پرسش و پاسخ

آیا نمونه‌برداری (بیوپسی) باعث پخش شدن سرطان می‌شود؟

یک نگرانی رایج؛ آنچه شواهد درباره «کاشته شدن» سلول‌های تومور در مسیر سوزن می‌گوید

به‌روزرسانی: ۲۷ مهر ۱۴۰۵۱ دقیقه مطالعه۸ منبع علمی
پاسخ کوتاه

در عمل، خیر؛ احتمال اینکه نمونه‌برداری یا جراحی باعث پخش شدن سرطان به نقاط دیگر بدن شود بسیار کم است و پزشکان با روش‌های استاندارد از آن پیشگیری می‌کنند [۱]. «کاشته شدن» سلول‌های تومور در مسیر سوزن پدیده‌ای واقعی اما نادر است [۲]؛ برای نمونه، در یک مرور نظام‌مند، میزان آن پس از نمونه‌برداری از سرطان کبد ۲٫۷٪ برآورد شد [۶]. در بیشتر موارد، بدون نمونه‌برداری نمی‌توان از وجود سرطان مطمئن شد [۴]؛ بنابراین ترس از بیوپسی نباید باعث تأخیر در تشخیص و درمان شود.

نکات کلیدی

  • جراحان برای جلوگیری از پخش سلول‌های سرطانی از روش‌های استاندارد استفاده می‌کنند؛ مثلاً برای هر ناحیه ابزار جداگانه به کار می‌برند [۱].
  • نمونه‌برداری علاوه بر تأیید سرطان، اطلاعاتی مانند نوع تومور و جهش‌های ژنتیکی را فراهم می‌کند که درمان را تعیین می‌کنند [۴، ۵].

آنچه مطالعات درباره چند نوع نمونه‌برداری نشان داده‌اند

موقعیتیافتهنکته عملی
نمونه‌برداری سوزنی از سرطان کبد (HCC)در مرور نظام‌مند ۸ مطالعه، کاشته شدن در مسیر سوزن ۲٫۷٪ در کل یا ۰٫۹٪ در سال بود [۶]در بیمار مبتلا به سیروز، الگوی تصویری مشخص اغلب برای تشخیص کافی است و نمونه‌برداری فقط در موارد لازم انجام می‌شود [۷]
EUS-FNA در سرطان پانکراسدر ۲۰۳۴ بیمار جراحی‌شده، EUS-FNA با افزایش مرگ‌ومیر همراه نبود [۳]در مطالعه‌ای دیگر، با افزایش عود در معده یا صفاق همراه نبود [۸]
نمونه‌برداری‌های سوزنی در اندام‌های مختلفکاشته شدن نادر است، اما خطر آن بسته به اندام و روش متفاوت است [۲]روش نمونه‌برداری را تیم درمان بر اساس محل تومور و برنامه درمانی انتخاب می‌کند

چرا نمونه‌برداری اهمیت دارد؟

  1. ۱

    تأیید تشخیص

    آزمایش‌های خون و تصویربرداری به‌تنهایی سرطان را قطعی نمی‌کنند؛ در بیشتر موارد نمونه‌برداری لازم است [۴].

  2. ۲

    تعیین نوع تومور

    پاتولوژیست نوع و ویژگی‌های تومور را در گزارش پاتولوژی ثبت می‌کند که به انتخاب درمان کمک می‌کند [۴].

  3. ۳

    بررسی‌های مولکولی

    مثلاً در سرطان ریه غیرسلول‌کوچک پیشرفته، بررسی جهش‌هایی مانند EGFR و ALK روی بافت تومور درمان هدفمند را ممکن می‌کند [۵].

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

پیش از نمونه‌برداری، نگرانی‌های خود را با پزشک در میان بگذارید و بپرسید: چرا این نمونه‌برداری لازم است؟ چه روشی انتخاب شده و چرا؟ نتیجه آن چه تأثیری بر درمان دارد؟

پس از نمونه‌برداری، اگر تب ۳۸ درجه یا بیشتر، خون‌ریزی که بند نمی‌آید، درد شدید یا تنگی نفس داشتید، فوراً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.

پرسش‌های مرتبط

شنیده‌ام اگر تومور «باز شود» و هوا بخورد، سرطان پخش می‌شود؛ درست است؟

خیر. تماس با هوا باعث رشد سریع‌تر تومور یا پخش شدن سرطان نمی‌شود [۱].

آیا می‌توان بدون بیوپسی درمان را شروع کرد؟

در بیشتر سرطان‌ها خیر، چون نوع تومور و ویژگی‌های آن درمان را تعیین می‌کند [۴]. استثناهایی وجود دارد؛ مثلاً در سرطان کبد در زمینه سیروز، الگوی تصویری مشخص اغلب برای تشخیص کافی است [۷].

منابع علمی

۸ منبع
نمایش همه منابع، ۶ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Common Cancer Myths and MisconceptionsNational Cancer Institute · cancer.gov
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  2. ۲
    Tumour seeding following percutaneous needle biopsy: The real story!Robertson E, Baxter G · Clinical Radiology · 2011;66:1007-1014
    خلاصه و ترجمه فارسیDOI بازگشت به متن: ۱ ۲
  3. ۳
    Preoperative endoscopic ultrasound-guided fine needle aspiration does not impair survival of patients with resected pancreatic cancerNgamruengphong S, Swanson KM, Shah ND, Wallace MB · Gut · 2015;64:1105-1110
  4. ۴
    Tests and Procedures Used to Diagnose CancerNational Cancer Institute · cancer.gov
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  5. ۵
    Oncogene-addicted metastatic non-small-cell lung cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upHendriks LE, Kerr KM, Menis J, Mok TS, Nestle U, Passaro A, et al · Annals of Oncology · 2023;34:339-357
  6. ۶
    Needle track seeding following biopsy of liver lesions in the diagnosis of hepatocellular cancer: a systematic review and meta-analysisSilva MA, Hegab B, Hyde C, Guo B, Buckels JAC, Mirza DF · Gut · 2008;57:1592-1596
    خلاصه و ترجمه فارسیDOI بازگشت به متن: ۱ ۲
  7. ۷
    EASL Clinical Practice Guidelines on the management of hepatocellular carcinomaEuropean Association for the Study of the Liver · J Hepatol · 2025;82:315-374
  8. ۸
    Risk of gastric or peritoneal recurrence, and long-term outcomes, following pancreatic cancer resection with preoperative endosonographically guided fine needle aspirationNgamruengphong S, Xu C, Woodward T, Raimondo M, Stauffer J, Asbun H, et al · Endoscopy · 2013;45:619-626

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.