پرسش و پاسخ

آیا سرطان سینه درد دارد؟ درد سینه کی نگران‌کننده است؟

درد مربوط به قاعدگی و دردهای دیگر سینه، دردی که باید بررسی شود، آزمایش‌های لازم بر اساس سن و کارهایی که درد را کم می‌کنند

به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵۷ دقیقه مطالعه۱۲ منبع علمی
نمایش برای:
پاسخ کوتاه

سرطان سینه معمولاً درد ندارد. درد سینه بسیار شایع است و بیشتر وقت‌ها علت‌های بی‌خطری مثل تغییرات هورمونی پیش از قاعدگی یا کیست سینه دارد [۱، ۲]. وقتی درد تنها علامت است و معاینه طبیعی است، احتمال سرطان بسیار کم است [۳]. اما دردی که همراه توده، تغییر پوست یا نوک سینه، یا قرمزی و ورم سینه است، یا دردی که در یک نقطه می‌ماند و با قاعدگی رفت‌وآمد ندارد، باید به پزشک نشان داده شود [۳، ۷].

نکات کلیدی

  • درد سینه بسیار شایع است: تا ۸ نفر از هر ۱۰ زن در طول زندگی آن را تجربه می‌کنند و به‌ندرت به سرطان ربط دارد [۲].
  • سرطان سینه معمولاً درد ندارد. مهم‌تر از درد، توده یا سفتی تازه و تغییر پوست یا نوک سینه است [۱].
  • درد مربوط به قاعدگی، که در هر دو سینه است و پیش از قاعدگی بیشتر می‌شود، اگر معاینه طبیعی باشد معمولاً سونوگرافی یا ماموگرافی تازه لازم ندارد [۳، ۱۰].
  • دردی که در یک نقطه می‌ماند و به قاعدگی ربطی ندارد، باید بررسی شود: زیر ۳۰ سال با سونوگرافی و از ۳۰ سالگی با ماموگرافی، سونوگرافی یا هر دو [۳].
  • قرمزی، ورم و گرمی سینه که سریع پیدا شده، به‌ویژه اگر با درمان عفونت بهتر نشود، باید زود بررسی شود [۷، ۸].

درد سینه نشانه چیست؟

پزشکان درد سینه را بیشتر به سه گروه تقسیم می‌کنند [۱۰]:

  • درد مربوط به قاعدگی (درد چرخه‌ای): از هر ۳ مورد درد سینه، حدود ۲ مورد از این نوع است و بیشتر در دهه‌های ۲۰ و ۳۰ زندگی دیده می‌شود [۱۰]. معمولاً در هر دو سینه و در همه سینه پخش است و ممکن است به زیر بغل بزند [۱۰]. علت آن تغییرات هورمونی پیش از قاعدگی است [۱].
  • درد غیرچرخه‌ای: به قاعدگی ربطی ندارد، ممکن است در یک نقطه یا پخش باشد و بیشتر در دهه ۳۰ و ۴۰ زندگی دیده می‌شود [۱۰]. از علت‌های آن: بعضی داروها (مثل قرص ضدبارداری، هورمون‌درمانی، برخی داروهای اعصاب و روان و برخی داروهای قلبی)، ضربه به سینه، عفونت، کیست و توده‌های خوش‌خیم، و کشیدگی بافت نگه‌دارنده در سینه‌های بزرگ و سنگین [۱، ۱۰].
  • دردی که از جای دیگری می‌آید: گاهی درد از عضله‌ها و مفصل‌های دیواره قفسه سینه، یا از قلب، ریه یا معده است و فقط در سینه حس می‌شود [۱۰].

نوع درد به پزشک کمک می‌کند تصمیم بگیرد آیا تصویربرداری لازم است یا نه [۳]. اگر چند هفته یادداشت کنید درد کجاست و در چه روزهایی از ماه بیشتر می‌شود، توضیح دادن آن به پزشک ساده‌تر می‌شود.

کدام درد سینه معمولاً بی‌خطر است و کدام را باید به پزشک نشان داد؟
ویژگی دردمعمولاً نگران‌کننده نیستبه پزشک نشان دهید
رابطه با قاعدگیپیش از قاعدگی بیشتر می‌شود و بعد از آن کم می‌شود [۱، ۱۰]به قاعدگی ربطی ندارد و ادامه دارد [۳]
جای درددر هر دو سینه و پخش در همه سینه [۳، ۱۰]در یک نقطه مشخص، کوچک‌تر از یک‌چهارم سینه [۳]
روند دردکم یا خوب می‌شود؛ درد سینه بیشتر وقت‌ها خودبه‌خود بهتر می‌شود [۱۰]می‌ماند یا بیشتر می‌شود [۳]
همراه بابدون هیچ تغییر دیگری در سینه [۳]توده، تغییر پوست یا نوک سینه، ترشح، یا قرمزی و ورم سینه [۱، ۳، ۷]

این جدول فقط راهنماست و جای معاینه را نمی‌گیرد؛ اگر نگران هستید، به پزشک مراجعه کنید.

آیا سرطان سینه همراه با درد است؟ درد سرطان سینه چگونه است؟

بیشتر سرطان‌های سینه درد ندارند [۱]. وقتی درد تنها علامت است و معاینه طبیعی است، احتمال سرطان بسیار کم است [۳]:

  • در مطالعه‌ای روی نزدیک به ۱۰۰۰ زن که فقط در یک یا دو نقطه از سینه درد داشتند و علامت دیگری نداشتند، در بررسی اول فقط ۳ نفر در جای درد سرطان داشتند [۴].
  • در مطالعه‌ای دیگر روی بیش از ۶۰۰ زن که فقط درد سینه داشتند، در حدود ۴ سال پیگیری، کمتر از ۲ نفر از هر ۱۰۰ نفر در سینه دردناک سرطان گرفتند؛ بیشتر این سرطان‌ها ماه‌ها یا سال‌ها بعد از بررسی اول پیدا شدند [۵].

وقتی سرطان باعث درد می‌شود، درد معمولاً در یک نقطه است و ادامه پیدا می‌کند [۳]. برای همین، دردی که در یک نقطه می‌ماند، حتی اگر تصویربرداری اول طبیعی بوده، ارزش پیگیری دارد [۵].

سرطان سینه التهابی نوع کم‌یاب ولی مهمی از سرطان سینه است که می‌تواند با سنگینی، سوزش یا حساسیت سینه همراه باشد. در آن، پوست سینه در مدت کوتاهی صورتی، قرمز مایل به بنفش یا کبود می‌شود، مثل پوست پرتقال فرورفتگی‌های ریز پیدا می‌کند و سینه سریع بزرگ‌تر می‌شود؛ بیشتر وقت‌ها توده‌ای لمس نمی‌شود [۷]. علائم آن شبیه عفونت سینه است و گاهی با آن اشتباه گرفته می‌شود [۷، ۸].

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

بیشتر دردهای سینه بی‌خطرند. اما در این موارد منتظر نمانید و در چند روز آینده به پزشک مراجعه کنید:

  • توده یا سفتی تازه در سینه یا زیر بغل، با درد یا بدون درد [۹]
  • تغییر پوست سینه: قرمزی، ورم، فرورفتگی یا ظاهری شبیه پوست پرتقال [۱، ۷]
  • تغییر تازه نوک سینه، مثل فرورفتن آن یا ترشحی که شیر نیست، به‌ویژه فقط در یک طرف [۱، ۹]
  • دردی در یک نقطه مشخص که می‌ماند و با تمام شدن قاعدگی نمی‌رود [۳]
  • قرمزی، ورم و گرمی سینه که سریع پیدا شده، یا عفونت سینه‌ای که بعد از یک هفته آنتی‌بیوتیک بهتر نشده است [۷، ۸]

اگر درد قفسه سینه با تنگی نفس، عرق سرد، ضعف و سبکی سر، یا درد بازو، شانه، فک، گردن یا پشت همراه است، ممکن است مشکل قلبی باشد: فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید [۱۲].

برای درد سینه چه آزمایشی لازم است؟ سونوگرافی یا ماموگرافی؟

  1. ۱

    معاینه پزشک

    پزشک می‌پرسد درد کجاست، چه رابطه‌ای با قاعدگی دارد و چه داروهایی مصرف می‌کنید، و سینه‌ها و زیر بغل را معاینه می‌کند [۱۰].

  2. ۲

    درد مربوط به قاعدگی یا درد پخش در سینه

    اگر معاینه طبیعی است، تصویربرداری بیشتر از غربالگری معمول سن شما لازم نیست [۳، ۱۰]. ماموگرافی غربالگری را در سن مناسب انجام دهید: ماموگرافی را از چه سنی باید انجام داد؟

  3. ۳

    دردی که در یک نقطه می‌ماند

    زیر ۳۰ سال سونوگرافی همان نقطه؛ ۳۰ سال و بالاتر ماموگرافی، سونوگرافی یا هر دو [۳]. MRI برای بررسی درد سینه لازم نیست [۳].

  4. ۴

    جواب را بفهمید

    جواب تصویربرداری معمولاً با یک عدد به نام BI-RADS (بایردز) نوشته می‌شود؛ معنای هر عدد را در BI-RADS در سونوگرافی و ماموگرافی سینه یعنی چه؟ ببینید. بیشتر چیزهایی که در جای درد دیده می‌شوند، خوش‌خیم‌اند [۴]. درباره کیست و فیبروآدنوم ببینید توده هیپواکو، فیبروآدنوم و کیست سینه.

درد سینه را چطور کم کنم؟

  • خیالتان راحت باشد: برای بیشتر زنان، دانستن اینکه درد نشانه سرطان نیست، همراه چند تغییر ساده، درد را کم می‌کند [۱۰، ۱۱]. درد سینه بیشتر وقت‌ها خودبه‌خود بهتر می‌شود؛ دردی که به قاعدگی ربطی ندارد، در نزدیک به نیمی از زنان بدون درمان از بین می‌رود [۱۰].
  • سوتین هم‌اندازه و نگه‌دارنده: از هر ۱۰ زن، حدود ۷ نفر سوتینی می‌پوشند که اندازه‌شان نیست. سوتین مناسب کشش روی سینه را کم می‌کند، به‌ویژه در سینه‌های بزرگ، و بیشتر زنانی که اندازه سوتین را درست کردند بهتر شدند [۱۰، ۱۱].
  • ژل مسکن روی پوست: ژل‌های مسکن ضدالتهاب مثل ژل دیکلوفناک، که روی جای درد مالیده می‌شوند، اولین داروی پیشنهادی‌اند و در بیشتر زنان درد را کم کرده‌اند [۱۰، ۱۱].
  • قهوه و غذای چرب: در برخی مطالعه‌ها کم کردن قهوه و چربی غذا کمی کمک کرده است، ولی شواهد قطعی نیست [۱۰، ۱۱].
  • داروهای هورمونی: اگر درد پس از شروع قرص ضدبارداری یا هورمون‌درمانی شروع شده، با پزشک صحبت کنید؛ این داروها ممکن است علت درد باشند [۱۰]. دارو را خودتان قطع نکنید.
  • درد شدید و طولانی: برای درد شدیدی که با این کارها بهتر نشود، پزشک متخصص گاهی داروهای هورمونی مثل تاموکسیفن را برای مدت کوتاه تجویز می‌کند. این داروها عوارض دارند و فقط وقتی به کار می‌روند که روش‌های ساده‌تر جواب نداده باشد [۱۰، ۱۱].

پرسش‌های متداول

درد سینه قبل از پریود طبیعی است؟

بله، معمولاً. دردی که چند روز پیش از قاعدگی در هر دو سینه می‌آید و بعد کم می‌شود، شایع‌ترین نوع درد سینه است و به تغییرات هورمونی مربوط است [۱، ۱۰]. اگر معاینه طبیعی است، تصویربرداری تازه لازم ندارد [۳].

آیا توده سرطانی سینه درد دارد؟

بیشتر سرطان‌های سینه درد ندارند، پس بی‌درد بودن یک توده نشانه بی‌خطر بودن آن نیست [۱]. هر توده تازه را، با درد یا بدون درد، به پزشک نشان دهید [۹]: توده در سینه‌ام پیدا کرده‌ام؛ چه کنم؟

درد سینه چپ نشانه چیست؟ ممکن است از قلب باشد؟

درد یک سینه، چپ یا راست، ممکن است از خود سینه یا از عضله‌ها و مفصل‌های دیواره قفسه سینه باشد [۱۰]. ولی درد قلبی هم ممکن است در وسط یا سمت چپ قفسه سینه حس شود. اگر درد بیش از چند دقیقه طول می‌کشد، می‌رود و برمی‌گردد، یا با تنگی نفس، عرق سرد یا درد بازو و فک همراه است، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید [۱۲].

سوزش یا تیر کشیدن سینه نشانه سرطان است؟

معمولاً نه؛ درد و تیر کشیدن سینه بیشتر وقت‌ها علت بی‌خطری دارد [۱، ۲]. اما سوزش یا سنگینی سینه همراه قرمزی، ورم و گرمی که سریع پیدا شده، باید زود بررسی شود، چون می‌تواند از عفونت یا، به‌ندرت، از سرطان سینه التهابی باشد [۷].

ماموگرافی و سونوگرافی‌ام طبیعی بود، ولی درد ادامه دارد؛ چه کنم؟

جواب طبیعی تا حد زیادی خیال را راحت می‌کند: در یک مطالعه، تقریباً همه زنانی که ماموگرافی طبیعی داشتند، در آن زمان سرطان نداشتند [۵]. اما اگر درد در یک نقطه می‌ماند یا بیشتر می‌شود، یا تغییر تازه‌ای مثل توده پیدا شد، دوباره به پزشک مراجعه کنید؛ در همان مطالعه، بیشتر سرطان‌های کمی که پیدا شد، ماه‌ها یا سال‌ها بعد تشخیص داده شدند [۵].

سینه‌ام در دوران شیردهی قرمز، داغ و دردناک شده؛ چه کنم؟

این علائم می‌تواند از عفونت سینه (ماستیت) باشد و باید پزشک ببیند [۷]. اگر بعد از یک هفته درمان با آنتی‌بیوتیک بهتر نشدید، دوباره مراجعه کنید تا علت‌های دیگر، از جمله سرطان سینه التهابی که کم‌یاب است، بررسی شود [۸].

درد سینه بعد از یائسگی نگران‌کننده است؟

بعد از یائسگی هم بیشتر دردهای سینه بی‌خطرند؛ هورمون‌درمانی یائسگی یکی از علت‌های درد سینه است [۱۰]. دردی که در یک نقطه می‌ماند، با ماموگرافی و در صورت نیاز سونوگرافی بررسی می‌شود [۳]. درباره هورمون‌درمانی ببینید آیا هورمون‌درمانی یائسگی خطر سرطان سینه را بالا می‌برد؟

سوتین تنگ یا فنردار باعث درد سینه یا سرطان سینه می‌شود؟

سوتینی که اندازه نیست کشش روی سینه را بیشتر می‌کند و سوتین مناسب به بسیاری از زنان کمک کرده است [۱۰]. درباره سوتین و سرطان سینه ببینید آیا دئودورانت، ضدتعریق یا سوتین باعث سرطان سینه می‌شود؟

ویژه پزشکان

نکات برای پزشکان (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکانACR Appropriateness Criteria، Breast Pain (۲۰۱۸).
ویژه پزشکان

ACR Appropriateness Criteria، Breast Pain (۲۰۱۸). درد سینه بدون یافته بالینی مشکوک همراه (مثل توده یا ترشح نوک سینه) ارتباط بسیار کمی با بدخیمی دارد (۰ تا ۳٫۰٪)؛ درد مرتبط با بدخیمی بیشتر کانونی (کمتر از یک ربع سینه) و پایدار است. درد بدون اهمیت بالینی (غیرکانونی [بیش از یک ربع]، منتشر یا چرخه‌ای) تصویربرداری فراتر از غربالگری معمول لازم ندارد. درد با اهمیت بالینی (کانونی و غیرچرخه‌ای): زیر ۳۰ سال سونوگرافی «معمولاً مناسب» و روش‌های دیگر «معمولاً نامناسب»؛ ۳۰ تا ۳۹ سال و ۴۰ سال و بالاتر سونوگرافی، ماموگرافی تشخیصی و DBT همگی «معمولاً مناسب»؛ MRI و MBI «معمولاً نامناسب» [۳]. نسخه ۲۰۱۷: تا ۸۰٪ زنان در طول زندگی درد سینه را تجربه می‌کنند [۲].

بازده سرطان در درد کانونی. Owen ۲۰۱۹: ۹۴۴ زن با یک یا دو کانون درد و بدون علامت دیگر؛ ۱۱۳ یافته در محل درد (۱۰۳ خوش‌خیم یا احتمالاً خوش‌خیم)؛ ۱۲ نمونه‌برداری با ۳ بدخیمی (ILC، IDC و DCIS) که هر سه در ماموگرافی دیده شدند و ۲ مورد معادل سونوگرافی داشتند؛ ۴ سرطان اتفاقی دور از محل درد در ارزیابی اول؛ در پیگیری ۹ سرطان در محل درد و ۱۳ سرطان اتفاقی. نتیجه‌گیری نویسندگان: در زنان ۴۰ سال و بالاتر با درد کانونی، بدون یافته بالینی دیگر و با ماموگرافی منفی، می‌توان سونوگرافی هدفمند را انجام نداد [۴]. Leddy ۲۰۱۳: ۲۵۷ بیمار با درد کانونی بدون توده؛ بروز سرطان ۱٫۲٪ (۳ نفر)؛ NPV ماموگرافی و سونوگرافی هر کدام ۱۰۰٪؛ افزودن سونوگرافی به ماموگرافی سرطان بیشتری پیدا نکرد [۶]. Noroozian ۲۰۱۵: ۶۱۷ زن با درد ایزوله (میانگین سن ۴۹ سال، میانگین پیگیری ۵۱ ماه)؛ سرطان در سینه دردناک ۱۱ نفر (۱٫۸٪)، که ۹ مورد (۸۱٫۸٪) ۵ تا ۵۲ ماه پس از ارزیابی اول تشخیص داده شد؛ ماموگرافی تشخیصی اولیه NPV ‏۹۹٫۸٪، ویژگی ۹۸٫۵٪ و حساسیت ۶۶٫۷٪ [۵].

ارجاع (NICE NG12، به‌روزرسانی ۲۰۲۶). درد سینه بدون یافته دیگر در معیارهای ارجاع فوری نیامده است. ارجاع در مسیر مشکوک به سرطان: ۳۰ سال و بالاتر با توده توجیه‌نشده سینه، با یا بدون درد، یا ۵۰ سال و بالاتر با ترشح، فرورفتگی یا تغییر نگران‌کننده دیگر فقط در یک نوک سینه (۱٫۴٫۱). ارجاع در همین مسیر را در نظر بگیرید برای تغییرات پوستی مطرح‌کننده سرطان سینه، یا توده توجیه‌نشده زیر بغل در ۳۰ سال و بالاتر (۱٫۴٫۲). زیر ۳۰ سال با توده توجیه‌نشده سینه، با یا بدون درد: ارجاع غیرفوری را در نظر بگیرید (۱٫۴٫۳) [۹].

سرطان سینه التهابی. حداقل معیارهای تشخیص (پنل بین‌المللی ۲۰۱۱): شروع سریع اریتم، ادم و/یا پوست پرتقالی و/یا گرمی سینه، با یا بدون توده قابل لمس؛ طول سابقه حداکثر ۶ ماه؛ اریتم دست‌کم یک‌سوم سینه؛ و تأیید پاتولوژیک کارسینوم مهاجم با core biopsy. بیمار ممکن است سابقه تشخیص ماستیت بدون پاسخ به دست‌کم یک هفته آنتی‌بیوتیک داشته باشد [۸]. در آمریکا ۱ تا ۵٪ سرطان‌های سینه التهابی‌اند؛ معمولاً توده قابل لمس ندارند و معمولاً در ماموگرافی دیده نمی‌شوند [۷].

درمان ماستالژی. خط اول: توضیح، اطمینان‌بخشی و تنظیم اندازه سوتین؛ NSAID موضعی (مثل دیکلوفناک) خط اول دارویی است (SORT B) و در مرور نظام‌مند در ۷۰ تا ۹۲٪ زنان تسکین داد [۱۰، ۱۱]. داروهای همراه با ماستالژی: OCP، هورمون‌درمانی، برخی داروهای روان‌پزشکی و برخی داروهای قلبی‌عروقی [۱۰]. درمان‌های دارویی دیگر عوارض جدی (اغلب آندروژنیک یا یائسگی) دارند و فقط برای موارد مقاوم به اقدامات ساده‌اند؛ آگونیست‌های دوپامین مفیدند ولی کم‌اثرتر از درمان‌های اندوکرین مثل دانازول و تاموکسیفن‌اند [۱۱]. تاموکسیفن بیشترین مطالعه را دارد و در تا ۹۰٪ زنان فایده روشن داشته است [۱۰].

انواع سرطان مرتبط

منابع علمی

۱۲ منبع
نمایش همه منابعبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Breast Cancer Signs and SymptomsNational Cancer Institute · cancer.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲
  2. ۲
    ACR Appropriateness Criteria(®) Breast PainJokich PM, Bailey L, D'Orsi C, et al · J Am Coll Radiol · 2017;14:S25-S33
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  3. ۳
    ACR Appropriateness Criteria(®) Breast PainHolbrook AI, Moy L, Akin EA, et al · J Am Coll Radiol · 2018;15:S276-S282
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰
  4. ۴
    Focal breast pain: imaging evaluation and outcomesOwen WA, Brazeal HA, Shaw HL, et al · Clin Imaging · 2019;55:148-155
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  5. ۵
    Long-term clinical outcomes in women with breast pain in the absence of additional clinical findings: mammography remains indicatedNoroozian M, Stein LF, Gaetke-Udager K, et al · Breast Cancer Res Treat · 2015;149:417-24
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  6. ۶
    Role of breast ultrasound and mammography in evaluating patients presenting with focal breast pain in the absence of a palpable lumpLeddy R, Irshad A, Zerwas E, et al · Breast J · 2013;19:582-9
  7. ۷
    Inflammatory Breast CancerNational Cancer Institute · cancer.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
  8. ۸
    International expert panel on inflammatory breast cancer: consensus statement for standardized diagnosis and treatmentDawood S, Merajver SD, Viens P, et al · Ann Oncol · 2011;22:515-523
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  9. ۹
    Suspected cancer: recognition and referral (NICE guideline NG12) — Recommendations organised by site of cancerNational Institute for Health and Care Excellence (NICE) · nice.org.uk · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  10. ۱۰
    Common Breast ProblemsSalzman B, Collins E, Hersh L · Am Fam Physician · 2019;99:505-514
  11. ۱۱
    Clinical management of idiopathic mastalgia: a systematic reviewHafiz SP, Barnes NLP, Kirwan CC · J Prim Health Care · 2018;10:312-323
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  12. ۱۲
    Heart Attack Symptoms, Risk, and RecoveryCenters for Disease Control and Prevention · cdc.gov · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.