جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
نوع سرطان

سرطان مجاری صفراوی و کیسه صفرا (کلانژیوکارسینوما)

زردی بی‌درد را جدی بگیرید: جراحی در مرکز تخصصی تنها راه درمان قطعی است و آزمایش ژنی تومور درمان‌های تازه‌ای را باز می‌کند

به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵۲۳ دقیقه مطالعه۵۸ منبع علمی
نمایش برای:

نکات کلیدی

  • سرطان مجاری صفراوی (کلانژیوکارسینوما) از لوله‌هایی شروع می‌شود که صفرا را از کبد به روده می‌برند؛ سرطان کیسه صفرا از کیسه کوچکی زیر کبد که صفرا را ذخیره می‌کند [۱، ۶]. هر دو کم‌یاب‌اند، ولی در بعضی مناطق جهان شایع‌ترند [۱، ۷].
  • مهم‌ترین نشانه، زردی بی‌درد است: زرد شدن پوست و سفیدی چشم، همراه خارش، ادرار تیره و مدفوع کم‌رنگ [۳، ۵]. سرطان کیسه صفرا و نوع داخل کبد اغلب تا دیر علامتی ندارند [۲، ۶].
  • بیشتر سرطان‌های کیسه صفرا همراه سنگ کیسه صفرا هستند، ولی کمتر از یک نفر از هر ۱۰۰ نفری که سنگ دارند به این سرطان مبتلا می‌شود [۴، ۱۴]. اگر سرطان خیلی زود و بعد از عمل معمولی سنگ پیدا شود، تقریباً همیشه درمان می‌شود [۱۴].
  • تنها راه درمان قطعی، جراحی کامل در یک مرکز تخصصی است و بعد از آن ۶ ماه قرص کپسیتابین توصیه می‌شود [۱، ۱۵، ۲۲]. از هر ۱۰ بیمار، حدود ۲ نفر هنگام تشخیص قابل جراحی‌اند [۲۳].
  • در بیماری پیشرفته، شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی درمان اول است و عمر را بیشتر کرده است [۲۰، ۲۸، ۳۰].
  • آزمایش ژنی تومور را از همان ابتدا بخواهید: در بخشی از بیماران تغییری پیدا می‌شود که داروی هدفمند دارد [۲۰، ۲۱].

سرطان مجاری صفراوی و کیسه صفرا (کلانژیوکارسینوما) چیست؟

کبد هر روز مایعی به نام صفرا می‌سازد که به هضم چربی کمک می‌کند. صفرا از راه شبکه‌ای از لوله‌ها به نام مجاری صفراوی از کبد بیرون می‌آید و به روده باریک می‌ریزد [۵]. کیسه صفرا عضوی گلابی‌شکل زیر کبد است که صفرا را ذخیره می‌کند [۶].

سرطانی که از پوشش مجاری صفراوی شروع می‌شود «کلانژیوکارسینوما» (کلانژیوکارسینوم) نام دارد و سرطانی که از دیواره کیسه صفرا شروع می‌شود، سرطان کیسه صفراست؛ به این دو با هم «سرطان‌های مجاری صفراوی» می‌گویند [۱]. سرطان کیسه صفرا شایع‌ترین آن‌هاست [۴].

این سرطان‌ها با سرطان کبد، که از خود سلول‌های کبد شروع می‌شود، فرق دارند و درمانشان هم فرق دارد [۲]. در بیشتر کشورهای پردرآمد کم‌یاب‌اند، ولی در بعضی مناطق مشکل بزرگی هستند و نوع داخل کبد در همه جهان رو به افزایش است [۱]. در سال ۲۰۲۴ در جهان حدود ۱۲۶ هزار نفر به سرطان کیسه صفرا مبتلا شدند و حدود ۹۲ هزار نفر جان باختند؛ نزدیک به سه‌چهارم این بیماران در آسیا بودند [۷].

انواع: داخل کبد، ناف کبد، انتهای مجرا و کیسه صفرا

انواع سرطان‌های مجاری صفراوی
نوعاز کجا شروع می‌شودچقدر شایع استنشانه اصلی
داخل کبدی (اینتراهپاتیک)مجاری صفراوی داخل کبد [۵]از هر ۱۰ کلانژیوکارسینوما، ۱ تا ۲ مورد [۲]اغلب بی‌علامت یا درد شکم؛ در حدود یک نفر از هر ۴ یا ۵ بیمار به‌طور تصادفی در تصویربرداری پیدا می‌شود [۲، ۳]
ناف کبد (پری‌هیلار)جایی که مجرای راست و چپ از کبد بیرون می‌آیند و به هم می‌پیوندند [۵]شایع‌ترین نوع؛ از هر ۱۰ کلانژیوکارسینوما، ۵ تا ۶ مورد [۲]زردی بی‌درد [۳]
انتهای مجرا (دیستال)جایی که مجرای کبد و مجرای کیسه صفرا به هم می‌پیوندند و مجرای اصلی صفرا را می‌سازند، تا روده [۵]از هر ۱۰ کلانژیوکارسینوما، ۲ تا ۳ مورد [۲]زردی بی‌درد [۳]
کیسه صفرادیواره کیسه صفرا [۶]شایع‌ترین سرطان دستگاه صفراوی [۴]در مراحل اول معمولاً بی‌علامت؛ گاهی بعد از عمل سنگ پیدا می‌شود [۴، ۶]

محل شروع تومور مهم است، چون نوع جراحی و آزمایش‌های ژنی لازم به آن بستگی دارد [۱، ۲۰].

علائم سرطان مجاری صفراوی و کیسه صفرا

این سرطان‌ها در مراحل اول معمولاً علامتی ندارند [۲]. وقتی تومور مجرای صفرا را تنگ یا بسته کند، صفرا به روده نمی‌رسد و در خون جمع می‌شود. نشانه‌های اصلی [۵، ۳]:

  • زردی پوست و سفیدی چشم، که در سرطان ناف کبد و انتهای مجرا اغلب بی‌درد است [۳]
  • خارش پوست
  • ادرار تیره
  • مدفوع کم‌رنگ یا خاکی‌رنگ
  • درد شکم
  • تب
  • تهوع و استفراغ
  • کاهش وزن بی‌دلیل

سرطان کیسه صفرا ممکن است با درد بالای شکم، نفخ، تب یا توده‌ای در شکم خودش را نشان دهد [۶]. چون کیسه صفرا پشت کبد پنهان است و علائمش شبیه بیماری‌های شایع‌تر است، اغلب دیر پیدا می‌شود [۶]. سرطان داخل کبد هم بیشتر با درد شکم یا به‌طور تصادفی در سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن پیدا می‌شود و زردی در آن کمتر و دیرتر است [۲، ۳].

زردی علت‌های دیگری هم دارد، مثل سنگ صفرا یا بیماری‌های کبد، ولی همیشه باید زود بررسی شود [۶]. زردی در سرطان پانکراس هم دیده می‌شود؛ بیشتر بخوانید: علائم سرطان پانکراس و زردی

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

اگر یکی از این‌ها را دارید، در چند روز آینده به پزشک مراجعه کنید:

  • زردی پوست یا سفیدی چشم، حتی اگر درد ندارید [۳، ۵]
  • ادرار تیره یا مدفوع کم‌رنگ که چند روز ادامه دارد، یا خارش تازه و بی‌دلیل در تمام بدن [۵]
  • کاهش وزن بی‌دلیل یا درد بالای شکم که ادامه دارد [۵، ۶]
  • پولیپ کیسه صفرا در سونوگرافی؛ درباره پیگیری یا عمل با پزشک صحبت کنید [۱۱]

همان روز به اورژانس بروید یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید اگر زردی همراه تب و لرز دارید، یا استنت (لوله) صفراوی دارید و تب، لرز یا زردی دوباره پیدا کرده‌اید؛ ممکن است مجرای صفرا بسته یا عفونی شده باشد و به آنتی‌بیوتیک و باز کردن مجرا نیاز باشد [۳۲، ۴۷].

عوامل خطر و پیشگیری

در بیشتر بیماران علت روشنی پیدا نمی‌شود؛ عوامل خطر شناخته‌شده فقط در حدود یک نفر از هر ۵ بیمار سرطان مجاری صفراوی دیده می‌شوند [۲]. وجه مشترک بیشتر آن‌ها التهاب طولانی مجاری یا کیسه صفرا و ماندن صفرا در مجراست [۲، ۴].

سرطان کیسه صفرا

  • سنگ کیسه صفرا: مهم‌ترین عامل خطر؛ از هر ۱۰ سرطان کیسه صفرا، ۷ تا ۹ مورد همراه سنگ است [۴]. ولی کمتر از یک نفر از هر ۱۰۰ نفری که سنگ دارند به این سرطان مبتلا می‌شود [۴، ۱۴].
  • کیسه صفرای چینی (آهکی شدن دیواره کیسه صفرا)، که معمولاً همراه سنگ است و با سرطان کیسه صفرا ارتباط دارد [۱۲]
  • پولیپ کیسه صفرا، به‌ویژه ۱ سانتی‌متر یا بزرگ‌تر [۴، ۱۱]
  • اتصال غیرطبیعی مادرزادی مجرای پانکراس و مجرای صفرا [۴]
  • سن بالا، زن بودن، چاقی، دیابت، و ناقل بودن میکروب حصبه (سالمونلا تیفی) [۴]

سرطان مجاری صفراوی (کلانژیوکارسینوما)

  • کیست مادرزادی مجرای صفرا (کیست کلدوک): بیشترین افزایش خطر را دارد [۸]
  • کلانژیت اسکلروزان اولیه: بیماری‌ای که با التهاب و زخم، مجاری صفرا را تنگ و بسته می‌کند [۱۰]. در طول ۲۰ سال، حدود یک نفر از هر ۵ بیمار به سرطانی در کبد، مجاری صفراوی یا پانکراس مبتلا می‌شود که بیشترش کلانژیوکارسینوماست [۳]. کولیت اولسراتیو مزمن (نوعی بیماری التهابی روده) هم خطر را بیشتر می‌کند [۱۰].
  • سنگ در مجاری صفراوی و کیسه صفرا [۸]
  • انگل‌های کبدی (کلونورکیس و اوپیستورکیس) که با خوردن ماهی آب شیرین خام یا نیم‌پز در شرق و جنوب‌شرق آسیا (مثل تایلند، لائوس، کره و چین) منتقل می‌شوند؛ این انگل‌ها قطعاً سرطان‌زا شناخته شده‌اند [۳، ۹]
  • هپاتیت B و C و سیروز کبد [۸]
  • بیماری التهابی روده، پانکراتیت مزمن، دیابت نوع ۲، کبد چرب، الکل و سیگار، با افزایش خطر کمتر [۲]

برای پیشگیری: واکسن هپاتیت B، درمان هپاتیت B و C و کبد چرب، کنار گذاشتن الکل و سیگار و وزن سالم کمک می‌کند [۲]. در مناطقی که انگل کبدی شایع است، ماهی آب شیرین را خام یا نیم‌پز نخورید؛ این عفونت با داروی پرازیکوانتل درمان می‌شود [۳]. بیشتر بخوانید: آیا می‌توان از سرطان پیشگیری کرد؟

آیا آزمایش غربالگری برای این سرطان‌ها هست؟

برای افراد با خطر معمولی، نه. داشتن سنگ کیسه صفرا به‌تنهایی جای نگرانی زیاد نیست، چون فقط تعداد خیلی کمی از این افراد سرطان می‌گیرند؛ عمل جراحی هم خطرهای خودش را دارد، پس تصمیم درباره عمل سنگ بی‌علامت را با جراح بگیرید [۴].

  • پولیپ کیسه صفرا: پولیپ ۱ سانتی‌متر یا بزرگ‌تر دلیلی برای برداشتن کیسه صفراست؛ پولیپ ۶ تا ۹ میلی‌متری هم اگر سن بالای ۶۰ سال باشد، کلانژیت اسکلروزان اولیه وجود داشته باشد، تبار آسیایی باشد یا پولیپ پهن و بدون پایه باشد [۱۱]. پولیپ ۶ تا ۹ میلی‌متری بدون این عوامل، یا پولیپ ۵ میلی‌متری و کوچک‌تر همراه یکی از آن‌ها، با سونوگرافی ۶ ماه، ۱ سال و ۲ سال بعد پیگیری می‌شود؛ پولیپ ۵ میلی‌متری و کوچک‌تر بدون عامل خطر پیگیری لازم ندارد [۱۱].
  • کلانژیت اسکلروزان اولیه: بعضی مراکز هر سال MRI مخصوص مجاری صفرا (MRCP) و آزمایش CA 19-9 انجام می‌دهند، ولی همه رهنمودها هنوز آن را توصیه نکرده‌اند؛ برنامه پیگیری را با پزشک گوارش و کبد تعیین کنید [۳].

تشخیص و مرحله‌بندی

نمایش جزئیاتبستن

مسیر تشخیص سرطان مجاری صفراوی و کیسه صفرا

  1. ۱

    آزمایش خون

    آزمایش‌های کبد (بیلی‌روبین و آنزیم‌ها) نشان می‌دهند صفرا جریان دارد یا نه [۶]. نشانگر CA 19-9 هم اندازه‌گیری می‌شود، ولی به‌تنهایی تشخیص نمی‌دهد: از هر ۱۰ بیمار، حدود ۳ نفر مقدار طبیعی دارند و در انسداد ساده مجرای صفرا هم ممکن است بالا برود [۱۷، ۳]. بیشتر بخوانید: تومور مارکر چیست؟

  2. ۲

    سونوگرافی شکم

    معمولاً اولین تصویربرداری است و گشاد شدن مجاری، سنگ، پولیپ یا ضخیم شدن دیواره کیسه صفرا را نشان می‌دهد [۴، ۱۱].

  3. ۳

    سی‌تی‌اسکن و MRI همراه MRCP

    سی‌تی‌اسکن قفسه سینه، شکم و لگن گسترش بیماری را نشان می‌دهد و MRI همراه MRCP (تصویربرداری مخصوص مجاری صفرا) بهترین روش برای دیدن گسترش تومور در مجرا و کبد است [۱۹، ۳]. بهتر است این تصویربرداری‌ها پیش از گذاشتن استنت انجام شوند [۲].

  4. ۴

    ERCP و نمونه‌برداری با برس

    لوله‌ای با دوربین (آندوسکوپ) از راه دهان تا روده باریک برده می‌شود و پزشک با تزریق ماده حاجب، مجاری را می‌بیند؛ می‌تواند با برس کوچکی از محل تنگی نمونه بگیرد و هم‌زمان استنت بگذارد تا زردی برطرف شود [۳، ۶]. نمونه برس در بیش از نیمی از بیماران سرطان را نشان نمی‌دهد، پس گاهی تکرار یا روش دیگری لازم است [۳].

  5. ۵

    سونوگرافی آندوسکوپیک (EUS)

    سونوگرافی از داخل معده و روده، تصویر دقیقی از مجرای صفرا و غدد لنفاوی می‌دهد و با آن می‌شود با سوزن نمونه گرفت [۳]. در تومور ناف کبد یا انتهای مجرا که قابل جراحی است، از نمونه‌برداری با سوزن از راه پوست پرهیز می‌شود [۲۰]. نگران نمونه‌برداری هستید؟ بخوانید: آیا نمونه‌برداری باعث پخش شدن سرطان می‌شود؟

  6. ۶

    نمونه‌برداری با سوزن

    اگر جراحی ممکن نیست، پیش از شروع درمان دارویی باید نمونه کافی با سوزن گرفته شود؛ هم برای تشخیص و هم برای آزمایش ژنی [۱۹].

  7. ۷

    آزمایش ژنی تومور

    روی نمونه تومور، تغییرات ژنی مثل FGFR2، IDH1، HER2، BRAF، NTRK و MSI بررسی می‌شود [۲۰]. رهنمود آمریکایی توصیه می‌کند این آزمایش (بررسی گسترده DNA و RNA تومور) از زمان تشخیص و در هر مرحله انجام شود؛ آزمایش خون (بیوپسی مایع) فقط وقتی به کار می‌رود که نمونه بافت در دسترس نیست [۲۱].

ویژه بیماران
مراحل سرطان مجاری صفراوی و کیسه صفرا به زبان ساده
وضعیتیعنی چه؟درمان اصلی
قابل جراحیتومور را می‌شود با جراحی کامل برداشت [۱۶]جراحی و بعد قرص کپسیتابین [۲۲]
پیشرفته موضعی (غیرقابل جراحی)تومور به رگ‌های اصلی کبد یا بافت‌های اطراف رسیده و با جراحی کامل برداشته نمی‌شود [۱۶]شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی؛ اگر تومور خوب کوچک شود، گاهی جراحی یا درمان موضعی [۲۰]
پخش‌شده (متاستاتیک)به جاهای دور مثل ریه، استخوان یا غدد لنفاوی دور رسیده است [۱۶]شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی، سپس داروهای هدفمند بر اساس ژن تومور [۲۰، ۲۱]
برگشته (عود)بعد از درمان دوباره پیدا شده است [۱۶]مثل بیماری پخش‌شده [۲۰]

مرحله دقیق (۰ تا ۴) برای هر نوع جداگانه تعیین می‌شود؛ ولی برای انتخاب درمان، مهم‌ترین سؤال این است که آیا تومور کامل برداشته می‌شود [۱۶، ۱۵].

ویژه پزشکانتصویربرداری
ویژه پزشکان

تصویربرداری: طبق ESMO ۲۰۲۳، MRI آزمون مرجع برای ارزیابی گسترش موضعی کلانژیوکارسینوم پری‌هیلار و دیستال و یافتن متاستاز کبدی است و CT قفسه سینه، شکم و لگن برای ارزیابی غدد لنفاوی و متاستاز [III, A] [۱۹]. حساسیت و ویژگی MRCP در افتراق علت خوش‌خیم و بدخیم انسداد ناف کبد ۸۷٪ و ۸۵٪ است [۳]. CT یا MRCP باید پیش از درناژ صفراوی انجام شود [۲].

نمونه بافتی: حساسیت سیتولوژی برس در pCCA در یک متاآنالیز ۴۳٪ بود؛ FISH حساسیت بیشتری از سیتولوژی دارد (۶۵٪ در برابر ۱۹٪ در یک مجموعه) با ویژگی مشابه؛ حساسیت EUS–FNA برای dCCA بیشتر از pCCA است (۸۱٪ در برابر ۵۹٪) و نمونه‌گیری EUS از pCCA به دلیل خطر انتشار تومور محل بحث است [۳]. در CCA پری‌هیلار یا دیستال قابل‌رزکسیون، از بیوپسی از راه پوست پرهیز شود [۲۰]. پیش از هر درمان غیرجراحی، بیوپسی core برای تشخیص پاتولوژیک و پروفایل مولکولی لازم است [III, A] [۱۹].

CA 19-9: در یک متاآنالیز (۳۱ مطالعه، ۱۲۶۴ بیمار)، حساسیت تجمعی ۰٫۷۲ و ویژگی ۰٫۸۴ بود (سطح زیر منحنی ۰٫۸۳) و حساسیت در بیماران اروپایی کمتر بود [۱۷]. ویژگی آن پایین است و در انسداد صفراوی هم بالا می‌رود، ولی مقادیر بیش از ۱۰۰۰ واحد در میلی‌لیتر نگران‌کننده برای متاستاز است [۳].

پروفایل مولکولی: ESMO بررسی مولکولی را هنگام شروع درمان سیستمیک خط اول در بیماری پیشرفته موضعی یا متاستاتیک توصیه می‌کند [I, A]؛ پنل باید دست‌کم IDH1، FGFR2، BRAF، HER2، NTRK، RET، BRCA1/2 و PALB2 را شامل شود [۲۰]. ASCO ۲۰۲۶ توالی‌یابی گسترده DNA و RNA بافت را در زمان تشخیص در هر مرحله توصیه می‌کند و بیوپسی مایع پلاسما را فقط وقتی بافت در دسترس نیست [۲۱]. تغییرات HER2 (بیش‌بیان یا تکثیر) در حدود ۵ تا ۱۰٪ موارد و بیشتر در CCA خارج کبدی و کیسه صفرا دیده می‌شود و IHC بهتر است با معیارهای سرطان معده ارزیابی شود [۲۰]؛ بازآرایی FGFR2 در حدود ۶ تا ۱۲٪ [۴۱] و جهش IDH1 در حدود ۱۳٪ [۴۲] کلانژیوکارسینوم‌های داخل کبدی، جهش BRAF در حدود ۵٪ تومورهای مجاری صفراوی [۳۷] و فیوژن NTRK در کمتر از ۰٫۱٪ [۲۰] دیده می‌شود.

سرطان کیسه صفرایی که بعد از عمل سنگ پیدا می‌شود

گاهی کیسه صفرا به خاطر سنگ یا التهاب برداشته می‌شود و آسیب‌شناس در آن سرطان پیدا می‌کند. این اتفاق در حدود یک عمل از هر ۳۰۰ عمل برداشتن کیسه صفرا با لاپاراسکوپی پیش می‌آید و حدود نیمی از سرطان‌های کیسه صفرا این‌طور پیدا می‌شوند [۱۳].

این خبر ترسناک است، ولی این سرطان‌ها معمولاً در مراحل زودتری پیدا می‌شوند و ممکن است درمان‌پذیر باشند [۴]. اگر سرطان فقط در لایه داخلی (مخاط) کیسه صفرا باشد، معمولاً همان عمل کافی است و تقریباً همه این بیماران درمان می‌شوند [۱۴]. اگر سرطان عمیق‌تر رفته باشد، معمولاً یک جراحی دوم لازم است: برداشتن بخش کوچکی از کبد که کنار کیسه صفرا بوده و غدد لنفاوی اطراف [۴، ۲۰]؛ چون در بیش از نیمی از این بیماران هنوز سلول‌های سرطانی باقی مانده است [۱۴].

اگر بعد از عمل به شما گفتند سرطان پیدا شده، گزارش آسیب‌شناسی را به یک مرکز تخصصی جراحی کبد و مجاری صفراوی ببرید؛ پیش از تصمیم درباره جراحی دوم، سی‌تی‌اسکن یا MRI لازم است [۴].

شانس درمان و بقای سرطان کیسه صفرا و مجاری صفراوی

ویژه بیماران

شانس درمان بیش از هر چیز به این بستگی دارد که تومور با جراحی کامل برداشته شود [۱۵، ۶]. بیشتر بیماران وقتی تشخیص داده می‌شوند که بیماری پیشرفت کرده است [۱]. اعداد زیر میانگین گروه‌های بزرگ بیماران در سال‌های گذشته‌اند و درباره هیچ بیمار خاصی پیش‌بینی قطعی نمی‌کنند؛ درمان‌های تازه نتیجه‌ها را بهتر کرده‌اند [۲۹].

شانس زنده ماندن، به زبان ساده
وضعیتنتیجه
سرطان کیسه صفرای مرحله ۱ که بعد از عمل سنگ پیدا و برداشته شدهتقریباً همه بعد از ۵ سال زنده‌اند [۱۴]
بعد از جراحی کامل سرطان ناف کبد یا انتهای مجرااز هر ۱۰ نفر، ۲ تا ۵ نفر بعد از ۵ سال زنده‌اند [۱۵]
همه بیماران سرطان کیسه صفرا، در همه مراحلاز هر ۱۰ نفر، حدود ۳ نفر بعد از ۵ سال زنده‌اند [۴۴]
همه بیماران سرطان مجاری بیرون کبد، در همه مراحلاز هر ۱۰ نفر، حدود ۲ نفر بعد از ۵ سال زنده‌اند [۴۴]
همه بیماران سرطان مجاری داخل کبد، در همه مراحلاز هر ۱۰ نفر، حدود ۱ نفر بعد از ۵ سال زنده‌اند [۴۴]
بیماری پیشرفته با شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانیحدود یک نفر از هر ۷ نفر بعد از ۳ سال زنده بود؛ تقریباً دو برابر شیمی‌درمانی به‌تنهایی [۲۹]

آمار «همه مراحل» از ثبت سرطان کره جنوبی (سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۷) است و در آن، زنده ماندن در مقایسه با افراد هم‌سن بدون سرطان سنجیده شده است [۴۴].

ویژه پزشکانتوضیح تخصصی
ویژه پزشکان

در ثبت ملی سرطان کره (۹۷٬۶۷۶ بیمار، ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۷)، بقای نسبی ۵ ساله در سرطان آمپول واتر ۴۸٫۵٪، کیسه صفرا ۲۸٫۵٪، مجاری خارج کبدی ۱۹٫۹٪ و مجاری داخل کبدی ۱۰٫۸٪ بود و به‌جز داخل کبدی، با گذشت زمان بهتر شد؛ ۵۲٫۸٪ بیماران داخل کبدی و ۳۹٫۶٪ بیماران کیسه صفرا هیچ درمان فعال ضدسرطان نگرفتند [۴۴]. پس از رزکسیون تهاجمی تومورهای پری‌هیلار و دیستال بقای ۵ ساله ۲۰ تا ۵۰٪ گزارش شده و رزکسیون کامل در ۲۵ تا ۳۰٪ ضایعات دیستال ممکن است و در ضایعات پروگزیمال کمتر [۱۵]. سرطان کیسه صفرای مرحله I که تصادفی پیدا و رزکت شود بقای ۵ ساله نزدیک به ۱۰۰٪ دارد؛ برآورد بقای ۵ ساله در تومورهای پاتولوژیک T2 تا T4 ‏۴۲٫۵٪ در N0 و ۳۱٪ در N+‎ گزارش شده است [۱۴]. در بیماری پیشرفته، بقای ۳۶ ماهه با دوروالوماب همراه جمسیتابین–سیس‌پلاتین ۱۴٫۶٪ در برابر ۶٫۹٪ بود [۲۹].

درمان کلانژیوکارسینوما و سرطان کیسه صفرا بر اساس مرحله

ارکان درمان

جراحی

تنها راه درمان قطعی: برداشتن کامل تومور با حاشیه سالم [۱۵]. بهترین نتیجه در مراکزی به دست می‌آید که تیم تخصصی کبد و مجاری صفراوی دارند [۱].

باز کردن مجرای بسته (استنت)

لوله کوچکی (استنت) که معمولاً با آندوسکوپی در مجرای تنگ گذاشته می‌شود تا صفرا دوباره جریان پیدا کند و زردی و خارش برطرف شود [۱۸، ۵۸].

قرص کپسیتابین بعد از جراحی

۶ ماه قرص شیمی‌درمانی بعد از جراحی، برای کم کردن خطر برگشت سرطان [۲۲، ۲۳].

شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی

درمان اول بیماری پیشرفته یا پخش‌شده: جمسیتابین و سیس‌پلاتین همراه پمبرولیزوماب یا دوروالوماب [۲۰، ۲۱].

درمان هدفمند

داروهای مخصوص تومورهایی که تغییر ژنی خاصی دارند (مثل HER2، BRAF، FGFR2 یا IDH1)، معمولاً بعد از درمان اول [۲۰، ۲۱].

پرتودرمانی و درمان‌های موضعی

در گروه‌های خاص: شیمی‌پرتودرمانی بعد از جراحی با حاشیه درگیر در سرطان مجاری بیرون کبد و کیسه صفرا [۲۲]، یا درمان‌های موضعی کبد وقتی تومور محدود به کبد است ولی جراحی‌شدنی نیست [۲۰].

مراقبت تسکینی

کنترل درد، خارش، تهوع و تغذیه و حمایت روحی، از همان ابتدا و کنار درمان سرطان [۴۵].

ویژه بیماران

درمان در هر مرحله، به زبان ساده

  1. ۱

    تومور قابل جراحی

    جراحی در مرکز تخصصی [۱]، و بعد ۶ ماه قرص کپسیتابین [۲۲، ۲۳]. اگر در سرطان مجاری بیرون کبد یا کیسه صفرا حاشیه جراحی درگیر باشد، شیمی‌پرتودرمانی هم ممکن است پیشنهاد شود [۲۲].

  2. ۲

    سرطان کیسه صفرایی که بعد از عمل سنگ پیدا شده

    اگر فقط در لایه داخلی است، معمولاً درمان دیگری لازم نیست [۱۴]؛ اگر عمیق‌تر است، جراحی دوم و بعد کپسیتابین [۲۰، ۲۲].

  3. ۳

    پیشرفته موضعی (غیرقابل جراحی)

    شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی؛ اگر تومور خوب کوچک شود، دوباره درباره جراحی یا درمان موضعی تصمیم گرفته می‌شود [۲۰].

  4. ۴

    پخش‌شده یا برگشته: درمان اول

    جمسیتابین و سیس‌پلاتین همراه پمبرولیزوماب یا دوروالوماب [۲۰، ۲۱]. اگر زردی دارید، معمولاً اول مجرای صفرا باز می‌شود [۱۸].

  5. ۵

    اگر بیماری با درمان اول پیشرفت کرد

    اگر تومور تغییر ژنی هدف‌پذیر دارد، داروی هدفمند همان تغییر؛ وگرنه شیمی‌درمانی FOLFOX [۲۰، ۲۱، ۳۲].

  6. ۶

    در همه مراحل

    مراقبت تسکینی برای کنترل علائم و حمایت از بیمار و خانواده، از همان ابتدا [۴۵].

جراحی: تنها راه درمان قطعی

ویژه بیماران

نوع جراحی به محل تومور بستگی دارد [۲، ۵۸]:

  • داخل کبد: برداشتن بخشی از کبد همراه غدد لنفاوی اطراف [۲]
  • ناف کبد: معمولاً برداشتن نیمی از کبد یا بیشتر، همراه مجرای صفرا و غدد لنفاوی [۲]
  • انتهای مجرا: عمل ویپل؛ یعنی برداشتن سر پانکراس، کیسه صفرا، بخشی از معده و روده باریک و مجرای صفرا [۵۸]
  • کیسه صفرا: برداشتن کیسه صفرا همراه بخش کوچکی از کبد و غدد لنفاوی اطراف [۴]

پیش از جراحی تومور ناف کبد، گاهی اول مجرای صفرای بخشی از کبد که باقی می‌ماند باز می‌شود تا کبد بعد از عمل بهتر کار کند، و حجم کبد باقی‌مانده سنجیده می‌شود [۲، ۲۰]. فقط حدود ۲ نفر از هر ۱۰ بیمار هنگام تشخیص قابل جراحی‌اند [۲۳]؛ اگر به شما گفتند جراحی ممکن نیست، بهتر است نظر یک تیم تخصصی کبد و مجاری صفراوی را هم بپرسید [۱].

پیوند کبد فقط در گروه بسیار خاصی از بیماران سرطان ناف کبد که جراحی معمولی ممکن نیست، در چند مرکز تخصصی و همراه شیمی‌پرتودرمانی پیش از پیوند انجام شده است [۲]؛ رهنمود اروپایی آن را درمان استاندارد نمی‌داند و انجامش را در قالب مطالعه‌های بالینی توصیه می‌کند [۱۹].

باز کردن مجرای بسته: استنت و تخلیه صفرا

ویژه بیماران

وقتی تومور مجرای صفرا را می‌بندد، باز کردن مجرا زردی و خارش را برطرف می‌کند و پیش از جراحی یا شیمی‌درمانی هم اغلب لازم است [۱۸، ۳۲]. روش‌ها [۱۸، ۵۸]:

  • استنت با آندوسکوپی (ERCP): روش اول برای بیشتر بیماران؛ لوله‌ای پلاستیکی یا فلزی در محل تنگی گذاشته می‌شود [۱۸].
  • تخلیه با سونوگرافی آندوسکوپیک: اگر ERCP ممکن نباشد یا موفق نشود [۱۸].
  • تخلیه از راه پوست: لوله‌ای که با راهنمایی تصویربرداری از پهلو وارد کبد می‌شود؛ وقتی روش‌های آندوسکوپی جواب ندهند [۱۸، ۵۸].
  • جراحی میان‌بر صفراوی (بای‌پس): در موارد خاص [۵۸].

در تومور ناف کبد، معمولاً باید بیش از نیمی از کبد تخلیه شود تا زردی خوب برطرف شود [۱۸]. استنت ممکن است بعد از مدتی بسته شود و نیاز به تعویض داشته باشد [۱۸]؛ اگر تب، لرز، زردی یا خارش برگشت، همان روز با تیم درمان تماس بگیرید [۳۲].

بعد از جراحی: قرص کپسیتابین

ویژه بیماران

حتی بعد از جراحی کامل، این سرطان در بسیاری از بیماران برمی‌گردد [۲۵]. برای کم کردن این خطر، ۶ ماه قرص کپسیتابین توصیه می‌شود [۲۲، ۱۹]. در یک مطالعه بزرگ، بیمارانی که کپسیتابین گرفتند بیشتر زنده ماندند و سرطانشان دیرتر برگشت؛ این تفاوت در تحلیل اصلی به حد قطعی نرسید، ولی در تحلیل‌های تکمیلی و پیگیری حدود ۹ ساله هم دیده شد و رهنمودها کپسیتابین را درمان استاندارد می‌دانند [۲۳، ۲۴، ۲۲].

قرص‌ها دو بار در روز، ۲ هفته پشت سر هم و بعد یک هفته استراحت خورده می‌شوند و این چرخه ۸ بار تکرار می‌شود [۲۳]. شایع‌ترین عارضه شدید، قرمزی و درد کف دست و پا بود که در حدود یک نفر از هر ۵ بیمار پیش آمد؛ اسهال و خستگی هم دیده شد [۲۳]. پیش از شروع، آزمایش ژنی برای کمبود آنزیم DPD توصیه می‌شود، چون کمبود کامل آن عوارض خطرناک می‌دهد [۴۸].

در یک مطالعه تازه، ترکیب دو داروی تزریقی جمسیتابین و سیس‌پلاتین بعد از جراحی بهتر از کپسیتابین نبود و عوارض جدی آن کمی بیشتر بود؛ پس کپسیتابین همچنان درمان استاندارد است [۲۵].

بیماری پیشرفته: شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی

ویژه بیماران

وقتی جراحی ممکن نیست یا بیماری پخش شده، درمان اول دو داروی شیمی‌درمانی جمسیتابین و سیس‌پلاتین همراه یک داروی ایمنی‌درمانی است: پمبرولیزوماب یا دوروالوماب [۲۰، ۲۱]. داروها به‌صورت سرم در روزهای ۱ و ۸ هر دوره ۳ هفته‌ای تزریق می‌شوند؛ سیس‌پلاتین حداکثر ۸ دوره داده می‌شود و ایمنی‌درمانی بعد از آن ادامه پیدا می‌کند [۲۸، ۳۰].

این دو داروی شیمی‌درمانی سال‌ها درمان پایه بوده‌اند و در یک مطالعه بزرگ عمر را در مقایسه با جمسیتابین به‌تنهایی بیشتر کردند [۲۷]. افزودن ایمنی‌درمانی در دو مطالعه بزرگ عمر را باز هم بیشتر کرد [۲۸، ۳۰]: در یکی از آن‌ها تعداد بیمارانی که ۲ سال بعد زنده بودند بیش از دو برابر شد [۲۸] و سود آن بعد از ۳ سال هم باقی بود [۲۹، ۳۱]. هنوز هیچ آزمایشی نشان نمی‌دهد کدام داروی ایمنی‌درمانی برای چه کسی بهتر است و نتیجه این دو دارو مشابه است [۲۰].

عوارض شایع: خستگی، تهوع، یبوست، کم شدن اشتها، درد شکم، بثورات پوستی، تب و کاهش گلبول‌ها [۴۷]. ایمنی‌درمانی گاهی به روده، کبد، ریه یا غدد هورمونی آسیب می‌زند [۴۶]. بیشتر بخوانید: عوارض ایمنی‌درمانی و کاهش گلبول‌ها و پیشگیری از عفونت

اگر بیماری بعد از این درمان پیشرفت کند و تغییر ژنی هدف‌پذیر نداشته باشد، شیمی‌درمانی FOLFOX (اگزالی‌پلاتین، فلوئورواوراسیل و لکوورین) هر ۲ هفته پیشنهاد می‌شود [۲۰، ۲۱، ۳۲]. در یک مطالعه، یک سال بعد تعداد بیماران زنده با FOLFOX بیش از دو برابر گروهی بود که فقط درمان علائم گرفتند [۳۲]. اگر بدن ضعیف است، شیمی‌درمانی سبک‌تر یا فقط درمان علائم هم انتخاب درستی است [۲۰، ۲۱].

داروهای هدفمند بر اساس ژن تومور

ویژه بیماران

در بیماری پیشرفته، آزمایش ژنی تومور در بخشی از بیماران تغییری پیدا می‌کند که داروی مخصوص خودش را دارد؛ این تغییرات به‌ویژه در سرطان داخل کبد شایع‌ترند [۲۰]. این داروها معمولاً بعد از درمان اول به کار می‌روند [۲۰، ۲۱]:

  • نقص ترمیم DNA (MSI-H یا dMMR): ایمنی‌درمانی پمبرولیزوماب به‌تنهایی، اگر قبلاً ایمنی‌درمانی نگرفته‌اید [۲۰، ۲۱، ۳۳].
  • HER2 مثبت (بیشتر در سرطان کیسه صفرا و مجاری بیرون کبد): تراستوزوماب دروکستکان یا زانیداتاماب، هر دو تزریقی [۲۰]. در مطالعه‌ها، تومور در حدود نیمی از بیمارانی که HER2 خیلی قوی (۳+) داشتند کوچک شد [۲۰، ۳۶].
  • جهش BRAF V600E: دو قرص دابرافنیب و ترامتینیب با هم؛ تومور در حدود نیمی از بیماران کوچک شد [۳۷].
  • تغییر ژن FGFR2 (بیشتر در سرطان داخل کبد): قرص پمیگاتینیب یا فوتیباتینیب؛ تومور در حدود ۴ نفر از هر ۱۰ بیمار کوچک شد [۳۹، ۴۰]. بالا رفتن فسفر خون، خشکی چشم و ریزش مو شایع است و معاینه منظم چشم لازم است [۳۹، ۵۳، ۵۴].
  • جهش IDH1 (بیشتر در سرطان داخل کبد): قرص ایووسیدنیب، که بیماری را دیرتر به پیشرفت رساند و به‌خوبی تحمل شد [۴۲، ۴۳].
  • تغییرات کم‌یاب NTRK یا RET: قرص‌های مخصوص همان تغییر [۲۰].

اگر آزمایش ژنی نشده، از پزشک بپرسید آیا روی نمونه شما ممکن است. بیشتر بخوانید: درمان هدفمند سرطان چیست؟

مراقبت تسکینی و کنترل علائم

ویژه بیماران

مراقبت تسکینی یعنی کنترل علائم و حمایت از بیمار و خانواده، و فقط برای روزهای آخر نیست؛ رهنمودها توصیه می‌کنند در بیماری پیشرفته از همان ابتدا و کنار درمان سرطان شروع شود [۴۵]. در این سرطان‌ها مهم‌ترین بخش‌ها:

پس از تشخیص چه کنم؟

پس از تشخیص سرطان مجاری صفراوی یا کیسه صفرا چه کنم؟۱ / ۶
۱

در مرکز تخصصی درمان شوید

بهترین نتیجه وقتی است که یک تیم چندتخصصی (جراح کبد و مجاری صفراوی، متخصص گوارش، انکولوژیست و رادیولوژیست) با هم تصمیم بگیرند [۱].

۲

اول زردی را درمان کنید

اگر زرد شده‌اید، باز کردن مجرای صفرا معمولاً اولین قدم است [۱۸]؛ بهتر است تصویربرداری‌های لازم پیش از گذاشتن استنت انجام شود [۲].

۳

آزمایش ژنی تومور را بخواهید

بپرسید آیا روی نمونه شما آزمایش FGFR2، IDH1، HER2، BRAF و MSI انجام شده است؛ نتیجه ممکن است درمان‌های بیشتری را باز کند [۲۰، ۲۱].

۴

این سؤال‌ها را بپرسید

سرطان از کدام بخش شروع شده است؟ آیا قابل جراحی است؟ اگر نه، آیا ممکن است بعد از درمان دارویی قابل جراحی شود؟ آیا مطالعه بالینی مناسبی برای من هست؟

۵

نشانه‌های خطر را بشناسید

تب، لرز، زردی دوباره یا خارش تازه ممکن است نشانه بسته شدن استنت یا عفونت مجرا باشد؛ همان روز با تیم درمان تماس بگیرید [۳۲].

۶

از مراقبت تسکینی کمک بگیرید

مراقبت تسکینی از ابتدا کنار درمان سرطان، به کنترل علائم و کیفیت زندگی کمک می‌کند؛ از تیم درمان بخواهید شما را معرفی کنند [۴۵]. درباره تغذیه هم بخوانید: تغذیه در دوران درمان

پرسش‌های متداول

کلانژیوکارسینوما چیست؟

سرطانی است که از پوشش مجاری صفراوی شروع می‌شود؛ یعنی لوله‌هایی که صفرا را از کبد به روده می‌برند [۵، ۱]. بسته به محل، سه نوع دارد: داخل کبد، ناف کبد (جایی که مجاری از کبد بیرون می‌آیند) و انتهای مجرا [۵].

فرق سرطان مجاری صفراوی با سرطان کبد چیست؟

سرطان شایع کبد از خود سلول‌های کبد شروع می‌شود، ولی کلانژیوکارسینوما از سلول‌های مجاری صفراوی، حتی وقتی داخل کبد باشد [۲]. این دو بیماری علت‌ها و درمان‌های متفاوتی دارند [۲].

آیا سنگ کیسه صفرا باعث سرطان می‌شود؟

بیشتر سرطان‌های کیسه صفرا همراه سنگ هستند، ولی کمتر از یک نفر از هر ۱۰۰ نفری که سنگ کیسه صفرا دارند به این سرطان مبتلا می‌شود [۴، ۱۴]. اگر سنگ علامت دارد، یا در سونوگرافی پولیپ بزرگ یا دیواره آهکی دیده شده، درباره عمل با جراح صحبت کنید [۱۱، ۱۲].

آیا سرطان کیسه صفرا قابل درمان است؟

اگر زود پیدا شود، بله. وقتی سرطان مرحله ۱ بعد از عمل سنگ پیدا و برداشته شود، تقریباً همه بیماران درمان می‌شوند [۱۴]. در مراحل بعدی هم جراحی کامل در مرکز تخصصی شانس درمان قطعی دارد [۱۴، ۴]. اگر بیماری پخش شده باشد، درمان قطعی معمولاً ممکن نیست، ولی شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی و داروهای هدفمند عمر را بیشتر و علائم را کمتر می‌کنند [۲۰، ۲۸].

زردی یعنی سرطان دارم؟

نه لزوماً؛ زردی علت‌های دیگری هم دارد و علائم این سرطان‌ها شبیه بیماری‌های شایع‌تر است [۶]. ولی زردی بی‌درد، به‌ویژه همراه کاهش وزن، ادرار تیره یا مدفوع کم‌رنگ، باید زود بررسی شود، چون نشانه اصلی سرطان ناف کبد و انتهای مجرای صفراست [۳].

بالا بودن CA 19-9 یعنی سرطان؟

نه. این نشانگر در انسداد مجرای صفرا و بیماری‌های دیگر هم بالا می‌رود و در حدود ۳ نفر از هر ۱۰ بیمار طبیعی است [۳، ۱۷]. پزشک آن را همراه تصویربرداری و نمونه‌برداری تفسیر می‌کند [۳].

استنت صفراوی چیست؟

لوله کوچک پلاستیکی یا فلزی که در مجرای تنگ گذاشته می‌شود تا صفرا به روده برسد [۱۸، ۵۸]. استنت ممکن است بعد از مدتی بسته شود و نیاز به تعویض داشته باشد [۱۸]؛ تب، لرز یا برگشت زردی را فوراً به تیم درمان بگویید [۳۲].

آیا پیوند کبد درمان این سرطان است؟

فقط در گروه بسیار کوچکی از بیماران سرطان ناف کبد، در چند مرکز تخصصی و همراه شیمی‌پرتودرمانی پیش از پیوند [۲]. رهنمود اروپایی آن را هنوز درمان استاندارد نمی‌داند [۱۹].

چرا آزمایش ژنی تومور مهم است؟

چون در بخشی از بیماران، به‌ویژه در سرطان داخل کبد، تغییرات ژنی پیدا می‌شود که داروی هدفمند دارد [۲۰]. رهنمودها توصیه می‌کنند این آزمایش زود، در زمان تشخیص یا شروع درمان، انجام شود [۲۰، ۲۱].

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

نمایش جزئیاتبستن
ویژه پزشکان
HR ۰٫۸۰
کاهش خطر مرگ با دوروالوماب + جمسیتابین–سیس‌پلاتین
بقای ۲۴ ماهه ۲۴٫۹٪ در برابر ۱۰٫۴٪؛ ۳۶ ماهه ۱۴٫۶٪ در برابر ۶٫۹٪؛ TOPAZ-1 [۲۸، ۲۹]
HR ۰٫۸۳
کاهش خطر مرگ با پمبرولیزوماب + جمسیتابین–سیس‌پلاتین
میانه بقای کلی ۱۲٫۷ در برابر ۱۰٫۹ ماه؛ KEYNOTE-966 [۳۰]
HR ۰٫۷۱
کپسیتابین کمکی، تحلیل حساسیت از پیش تعیین‌شده
ITT: میانه بقای کلی ۵۱٫۱ در برابر ۳۶٫۴ ماه؛ HR ‏۰٫۸۱ (P=۰٫۰۹۷)؛ BILCAP [۲۳]
HR ۰٫۶۹
FOLFOX خط دوم در برابر کنترل فعال علائم
بقای ۱۲ ماهه ۲۵٫۹٪ در برابر ۱۱٫۴٪؛ ABC-06 [۳۲]
ویژه پزشکان

جراحی و درمان کمکی

رزکسیون کامل با حاشیه منفی تنها شانس درمان است [۱۵]. در pCCA، درناژ پیش از عمل کبد باقی‌مانده برای پیشگیری از نارسایی کبد پس از هپاتکتومی انجام می‌شود؛ لاپاراسکوپی مرحله‌بندی پیش از لاپاراتومی متاستاز پنهان را (در حدود ۱۵٪) کشف می‌کند و مرگ‌ومیر ۹۰ روزه در مراکز باتجربه اروپا تا ۱۰٪ گزارش شده است [۲]. در iCCA بیشتر بیماران به همی‌هپاتکتومی (گسترده) با لنفادنکتومی دست‌کم ۶ غده ناحیه‌ای نیاز دارند [۲]. در سرطان تصادفی کیسه صفرا با مرحله T1b یا بالاتر جراحی تکمیلی توصیه می‌شود [۲۰]؛ در جراحی مجدد T2، بیماری باقی‌مانده در ۵۷٪ (درگیری غدد ۳۱٪ و کبد ۱۰٪) دیده شد و ضرورت جراحی مجدد در T1b محل بحث است [۱۴].

BILCAP (۴۴۷ بیمار با کلانژیوکارسینوم یا سرطان کیسه صفرای مهاجم به لایه عضلانی پس از رزکسیون ماکروسکوپی کامل): کپسیتابین ۱۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روز، روزهای ۱ تا ۱۴ هر ۲۱ روز برای ۸ دوره در برابر مشاهده. در تحلیل ITT، میانه بقای کلی ۵۱٫۱ در برابر ۳۶٫۴ ماه بود (HR تعدیل‌شده ۰٫۸۱؛ ۹۵٪ CI ‏۰٫۶۳–۱٫۰۴؛ P=۰٫۰۹۷)؛ در تحلیل حساسیت از پیش تعیین‌شده HR ‏۰٫۷۱ (۰٫۵۵–۰٫۹۲؛ P=۰٫۰۱۰) و در تحلیل per-protocol ‏HR ‏۰٫۷۵ (۰٫۵۸–۰٫۹۷؛ P=۰٫۰۲۸) بود؛ میانه بقای بدون عود ۲۴٫۴ در برابر ۱۷٫۵ ماه. سمیت درجه ۳ در ۴۴٪، که شایع‌ترین آن سندرم دست و پا (۲۰٪) بود [۲۳]. با میانه پیگیری ۱۰۶ ماه، میانه بقای کلی ۴۹٫۶ در برابر ۳۶٫۱ ماه شد (HR تعدیل‌شده ۰٫۸۴؛ ۰٫۶۷–۱٫۰۶؛ در تحلیل حساسیت ۰٫۷۴؛ ۰٫۵۹–۰٫۹۴) [۲۴].

ACTICCA-1 (۵۹۱ بیمار؛ ۲۴ هفته جمسیتابین–سیس‌پلاتین در برابر کپسیتابین؛ میانه پیگیری ۴٫۸ سال): میانه بقای بدون بیماری ۲۵٫۷ در برابر ۱۷٫۹ ماه (log-rank P=۰٫۰۹۷). به دلیل نقض فرض خطرهای متناسب، RMST تحلیل شد: به‌طور میانگین ۲٫۶ ماه بقای بدون بیماری بیشتر در ۳ سال اول (۹۵٪ CI ‏۰٫۶–۴٫۶۸؛ P=۰٫۰۱۱) بدون بهبود معنی‌دار بقای کلی (RMST P=۰٫۰۷۶؛ میانه ۵۸٫۱ در برابر ۴۸٫۲ ماه)؛ عوارض جدی ۱۳۰ در برابر ۱۱۳ مورد. نتیجه نویسندگان: این ترکیب نباید استاندارد درمان کمکی باشد [۲۵].

رهنمودها: ASCO کپسیتابین کمکی به مدت ۶ ماه را برای بیماران رزکت‌شده توصیه می‌کند (دوز ممکن است طبق روال مؤسسه یا منطقه تعیین شود) و در CCA خارج کبدی یا سرطان کیسه صفرا با حاشیه R1، شیمی‌پرتودرمانی را با تصمیم‌گیری مشترک قابل پیشنهاد می‌داند [۲۲]؛ ESMO هم کپسیتابین کمکی را توصیه می‌کند [II, A] [۱۹]. در SWOG S0809 (فاز ۲؛ ۷۹ بیمار با CCA خارج کبدی یا سرطان کیسه صفرا و pT2–4، N+‎ یا حاشیه مثبت)، جمسیتابین–کپسیتابین و سپس شیمی‌پرتودرمانی با کپسیتابین بقای ۲ ساله ۶۵٪ (R0 ‏۶۷٪ و R1 ‏۶۰٪) و میانه بقای کلی ۳۵ ماه داشت؛ عوارض درجه ۳ و ۴ در ۵۲٪ و ۱۱٪ [۲۶].

پیوند کبد: در یک مطالعه چندمرکزی گذشته‌نگر در ۱۲ مرکز آمریکا (۲۱۶ بیمار pCCA زودرس غیرقابل‌رزکسیون، با شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت و سپس پیوند)، بقای ۵ ساله بدون بیماری ۶۵٪ و بقای ۵ ساله بر اساس قصد درمان ۵۳٪ بود [۲]؛ ESMO پیوند را درمان استاندارد pCCA نمی‌داند و شرکت در کارآزمایی را تشویق می‌کند [III, D] [۱۹].

ویژه پزشکان

بیماری پیشرفته: خط اول

ABC-02 (۴۱۰ بیمار): سیس‌پلاتین ۲۵ میلی‌گرم/مترمربع و سپس جمسیتابین ۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع روزهای ۱ و ۸ هر ۳ هفته برای ۸ دوره، در برابر جمسیتابین تنها، میانه بقای کلی را از ۸٫۱ به ۱۱٫۷ ماه رساند (HR ‏۰٫۶۴؛ ۰٫۵۲–۰٫۸۰؛ P<۰٫۰۰۱) و میانه بقای بدون پیشرفت ۸٫۰ در برابر ۵٫۰ ماه بود [۲۷].

TOPAZ-1 (۶۸۵ بیمار): افزودن دوروالوماب به جمسیتابین–سیس‌پلاتین (حداکثر ۸ دوره و سپس دوروالوماب تک‌دارویی) بقای کلی را بهبود داد (HR ‏۰٫۸۰؛ ۰٫۶۶–۰٫۹۷؛ P=۰٫۰۲۱)؛ بقای ۲۴ ماهه ۲۴٫۹٪ در برابر ۱۰٫۴٪، بقای بدون پیشرفت HR ‏۰٫۷۵ و پاسخ عینی ۲۶٫۷٪ در برابر ۱۸٫۷٪ بود و عوارض درجه ۳ یا ۴ مشابه (۷۵٫۷٪ در برابر ۷۷٫۸٪) [۲۸]. در به‌روزرسانی ۳ ساله (میانه پیگیری ۴۱٫۳ ماه)، میانه بقای کلی ۱۲٫۹ در برابر ۱۱٫۳ ماه (HR ‏۰٫۷۴؛ ۰٫۶۳–۰٫۸۷) و بقای ۳۶ ماهه ۱۴٫۶٪ در برابر ۶٫۹٪ بود [۲۹].

KEYNOTE-966 (۱۰۶۹ بیمار): پمبرولیزوماب ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته (حداکثر ۳۵ دوره) همراه جمسیتابین (بدون سقف مدت) و سیس‌پلاتین (حداکثر ۸ دوره)، میانه بقای کلی ۱۲٫۷ در برابر ۱۰٫۹ ماه داشت (HR ‏۰٫۸۳؛ ۰٫۷۲–۰٫۹۵؛ P یک‌طرفه ۰٫۰۰۳۴)؛ عوارض مرتبط با درمان درجه ۳ تا ۴ در ۷۰٪ در برابر ۶۹٪ [۳۰]. با میانه پیگیری ۳۶٫۶ ماه، HR ‏۰٫۸۶ (۰٫۷۵–۰٫۹۸) و بقای ۳۶ ماهه ۱۳٪ در برابر ۱۱٪ بود [۳۱].

رهنمودها: ESMO ۲۰۲۵ هر دو ترکیب سیس‌پلاتین–جمسیتابین–دوروالوماب و سیس‌پلاتین–جمسیتابین–پمبرولیزوماب را در خط اول توصیه می‌کند [I, A] و هیچ نشانگر بالینی، بیوشیمیایی یا مولکولی یا تفاوتی در اثربخشی یا سمیت را به نفع یکی نمی‌داند؛ در وضعیت عملکردی ضعیف، جمسیتابین تک‌دارویی قابل بررسی است [۲۰]. ترکیب‌های سه‌دارویی (mFOLFIRINOX در PRODIGE 38 AMEBICA و سیس‌پلاتین–جمسیتابین–نب‌پاکلی‌تاکسل در SWOG 1815) برتر از سیس‌پلاتین–جمسیتابین نبودند و سمیت بیشتری داشتند؛ افزودن S-1 در کارآزمایی ژاپنی MITSUBA پاسخ و بقا را بهبود داد [۲۰]. ASCO ۲۰۲۶ در بیماری pMMR/MSS ترکیب مهارکننده ایست بازرسی با شیمی‌درمانی را توصیه می‌کند و در dMMR/MSI-H پمبرولیزوماب تک‌دارویی را هم گزینه می‌داند [۲۱]. صفحه رژیم: جمسیتابین–سیس‌پلاتین همراه دوروالوماب

ویژه پزشکان
کارآزمایی‌های فاز ۳ خط اول در سرطان پیشرفته مجاری صفراوی
کارآزماییمقایسهبیمارانمیانه بقای کلیHR بقای کلیپیگیری طولانی
ABC-02 [۲۷]جمسیتابین–سیس‌پلاتین در برابر جمسیتابین۴۱۰۱۱٫۷ در برابر ۸٫۱ ماه۰٫۶۴—
KEYNOTE-966 [۳۰، ۳۱]پمبرولیزوماب یا دارونما + جمسیتابین–سیس‌پلاتین۱۰۶۹۱۲٫۷ در برابر ۱۰٫۹ ماه۰٫۸۳ (نهایی)؛ ۰٫۸۶ (۳ ساله)بقای ۳۶ ماهه ۱۳٪ در برابر ۱۱٪
TOPAZ-1 [۲۸، ۲۹]دوروالوماب یا دارونما + جمسیتابین–سیس‌پلاتین۶۸۵۱۲٫۹ در برابر ۱۱٫۳ ماه (به‌روزرسانی ۳ ساله)۰٫۸۰ (اولیه)؛ ۰٫۷۴ (۳ ساله)بقای ۳۶ ماهه ۱۴٫۶٪ در برابر ۶٫۹٪

مقایسه مستقیم میان TOPAZ-1 و KEYNOTE-966 وجود ندارد؛ در TOPAZ-1 شیمی‌درمانی حداکثر ۸ دوره بود و در KEYNOTE-966 جمسیتابین بدون سقف مدت ادامه داشت [۲۸، ۳۰].

ویژه پزشکان

پس از خط اول: شیمی‌درمانی و درمان هدفمند

ABC-06 (۱۶۲ بیمار با پیشرفت پس از سیس‌پلاتین–جمسیتابین، ECOG ‏۰–۱): کنترل فعال علائم همراه FOLFOX در برابر کنترل فعال علائم به‌تنهایی، میانه بقای کلی ۶٫۲ در برابر ۵٫۳ ماه (HR تعدیل‌شده ۰٫۶۹؛ ۰٫۵۰–۰٫۹۷؛ P=۰٫۰۳۱)؛ بقای ۶ ماهه ۵۰٫۶٪ در برابر ۳۵٫۵٪ و ۱۲ ماهه ۲۵٫۹٪ در برابر ۱۱٫۴٪؛ عوارض درجه ۳ تا ۵ در ۶۹٪ در برابر ۵۲٪، شامل ۳ مرگ مرتبط با شیمی‌درمانی [۳۲]. ESMO ۲۰۲۳ FOLFOX را استاندارد خط دوم می‌داند [I, A] [۱۹] و ASCO ۲۰۲۶ برای بیماران بدون نشانگر هدف‌پذیر FOLFOX همراه کنترل علائم، یا کنترل علائم به‌تنهایی را توصیه می‌کند [۲۱].

FGFR2: در FIGHT-202، پمیگاتینیب ۱۳٫۵ میلی‌گرم روزانه (۲ هفته مصرف، ۱ هفته استراحت) در گزارش اولیه در ۱۰۷ بیمار با فیوژن یا بازآرایی FGFR2 پاسخ عینی ۳۵٫۵٪ داشت و شایع‌ترین عارضه هیپرفسفاتمی (۶۰٪) بود [۳۸]؛ در تحلیل نهایی (میانه پیگیری ۴۵٫۴ ماه) در ۱۰۸ بیمار با فیوژن یا بازآرایی FGFR2 پاسخ عینی ۳۷٫۰٪، میانه مدت پاسخ ۹٫۱ ماه، میانه بقای بدون پیشرفت ۷٫۰ ماه و میانه بقای کلی ۱۷٫۵ ماه داشت؛ شایع‌ترین عوارض هیپرفسفاتمی (۵۸٫۵٪)، ریزش مو (۴۹٫۷٪) و اسهال (۴۷٫۶٪) بود [۳۹]. در FOENIX-CCA2 (۱۰۳ بیمار iCCA)، فوتیباتینیب ۲۰ میلی‌گرم روزانه و پیوسته پاسخ عینی ۴۲٪، میانه مدت پاسخ ۹٫۷ ماه، بقای بدون پیشرفت ۹٫۰ ماه و بقای کلی ۲۱٫۷ ماه داشت؛ هیپرفسفاتمی درجه ۳ مرتبط با درمان در ۳۰٪ [۴۰]. در فاز ۳ FIGHT-302 (خط اول؛ ۱۶۷ بیمار؛ توقف زودهنگام به دلیل تغییر استاندارد درمان)، پمیگاتینیب در برابر جمسیتابین–سیس‌پلاتین میانه بقای بدون پیشرفت را ۸٫۳ در برابر ۶٫۸ ماه کرد (HR ‏۰٫۵۸؛ ۰٫۳۹–۰٫۸۷؛ P اسمی ۰٫۰۰۷۸) با پاسخ ۴۷٪ در برابر ۱۵٪، ولی میانه بقای کلی مشابه بود (۲۴٫۴ در برابر ۲۵٫۰ ماه) [۴۱]. ESMO ۲۰۲۵ فوتیباتینیب و پمیگاتینیب را پس از یک یا چند خط درمان توصیه می‌کند [III, A؛ ESCAT ‏I-B] [۲۰].

IDH1: در ClarIDHy (۱۸۵ بیمار، تصادفی ۲:۱)، ایووسیدنیب ۵۰۰ میلی‌گرم روزانه بقای بدون پیشرفت را بهبود داد (میانه ۲٫۷ در برابر ۱٫۴ ماه؛ HR ‏۰٫۳۷؛ ۰٫۲۵–۰٫۵۴) [۴۲]؛ در تحلیل نهایی (۱۸۷ بیمار؛ ۴۳ بیمار از دارونما به ایووسیدنیب منتقل شدند)، میانه بقای کلی ۱۰٫۳ در برابر ۷٫۵ ماه بود (HR ‏۰٫۷۹؛ ۰٫۵۶–۱٫۱۲؛ P یک‌طرفه ۰٫۰۹) و پس از تعدیل برای جابه‌جایی، ۵٫۱ ماه با دارونما (HR ‏۰٫۴۹؛ ۰٫۳۴–۰٫۷۰)؛ شایع‌ترین عارضه درجه ۳ یا بالاتر آسیت بود (۹٪ در برابر ۷٪) [۴۳]. ESMO ۲۰۲۳ آن را پس از دست‌کم یک خط درمان توصیه می‌کند [I, A] [۱۹].

HER2: در HERIZON-BTC-01 (فاز ۲b؛ ۸۰ بیمار با تکثیر HER2 و IHC ‏۲+ یا ۳+)، زانیداتاماب ۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته پاسخ عینی تأییدشده ۴۱٫۳٪ داشت [۳۵]؛ در تحلیل نهایی (پیگیری ۳۳٫۴ ماه)، میانه مدت پاسخ ۱۴٫۹ ماه و میانه بقای کلی ۱۵٫۵ ماه بود؛ در IHC ‏۳+ پاسخ ۵۱٫۶٪ و بقای کلی ۱۸٫۱ ماه، ولی در IHC ‏۲+ فقط یک پاسخ (۵٫۶٪) و بقای کلی ۵٫۲ ماه [۳۶]. DESTINY-PanTumor02 تراستوزوماب دروکستکان ۵٫۴ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۳ هفته را در تومورهای جامد HER2 مثبت بررسی کرد (پاسخ در کل بیماران IHC ‏۳+ مرکزی ۶۱٫۳٪) [۳۴]؛ در بیماران مجاری صفراوی با IHC ‏۳+ مرکزی، پاسخ ۵۶٫۳٪ (ارزیابی محقق) و میانه بقای بدون پیشرفت ۴٫۶ ماه گزارش شد [۲۰]. ESMO ۲۰۲۵: تراستوزوماب دروکستکان «باید در نظر گرفته شود» و زانیداتاماب «توصیه می‌شود» [III, A؛ ESCAT ‏I-C] [۲۰].

BRAF V600E، MSI-H و سایر: در ROAR (۴۳ بیمار با جهش BRAF V600E)، دابرافنیب ۱۵۰ میلی‌گرم دو بار در روز و ترامتینیب ۲ میلی‌گرم روزانه پاسخ ۵۱٪ (ارزیابی محقق) و ۴۷٪ (بازبین مستقل) داشت؛ شایع‌ترین عارضه درجه ۳ یا بالاتر افزایش GGT (۱۲٪) و شایع‌ترین عارضه جدی مرتبط تب (۱۹٪) بود [۳۷]. در KEYNOTE-158 (۲۳۳ بیمار با تومورهای غیرکولورکتال MSI-H/dMMR، که کلانژیوکارسینوم از شایع‌ترین آن‌ها بود)، پمبرولیزوماب پاسخ عینی ۳۴٫۳٪ داشت [۳۳]؛ ESMO ضد PD-1 را برای MSI-H/dMMR در بیمارانی که در خط اول ایمنی‌درمانی نگرفته‌اند توصیه می‌کند [۲۰]. فیوژن‌های NTRK (لاروترکتینیب، انترکتینیب، رپوترکتینیب) و RET (سلپرکاتینیب) فقط در کارآزمایی‌های سبدی بررسی شده‌اند [III, A؛ ESCAT ‏I-C] [۲۰]. ASCO ۲۰۲۶ گزینه‌های خط دوم را برای dMMR/MSI-H، IDH1، FGFR2، BRAF V600E، بیش‌بیان HER2 و فیوژن‌های RET، NTRK1/2/3 و NRG1 آورده است [۲۱].

ویژه پزشکان
درمان هدفمند بر اساس تغییر ژنی (پس از خط اول)
تغییر ژنیفراوانیداروشواهد اصلیرهنمود و تأیید
MSI-H/dMMR—پمبرولیزوماب تک‌دارویی (در صورت عدم دریافت ایمنی‌درمانی در خط اول)KEYNOTE-158: پاسخ ۳۴٫۳٪ در تومورهای غیرکولورکتال [۳۳]ESMO ۲۰۲۵ و ASCO ۲۰۲۶ [۲۰، ۲۱]
HER2 (بیش‌بیان یا تکثیر)حدود ۵ تا ۱۰٪؛ بیشتر در CCA خارج کبدی و کیسه صفرا [۲۰]تراستوزوماب دروکستکان؛ زانیداتامابIHC ‏۳+: پاسخ ۵۶٫۳٪ با تراستوزوماب دروکستکان [۲۰]؛ ۵۱٫۶٪ با زانیداتاماب و بقای کلی ۱۸٫۱ ماه [۳۶]ESMO ۲۰۲۵ ‏[III, A؛ ESCAT ‏I-C]؛ FDA، تأیید تسریع‌شده در IHC ‏۳+ [۲۰، ۴۹، ۵۰]
BRAF V600Eحدود ۵٪ [۳۷]دابرافنیب + ترامتینیبROAR: پاسخ ۵۱٪ (محقق) و ۴۷٪ (بازبین مستقل) [۳۷]FDA برای تومورهای جامد پیش‌درمان‌شده، تأیید تسریع‌شده [۵۱]
فیوژن یا بازآرایی FGFR2حدود ۶ تا ۱۲٪ iCCA [۴۱]پمیگاتینیب؛ فوتیباتینیبپاسخ ۳۷٫۰٪ و ۴۲٪؛ میانه بقای کلی ۱۷٫۵ و ۲۱٫۷ ماه [۳۹، ۴۰]ESMO ۲۰۲۵ ‏[III, A؛ ESCAT ‏I-B]؛ FDA، تأیید تسریع‌شده [۲۰، ۵۳، ۵۴]
جهش IDH1حدود ۱۳٪ iCCA [۴۲]ایووسیدنیببقای بدون پیشرفت HR ‏۰٫۳۷؛ بقای کلی HR ‏۰٫۷۹ (با تعدیل جابه‌جایی ۰٫۴۹) [۴۲، ۴۳]ESMO ۲۰۲۳ ‏[I, A]؛ FDA [۱۹، ۵۵]
فیوژن NTRK یا RETNTRK کمتر از ۰٫۱٪ [۲۰]لاروترکتینیب، انترکتینیب، رپوترکتینیب؛ سلپرکاتینیبفقط کارآزمایی‌های سبدی [۲۰]ESMO ۲۰۲۵ ‏[III, A؛ ESCAT ‏I-C] [۲۰]

شواهد بیشتر این داروها، به‌جز ایووسیدنیب، از کارآزمایی‌های فاز ۲ تک‌بازویی یا سبدی است [۲۰].

ویژه پزشکان
وضعیت تأیید و درمان‌های در حال بررسی
  • پمیگاتینیب در خط اول (FIGHT-302) بقای بدون پیشرفت را بهتر کرد ولی بقای کلی مشابه بود و کارآزمایی زود متوقف شد؛ اندیکاسیون برچسب FDA همچنان کلانژیوکارسینوم پیش‌درمان‌شده است [۴۱، ۵۳].
  • تأیید FDA برای پمیگاتینیب، فوتیباتینیب، زانیداتاماب، تراستوزوماب دروکستکان (تومورهای جامد HER2 ‏IHC ‏۳+) و دابرافنیب–ترامتینیب (تومورهای جامد BRAF V600E) تسریع‌شده و بر پایه پاسخ عینی و مدت پاسخ است و ادامه آن به کارآزمایی تأییدی بستگی دارد [۴۹، ۵۰، ۵۱، ۵۳، ۵۴].
  • زانیداتاماب همراه درمان استاندارد خط اول در بیماری HER2 مثبت، در کارآزمایی فاز ۳ HERIZON-BTC-302 در حال بررسی است [۳۶].
  • ترکیب‌های سه‌دارویی شیمی‌درمانی در خط اول و جمسیتابین–سیس‌پلاتین در درمان کمکی جایگزین استانداردهای فعلی نشده‌اند [۲۰، ۲۵].

رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)

نمایش جزئیاتبستن
فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۴ رژیم
ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

سیس‌پلاتین: هیدراتاسیون کافی و پایش عملکرد کلیه و الکترولیت‌ها؛ در اختلال کلیه کاهش دوز یا درمان جایگزین؛ نوروپاتی و اتوتوکسیسیته تجمعی‌اند؛ پیشگیری قوی از تهوع و استفراغ [۵۶].

جمسیتابین–سیس‌پلاتین همراه ایمنی‌درمانی: در TOPAZ-1 عوارض جدی در ۴۷٪ رخ داد و شایع‌ترین آن کلانژیت (۷٪) بود [۴۷]؛ تب و افزایش بیلی‌روبین را پیش از نسبت دادن به عارضه ایمنی، از نظر کلانژیت یا انسداد استنت بررسی کنید. برای مهارکننده‌های ایست بازرسی کاهش دوز توصیه نمی‌شود و قطع موقت یا دائم بر اساس شدت عارضه است [۴۶، ۴۷].

کپسیتابین: پیش از شروع، آزمایش واریانت‌های DPYD (مگر درمان فوری لازم باشد) و پرهیز در کمبود کامل DPD؛ در کلیرانس کراتینین ۳۰ تا ۵۰ میلی‌لیتر در دقیقه کاهش ۲۵٪ دوز و در کمتر از ۳۰ دوز تعیین نشده است؛ خطر خونریزی با آنتاگونیست‌های ویتامین K [۴۸].

اگزالی‌پلاتین: در نوروپاتی حسی پایدار درجه ۲ کاهش دوز و در درجه ۳ قطع را در نظر بگیرید؛ در کلیرانس کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه دوز کم شود [۵۷].

مهارکننده‌های FGFR (پمیگاتینیب، فوتیباتینیب): معاینه کامل چشم با OCT پیش از شروع، هر ۲ ماه در ۶ ماه اول، سپس هر ۳ ماه و فوری در علائم بینایی (جداشدگی اپی‌تلیوم رنگدانه‌ای شبکیه)؛ پایش فسفات و درمان کاهنده فسفات طبق برچسب [۵۳، ۵۴].

ایووسیدنیب: نوار قلب و الکترولیت‌ها برای طولانی شدن QTc؛ با مهارکننده قوی CYP3A4 دوز ۲۵۰ میلی‌گرم؛ در سندرم گیلن‌باره قطع دائمی [۵۵].

زانیداتاماب و تراستوزوماب دروکستکان: LVEF پیش از شروع و به‌طور دوره‌ای و پیش‌دارو قبل از هر دوز زانیداتاماب [۵۰]؛ با تراستوزوماب دروکستکان در بیماری بینابینی ریه یا پنومونیت درجه ۲ یا بالاتر قطع دائمی [۴۹].

ویژه پزشکان

پس از جراحی (درمان کمکی)

کپسیتابین کمکی (BILCAP)

کلانژیوکارسینوم (داخل کبدی، پری‌هیلار یا دیستال) یا سرطان کیسه صفرای مهاجم به لایه عضلانی پس از رزکسیون ماکروسکوپی کامل؛ ECOG کمتر از ۲؛ شروع تا ۱۶ هفته پس از جراحیطول هر دوره: هر ۲۱ روز

کلانژیوکارسینوم (داخل کبدی، پری‌هیلار یا دیستال) یا سرطان کیسه صفرای مهاجم به لایه عضلانی پس از رزکسیون ماکروسکوپی کامل؛ ECOG کمتر از ۲؛ شروع تا ۱۶ هفته پس از جراحی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
کپسیتابین۱۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع دو بار در روزخوراکیروزهای ۱ تا ۱۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۸ دوره (۲۴ هفته)

منبع دوز: BILCAP [۲۳]. ASCO: ۶ ماه؛ دوز ممکن است طبق روال مؤسسه یا منطقه تعیین شود [۲۲]. سمیت درجه ۳ در ۴۴٪ (سندرم دست و پا ۲۰٪، اسهال ۸٪، خستگی ۸٪) [۲۳]. آزمایش DPYD پیش از شروع؛ کاهش ۲۵٪ دوز در کلیرانس ۳۰ تا ۵۰ و دوز تعیین‌نشده در کمتر از ۳۰؛ قرص‌ها کامل و تا ۳۰ دقیقه پس از غذا با آب بلعیده شوند [۴۸]. در ACTICCA-1، جمسیتابین–سیس‌پلاتین کمکی بر کپسیتابین برتری معنی‌دار نداشت [۲۵].

شواهد: BILCAP (۲۰۱۹)

جمسیتابین + کپسیتابین، سپس شیمی‌پرتودرمانی با کپسیتابین (SWOG S0809)

کلانژیوکارسینوم خارج کبدی یا سرطان کیسه صفرا پس از رزکسیون رادیکال با pT2–4، N+ یا حاشیه مثبت؛ M0؛ ECOG ‏۰–۱؛ ASCO: در حاشیه R1 با تصمیم‌گیری مشترک قابل پیشنهاد

کلانژیوکارسینوم خارج کبدی یا سرطان کیسه صفرا پس از رزکسیون رادیکال با pT2–4، N+‎ یا حاشیه مثبت؛ M0؛ ECOG ‏۰–۱؛ ASCO: در حاشیه R1 با تصمیم‌گیری مشترک قابل پیشنهاد

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ۱: ۴ دوره
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸ هر ۲۱ روز
کپسیتابین۱۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربع در روزخوراکیروزهای ۱ تا ۱۴ هر ۲۱ روز
مرحله ۲: شیمی‌پرتودرمانی
کپسیتابین۱۳۳۰ میلی‌گرم/مترمربع در روزخوراکیهمزمان با پرتودرمانی
پرتودرمانی۴۵ گری به لنفاتیک ناحیه‌ای؛ ۵۴ تا ۵۹٫۴ گری به بستر تومورپرتو خارجی
طول هر دوره
جمسیتابین–کپسیتابین هر ۲۱ روز؛ سپس کپسیتابین همزمان با پرتودرمانی
مدت درمان
۴ دوره، سپس یک دوره شیمی‌پرتودرمانی

منبع دوز: چکیده SWOG S0809 [۲۶]؛ تقسیم دوز روزانه کپسیتابین و جزئیات برنامه پرتو در متن کامل مقاله. ۸۶٪ درمان را کامل کردند؛ عوارض درجه ۳ و ۴ در ۵۲٪ و ۱۱٪ (نوتروپنی ۴۴٪، سندرم دست و پا ۱۱٪، اسهال ۸٪)؛ یک مرگ به علت خونریزی گوارشی [۲۶]. ASCO: شیمی‌پرتودرمانی در R1 با سنجش سود و زیان [۲۲].

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

بیماری پیشرفته: خط اول

جمسیتابین + سیس‌پلاتین + پمبرولیزوماب (KEYNOTE-966)

سرطان مجاری صفراوی موضعی پیشرفته غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک بدون درمان قبلی در بیماری پیشرفته؛ ECOG ‏۰–۱طول هر دوره: هر ۲۱ روز

سرطان مجاری صفراوی موضعی پیشرفته غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک بدون درمان قبلی در بیماری پیشرفته؛ ECOG ‏۰–۱

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته (یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته)؛ انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایوریدیروز ۱، پیش از شیمی‌درمانی
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸ هر ۳ هفته
سیس‌پلاتین۲۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸ هر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
پمبرولیزوماب حداکثر ۳۵ دوره (حدود ۲۴ ماه)؛ سیس‌پلاتین حداکثر ۸ دوره؛ جمسیتابین بدون سقف مدت، تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: مقاله و برچسب FDA [۳۰، ۴۶]. عوارض مرتبط با درمان درجه ۳ تا ۴ در ۷۰٪ در برابر ۶۹٪؛ مرگ مرتبط با درمان ۲٪ در برابر ۱٪ [۳۰].

شواهد: KEYNOTE-966 (۲۰۲۳)

جمسیتابین + سیس‌پلاتین + دوروالوماب (TOPAZ-1)

سرطان مجاری صفراوی موضعی پیشرفته یا متاستاتیک بدون درمان قبلی، یا عود

سرطان مجاری صفراوی موضعی پیشرفته یا متاستاتیک بدون درمان قبلی، یا عود

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ترکیبی: حداکثر ۸ دوره
دوروالوماب۱۵۰۰ میلی‌گرم (وزن کمتر از ۳۰ کیلوگرم: ۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم)وریدیروز ۱ هر ۳ هفته
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸
سیس‌پلاتین۲۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸
نگه‌دارنده
دوروالوماب۱۵۰۰ میلی‌گرم (وزن کمتر از ۳۰ کیلوگرم: ۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم)وریدیهر ۴ هفته
طول هر دوره
۲۱ روز در مرحله ترکیبی؛ سپس ۲۸ روز
مدت درمان
شیمی‌درمانی حداکثر ۸ دوره؛ دوروالوماب تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: برچسب FDA و مقاله [۴۷، ۲۸]. عوارض درجه ۳ یا ۴ ‏۷۵٫۷٪ در برابر ۷۷٫۸٪ [۲۸]. صفحه رژیم: جمسیتابین–سیس‌پلاتین همراه دوروالوماب

شواهد: TOPAZ-1 (۲۰۲۲)

جمسیتابین + سیس‌پلاتین (ABC-02)

خط اول در بیمارانی که کاندید مهارکننده ایست بازرسی نیستند؛ ECOG ‏۰–۱طول هر دوره: هر ۲۱ روز

خط اول در بیمارانی که کاندید مهارکننده ایست بازرسی نیستند؛ ECOG ‏۰–۱

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سیس‌پلاتین۲۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸، پیش از جمسیتابین
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۸
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۸ دوره (۲۴ هفته)

منبع دوز: ABC-02 [۲۷]. نوتروپنی بیشتر از جمسیتابین تنها، با عفونت مرتبط با نوتروپنی مشابه [۲۷]. ESMO ۲۰۲۳ سیس‌پلاتین–جمسیتابین را برای وضعیت عملکردی ۰ تا ۱ استاندارد می‌داند [I, A] [۱۹]؛ ASCO گزینه‌های بیمارانی را که کاندید ایمنی‌درمانی نیستند جداگانه آورده است [۲۱].

شواهد: ABC-02 (۲۰۱۰)

جمسیتابین تک‌دارویی

وضعیت عملکردی ضعیف یا ناتوانی قابل‌توجه با خطر سمیت پلاتین (ESMO)طول هر دوره: هر ۲۸ روز

وضعیت عملکردی ضعیف یا ناتوانی قابل‌توجه با خطر سمیت پلاتین (ESMO)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
جمسیتابین۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱، ۸ و ۱۵
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۶ دوره در ABC-02

منبع دوز: بازوی کنترل ABC-02 [۲۷]. اندیکاسیون: ESMO ۲۰۲۵ [۲۰].

شواهد: ABC-02 (۲۰۱۰)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

پس از پیشرفت با خط اول: شیمی‌درمانی و درمان هدفمند

FOLFOX پس از سیس‌پلاتین–جمسیتابین (ABC-06)

پیشرفت رادیولوژیک پس از سیس‌پلاتین–جمسیتابین؛ ECOG ‏۰–۱؛ درناژ صفراوی کافی؛ شروع حداکثر ۶ هفته پس از پیشرفتطول هر دوره: هر ۱۴ روز

پیشرفت رادیولوژیک پس از سیس‌پلاتین–جمسیتابین؛ ECOG ‏۰–۱؛ درناژ صفراوی کافی؛ شروع حداکثر ۶ هفته پس از پیشرفت

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
اگزالی‌پلاتین۸۵ میلی‌گرم/مترمربع (انفوزیون ۲ ساعته)وریدیروز ۱
لکوورینال-فولینیک اسید ۱۷۵ میلی‌گرم (یا فولینیک اسید ۳۵۰ میلی‌گرم)، انفوزیون ۲ ساعته همزمان با اگزالی‌پلاتینوریدیروز ۱
فلوئورواوراسیل۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع (بولوس ۵ تا ۱۰ دقیقه)وریدیروز ۱
فلوئورواوراسیل۲۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع (انفوزیون مداوم ۴۶ ساعته)وریدیروزهای ۱ تا ۲
طول هر دوره
هر ۱۴ روز
مدت درمان
حداکثر ۱۲ دوره (۶ ماه)

منبع دوز: ABC-06 [۳۲]. از دوره ۲، نوتروفیل دست‌کم ۱٫۵×۱۰⁹ و پلاکت دست‌کم ۷۵×۱۰⁹ در لیتر. در کلیرانس کراتینین ۳۰ تا ۶۰، اگزالی‌پلاتین ۶۵ میلی‌گرم/مترمربع؛ بالای ۷۰ سال، شروع فلوئورواوراسیل با ۸۰٪ دوز به تشخیص پزشک؛ سقف سطح بدن ۲٫۲ مترمربع؛ دو سطح کاهش دوز (۲۰٪ و ۵۰٪) [۳۲]. صفحه رژیم: FOLFOX

شواهد: ABC-06 (۲۰۲۱)

پمبرولیزوماب تک‌دارویی (MSI-H/dMMR)

تومور جامد MSI-H یا dMMR غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک، پیش‌درمان‌شده (برچسب FDA)؛ ESMO: در بیمارانی که در خط اول ایمنی‌درمانی نگرفته‌اندطول هر دوره: هر ۳ یا ۶ هفته

تومور جامد MSI-H یا dMMR غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک، پیش‌درمان‌شده (برچسب FDA)؛ ESMO: در بیمارانی که در خط اول ایمنی‌درمانی نگرفته‌اند

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته؛ انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۳ یا ۶ هفته
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل‌قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

منبع دوز: برچسب FDA [۴۶]؛ تأیید MSI-H/dMMR با آزمون معتبر در صورت امکان توصیه می‌شود [۴۶]. KEYNOTE-158: ‏۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته تا ۲ سال [۳۳]. ESMO: ضد PD-1 در MSI-H/dMMR بدون ایمنی‌درمانی خط اول [۲۰].

تراستوزوماب دروکستکان (HER2 ‏IHC ‏۳+)

تومور جامد HER2 مثبت (IHC ‏۳+) غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک پس از درمان سیستمیک قبلی، بدون گزینه رضایت‌بخش دیگر (FDA، تأیید تسریع‌شده)طول هر دوره: هر ۲۱ روز

تومور جامد HER2 مثبت (IHC ‏۳+) غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک پس از درمان سیستمیک قبلی، بدون گزینه رضایت‌بخش دیگر (FDA، تأیید تسریع‌شده)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
تراستوزوماب دروکستکان۵٫۴ میلی‌گرم/کیلوگرم (انفوزیون اول ۹۰ دقیقه؛ سپس ۳۰ دقیقه در صورت تحمل)وریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: برچسب FDA [۴۹]. جایگزین تراستوزوماب یا تراستوزوماب امتانسین نشود؛ پیش‌داروی ضدتهوع؛ بیماری بینابینی ریه یا پنومونیت درجه ۲ یا بالاتر ← قطع دائمی [۴۹]. دوز DESTINY-PanTumor02: ‏۵٫۴ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۳ هفته [۳۴].

شواهد: DESTINY-PanTumor02 (۲۰۲۴)

زانیداتاماب (HER2 ‏IHC ‏۳+)

سرطان مجاری صفراوی غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک، پیش‌درمان‌شده، HER2 مثبت (IHC ‏۳+) (FDA، تأیید تسریع‌شده)طول هر دوره: هر ۱۴ روز

سرطان مجاری صفراوی غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک، پیش‌درمان‌شده، HER2 مثبت (IHC ‏۳+) (FDA، تأیید تسریع‌شده)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
زانیداتاماب۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم (انفوزیون اول ۱۲۰، دوم ۹۰ و سپس ۶۰ دقیقه در صورت تحمل)وریدیهر ۲ هفته
طول هر دوره
هر ۱۴ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: برچسب FDA [۵۰]. پیش‌دارو ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از هر دوز: استامینوفن، آنتی‌هیستامین (مثل دیفن‌هیدرامین) و کورتیکواستروئید (مثل هیدروکورتیزون). کاهش دوز: ۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته؛ عدم تحمل ← قطع دائمی. LVEF پیش از شروع و به‌طور دوره‌ای؛ کاهش مطلق ۱۶ واحد درصد یا بیشتر، یا LVEF کمتر از ۵۰٪ با کاهش ۱۰ واحد یا بیشتر ← قطع موقت دست‌کم ۴ هفته [۵۰]. در HERIZON-BTC-01 عوارض درجه ۳ مرتبط با درمان در ۱۸٪ (اسهال ۵٪، کاهش کسر جهشی ۳٪) [۳۵].

شواهد: HERIZON-BTC-01 (۲۰۲۳)

دابرافنیب + ترامتینیب (BRAF V600E)

تومور جامد غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک با جهش BRAF V600E که با درمان قبلی پیشرفت کرده و گزینه رضایت‌بخش دیگری ندارد (FDA، تأیید تسریع‌شده)طول هر دوره: پیوسته

تومور جامد غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک با جهش BRAF V600E که با درمان قبلی پیشرفت کرده و گزینه رضایت‌بخش دیگری ندارد (FDA، تأیید تسریع‌شده)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دابرافنیب۱۵۰ میلی‌گرم دو بار در روزخوراکیروزانه، دست‌کم ۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا
ترامتینیب۲ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروزانه
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا عدم تحمل

منبع دوز: برچسب FDA و ROAR [۵۱، ۵۲، ۳۷]. شایع‌ترین عارضه جدی مرتبط با درمان در ROAR تب بود (۱۹٪) [۳۷].

پمیگاتینیب (FGFR2)

کلانژیوکارسینوم پیش‌درمان‌شده، موضعی پیشرفته غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک، با فیوژن یا بازآرایی FGFR2 (FDA، تأیید تسریع‌شده)

کلانژیوکارسینوم پیش‌درمان‌شده، موضعی پیشرفته غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک، با فیوژن یا بازآرایی FGFR2 (FDA، تأیید تسریع‌شده)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمیگاتینیب۱۳٫۵ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروزهای ۱ تا ۱۴
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (۲ هفته مصرف، ۱ هفته استراحت)
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: برچسب FDA [۵۳]. کاهش دوز: ۹ میلی‌گرم و سپس ۴٫۵ میلی‌گرم (روزهای ۱ تا ۱۴)؛ عدم تحمل ۴٫۵ میلی‌گرم ← قطع. نارسایی شدید کلیه یا کبد: ۹ میلی‌گرم. فسفات بیش از ۷ تا ۱۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر: درمان کاهنده فسفات و پایش هفتگی و قطع موقت اگر ظرف ۲ هفته به کمتر از ۷ نرسد. پرهیز از القاکننده‌های قوی و متوسط CYP3A؛ با مهارکننده قوی یا متوسط، ۱۳٫۵ به ۹ و ۹ به ۴٫۵ میلی‌گرم. معاینه چشم با OCT پیش از شروع، هر ۲ ماه در ۶ ماه اول و سپس هر ۳ ماه [۵۳]. در FIGHT-302 خط اول، دوز پیوسته ۱۳٫۵ میلی‌گرم به کار رفت؛ این کاربرد در برچسب نیست [۴۱، ۵۳].

فوتیباتینیب (FGFR2)

کلانژیوکارسینوم داخل کبدی پیش‌درمان‌شده، غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک، با فیوژن یا بازآرایی FGFR2 (FDA، تأیید تسریع‌شده)طول هر دوره: پیوسته

کلانژیوکارسینوم داخل کبدی پیش‌درمان‌شده، غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک، با فیوژن یا بازآرایی FGFR2 (FDA، تأیید تسریع‌شده)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
فوتیباتینیب۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروزانه و پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: برچسب FDA [۵۴]. کاهش دوز: ۱۶ و سپس ۱۲ میلی‌گرم؛ عدم تحمل ۱۲ میلی‌گرم ← قطع. معاینه چشم با OCT پیش از شروع، هر ۲ ماه در ۶ ماه اول، سپس هر ۳ ماه و فوری در علائم بینایی؛ پایش فسفات [۵۴]. در FOENIX-CCA2 هیپرفسفاتمی درجه ۳ مرتبط با درمان در ۳۰٪ [۴۰].

شواهد: FOENIX-CCA2 (۲۰۲۳)

ایووسیدنیب (IDH1)

کلانژیوکارسینوم پیش‌درمان‌شده، موضعی پیشرفته یا متاستاتیک، با جهش IDH1

کلانژیوکارسینوم پیش‌درمان‌شده، موضعی پیشرفته یا متاستاتیک، با جهش IDH1

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ایووسیدنیب۵۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروزانه؛ نه با غذای پرچرب
طول هر دوره
پیوسته (دوره‌های ۲۸ روزه در ClarIDHy)
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: برچسب FDA [۵۵] و ClarIDHy [۴۲]. با مهارکننده قوی CYP3A4: ‏۲۵۰ میلی‌گرم. QTc بیش از ۴۸۰ تا ۵۰۰ میلی‌ثانیه: قطع موقت و از سرگیری ۵۰۰ میلی‌گرم پس از رسیدن به ۴۸۰ یا کمتر؛ بیش از ۵۰۰: قطع موقت و از سرگیری با ۲۵۰ میلی‌گرم. در کلانژیوکارسینوم، عارضه درجه ۳: قطع تا درجه ۱ و سپس ۵۰۰ میلی‌گرم؛ درجه ۴: ‏۲۵۰ میلی‌گرم. سندرم گیلن‌باره: قطع دائمی [۵۵].

شواهد: ClarIDHy (۲۰۲۰)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

شواهد علمی

نمایش جزئیاتبستن

مطالعات کلیدی

۱۰ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب همراه جمسیتابین و سیس‌پلاتین در مقایسه با جمسیتابین و سیس‌پلاتین به‌تنهایی در بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته مجاری صفراوی: کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده، دوسوکور، کنترل‌شده با دارونما، فاز ۳

Lancet · 2023
۱۲٫۷ در برابر ۱۰٫۹ ماهمیانه بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳ (ادامه‌یافته از یک مطالعه فاز ۲ شامل ۸۶ بیمار)

سیس‌پلاتین به‌علاوه جمسیتابین در برابر جمسیتابین در سرطان مجاری صفراوی

N Engl J Med · 2010
۱۱٫۷ ماه در برابر ۸٫۱ ماهmedian بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

کپسیتابین در مقایسه با پیگیری در سرطان مجاری صفراوی برداشته‌شده با جراحی (BILCAP): مطالعه فاز ۳ تصادفی، کنترل‌شده و چندمرکزی

Lancet Oncol · 2019
میانه ۵۱٫۱ در برابر ۳۶٫۴ ماهبقای کلی (تحلیل قصد درمان)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

شیمی‌درمانی خط دوم FOLFOX در برابر کنترل فعال علائم در سرطان پیشرفته مجاری صفراوی (ABC-06): کارآزمایی فاز ۳، باز، تصادفی و کنترل‌شده

Lancet Oncol · 2021
۶٫۲ در برابر ۵٫۳ ماهمیانه بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

کارایی و ایمنی تراستوزوماب دروکستکان در بیماران مبتلا به تومورهای جامد بیان‌کننده HER2: نتایج اولیه کارآزمایی فاز ۲ DESTINY-PanTumor02

J Clin Oncol · 2024
۳۷٫۱٪پاسخ عینی در کل بیماران
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

پمیگاتینیب در کلانژیوکارسینوم موضعی پیشرفته یا متاستاتیک با درمان قبلی: مطالعه فاز ۲ چندمرکزی و باز

Lancet Oncol · 2020
۳۵٫۵٪پاسخ عینی (کوهورت FGFR2)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

فوتیباتینیب در کلانژیوکارسینوم داخل کبدی با بازآرایی FGFR2

N Engl J Med · 2023
۴۲٪پاسخ عینی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

دوروالوماب به‌همراه جمسیتابین و سیس‌پلاتین در سرطان پیشرفته مجاری صفراوی

NEJM Evid · 2022
۱۲٫۸ در برابر ۱۱٫۵ ماهمیانه بقای کلی
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۲b

زانیداتاماب در سرطان مجاری صفراوی موضعی پیشرفته غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک با تکثیر HER2 (HERIZON-BTC-01): مطالعه فاز ۲b چندمرکزی و تک‌بازویی

Lancet Oncol · 2023
۴۱٫۳٪پاسخ عینی تأییدشده (کوهورت ۱)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

ایووسیدنیب در کلانژیوکارسینوم دارای جهش IDH1 و مقاوم به شیمی‌درمانی (ClarIDHy): مطالعه فاز ۳ چندمرکزی، تصادفی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما

Lancet Oncol · 2020
۲٫۷ در برابر ۱٫۴ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت (بازبینی مستقل)
خلاصه و ترجمه

رهنمودهای بالینی

۲ مورد
رهنمود بالینی

به‌روزرسانی میان‌دوره‌ای رهنمود بالینی ESMO درباره مدیریت سرطان مجاری صفراوی

ESMO Open · 2025بررسی مولکولی هنگام شروع درمان سیستمیک خط اول در بیماران با بیماری پیشرفته موضعی، پیشرفته یا متاستاتیک توصیه م…
۷توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
رهنمود بالینی

سرطان مجاری صفراوی: راهنمای بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Ann Oncol · 2023پیش از هر درمان غیرجراحی، نمونه‌برداری سوزنی (core biopsy) برای تشخیص پاتولوژیک و پروفایل مولکولی باید انجام ش…
۱۱توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه

داروهای مرتبط

اگزالی‌پلاتین (الوکساتین)پمبرولیزوماب (کیترودا)تراستوزوماب دروکستکان (انهرتو)جمسیتابین (جمزار)سیس‌پلاتین (پلاتینول)کپسیتابین (زلودا)دوروالوماب (ایمفینزی)

رژیم‌های درمانی (پزشکان)

رژیم FOLFOX (mFOLFOX6): دوز، برنامه و عوارضجمسیتابین-سیس‌پلاتین همراه دوروالوماب در سرطان مجاری صفراوی

منابع علمی

۵۸ منبع
نمایش همه منابع، ۱۲ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Biliary tract cancerValle JW, Kelley RK, Nervi B, et al · Lancet · 2021;397:428-444
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲
  2. ۲
    Cholangiocarcinoma 2020: the next horizon in mechanisms and managementBanales JM, Marin JJG, Lamarca A, et al · Nat Rev Gastroenterol Hepatol · 2020;17:557-588
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶
  3. ۳
    CholangiocarcinomaBrindley PJ, Bachini M, Ilyas SI, et al · Nat Rev Dis Primers · 2021;7:65
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳
  4. ۴
    Gallbladder cancerRoa JC, García P, Kapoor VK, et al · Nat Rev Dis Primers · 2022;8:69
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸
  5. ۵
    What Is Bile Duct Cancer (Cholangiocarcinoma)?National Cancer Institute · cancer.gov · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱
  6. ۶
    Gallbladder Cancer Treatment (PDQ®)–Patient VersionNational Cancer Institute · cancer.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
  7. ۷
    Global Cancer Observatory: Cancer Today (2024 estimates) — Gallbladder fact sheetErvik M, Laversanne M, Lam F, et al · International Agency for Research on Cancer · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  8. ۸
    Risk factors for intrahepatic and extrahepatic cholangiocarcinoma: A systematic review and meta-analysisClements O, Eliahoo J, Kim JU, et al · J Hepatol · 2020;72:95-103
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  9. ۹
    A review of human carcinogens--Part B: biological agentsBouvard V, Baan R, Straif K, et al · Lancet Oncol · 2009;10:321-2
    DOIPubMed بازگشت به متن
  10. ۱۰
    Bile Duct Cancer Causes and Risk FactorsNational Cancer Institute · cancer.gov · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  11. ۱۱
    Management and follow-up of gallbladder polyps: updated joint guidelines between the ESGAR, EAES, EFISDS and ESGEFoley KG, Lahaye MJ, Thoeni RF, et al · Eur Radiol · 2022;32:3358-3368
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  12. ۱۲
    Porcelain gallbladder revisitedZahedpasha R, Salvatore M · J Ultrasound · 2026;29:281-287
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  13. ۱۳
    Incidence and Preoperative Predictor Factors of Gallbladder Cancer Before Laparoscopic Cholecystectomy: a Systematic ReviewKellil T, Chaouch MA, Aloui E, et al · J Gastrointest Cancer · 2021;52:68-72
    DOIPubMed بازگشت به متن
  14. ۱۴
    Gallbladder Cancer Treatment (PDQ®)–Health Professional VersionNational Cancer Institute · cancer.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲
  15. ۱۵
    Bile Duct Cancer (Cholangiocarcinoma) Treatment (PDQ®)–Health Professional VersionNational Cancer Institute · cancer.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  16. ۱۶
    Bile Duct Cancer StagesNational Cancer Institute · cancer.gov · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  17. ۱۷
    Diagnostic Accuracy of Serum CA19-9 in Patients with Cholangiocarcinoma: A Systematic Review and Meta-AnalysisLiang B, Zhong L, He Q, et al · Med Sci Monit · 2015;21:3555-63
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  18. ۱۸
    Biliary stricture management: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) GuidelineLemmers A, Tringali A, Teles de Campos S, et al · Endoscopy · 2026;58:1310-1344
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
  19. ۱۹
    Biliary tract cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upVogel A, Bridgewater J, Edeline J, et al · Ann Oncol · 2023;34:127-140
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
  20. ۲۰
    ESMO Clinical Practice Guideline interim update on the management of biliary tract cancerVogel A, Ducreux M · ESMO Open · 2025;10:104003
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸ ۲۹ ۳۰ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۴۰ ۴۱ ۴۲ ۴۳ ۴۴ ۴۵ ۴۶ ۴۷ ۴۸ ۴۹ ۵۰ ۵۱ ۵۲ ۵۳ ۵۴ ۵۵
  21. ۲۱
    Treatment of Advanced Biliary Tract Cancer: ASCO Living Guideline, Version 2026.1.0Shroff RT, Kennedy EB, Alarcon Rozas AE, et al · J Clin Oncol · 2026:101200JCO2602462
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰
  22. ۲۲
    Adjuvant Therapy for Resected Biliary Tract Cancer: ASCO Clinical Practice GuidelineShroff RT, Kennedy EB, Bachini M, et al · J Clin Oncol · 2019;37:1015-1027
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲
  23. ۲۳
    Capecitabine compared with observation in resected biliary tract cancer (BILCAP): a randomised, controlled, multicentre, phase 3 studyPrimrose JN, Fox RP, Palmer DH, et al · Lancet Oncol · 2019;20:663-673
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱
  24. ۲۴
    Long-Term Outcomes and Exploratory Analyses of the Randomized Phase III BILCAP StudyBridgewater J, Fletcher P, Palmer DH, et al · J Clin Oncol · 2022;40:2048-2057
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  25. ۲۵
    Adjuvant chemotherapy with cisplatin and gemcitabine compared to standard of care after curative intent resection of cholangiocarcinoma and muscle invasive gallbladder carcinoma (ACTICCA-1/AIO-HEP-0112 trial)Stein A, Bridgewater J, Klümpen HJ, et al · Ann Oncol · 2026
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  26. ۲۶
    SWOG S0809: A Phase II Intergroup Trial of Adjuvant Capecitabine and Gemcitabine Followed by Radiotherapy and Concurrent Capecitabine in Extrahepatic Cholangiocarcinoma and Gallbladder CarcinomaBen-Josef E, Guthrie KA, El-Khoueiry AB, et al · J Clin Oncol · 2015;33:2617-22
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  27. ۲۷
    Cisplatin plus gemcitabine versus gemcitabine for biliary tract cancerValle J, Wasan H, Palmer DH, et al · N Engl J Med · 2010;362:1273-81
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  28. ۲۸
    Durvalumab plus Gemcitabine and Cisplatin in Advanced Biliary Tract CancerOh DY, Ruth He A, Qin S, et al · NEJM Evid · 2022;1:EVIDoa2200015
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱
  29. ۲۹
    Durvalumab plus chemotherapy in advanced biliary tract cancer: 3-year overall survival update from the phase III TOPAZ-1 studyOh DY, He AR, Qin S, et al · J Hepatol · 2025;83:1092-1101
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  30. ۳۰
    Pembrolizumab in combination with gemcitabine and cisplatin compared with gemcitabine and cisplatin alone for patients with advanced biliary tract cancer (KEYNOTE-966): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trialKelley RK, Ueno M, Yoo C, et al · Lancet · 2023;401:1853-1865
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  31. ۳۱
    Pembrolizumab plus gemcitabine and cisplatin for advanced biliary tract cancer: longer-term follow-up from the randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 KEYNOTE-966 trialUeno M, Yoo C, Ren Z, et al · EClinicalMedicine · 2026;100:104213
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  32. ۳۲
    Second-line FOLFOX chemotherapy versus active symptom control for advanced biliary tract cancer (ABC-06): a phase 3, open-label, randomised, controlled trialLamarca A, Palmer DH, Wasan HS, et al · Lancet Oncol · 2021;22:690-701
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
  33. ۳۳
    Efficacy of Pembrolizumab in Patients With Noncolorectal High Microsatellite Instability/Mismatch Repair-Deficient Cancer: Results From the Phase II KEYNOTE-158 StudyMarabelle A, Le DT, Ascierto PA, et al · J Clin Oncol · 2020;38:1-10
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  34. ۳۴
    Efficacy and Safety of Trastuzumab Deruxtecan in Patients With HER2-Expressing Solid Tumors: Primary Results From the DESTINY-PanTumor02 Phase II TrialMeric-Bernstam F, Makker V, Oaknin A, et al · J Clin Oncol · 2024;42:47-58
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  35. ۳۵
    Zanidatamab for HER2-amplified, unresectable, locally advanced or metastatic biliary tract cancer (HERIZON-BTC-01): a multicentre, single-arm, phase 2b studyHarding JJ, Fan J, Oh DY, et al · Lancet Oncol · 2023;24:772-782
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  36. ۳۶
    Zanidatamab in HER2-Positive Metastatic Biliary Tract Cancer: Final Results From HERIZON-BTC-01Pant S, Fan J, Oh DY, et al · JAMA Oncol · 2026;12:106-109
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  37. ۳۷
    Dabrafenib plus trametinib in patients with BRAF(V600E)-mutated biliary tract cancer (ROAR): a phase 2, open-label, single-arm, multicentre basket trialSubbiah V, Lassen U, Élez E, et al · Lancet Oncol · 2020;21:1234-1243
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  38. ۳۸
    Pemigatinib for previously treated, locally advanced or metastatic cholangiocarcinoma: a multicentre, open-label, phase 2 studyAbou-Alfa GK, Sahai V, Hollebecque A, et al · Lancet Oncol · 2020;21:671-684
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  39. ۳۹
    An open-label study of pemigatinib in cholangiocarcinoma: final results from FIGHT-202Vogel A, Sahai V, Hollebecque A, et al · ESMO Open · 2024;9:103488
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  40. ۴۰
    Futibatinib for FGFR2-Rearranged Intrahepatic CholangiocarcinomaGoyal L, Meric-Bernstam F, Hollebecque A, et al · N Engl J Med · 2023;388:228-239
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  41. ۴۱
    Pemigatinib for Unresectable or Metastatic Cholangiocarcinoma With Fibroblast Growth Factor Receptor-2 Rearrangement: Results From the Phase III FIGHT-302 TrialBekaii-Saab TS, Melisi D, Wilmink H, et al · J Clin Oncol · 2026;44:2187-2197
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  42. ۴۲
    Ivosidenib in IDH1-mutant, chemotherapy-refractory cholangiocarcinoma (ClarIDHy): a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 studyAbou-Alfa GK, Macarulla T, Javle MM, et al · Lancet Oncol · 2020;21:796-807
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  43. ۴۳
    Final Overall Survival Efficacy Results of Ivosidenib for Patients With Advanced Cholangiocarcinoma With IDH1 Mutation: The Phase 3 Randomized Clinical ClarIDHy TrialZhu AX, Macarulla T, Javle MM, et al · JAMA Oncol · 2021;7:1669-1677
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  44. ۴۴
    Distinct prognosis of biliary tract cancer according to tumor location, stage, and treatment: a population-based studyKang MJ, Lim J, Han SS, et al · Sci Rep · 2022;12:10206
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  45. ۴۵
    Integration of Palliative Care Into Standard Oncology Care: American Society of Clinical Oncology Clinical Practice Guideline UpdateFerrell BR, Temel JS, Temin S, et al · J Clin Oncol · 2017;35:96-112
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  46. ۴۶
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection — Prescribing InformationMerck Sharp & Dohme / U.S. Food and Drug Administration · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  47. ۴۷
    IMFINZI (durvalumab) injection, for intravenous use — Prescribing InformationAstraZeneca / U.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  48. ۴۸
    CAPECITABINE — Prescribing InformationAurobindo Pharma Limited · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  49. ۴۹
    ENHERTU (fam-trastuzumab deruxtecan-nxki) for injection, for intravenous use — Prescribing InformationDaiichi Sankyo / U.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  50. ۵۰
    ZIIHERA (zanidatamab-hrii) for injection, for intravenous use — Prescribing InformationJazz Pharmaceuticals · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  51. ۵۱
    TAFINLAR (dabrafenib) capsules / tablets for oral suspension: Prescribing InformationNovartis Pharmaceuticals Corporation · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  52. ۵۲
    MEKINIST (TRAMETINIB) — Prescribing InformationNovartis Pharmaceuticals Corporation · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن
  53. ۵۳
    PEMAZYRE (pemigatinib) tablets, for oral use — Prescribing InformationIncyte Corporation · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  54. ۵۴
    LYTGOBI (futibatinib) tablets, for oral use — Prescribing InformationTaiho Pharmaceutical Co., Ltd · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  55. ۵۵
    TIBSOVO (ivosidenib tablets), for oral use — Prescribing InformationServier Pharmaceuticals LLC · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  56. ۵۶
    Cisplatin injection: Prescribing InformationAccord Healthcare Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن
  57. ۵۷
    OXALIPLATIN injection, for intravenous use — Prescribing InformationSandoz Inc · FDA label (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن
  58. ۵۸
    Bile Duct Cancer TreatmentNational Cancer Institute · cancer.gov · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.

این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/cancer/bile-duct-gallbladder-cancer/

مطالب مرتبط

سرطان سینهعلائم، چه کسانی بیشتر در خطرند، ماموگرافی از چه سنی، انواع سرطان سینه و درمان هر مرحله. سرطان روده بزرگ (کولورکتال)پولیپ چیست، علائم، آزمایش مدفوع و کولونوسکوپی از ۴۵ سالگی، و درمان هر مرحله. سرطان معدههلیکوباکتر و نمک، علائم هشدار، آندوسکوپی، و درمان هر مرحله با جراحی، شیمی‌درمانی و داروهای جدید.