اختلال شناختی مرتبط با سرطان: به‌روزرسانی وضعیت دانش، تشخیص و راهبردهای مدیریت در بازماندگان سرطان

پیش‌زمینه

پیشرفت‌ها در راهبردهای تشخیصی و درمانی در انکولوژی، شانس بقای بیماران مبتلا به سرطان را، حتی در بیماران دارای بیماری متاستاتیک، به‌طور چشمگیری افزایش داده است. با این حال، اختلال شناختی مرتبط با سرطان (CRCI) در بیمارانی که برای سرطان‌های غیر از سیستم عصبی مرکزی درمان شده‌اند، به‌ویژه در طول و پس از شیمی‌درمانی، به‌طور مکرر گزارش می‌شود.

روش‌ها

این مرور، به‌روزرسانی وضعیت دانش را بر پایه جست‌وجوهای PubMed بین سال ۲۰۱۲ تا مارس ۲۰۱۹ با کلیدواژه‌های «شناخت»، «سرطان»، «عوامل ضدنئوپلاستیک» یا «شیمی‌درمانی» ارائه می‌دهد. این مرور جدیدترین داده‌های بالینی، تصویربرداری و پیش‌بالینی را در بر می‌گیرد و راهبردهای مدیریت CRCI را گزارش می‌کند.

نتایج

شواهدی که عمدتاً از مطالعات بر بیماران مبتلا به سرطان سینه به‌دست آمده است نشان می‌دهد حافظه، سرعت پردازش، توجه و کارکردهای اجرایی بیشترین حیطه‌های شناختی مختل‌شده پس از شیمی‌درمانی هستند. بررسی‌های اخیر نشان داده‌اند که سایر درمان‌های سرطان، مانند درمان‌های هورمونی و درمان‌های هدفمند، نیز می‌توانند نقص‌های شناختی ایجاد کنند. دانش درباره عوامل مستعدکننده، نشانگرهای زیستی یا کارکردهای مغزی مرتبط با CRCI بهبود یافته است. عواملی مانند سن و چندشکلی‌های ژنتیکی آپولیپوپروتئین E، کاتکول-او-متیل‌ترانسفراز و BDNF ممکن است افراد را در معرض خطر بالاتر اختلال شناختی قرار دهند. عملکرد ضعیف در آزمون‌های عصب‌روان‌شناختی با کاهش حجم ماده خاکستری و اتصال و فعال‌سازی کمتر پس از شیمی‌درمانی همراه بود. در حیوانات، نشان داده شد که حافظه مبتنی بر هیپوکامپ و کارکردهای اجرایی که توسط لوب‌های پیشانی میانجی‌گری می‌شوند، به‌ویژه در برابر اثرات شیمی‌درمانی آسیب‌پذیرند. این امر شامل تغییر نوروژنز، اختلال عملکرد میتوکندری یا پاسخ سایتوکاینی مغز است. گام مهم بعدی، شناسایی راهبردهایی برای مدیریت مشکلات شناختی است، با مطالعات اولیه برای ارزیابی آموزش شناختی و برنامه‌های ورزش بدنی.

نتیجه‌گیری

CRCI محدود به شیمی‌درمانی نیست. رویکرد چندتخصصی دانش ما را درباره سازوکارهای پیچیده دخیل بهبود داده است. امروزه انجام مطالعاتی که برنامه‌های توان‌بخشی شناختی را ارزیابی کنند، برای کمک به بیماران در مقابله با مشکلات شناختی و بهبود کیفیت زندگی در طول و پس از سرطان تشویق می‌شود.