشترین شک. ولی TIRADS تشخیص نیست، فقط می‌گوید کدام ندول بررسی بیشتری لازم دارد [۱، ۲].
  • اندازه هم مهم است: در سیستم آمریکایی، ندول TIRADS 4 از ۱٫۵ سانتی‌متر و ندول TIRADS 5 از ۱ سانتی‌متر به بالا نمونه‌برداری می‌شود؛ ندول‌های کوچک‌تر پیگیری می‌شوند [۱].
  • جواب نمونه‌برداری در ۶ گروه بتسدا گزارش می‌شود: بتسدا ۲ یعنی خوش‌خیم و بتسدا ۶ یعنی سرطانی [۴].
  • جواب «نامشخص» (بتسدا ۳ و ۴) شایع است، از هر ۱۰ نمونه‌برداری حدود ۲ تا ۳ مورد؛ بعد از آن نمونه‌برداری تکرار می‌شود، یا آزمایش ژنی یا جراحی برای تشخیص انجام می‌شود [۵، ۲].
  • حتی اگر ندول سرطانی باشد، بیشتر سرطان‌های تیروئید نتیجه درمان بسیار خوبی دارند [۶، ۷].

ندول تیروئید چیست؟ ندول تیروئید خطرناکه؟

تیروئید غده‌ای پروانه‌ای‌شکل جلوی گردن است که هورمون تیروئید را می‌سازد. ندول یک گره یا توده در این غده است؛ ممکن است توپر باشد، پر از مایع باشد (کیست) یا هر دو [۱].

ندول تیروئید خیلی شایع است. با لمس گردن فقط در تعداد کمی پیدا می‌شود (حدود ۵ زن از هر ۱۰۰ و ۱ مرد از هر ۱۰۰)، ولی سونوگرافی در بخش بزرگی از افراد ندول نشان می‌دهد [۳]؛ تا ۶ نفر از هر ۱۰ بزرگسال یک یا چند ندول دارند [۲]. بسیاری از ندول‌ها اتفاقی، در تصویربرداری‌هایی که برای کار دیگری انجام شده، پیدا می‌شوند [۵].

بیشتر ندول‌ها سرطان نیستند. از هر ۱۰۰ ندولی که در افراد عادی پیدا می‌شود، معمولاً فقط ۱ تا ۵ مورد سرطانی است [۲]. این احتمال به سن، جنس، سابقه پرتو به گردن و سابقه خانوادگی بستگی دارد [۳]. تعداد کمی از ندول‌ها هم آن‌قدر بزرگ می‌شوند که در گردن فشار بیاورند، یا هورمون اضافه بسازند؛ هر کدام حدود یک مورد از هر ۲۰ ندول [۵].

نمودار محل غده تیروئید در جلوی گردن (تصویر در اندازه کامل، در زبانه جدید)
تیروئید غده‌ای پروانه‌ای‌شکل در جلوی گردن، زیر سیب آدم و روی نای است. ندول یک گره یا توده در همین غده است.تصویر: Cancer Research UK · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons (adapted: Persian labels)

TIRADS چیست؟ امتیاز ندول در سونوگرافی تیروئید

TIRADS یک روش امتیازدهی است که رادیولوژیست با آن، از روی شکل ندول در سونوگرافی، احتمال سرطانی بودنش را می‌سنجد تا معلوم شود کدام ندول نمونه‌برداری لازم دارد و کدام فقط پیگیری [۱]. در رایج‌ترین سیستم (سیستم کالج رادیولوژی آمریکا)، پنج ویژگی ندول نگاه می‌شود و هر کدام ۰ تا ۳ امتیاز می‌گیرد؛ جمع امتیازها سطح TIRADS را تعیین می‌کند [۱]. واژه‌هایی که در جدول پایین در پرانتز آمده‌اند، همان‌هایی‌اند که معمولاً در گزارش سونوگرافی نوشته می‌شوند.

ویژگی‌های ندول در سونوگرافی و امتیاز هر کدام (سیستم آمریکایی)
ویژگیکم‌خطرترپرخطرتر
ترکیب ندول (composition)کیستی یا تقریباً کاملاً کیستی (cystic)، یا اسفنجی (spongiform): ۰ امتیاز [۱]مخلوط کیستی و توپر (mixed): ۱ امتیاز؛ توپر یا تقریباً توپر (solid): ۲ امتیاز [۱]
روشنی ندول در تصویر (echogenicity)بی‌اکو، مثل مایع (anechoic): ۰ امتیاز؛ هم‌رنگ یا روشن‌تر از بافت تیروئید (isoechoic یا hyperechoic): ۱ امتیاز [۱]تیره‌تر از تیروئید (hypoechoic): ۲ امتیاز؛ خیلی تیره (very hypoechoic): ۳ امتیاز [۱]
شکل (shape)پهنایش بیشتر از بلندی است (wider-than-tall): ۰ امتیاز [۱]بلندی‌اش بیشتر از پهناست (taller-than-wide): ۳ امتیاز [۱]
لبه (margin)صاف (smooth) یا نامشخص (ill-defined): ۰ امتیاز [۱]ناصاف یا دندانه‌دار (lobulated یا irregular): ۲ امتیاز؛ بیرون زدن از تیروئید (extrathyroidal extension): ۳ امتیاز [۱]
نقطه‌های روشن، از جمله کلسیفیکاسیون (echogenic foci)هیچ، یا آرتیفکت دنباله‌دار بزرگ (large comet-tail): ۰ امتیاز [۱]کلسیفیکاسیون درشت (macrocalcification): ۱؛ کلسیفیکاسیون دور ندول (rim): ۲؛ نقطه‌های ریز روشن (punctate echogenic foci): ۳ امتیاز [۱]

از هر ردیف یک گزینه انتخاب می‌شود، جز نقطه‌های روشن که امتیاز همه انواع موجود با هم جمع می‌شود [۱].

TIRADS 3، TIRADS 4 و TIRADS 5 چیست؟ ندول مشکوک کی نمونه‌برداری می‌شود؟

سطح TIRADS و اینکه ندول در چه اندازه‌ای نمونه‌برداری یا پیگیری می‌شود (سیستم آمریکایی)
سطحجمع امتیازیعنینمونه‌برداری اگر ندولپیگیری با سونوگرافی اگر ندول
TIRADS 1 (TR1)۰خوش‌خیملازم نیستلازم نیست [۱]
TIRADS 2 (TR2)۲مشکوک نیستلازم نیستلازم نیست [۱]
TIRADS 3 (TR3)۳کمی مشکوک۲٫۵ سانتی‌متر یا بزرگ‌تر۱٫۵ سانتی‌متر یا بزرگ‌تر [۱]
TIRADS 4 (TR4)۴ تا ۶مشکوکِ متوسط۱٫۵ سانتی‌متر یا بزرگ‌تر۱ سانتی‌متر یا بزرگ‌تر [۱]
TIRADS 5 (TR5)۷ یا بیشترخیلی مشکوک۱ سانتی‌متر یا بزرگ‌ترنیم سانتی‌متر یا بزرگ‌تر [۱]

رهنمود اروپایی و انجمن تیروئید آمریکا اندازه‌های کمی متفاوتی دارند [۲، ۳]. تصمیم نهایی را پزشک با در نظر گرفتن شرایط شما می‌گیرد.

TIRADS 1 و TIRADS 2 یعنی چه؟ ندول خوش‌خیم یا غیرمشکوک است و نمونه‌برداری لازم ندارد [۱]. مثلاً کیست ساده (پر از مایع) امتیاز صفر می‌گیرد [۱].

TIRADS 3 یعنی چه؟ ندول کمی مشکوک است. در سیستم اروپایی، از هر ۱۰۰ ندول این دسته فقط ۲ تا ۴ مورد سرطانی است [۲]. نمونه‌برداری فقط در ندول‌های بزرگ (در سیستم آمریکایی ۲٫۵ سانتی‌متر یا بیشتر) لازم است [۱].

TIRADS 4 یعنی چه؟ ندول مشکوکِ متوسط است. در سیستم اروپایی، از هر ۱۰۰ ندول این دسته ۶ تا ۱۷ مورد سرطانی است؛ یعنی بیشتر ندول‌های TIRADS 4 هم خوش‌خیم‌اند [۲]. در سیستم آمریکایی از ۱٫۵ سانتی‌متر به بالا نمونه‌برداری می‌شود [۱]؛ ندول کوچک‌تر با سونوگرافی پیگیری می‌شود و رهنمود اروپایی سونوگرافی یک سال بعد را پیشنهاد می‌کند [۲].

TIRADS 5 یعنی چه؟ ندول خیلی مشکوک است. در سیستم اروپایی، از هر ۱۰ ندول این دسته حدود ۳ تا ۹ مورد سرطانی است [۲]. از ۱ سانتی‌متر به بالا نمونه‌برداری می‌شود [۱]. ندول کوچک‌تر را رهنمود اروپایی هر ۶ تا ۱۲ ماه با سونوگرافی پیگیری می‌کند، مگر اینکه غده لنفاوی گردن مشکوک باشد، ندول ممکن است از تیروئید بیرون زده باشد یا نزدیک نای یا عصب صدا باشد؛ در این حالت نمونه‌برداری پیشنهاد می‌شود [۲].

گزارش شما با کدام سیستم نوشته شده است؟

چند سیستم TIRADS وجود دارد، مثل سیستم آمریکایی و سیستم اروپایی، و هیچ‌کدام همیشه بهتر از بقیه نبوده است [۲]. عددها در همه سیستم‌ها یک معنا ندارند و گاهی دسته ۴ با حرف (مثل 4a یا 4b) نوشته می‌شود. پس جواب سونوگرافی را همراه پزشک خودتان بخوانید.

ندول تیروئید با کلسیفیکاسیون: خطرناک است؟

کلسیفیکاسیون یعنی رسوب کلسیم، که در سونوگرافی به شکل نقطه‌های روشن دیده می‌شود. نوع آن مهم است [۱]:

  • نقطه‌های ریز روشن (در گزارش‌ها «میکروکلسیفیکاسیون» یا punctate echogenic foci): بیشترین امتیاز را دارد (۳ امتیاز) و در سیستم اروپایی یکی از نشانه‌های شک بالاست [۱، ۲].
  • کلسیفیکاسیون دور ندول (rim یا peripheral): ۲ امتیاز [۱].
  • کلسیفیکاسیون درشت (macrocalcification): ۱ امتیاز [۱].

کلسیفیکاسیون به‌تنهایی به معنای سرطان نیست؛ امتیاز آن با بقیه ویژگی‌های ندول جمع می‌شود و سطح TIRADS را می‌سازد [۱].

نمونه‌برداری با سوزن (FNA) و جواب بتسدا ۱ تا ۶

پیش از هر چیز، پزشک آزمایش خون TSH (هورمونی که تیروئید را تحریک می‌کند) می‌خواهد [۲، ۳]. اگر TSH پایین باشد، اسکن تیروئید انجام می‌شود تا معلوم شود ندول «داغ» (پرکار) است یا نه؛ ندول داغ به‌ندرت سرطانی است و نمونه‌برداری نمی‌شود [۲].

اگر نمونه‌برداری لازم باشد، با یک سوزن نازک که از راه پوست وارد تیروئید می‌شود، کمی از بافت ندول برداشته می‌شود [۶]. آسیب‌شناس جواب را در یکی از ۶ گروه بتسدا گزارش می‌کند و هر گروه احتمال سرطان مشخصی دارد [۴].

جواب نمونه‌برداری با سوزن (سیستم بتسدا ۲۰۲۳) به زبان ساده
گروهناماحتمال سرطانقدم بعدی معمول
بتسدا ۱ناکافی (nondiagnostic)حدود ۱ از هر ۸ [۴]تکرار نمونه‌برداری [۲، ۴]
بتسدا ۲خوش‌خیم (benign)حدود ۱ از هر ۲۵ [۴]پیگیری با سونوگرافی؛ در رهنمود اروپایی معمولاً ۳ تا ۵ سال بعد [۲، ۴]
بتسدا ۳تغییرات نامشخص (AUS)حدود ۱ از هر ۵ [۴]تکرار نمونه‌برداری؛ گاهی آزمایش ژنی، پیگیری یا جراحی [۲، ۴]
بتسدا ۴تومور فولیکولار (follicular neoplasm)حدود ۱ از هر ۳ [۴]معمولاً جراحی برای تشخیص (برداشتن نیمی از تیروئید)؛ گاهی آزمایش ژنی [۲، ۴]
بتسدا ۵مشکوک به سرطان (suspicious)حدود ۳ از هر ۴ [۴]معمولاً جراحی [۲، ۴]
بتسدا ۶سرطانی (malignant)تقریباً همه [۴]جراحی؛ در بعضی سرطان‌های خیلی کوچک، پیگیری منظم [۲، ۴]

تصمیم همیشه با در نظر گرفتن سونوگرافی، اندازه ندول و شرایط شما گرفته می‌شود.

بتسدا ۳ و ۴: جواب «نامشخص» یعنی چه و بعدش چه می‌شود؟

از هر ۱۰ نمونه‌برداری تیروئید، حدود ۲ تا ۳ مورد جواب «نامشخص» می‌گیرد [۵]؛ یعنی سلول‌ها نه کاملاً عادی‌اند و نه آشکارا سرطانی. بیشتر این ندول‌ها هم سرطان نیستند: در بتسدا ۳ حدود یک نفر از هر ۵ و در بتسدا ۴ حدود یک نفر از هر ۳ سرطان دارد [۴].

راه‌های بعدی [۲، ۴، ۵]:

  • تکرار نمونه‌برداری: در بتسدا ۳، رهنمود اروپایی تکرار نمونه‌برداری را پیشنهاد می‌کند [۲].
  • آزمایش ژنی (مولکولی) روی نمونه: در جواب‌های نامشخص به تصمیم کمک می‌کند [۵، ۲].
  • پیگیری منظم: اگر جواب بتسدا ۳ دوباره تکرار شد، پیگیری منظم هم یکی از راه‌هاست [۲].
  • جراحی برای تشخیص: برداشتن نیمی از تیروئید تا کل ندول زیر میکروسکوپ بررسی شود؛ در بتسدا ۴ معمولاً جراحی پیشنهاد می‌شود [۲، ۴].

کی جراحی، کی پیگیری؟

  • ندول خوش‌خیم (بتسدا ۲): معمولاً فقط پیگیری با سونوگرافی؛ رهنمود اروپایی سونوگرافی ۳ تا ۵ سال بعد را پیشنهاد می‌کند، ولی اگر ندول در سونوگرافی خیلی مشکوک (TIRADS 5) باشد، نمونه‌برداری تکرار می‌شود [۲].
  • ندول خوش‌خیمی که در گردن فشار می‌آورد: جراحی، یا درمان با گرما از راه پوست (سوزاندن ندول با سوزن) به‌جای جراحی [۲].
  • بزرگ شدن ندول در پیگیری: انجمن تیروئید آمریکا ندول را «بزرگ‌شده» می‌داند اگر دست‌کم دو اندازه آن یک‌پنجم (و حداقل ۲ میلی‌متر) بیشتر شود، یا حجمش بیش از نصف افزایش یابد [۳]. در این حالت پزشک درباره نمونه‌برداری دوباره تصمیم می‌گیرد.
  • مشکوک به سرطان یا سرطانی (بتسدا ۵ و ۶): معمولاً جراحی. در ندول‌های ۵ تا ۱۰ میلی‌متری که غده لنفاوی مشکوک ندارند و احتمال رشد به بیرون از تیروئید در آن‌ها نیست، پیگیری منظم یا درمان‌های کم‌تهاجمی (مثل درمان با گرما از راه پوست) هم ممکن است [۲]. درباره پیگیری سرطان‌های خیلی کوچک ببینید: پیگیری بدون جراحی فوری در تومورهای خیلی کوچک.

اگر جواب نمونه‌برداری سرطان بود، بدانید که بیشتر سرطان‌های تیروئید درمان می‌شوند [۶]: آیا سرطان تیروئید کشنده است؟ احتمال درمان سرطان تیروئید.

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

بیشتر ندول‌های تیروئید هیچ علامتی ندارند. این‌ها را بدون تأخیر به پزشک بگویید:

  • توده تازه در گردن، یا ندولی که بزرگ‌تر می‌شود [۶، ۳]
  • گرفتگی صدا که خوب نمی‌شود [۶]
  • سختی یا درد هنگام بلع [۶]
  • سختی نفس کشیدن [۶]

اگر در کودکی به سر و گردن پرتو گرفته‌اید یا در خانواده‌تان سرطان تیروئید هست، این را هم به پزشک بگویید؛ چون احتمال سرطان در ندول بیشتر است [۳، ۶].

تنگی نفس شدید یا ناتوانی در قورت دادن نیاز به مراجعه فوری دارد؛ با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

پرسش‌های متداول

ندول تیروئید بدخیم یعنی چه؟

بدخیم یعنی سرطانی، و خوش‌خیم یعنی سرطان نیست. بیشتر ندول‌های تیروئید خوش‌خیم‌اند [۲]. حتی اگر ندولی سرطانی باشد، بیشتر سرطان‌های تیروئید نتیجه درمان خیلی خوبی دارند [۷]. ببینید: آیا سرطان تیروئید کشنده است؟ و فرق تومور خوش‌خیم و بدخیم چیست؟

ندول کوچکم TIRADS 5 دارد (مثلاً ۶ میلی‌متر)؛ باید نمونه‌برداری شود؟

معمولاً نه. در سیستم آمریکایی، ندول TIRADS 5 از ۱ سانتی‌متر به بالا نمونه‌برداری و از نیم سانتی‌متر به بالا پیگیری می‌شود [۱]. رهنمود اروپایی برای ندول خیلی مشکوکِ کوچک‌تر از ۱ سانتی‌متر، سونوگرافی هر ۶ تا ۱۲ ماه را پیشنهاد می‌کند و نمونه‌برداری را وقتی پیشنهاد می‌کند که غده لنفاوی گردن مشکوک باشد، ندول ممکن است از تیروئید بیرون زده باشد یا نزدیک نای یا عصب صدا باشد [۲].

کیست تیروئید خطرناک است؟

کیست ساده که کاملاً یا تقریباً کاملاً پر از مایع است، در سیستم آمریکایی امتیاز صفر می‌گیرد و نمونه‌برداری لازم ندارد [۱]. ندولی که هم مایع و هم بخش توپر دارد، بر اساس بقیه ویژگی‌هایش امتیاز می‌گیرد [۱].

سونوگرافی تیروئید برای چکاپ لازم است؟

اگر هیچ علامتی ندارید، نه؛ کارگروه پیشگیری آمریکا غربالگری سرطان تیروئید را در بزرگسالان بدون علامت توصیه نمی‌کند، چون ضررهای پیدا کردن و درمان سرطان‌های بی‌خطر بیشتر از فایده آن است [۷]. اگر توده‌ای در گردن حس می‌کنید یا یکی از علائم بالا را دارید، به پزشک مراجعه کنید.

ندول داغ یعنی چه؟

ندول داغ (پرکار) ندولی است که خودش هورمون تیروئید می‌سازد و در اسکن تیروئید پررنگ‌تر از بقیه غده دیده می‌شود. وقتی TSH خون پایین است، اسکن برای پیدا کردن این ندول‌ها انجام می‌شود. ندول داغ به‌ندرت سرطانی است و نمونه‌برداری نمی‌شود [۲].

بتسدا ۳ یعنی سرطان دارم؟

نه لزوماً. بتسدا ۳ یعنی سلول‌ها «نامشخص»اند؛ از هر ۵ نفر با این جواب حدود ۱ نفر سرطان دارد [۴]. معمولاً نمونه‌برداری تکرار می‌شود و گاهی آزمایش ژنی یا جراحی برای تشخیص لازم است [۲].

نمونه‌برداری تیروئید باعث پخش شدن سرطان می‌شود؟

نمونه‌برداری با سوزن نازک راه اصلی تشخیص ندول مشکوک است [۶، ۲]. درباره این نگرانی بیشتر بخوانید: آیا نمونه‌برداری (بیوپسی) باعث پخش شدن سرطان می‌شود؟

ویژه پزشکان

معیارهای TIRADS، بتسدا و تصمیم‌گیری (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکانACR TI-RADS ‏(۲۰۱۷).
ویژه پزشکان

ACR TI-RADS ‏(۲۰۱۷). امتیاز: ترکیب (کیستی یا اسفنجی ۰، مخلوط ۱، توپر ۲)، اکوژنیسیته (بی‌اکو ۰، هیپر یا ایزواکو ۱، هیپواکو ۲، خیلی هیپواکو ۳)، شکل (wider-than-tall ‏۰، taller-than-wide ‏۳)، لبه (صاف یا نامشخص ۰، لوبوله یا نامنظم ۲، گسترش خارج تیروئیدی ۳) و کانون‌های اکوژن (هیچ یا comet-tail بزرگ ۰، ماکروکلسیفیکاسیون ۱، کلسیفیکاسیون محیطی ۲، کانون‌های نقطه‌ای ۳؛ همه موارد موجود جمع می‌شوند). TR1 ‏(۰ امتیاز) و TR2 ‏(۲ امتیاز): بدون FNA؛ TR3 ‏(۳): FNA از ۲٫۵ سانتی‌متر و پیگیری از ۱٫۵ سانتی‌متر؛ TR4 ‏(۴ تا ۶): FNA از ۱٫۵ و پیگیری از ۱ سانتی‌متر؛ TR5 ‏(۷ یا بیشتر): FNA از ۱ و پیگیری از ۰٫۵ سانتی‌متر [۱].

EU-TIRADS (ETA ۲۰۲۳). خطر بدخیمی: EU-TIRADS 2 ‏۰٪؛ ۳ (ایزو یا هیپراکو بدون ویژگی بسیار مشکوک) ۲ تا ۴٪؛ ۴ (هیپواکوی خفیف بدون ویژگی بسیار مشکوک) ۶ تا ۱۷٪؛ ۵ (دست‌کم یکی از: شکل نامنظم، لبه نامنظم، میکروکلسیفیکاسیون، هیپواکوی شدید) ۲۶ تا ۸۷٪. آستانه FNA: بیش از ۲۰، ۱۵ و ۱۰ میلی‌متر برای دسته‌های ۳، ۴ و ۵. پیگیری ندول‌هایی که FNA نمی‌شوند: EU-TIRADS 2 بیش از ۱۰ میلی‌متر و EU-TIRADS 3 بین ۱۰ و ۲۰ میلی‌متر هر ۳ تا ۵ سال؛ ۵ تا ۱۰ میلی‌متر بدون ارزیابی بیشتر؛ EU-TIRADS 4 کمتر از ۱۵ میلی‌متر یک سال بعد؛ EU-TIRADS 5 کمتر از ۱۰ میلی‌متر هر ۶ تا ۱۲ ماه. در ندول‌های EU-TIRADS 5 ‏۵ تا ۱۰ میلی‌متری، FNA در صورت غدد لنفاوی مشکوک، خطر گسترش خارج تیروئیدی یا محل نگران‌کننده (مثلاً نزدیک نای یا عصب راجعه حنجره) توصیه می‌شود. هیچ سیستمی به‌طور پایدار برتر نبوده و در اروپا EU-TIRADS ترجیح دارد [۲].

ATA ‏۲۰۱۵. شیوع ندول با سونوگرافی با وضوح بالا ۱۹ تا ۶۸٪ و با لمس حدود ۵٪ در زنان و ۱٪ در مردان؛ سرطان در ۷ تا ۱۵٪ ندول‌ها بسته به سن، جنس، سابقه پرتو و سابقه خانوادگی. الگوها: بسیار مشکوک (خطر بیش از ۷۰ تا ۹۰٪؛ FNA از ۱ سانتی‌متر)، مشکوک متوسط (۱۰ تا ۲۰٪؛ از ۱ سانتی‌متر)، کم‌شک (۵ تا ۱۰٪؛ از ۱٫۵ سانتی‌متر)، بسیار کم‌شک (کمتر از ۳٪؛ از ۲ سانتی‌متر یا پیگیری)، خوش‌خیم (کمتر از ۱٪؛ بدون FNA). TSH در ارزیابی اولیه اندازه‌گیری شود و در TSH پایین اسکن رادیونوکلئید انجام شود. رشد: افزایش ۲۰٪ در دست‌کم دو بعد با حداقل ۲ میلی‌متر، یا بیش از ۵۰٪ حجم [۳].

بتسدا ۲۰۲۳ (خطر بدخیمی میانگین و دامنه). I ناکافی ۱۳٪ (۵ تا ۲۰)؛ II خوش‌خیم ۴٪ (۲ تا ۷)؛ III ‏AUS ‏۲۲٪ (۱۳ تا ۳۰)؛ IV نئوپلاسم فولیکولار ۳۰٪ (۲۳ تا ۳۴)؛ V مشکوک به بدخیمی ۷۴٪ (۶۷ تا ۸۳)؛ VI بدخیم ۹۷٪ (۹۷ تا ۱۰۰). در ویرایش سوم، هر دسته یک نام واحد دارد و AUS بر پایه خطر و پروفایل مولکولی به دو زیرگروه ساده شده است [۴]. سیتولوژی نامشخص حدود ۲۰ تا ۳۰٪ همه FNAها را تشکیل می‌دهد و آزمون مولکولی فقط در موارد انتخاب‌شده، مانند سیتولوژی نامشخص، اندیکاسیون دارد [۵].

توصیه‌های ETA ۲۰۲۳ بر اساس سیتولوژی. بتسدا I: تکرار FNA؛ اگر باز ناکافی بود، بیوپسی سوزنی (CNB) و در EU-TIRADS 4 و ۵ یا آزمون مولکولی؛ سپس پیگیری یا جراحی. بتسدا II: در EU-TIRADS 3 و ۴ ارزیابی دوباره پس از ۳ تا ۵ سال و در EU-TIRADS 5 تکرار FNA. بتسدا III: تکرار FNA صرف‌نظر از دسته EU-TIRADS؛ اگر دوباره بتسدا III بود، در EU-TIRADS 3 ارزیابی دوباره ظرف یک سال، آزمون مولکولی یا جراحی، و در EU-TIRADS 4 و ۵ جراحی یا مراقبت فعال (و آزمون مولکولی در صورت دسترسی). بتسدا IV: پیشنهاد جراحی و آزمون مولکولی. بتسدا V و VI: توصیه به جراحی؛ در ندول‌های ۵ تا ۱۰ میلی‌متری بدون غده لنفاوی مشکوک یا خطر گسترش خارج تیروئیدی، مراقبت فعال یا درمان کم‌تهاجمی (MIT) در نظر گرفته شود. ندول‌های پرکار به‌ندرت بدخیم‌اند و FNA نمی‌شوند؛ اسکن در TSH پایین. اندازه‌گیری کلسی‌تونین در ندول‌هایی که قرار است جراحی یا MIT شوند و در سیتولوژی نامشخص یا نمای سونوگرافی مشکوک در نظر گرفته شود و در سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری یا MEN2 انجام شود (آستانه بیش از ۳۰ پیکوگرم بر میلی‌لیتر در زنان و بیش از ۳۴ در مردان). درمان حرارتی (TA) جایگزین جراحی در ندول‌های توپر خوش‌خیم علامت‌دار است [۲].

غربالگری. USPSTF ‏(۲۰۱۷، توصیه D) غربالگری سرطان تیروئید را در بزرگسالان بدون علامت توصیه نمی‌کند [۷].

انواع سرطان مرتبط

منابع علمی

۷ منبع
نمایش همه منابع، ۴ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    ACR Thyroid Imaging, Reporting and Data System (TI-RADS): White Paper of the ACR TI-RADS CommitteeTessler FN, Middleton WD, Grant EG, et al · J Am Coll Radiol · 2017;14:587-595
  2. ۲
    2023 European Thyroid Association Clinical Practice Guidelines for thyroid nodule managementDurante C, Hegedüs L, Czarniecka A, et al · Eur Thyroid J · 2023;12
  3. ۳
    2015 American Thyroid Association Management Guidelines for Adult Patients with Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer: The American Thyroid Association Guidelines Task Force on Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid CancerHaugen BR, Alexander EK, Bible KC, et al · Thyroid · 2016;26:1-133
  4. ۴
    The 2023 Bethesda System for Reporting Thyroid CytopathologyAli SZ, Baloch ZW, Cochand-Priollet B, et al · Thyroid · 2023;33:1039-1044
  5. ۵
    The Diagnosis and Management of Thyroid Nodules: A ReviewDurante C, Grani G, Lamartina L, et al · JAMA · 2018;319:914-924
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  6. ۶
    Thyroid Cancer Treatment (PDQ®)–Patient VersionNational Cancer Institute · cancer.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
  7. ۷
    Screening for Thyroid Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation StatementBibbins-Domingo K, Grossman DC, Curry SJ, et al · JAMA · 2017;317:1882-1887

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.