نوع سرطان

سرطان تخمدان

سرطانی که اغلب بی‌صدا پیش می‌رود؛ با جراحی تخصصی، آزمایش ژنتیک و درمان‌های هدفمند، قابل کنترل‌تر از همیشه

به‌روزرسانی: ۲۷ مهر ۱۴۰۵۸ دقیقه مطالعه۳۲ منبع علمی
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • سرطان تخمدان اپیتلیال معمولاً در مرحله پیشرفته تشخیص داده می‌شود و شایع‌ترین علت مرگ ناشی از سرطان‌های زنان است [۱].
  • شایع‌ترین و تهاجمی‌ترین نوع آن، کارسینوم سروز درجه بالا است که حدود ۷۰٪ موارد را تشکیل می‌دهد و بیشتر آن از اپیتلیوم لوله فالوپ منشأ می‌گیرد [۲].
  • خطر تجمعی سرطان تخمدان تا ۸۰ سالگی برای حاملان جهش BRCA1 حدود ۴۴٪ و برای BRCA2 حدود ۱۷٪ برآورد شده است [۳]؛ آزمایش BRCA برای همه بیماران با سرطان تخمدان درجه بالای غیرموسینی در زمان تشخیص توصیه می‌شود [۶].
  • غربالگری جمعیت عمومی با CA-125 و سونوگرافی مرگ ناشی از سرطان تخمدان را کاهش نداده و توصیه نمی‌شود [۴].
  • درمان پایه شامل جراحی با هدف برداشت کامل تومور و شیمی‌درمانی کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل است [۶]؛ درمان نگهدارنده با مهارکننده‌های PARP در تومورهای دارای جهش BRCA یا HRD مثبت، زمان تا عود را به‌شدت طولانی کرده است [۱۱، ۱۳، ۱۵].

سرطان تخمدان چیست؟

«سرطان تخمدان» نامی کلی برای سرطان‌هایی است که از تخمدان، لوله فالوپ یا صفاق (پرده پوشاننده حفره شکم) منشأ می‌گیرند و در نظام مرحله‌بندی FIGO به‌صورت مشترک مرحله‌بندی می‌شوند [۵]. بیشتر این سرطان‌ها از نوع اپیتلیال هستند که خود از زیرگروه‌های بافتی متفاوتی با ویژگی‌های ژنومی خاص تشکیل شده‌اند [۱]؛ زیرگروه‌های اصلی در جدول زیر مقایسه شده‌اند.

به دلیل بی‌علامت بودن مراحل اولیه، بیشتر بیماران زمانی تشخیص داده می‌شوند که سرطان به حفره شکم گسترش یافته است [۲]. عود بیماری پیشرفته معمولاً قابل درمان قطعی نیست، اما با درمان‌های امروزی، کنترل طولانی‌مدت بیماری برای بسیاری از بیماران امکان‌پذیر شده است [۱، ۱۲].

زیرگروه‌های اصلی سرطان تخمدان اپیتلیال
زیرگروهویژگی‌هانکات درمانی
سروز درجه بالا (HGSOC)حدود ۷۰٪ موارد؛ تهاجمی؛ منشأ اغلب لوله فالوپ؛ اغلب دوطرفه و در مرحله پیشرفته [۲]معمولاً حساس به پلاتین؛ جهش BRCA یا HRD در بخشی از تومورها که پاسخ به مهارکننده‌های PARP را پیش‌بینی می‌کند [۱، ۲]
اندومتریوئیداغلب در خود تخمدان ایجاد می‌شود و با اندومتریوز همراه است [۲]درمان بر اساس مرحله و درجه؛ در مرحله IA درجه پایین با مرحله‌بندی کامل، شیمی‌درمانی کمکی توصیه نمی‌شود [۶]
سلول روشن (Clear cell)اغلب در تخمدان ایجاد می‌شود و با اندومتریوز همراه است [۲]در مرحله IA–IC1 سود شیمی‌درمانی کمکی نامشخص و اختیاری است [۶]
موسینیگروهی مستقل از نظر بافتی و مولکولی [۲]در نوع گسترش‌یابنده (expansile) مرحله IA–IB با مرحله‌بندی کامل، شیمی‌درمانی کمکی توصیه نمی‌شود [۶]
سروز درجه پایین (LGSOC)گروهی مستقل از نظر بافتی و مولکولی [۲]هورمون‌درمانی در عود توصیه می‌شود؛ مهارکننده MEK (ترامتینیب) پس از شیمی‌درمانی پلاتین و هورمون‌درمانی قابل بررسی است (تأییدنشده توسط FDA و EMA) [۶]

تصمیم نهایی درمان به مرحله، درجه، نتایج آزمایش‌های مولکولی و شرایط بیمار بستگی دارد و باید در تیم چندتخصصی گرفته شود.

علائم و نشانه‌ها

علائم سرطان تخمدان معمولاً مبهم و غیراختصاصی هستند و اغلب با بیماری‌های خوش‌خیم مانند مشکلات گوارشی اشتباه گرفته می‌شوند؛ این موضوع یکی از دلایل تأخیر در تشخیص است [۲]. علائم شایع عبارت‌اند از [۲]:

  • نفخ شکم یا بزرگ شدن دور شکم
  • درد لگن یا شکم
  • سیری زودرس هنگام غذا خوردن
  • تکرر یا فوریت ادرار

با پیشرفت بیماری، علائم بارزتر می‌شوند و ممکن است شامل کاهش وزن، خستگی، تغییر در اجابت مزاج و خونریزی پس از یائسگی باشند. لخته شدن خون (ترومبوز) و برخی علائم عصبی یا پوستی نادر (پارانئوپلاستیک) نیز به‌ندرت نخستین تظاهر بیماری هستند [۲].

ویژه بیماران

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

ویژه بیماران
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

نفخ یا درد شکمی گاه‌به‌گاه بسیار شایع است و معمولاً علت ساده‌ای دارد. اما اگر این علائم جدید باشند، تقریباً هر روز تکرار شوند و چند هفته ادامه یابند — به‌ویژه پس از ۵۰ سالگی یا اگر سابقه خانوادگی سرطان سینه یا تخمدان دارید — به پزشک مراجعه کنید تا معاینه و سونوگرافی انجام شود.

عوامل خطر، ژن BRCA، پیشگیری و غربالگری

مهم‌ترین عوامل خطر شناخته‌شده سرطان سروز درجه بالای تخمدان عبارت‌اند از [۲]:

  • جهش‌های ارثی در ژن‌های BRCA1، BRCA2 یا سایر ژن‌های ترمیم DNA و سندرم لینچ؛ زمینه ارثی در حدود ۱۵ تا ۲۵٪ موارد این زیرگروه دیده می‌شود.
  • سابقه خانوادگی سرطان تخمدان، سینه یا روده.
  • چاقی، هورمون‌درمانی پس از یائسگی، اندومتریوز و عوامل باروری (مانند تعداد کل چرخه‌های تخمک‌گذاری در طول عمر).

در مقابل، مصرف قرص‌های ضدبارداری خوراکی، بستن لوله‌ها، زایمان و شیردهی با کاهش خطر همراه‌اند [۲].

جهش BRCA: آزمایش ژنتیک و جراحی پیشگیرانه

در یک مطالعه آینده‌نگر بزرگ، خطر تجمعی سرطان تخمدان تا ۸۰ سالگی برای حاملان جهش BRCA1 حدود ۴۴٪ و برای حاملان BRCA2 حدود ۱۷٪ بود [۳]. برای زنان دارای جهش BRCA، برداشتن هر دو تخمدان و لوله‌ها (سالپنگو–اووفورکتومی دوطرفه) پس از تکمیل فرزندآوری توصیه می‌شود؛ ترجیحاً بین ۳۵ تا ۴۰ سالگی برای BRCA1 و بین ۴۰ تا ۴۵ سالگی برای BRCA2 [۲].

همچنین همه بیماران مبتلا به سرطان تخمدان درجه بالای غیرموسینی باید در زمان تشخیص از نظر جهش ژرم‌لاین و/یا سوماتیک BRCA1/2 آزمایش شوند [۶]؛ نتیجه این آزمایش هم انتخاب درمان (مهارکننده‌های PARP) و هم پیشگیری در اعضای خانواده را تعیین می‌کند.

آیا غربالگری سرطان تخمدان مفید است؟

در کارآزمایی بزرگ UKCTOCS، بیش از ۲۰۰ هزار زن یائسه ۵۰ تا ۷۴ ساله با میانه پیگیری ۱۶٫۳ سال بررسی شدند. غربالگری سالانه با CA-125 و سونوگرافی واژینال اگرچه بیماری را در مراحل زودتر کشف کرد، اما مرگ ناشی از سرطان تخمدان را کاهش نداد؛ بنابراین غربالگری جمعیت عمومی توصیه نمی‌شود [۴]. این نتیجه درباره زنان با خطر متوسط است و زنان پرخطر (مانند حاملان BRCA) برنامه جداگانه‌ای دارند.

تشخیص و مرحله‌بندی

مسیر تشخیص سرطان تخمدان

  1. ۱

    ارزیابی اولیه

    شرح حال، معاینه لگن و اندازه‌گیری سرم CA-125، همراه سونوگرافی لگن توسط فرد متخصص [۶].

  2. ۲

    تصویربرداری

    سی‌تی‌اسکن قفسه سینه، شکم و لگن برای تعیین گسترش بیماری [۶].

  3. ۳

    تشخیص بافتی

    تشخیص پاتولوژیک بر اساس طبقه‌بندی ۲۰۲۰ سازمان جهانی بهداشت توسط پاتولوژیست انکولوژی، ترجیحاً متخصص پاتولوژی زنان؛ از راه جراحی یا نمونه‌برداری [۶].

  4. ۴

    مرحله‌بندی FIGO

    مرحله I محدود به تخمدان(ها) یا لوله(ها)، مرحله II گسترش به لگن، مرحله III گسترش به صفاق خارج لگن و/یا غدد لنفاوی پشت صفاقی، و مرحله IV متاستاز دوردست [۵].

  5. ۵

    آزمایش‌های مولکولی

    آزمایش جهش BRCA1/2 (ژرم‌لاین و/یا سوماتیک) در همه موارد درجه بالای غیرموسینی و آزمایش کمبود نوترکیبی همولوگ (HRD) در سرطان‌های درجه بالای پیشرفته [۶].

  6. ۶

    تیم تخصصی

    ارزیابی توسط تیم تخصصی انکولوژی زنان برای تعیین امکان جراحی کامل در ابتدا یا نیاز به شیمی‌درمانی پیش از جراحی [۶].

درمان بر اساس مرحله بیماری

ارکان درمان

جراحی

هدف اصلی، برداشت کامل همه تومور قابل مشاهده است. اگر این کار در ابتدا ممکن باشد جراحی اولیه توصیه می‌شود؛ در غیر این صورت، سه دوره شیمی‌درمانی پیش از جراحی، سپس جراحی فاصله‌دار و سه دوره دیگر شیمی‌درمانی [۶]. برداشت غدد لنفاوی طبیعی در بیماری پیشرفته سودی ندارد [۸].

شیمی‌درمانی

پاکلی‌تاکسل و کربوپلاتین هر ۳ هفته برای شش دوره، شیمی‌درمانی استاندارد خط اول بیماری پیشرفته است [۶]. در مراحل اولیه، بیشتر بیماران پس از جراحی مرحله‌بندی، شیمی‌درمانی کمکی دریافت می‌کنند [۶].

بواسیزوماب

داروی ضد رگ‌زایی که افزودن آن به شیمی‌درمانی بقای بدون پیشرفت را در مرحله III–IV بهبود می‌دهد [۶، ۱۰] و در بیماری عودکننده نیز به کار می‌رود [۶].

درمان نگهدارنده PARP

پس از پاسخ به شیمی‌درمانی، قرص‌های مهارکننده PARP مانند اولاپاریب (Olaparib) یا نیراپاریب (Niraparib) زمان تا عود را طولانی‌تر می‌کنند؛ انتخاب آن‌ها به نتیجه آزمایش BRCA و HRD بستگی دارد [۶، ۱۱، ۱۳].

نمای کلی درمان بر حسب مرحله

  1. ۱

    مراحل I و II (زودرس)

    جراحی مرحله‌بندی کامل برای تعیین دقیق مرحله و درمان کمکی بهینه [۶]. شیمی‌درمانی کمکی (کربوپلاتین با یا بدون پاکلی‌تاکسل) برای بیشتر بیماران مرحله I–IIB توصیه می‌شود، به جز برخی تومورهای کم‌خطر کاملاً مرحله‌بندی‌شده [۶].

  2. ۲

    مراحل III و IV (پیشرفته)

    جراحی اولیه با هدف برداشت کامل یا شیمی‌درمانی نئوادجوانت و جراحی فاصله‌دار؛ شش دوره کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل ± بواسیزوماب؛ سپس درمان نگهدارنده بر اساس وضعیت BRCA و HRD [۶].

  3. ۳

    عود حساس به پلاتین

    ارزیابی امکان جراحی دوباره در مرکز باتجربه؛ در بیماران منتخب، جراحی سیتوردوکتیو دوباره و سپس شیمی‌درمانی، بقای کلی را افزایش داده است [۶، ۱۸]. شیمی‌درمانی دوگانه پلاتینی همراه بواسیزوماب، یا شیمی‌درمانی پلاتینی و سپس نگهدارنده PARP (اولاپاریب) در صورت عدم مصرف قبلی [۶، ۲۲].

  4. ۴

    عود مقاوم به پلاتین

    شیمی‌درمانی تک‌دارویی (پاکلی‌تاکسل هفتگی، دوکسوروبیسین لیپوزومال یا توپوتکان) ترجیحاً همراه بواسیزوماب [۶، ۲۱]؛ در تومورهای دارای بیان PD-L1، پاکلی‌تاکسل هفتگی همراه پمبرولیزوماب (با یا بدون بواسیزوماب) [۲۰، ۲۳]؛ در تومورهای با بیان بالای FRα، میروتوکسیماب سوراوتانسین؛ و ادغام زودهنگام مراقبت تسکینی [۶، ۱۷].

درمان نگهدارنده با مهارکننده‌های PARP

آنزیم PARP به سلول‌ها در ترمیم آسیب DNA کمک می‌کند. در تومورهایی که به دلیل جهش BRCA یا سایر نقص‌ها توانایی «ترمیم نوترکیبی همولوگ» را از دست داده‌اند (HRD مثبت)، مهار PARP باعث مرگ سلول سرطانی می‌شود. به همین دلیل نتیجه آزمایش BRCA و HRD تعیین‌کننده انتخاب درمان نگهدارنده است [۱، ۶].

در تومورهای دارای جهش BRCA یا HRD مثبت، قرص اولاپاریب، به‌تنهایی یا همراه بواسیزوماب، به مدت حداکثر ۲ سال پس از پاسخ به شیمی‌درمانی به کار می‌رود [۶، ۱۱، ۱۵]؛ در تومورهای HRD منفی، ادامه بواسیزوماب یا نیراپاریب (در رهنمود ESMO به مدت ۳ سال)، که صرف‌نظر از وضعیت BRCA و HRD بررسی شده است، قابل بررسی است [۶، ۱۳]. در عود حساس به پلاتین با جهش BRCA نیز اولاپاریب نگهدارنده پس از پاسخ به شیمی‌درمانی پلاتینی بقای بدون پیشرفت را افزایش داد [۲۲].

درمان سرطان تخمدان مقاوم به پلاتین

وقتی سرطان تخمدان به داروهای پلاتین مقاوم می‌شود (یعنی بیماری کمتر از ۶ ماه پس از آخرین شیمی‌درمانی پلاتینی برمی‌گردد یا پیشرفت می‌کند) [۲۱]، گزینه‌های درمانی محدودتر است. درمان پایه، شیمی‌درمانی تک‌دارویی (پاکلی‌تاکسل هفتگی، دوکسوروبیسین لیپوزومال یا توپوتکان) است که ترجیحاً همراه بواسیزوماب داده می‌شود؛ همراه آن، مراقبت تسکینی نیز باید زود آغاز شود [۶]. افزودن بواسیزوماب به شیمی‌درمانی تک‌دارویی، زمان کنترل بیماری و احتمال پاسخ به درمان را افزایش داد [۲۱].

در تومورهایی که پروتئین PD-L1 را بیان می‌کنند، افزودن ایمنی‌درمانی پمبرولیزوماب (Pembrolizumab) به پاکلی‌تاکسل هفتگی بقای کلی را افزایش داد [۲۰].

گزینه جدیدتر برای تومورهای با بیان بالای FRα، میروتوکسیماب سوراوتانسین (Mirvetuximab soravtansine) است؛ یک آنتی‌بادی متصل به دارو که به گیرنده فولات آلفا (FRα) روی سلول‌های سرطانی متصل شده و داروی ضدسرطان را مستقیماً به داخل آن‌ها می‌برد [۲۷]. این دارو در مقایسه با شیمی‌درمانی، بقای کلی را افزایش داد و عوارض شدید کمتری داشت [۱۷]. میروتوکسیماب ممکن است به چشم آسیب بزند (مانند اختلال بینایی، کراتوپاتی و خشکی چشم)؛ به همین دلیل معاینه چشم‌پزشکی پیش از شروع و در طول درمان و استفاده از قطره‌های چشمی تجویزشده لازم است [۲۷].

ویژه بیماران

پس از تشخیص چه کنم؟

ویژه بیماران
راهنمای گام‌به‌گام۱ / ۶
۱

در مرکز تخصصی درمان شوید

جراحی سرطان تخمدان از پیچیده‌ترین جراحی‌های سرطان است و نتیجه آن به تجربه تیم بستگی زیادی دارد. درمان در مرکزی با جراح انکولوژی زنان و تیم چندتخصصی، شانس برداشت کامل تومور را بیشتر می‌کند.

۲

آزمایش ژنتیک را فراموش نکنید

از پزشک بپرسید آیا آزمایش BRCA و HRD برای شما انجام شده است. نتیجه آن هم در انتخاب قرص‌های درمان نگهدارنده مهم است و هم برای سلامت خواهران، دختران و سایر بستگان شما.

۳

ترتیب درمان را بدانید

گاهی ابتدا جراحی انجام می‌شود و گاهی ابتدا چند دوره شیمی‌درمانی و سپس جراحی. هر دو مسیر معتبرند و انتخاب آن به گستردگی بیماری و شرایط شما بستگی دارد.

۴

درمان نگهدارنده

پس از پایان شیمی‌درمانی، ممکن است قرص‌هایی مانند اولاپاریب یا نیراپاریب برای چند سال تجویز شود. آزمایش خون منظم برای بررسی کم‌خونی و پلاکت در این دوره لازم است.

۵

پیگیری منظم

پس از درمان، معاینه، آزمایش CA-125 و در صورت نیاز تصویربرداری به‌طور منظم انجام می‌شود. هر علامت جدید را بین ویزیت‌ها به پزشک اطلاع دهید.

۶

از حمایت کمک بگیرید

خستگی، نگرانی از عود و تغییرات جسمی پس از جراحی طبیعی است. مشاوره روان‌شناختی، گروه‌های حمایتی، تغذیه مناسب و فعالیت بدنی متناسب به بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کنند.

ویژه بیماران
امید واقع‌بینانه

درمان سرطان تخمدان در یک دهه اخیر به‌طور چشمگیری پیشرفت کرده است. برای مثال، در زنان دارای جهش BRCA که پس از شیمی‌درمانی اولاپاریب دریافت کردند، پس از هفت سال حدود ۴۵٪ زنده و بدون نیاز به درمان بعدی بودند [۱۲]. از پزشک خود بپرسید آیا شرکت در یک کارآزمایی بالینی برای شما مناسب است.

پرسش‌های متداول

آیا پاپ اسمیر سرطان تخمدان را تشخیص می‌دهد؟

خیر. پاپ اسمیر و آزمایش HPV برای غربالگری سرطان دهانه رحم هستند و سرطان تخمدان را تشخیص نمی‌دهند. در حال حاضر هیچ روش غربالگری مؤثری برای سرطان تخمدان در جمعیت عمومی وجود ندارد [۴]؛ بنابراین توجه به علائم پایدار اهمیت دارد.

آیا بالا بودن CA-125 یعنی سرطان تخمدان دارم؟

نه لزوماً. CA-125 در بسیاری از بیماری‌های خوش‌خیم (مانند اندومتریوز یا التهاب‌ها) هم ممکن است بالا برود و در برخی سرطان‌های تخمدان مرحله اولیه طبیعی باشد. این آزمایش همراه معاینه و سونوگرافی تفسیر می‌شود [۶] و در غربالگری عمومی نیز باعث کاهش مرگ نشده است [۴].

آیا سرطان تخمدان ارثی است؟

در بخشی از بیماران بله. زمینه ارثی (به‌ویژه جهش BRCA1 و BRCA2 یا سندرم لینچ) در حدود ۱۵ تا ۲۵٪ موارد سرطان سروز درجه بالا دیده می‌شود [۲]. به همین دلیل آزمایش ژنتیک برای همه بیماران با سرطان تخمدان درجه بالای غیرموسینی توصیه می‌شود [۶] و در صورت مثبت بودن، بستگان نیز می‌توانند آزمایش شوند.

چرا گاهی شیمی‌درمانی قبل از جراحی انجام می‌شود؟

وقتی بیماری بسیار گسترده است و برداشت کامل تومور در ابتدا ممکن نیست، چند دوره شیمی‌درمانی پیش از جراحی تومور را کوچک می‌کند. در یک کارآزمایی بزرگ، این روش در بیماری حجیم از نظر بقا پایین‌تر از جراحی اولیه نبود و عوارض و مرگ‌ومیر پس از جراحی در آن تمایل به کمتر بودن داشت [۷].

آیا همه بیماران از قرص‌های PARP سود می‌برند؟

بیشترین سود در بیماران دارای جهش BRCA یا تومورهای HRD مثبت دیده شده است [۱۱، ۱۵، ۱۶]. در تومورهای HRD منفی، سود کمتر است و بقای کلی در کارآزمایی PRIMA بهبود نیافت [۱۴]؛ بنابراین تصمیم باید بر اساس نتایج آزمایش‌ها و گفت‌وگو با پزشک گرفته شود.

اگر سرطان برگردد، دوباره قابل درمان است؟

بله، گزینه‌های متعددی وجود دارد: بسته به زمان عود و پاسخ قبلی به پلاتین، ممکن است جراحی دوباره [۱۸]، شیمی‌درمانی پلاتینی همراه بواسیزوماب یا قرص‌های PARP [۶]، یا در بیماری مقاوم به پلاتین، شیمی‌درمانی همراه بواسیزوماب [۲۱]، افزودن ایمنی‌درمانی پمبرولیزوماب [۲۰] یا داروهای جدیدی مانند میروتوکسیماب [۱۷] پیشنهاد شود. اگرچه عود معمولاً قابل درمان قطعی نیست، بسیاری از بیماران سال‌ها با کیفیت زندگی خوب زندگی می‌کنند [۱].

ویژه پزشکان

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکانجراحی · کارآزمایی‌های کلیدی درمان نگهدارنده خط اول · +۱ بخش دیگر
ویژه پزشکان

جراحی

در کارآزمایی EORTC ۵۵۹۷۱، شیمی‌درمانی نئوادجوانت و جراحی فاصله‌دار در بیماری حجیم مرحله IIIC–IV از جراحی اولیه پایین‌تر نبود (HR مرگ ۰٫۹۸) و برداشت کامل همه بیماری ماکروسکوپی قوی‌ترین عامل پیش‌بینی بقا بود [۷]. در LION، لنفادنکتومی سیستماتیک لگنی و پاراآئورت در بیماران با برداشت کامل و غدد طبیعی، بقا را بهبود نداد (میانه بقای کلی ۶۵٫۵ در برابر ۶۹٫۲ ماه) اما مرگ ظرف ۶۰ روز پس از جراحی را افزایش داد (۳٫۱٪ در برابر ۰٫۹٪) [۸].

در OVHIPEC-1، افزودن HIPEC با سیس‌پلاتین به جراحی فاصله‌دار در مرحله III بدون افزایش عوارض درجه ۳–۴ انجام شد [۹] و در تحلیل نهایی با پیگیری ۱۰ ساله، بقای بدون پیشرفت (HR ۰٫۶۳) و بقای کلی (میانه ۴۴٫۹ در برابر ۳۳٫۳ ماه؛ HR ۰٫۷۰) را بهبود داد [۱۹]؛ با این حال، رهنمود ESMO پان‌آسیایی به دلیل بحث‌برانگیز بودن شواهد، HIPEC را [II, D] و شیمی‌درمانی داخل صفاقی را [I, E] استاندارد درمان خط اول نمی‌داند [۶].

بواسیزوماب

در ICON7، افزودن بواسیزوماب به کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل بقای بدون پیشرفت را بهبود داد (HR ۰٫۸۱) و سود در بیماران پرخطر از نظر پیشرفت بیشتر بود (میانه بقای کلی ۳۶٫۶ در برابر ۲۸٫۸ ماه در این زیرگروه) [۱۰].

درمان نگهدارنده: تفسیر داده‌های بقای کلی

داده‌های بلندمدت نشان می‌دهد سود مهارکننده‌های PARP به‌شدت به زیست‌شناسی تومور وابسته است: در جهش BRCA (SOLO-1) و HRD مثبت (PAOLA-1) بهبود بالینی معنادار بقای کلی دیده شد [۱۲، ۱۶]، اما در PRIMA تفاوتی در بقای کلی در کل جمعیت (HR ۱٫۰۱)، HRD مثبت (HR ۰٫۹۵) یا HR-proficient (HR ۰٫۹۳) مشاهده نشد؛ بخشی از این یافته ممکن است ناشی از دریافت مهارکننده PARP پس از پیشرفت در گروه دارونما (۳۷٫۸٪ در کل جمعیت) باشد [۱۴]. بروز MDS/AML در PRIMA کمتر از ۲٫۵٪ بود [۱۴]. رهنمود ESMO پان‌آسیایی نگهدارنده PARP را برای BRCA جهش‌یافته و HRD مثبت با سطح [I, A] توصیه می‌کند، در حالی که در HRD منفی، بواسیزوماب [I, A] یا نیراپاریب [I, B] «قابل بررسی» است [۶].

ویژه پزشکان
کارآزمایی‌های کلیدی درمان نگهدارنده خط اول
کارآزماییجمعیتمداخلهنتیجه اصلیبقای کلی
SOLO-1 [۱۱، ۱۲]پیشرفته، جهش BRCA، پاسخ به پلاتیناولاپاریب تا ۲ سال در برابر دارونماPFS: HR ۰٫۳۰؛ عاری از پیشرفت در ۳ سال ۶۰٪ در برابر ۲۷٪زنده در ۷ سال ۶۷٫۰٪ در برابر ۴۶٫۵٪؛ HR ۰٫۵۵ (معیار معنی‌داری از پیش تعیین‌شده برآورده نشد)
PAOLA-1 [۱۵، ۱۶]پیشرفته، دریافت‌کننده بواسیزوماب در خط اولاولاپاریب + بواسیزوماب در برابر دارونما + بواسیزومابPFS کل: ۲۲٫۱ در برابر ۱۶٫۶ ماه (HR ۰٫۵۹)؛ HRD مثبت: ۳۷٫۲ در برابر ۱۷٫۷ ماهHRD مثبت: HR ۰٫۶۲؛ ۵ ساله ۶۵٫۵٪ در برابر ۴۸٫۴٪؛ کل جمعیت HR ۰٫۹۲
PRIMA [۱۳، ۱۴]پیشرفته پرخطر، صرف‌نظر از BRCA/HRDنیراپاریب تا ۳ سال در برابر دارونماPFS در HRD مثبت: ۲۱٫۹ در برابر ۱۰٫۴ ماه (HR ۰٫۴۳)؛ کل جمعیت: ۱۳٫۸ در برابر ۸٫۲ ماه (HR ۰٫۶۲)کل جمعیت HR ۱٫۰۱؛ بدون تفاوت

PFS: بقای بدون پیشرفت؛ HR: نسبت خطر؛ HRD: کمبود نوترکیبی همولوگ. تحلیل‌های بقای کلی بر حسب HRD در PAOLA-1 اکتشافی بودند.

ویژه پزشکان

عود حساس به پلاتین

در عود حساس به پلاتین با امتیاز مثبت AGO، DESKTOP III افزایش بقای کلی با جراحی سیتوردوکتیو دوباره را نشان داد (میانه ۵۳٫۷ در برابر ۴۶٫۰ ماه؛ HR ۰٫۷۵) و بیماران با برداشت کامل بهترین نتیجه را داشتند (میانه ۶۱٫۹ ماه) [۱۸].

عود مقاوم به پلاتین

در کارآزمایی AURELIA، افزودن بواسیزوماب به شیمی‌درمانی تک‌دارویی میانه بقای بدون پیشرفت را از ۳٫۴ به ۶٫۷ ماه رساند (HR ۰٫۴۸) و میزان پاسخ را از ۱۱٫۸٪ به ۲۷٫۳٪ افزایش داد [۲۱].

در کارآزمایی فاز ۳ KEYNOTE-B96 در ۶۴۳ بیمار با عود مقاوم به پلاتین پس از ۱ تا ۲ رژیم قبلی، افزودن ایمنی‌درمانی پمبرولیزوماب به پاکلی‌تاکسل هفتگی (با یا بدون بواسیزوماب) در بیماران با بیان PD-L1 (CPS ≥۱) میانه بقای کلی را از ۱۴٫۰ به ۱۸٫۲ ماه رساند (HR ۰٫۷۶) و در کل جمعیت نیز بقای کلی را بهبود داد (۱۷٫۷ در برابر ۱۴٫۰ ماه؛ HR ۰٫۸۲)؛ سود بقای بدون پیشرفت کوچک‌تر بود (۸٫۳ در برابر ۷٫۲ ماه در CPS ≥۱) و عوارض درجه ۳ یا بالاتر مرتبط با درمان بیشتر بود (۶۸٪ در برابر ۵۵٪) [۲۰]. FDA در فوریه ۲۰۲۶ این رژیم را برای بیماران مقاوم به پلاتین با CPS ≥۱ که ۱ تا ۲ رژیم قبلی دریافت کرده‌اند تأیید کرد [۲۳].

در کارآزمایی فاز ۳ MIRASOL در ۴۵۳ بیمار با سرطان سروز درجه بالای مقاوم به پلاتین و بیان بالای FRα (۷۵٪ سلول‌ها یا بیشتر با شدت ۲+ یا بالاتر)، میروتوکسیماب در مقایسه با شیمی‌درمانی انتخابی پزشک، میانه بقای کلی را از ۱۲٫۷۵ به ۱۶٫۴۶ ماه رساند (HR ۰٫۶۷) و میزان پاسخ را از ۱۵٫۹٪ به ۴۲٫۳٪ افزایش داد؛ عوارض درجه ۳ یا بالاتر نیز کمتر بود (۴۱٫۷٪ در برابر ۵۴٫۱٪) [۱۷]. رهنمود ESMO (نسخه پان‌آسیایی ۲۰۲۵) آن را برای بیماران با بیان FRα و عود مقاوم به پلاتین پس از ۱ تا ۳ رژیم قبلی توصیه می‌کند [۶].

ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۱ رژیم
ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

پاکلی‌تاکسل (همه رژیم‌های حاوی پاکلی‌تاکسل): پیش‌دارو با کورتیکواستروئید (مثلاً دگزامتازون ۲۰ میلی‌گرم خوراکی حدود ۱۲ و ۶ ساعت قبل)، دیفن‌هیدرامین ۵۰ میلی‌گرم وریدی و آنتاگونیست H2 وریدی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل؛ با نوتروفیل کمتر از ۱۵۰۰ در میکرولیتر تجویز نشود و دوره بعد تنها با نوتروفیل بیش از ۱۵۰۰ و پلاکت بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ [۲۹].

کربوپلاتین: دوز کل با فرمول Calvert محاسبه می‌شود: دوز (میلی‌گرم) = AUC هدف × (GFR + ۲۵) [۳۰].

بواسیزوماب (همه رژیم‌های حاوی بواسیزوماب): دست‌کم ۲۸ روز پیش از جراحی انتخابی قطع کنید و تا ۲۸ روز پس از جراحی بزرگ و ترمیم کامل زخم شروع نکنید [۲۴]. پایش: فشار خون و پروتئینوری با نوار ادراری؛ در پروتئینوری ۲ گرم یا بیشتر در ۲۴ ساعت قطع موقت و در سندرم نفروتیک قطع دائم؛ در سوراخ‌شدگی گوارشی، فیستول، خونریزی درجه ۳–۴ یا ترومبوآمبولی شریانی شدید قطع دائم؛ کاهش دوز توصیه نمی‌شود [۲۴].

ویژه پزشکانخط اول: شیمی‌درمانی و جراحی، ۳ رژیم · خط اول: درمان نگهدارنده (بر اساس BRCA و HRD)، ۳ رژیم · +۲ بخش دیگر
ویژه پزشکان

خط اول: شیمی‌درمانی و جراحی

کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسل هر ۳ هفته

سرطان اپیتلیال تخمدان، لوله فالوپ یا صفاق؛ پیشرفته (پس از جراحی اولیه یا به‌صورت نئوادجوانت) و ادجوانت مراحل I–IIBطول هر دوره: هر ۲۱ روز

سرطان اپیتلیال تخمدان، لوله فالوپ یا صفاق؛ پیشرفته (پس از جراحی اولیه یا به‌صورت نئوادجوانت) و ادجوانت مراحل I–IIB [۶]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون ۳ ساعتهروز ۱
کربوپلاتینAUC ۵ تا ۶ (دوز به میلی‌گرم = AUC × [GFR + ۲۵])وریدیروز ۱، پس از پاکلی‌تاکسل
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
بیماری پیشرفته: ۶ دوره؛ نئوادجوانت: ۳ دوره، جراحی فاصله‌دار، سپس ۳ دوره [I, A]؛ ادجوانت زودرس: حداقل ۳ دوره، و ۶ دوره در سروز درجه بالا، اندومتریوئید درجه بالا یا مرحله IC–II [II, B] [۶]

ESMO پان‌آسیایی: استاندارد خط اول بیماری پیشرفته [I, A]؛ در بیماران ناتوان، برنامه هفتگی پاکلی‌تاکسل ۶۰ میلی‌گرم/مترمربع + کربوپلاتین AUC ۲ جایگزین قابل بررسی است [I, B]؛ در زودرس، کربوپلاتین تنها (۶ دوره) نیز گزینه است [I, A] [۶].

کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسل + بواسیزوماب، سپس بواسیزوماب نگهدارنده (GOG-0218، ICON7)

مرحله III–IV پس از جراحی اولیه (سود بیشتر در بیماران پرخطر از نظر پیشرفت)طول هر دوره: هر ۲۱ روز

مرحله III–IV پس از جراحی اولیه (سود بیشتر در بیماران پرخطر از نظر پیشرفت) [۶، ۱۰، ۲۴]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوره‌های ۱ تا ۶
کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسلAUC ۶ + ۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
از دوره ۲
بواسیزوماب۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱
نگهدارنده
بواسیزوماب۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱، تا مجموع ۲۲ دوره
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
بواسیزوماب تا مجموع ۲۲ دوره یا پیشرفت (رژیم برچسب، GOG-0218) [۲۴]؛ در ICON7: بواسیزوماب ۷٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم همراه ۵ یا ۶ دوره شیمی‌درمانی و سپس ۱۲ دوره دیگر [۱۰]

در GOG-0218 بواسیزوماب به دلیل فاصله لازم از جراحی از دوره ۲ آغاز شد [۲۴]. اگر اولاپاریب نگهدارنده در نظر است، بواسیزوماب ۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرم در مجموع ۱۵ ماه (رژیم PAOLA-1) [۲۵].

شواهد: ICON7 (۲۰۱۱)، GOG-0218 (۲۰۱۱)

HIPEC با سیس‌پلاتین در جراحی فاصله‌دار (OVHIPEC-1)

مرحله III با دست‌کم بیماری پایدار پس از ۳ دوره نئوادجوانت، هنگامی که برداشت کامل یا بهینه (باقی‌مانده ۱۰ میلی‌متر یا کمتر) ممکن باشد

مرحله III با دست‌کم بیماری پایدار پس از ۳ دوره نئوادجوانت، هنگامی که برداشت کامل یا بهینه (باقی‌مانده ۱۰ میلی‌متر یا کمتر) ممکن باشد [۹]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پیش از جراحی: ۳ دوره
کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسلAUC ۵–۶ + ۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ هر ۲۱ روز
حین جراحی فاصله‌دار
سیس‌پلاتین (HIPEC)۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربعداخل صفاقی، هایپرترمیکیک بار
پس از جراحی: ۳ دوره
کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسلAUC ۵–۶ + ۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ هر ۲۱ روز
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (شیمی‌درمانی وریدی)
مدت درمان
۶ دوره در مجموع [۹]

عوارض درجه ۳–۴ در دو گروه مشابه بود (۲۷٪ در برابر ۲۵٪) [۹]. ESMO پان‌آسیایی HIPEC را استاندارد خط اول نمی‌داند [II, D] [۶]؛ تنها در مراکز باتجربه.

شواهد: OVHIPEC-1 (۲۰۲۳)، OVHIPEC-1 (۲۰۱۸)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

خط اول: درمان نگهدارنده (بر اساس BRCA و HRD)

اولاپاریب نگهدارنده (SOLO-1)

جهش BRCA (ژرم‌لاین یا سوماتیک)، پیشرفته، با پاسخ کامل یا نسبی به شیمی‌درمانی پلاتینی خط اولطول هر دوره: پیوسته

جهش BRCA (ژرم‌لاین یا سوماتیک)، پیشرفته، با پاسخ کامل یا نسبی به شیمی‌درمانی پلاتینی خط اول [۱۱، ۲۵]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
اولاپاریب۳۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز (قرص)خوراکیپیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل‌قبول یا ۲ سال؛ پاسخ کامل در ۲ سال: قطع؛ بیماری باقی‌مانده در ۲ سال: ادامه به تشخیص پزشک [۲۵]

تعدیل دوز: ۲۵۰ و سپس ۲۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز؛ CrCl ۳۱ تا ۵۰: ۲۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز؛ از مهارکننده‌های قوی یا متوسط CYP3A پرهیز (در صورت اجبار ۱۰۰ یا ۱۵۰ میلی‌گرم دو بار در روز) [۲۵]. پایش: شروع پس از بهبود سمیت خونی شیمی‌درمانی به درجه ۱ یا کمتر؛ شمارش کامل خون در ابتدا و ماهانه؛ سیتوپنی طولانی: بررسی MDS/AML [۲۵].

شواهد: SOLO1/GOG 3004 (۲۰۲۳)، SOLO-1 (GOG 3004) (۲۰۱۸)

اولاپاریب + بواسیزوماب نگهدارنده (PAOLA-1)

HRD مثبت (جهش BRCA و/یا ناپایداری ژنومی)، پیشرفته، با پاسخ کامل یا نسبی به شیمی‌درمانی پلاتینی خط اول همراه بواسیزومابزمان‌بندی هر دارو در جدول

HRD مثبت (جهش BRCA و/یا ناپایداری ژنومی)، پیشرفته، با پاسخ کامل یا نسبی به شیمی‌درمانی پلاتینی خط اول همراه بواسیزوماب [۱۵، ۲۵]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
اولاپاریب۳۰۰ میلی‌گرم دو بار در روزخوراکیپیوسته
بواسیزوماب۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱ هر ۲۱ روز
برنامه دوره‌ها
اولاپاریب پیوسته؛ بواسیزوماب هر ۲۱ روز
مدت درمان
اولاپاریب تا ۲ سال (قواعد قطع مانند SOLO-1)؛ بواسیزوماب در مجموع ۱۵ ماه شامل دوره همراه شیمی‌درمانی [۶، ۲۵]

پایش و تعدیل دوز اولاپاریب مانند ردیف قبل [۲۵]. ESMO پان‌آسیایی: برای BRCA جهش‌یافته و HRD مثبت [I, A] [۶].

شواهد: PAOLA-1/ENGOT-ov25 (۲۰۲۳)، PAOLA-1 (ENGOT-ov25) (۲۰۱۹)

نیراپاریب نگهدارنده (PRIMA)

پیشرفته با پاسخ کامل یا نسبی به پلاتین خط اول؛ برچسب FDA فعلی: فقط HRD مثبت؛ ESMO: در HRD منفی نیز قابل بررسی [I, B]طول هر دوره: پیوسته

پیشرفته با پاسخ کامل یا نسبی به پلاتین خط اول؛ برچسب FDA فعلی: فقط HRD مثبت؛ ESMO: در HRD منفی نیز قابل بررسی [I, B] [۶، ۲۶]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیراپاریبوزن کمتر از ۷۷ کیلوگرم یا پلاکت کمتر از ۱۵۰٬۰۰۰: ۲۰۰ میلی‌گرم؛ وزن ۷۷ کیلوگرم یا بیشتر و پلاکت ۱۵۰٬۰۰۰ یا بیشتر: ۳۰۰ میلی‌گرمخوراکی، یک بار در روز (مصرف شبانه به کاهش تهوع کمک می‌کند)پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
شروع حداکثر ۱۲ هفته پس از آخرین دوز پلاتین؛ برچسب: تا پیشرفت یا سمیت [۲۶]؛ ESMO: ۳ سال [۶]

پایش: شمارش کامل خون هفتگی در ماه اول، ماهانه در ۱۱ ماه بعد و سپس دوره‌ای؛ فشار خون و ضربان قلب دست‌کم هفتگی در ۲ ماه اول، سپس ماهانه در سال اول [۲۶]. پلاکت کمتر از ۱۰۰٬۰۰۰: قطع حداکثر ۲۸ روز با شمارش هفتگی [۲۶]. کاهش دوز: ۲۰۰ ← ۱۰۰ میلی‌گرم؛ ۳۰۰ ← ۲۰۰ ← ۱۰۰ میلی‌گرم؛ نارسایی متوسط کبدی: ۲۰۰ میلی‌گرم [۲۶]. در PRIMA بقای کلی تفاوتی نداشت (HR ۱٫۰۱) [۱۴].

شواهد: PRIMA/ENGOT-OV26/GOG-3012 (۲۰۲۴)، PRIMA (لنفوم فولیکولار، نتایج بلندمدت) (۲۰۱۹)، PRIMA (۲۰۱۱)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

عود حساس به پلاتین

دوگانه پلاتینی + بواسیزوماب (GOG-0213، OCEANS)

عود حساس به پلاتین (بیش از ۶ ماه پس از آخرین پلاتین)طول هر دوره: هر ۲۱ روز

عود حساس به پلاتین (بیش از ۶ ماه پس از آخرین پلاتین) [۶، ۲۴]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
رژیم الف: ۶ تا ۸ دوره
کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسلAUC ۵ + ۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربع (انفوزیون ۳ ساعته)وریدیروز ۱
رژیم ب: ۶ تا ۱۰ دوره
کربوپلاتین + جمسیتابینAUC ۴ (روز ۱) + ۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع (روز ۱ و ۸)وریدیروز ۱ و ۸
همراه هر دو رژیم و سپس نگهدارنده
بواسیزوماب۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
شیمی‌درمانی ۶ تا ۸ (الف) یا ۶ تا ۱۰ (ب) دوره، سپس بواسیزوماب تنها تا پیشرفت [۲۴]

ESMO پان‌آسیایی: دوگانه پلاتینی (با PLD، جمسیتابین یا پاکلی‌تاکسل) همراه بواسیزوماب [I, A]، یا دوگانه پلاتینی و سپس نگهدارنده PARP در صورت پاسخ و عدم مصرف قبلی [I, A]؛ بواسیزوماب تا پیشرفت ادامه یابد [I, A] [۶]. ارزیابی جراحی سیتوردوکتیو دوباره در مرکز باتجربه پیش از شیمی‌درمانی [۶، ۱۸].

شواهد: DESKTOP III (AGO-OVAR OP.4) (۲۰۲۱)

نگهدارنده PARP پس از پاسخ به پلاتین در عود (SOLO2)

عود حساس به پلاتین با پاسخ کامل یا نسبی به شیمی‌درمانی پلاتینی؛ اولاپاریب: جهش BRCA ژرم‌لاین یا سوماتیک؛ نیراپاریب: جهش ژرم‌لاین BRCAطول هر دوره: پیوسته

عود حساس به پلاتین با پاسخ کامل یا نسبی به شیمی‌درمانی پلاتینی؛ اولاپاریب: جهش BRCA ژرم‌لاین یا سوماتیک؛ نیراپاریب: جهش ژرم‌لاین BRCA [۲۲، ۲۵، ۲۶]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
یکی از دو
اولاپاریب۳۰۰ میلی‌گرم دو بار در روزخوراکیپیوسته
نیراپاریب۳۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته؛ شروع حداکثر ۸ هفته پس از آخرین پلاتین
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول [۲۵، ۲۶]

پایش و تعدیل دوز طبق ردیف‌های اولاپاریب و نیراپاریب خط اول [۲۵، ۲۶]. ESMO: PARP تا پیشرفت یا شروع درمان بعدی ادامه یابد [I, A] [۶].

شواهد: SOLO2/ENGOT-Ov21 (۲۰۱۷)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

عود مقاوم به پلاتین

شیمی‌درمانی تک‌دارویی + بواسیزوماب (AURELIA)

عود مقاوم به پلاتین (کمتر از ۶ ماه پس از آخرین پلاتین)، حداکثر ۲ رژیم قبلی؛ در کارآزمایی، درگیری رکتوسیگموئید یا روده و علائم انسداد روده معیار خروج بود

عود مقاوم به پلاتین (کمتر از ۶ ماه پس از آخرین پلاتین)، حداکثر ۲ رژیم قبلی؛ در کارآزمایی، درگیری رکتوسیگموئید یا روده و علائم انسداد روده معیار خروج بود [۲۱، ۲۴]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
یکی از سه
پاکلی‌تاکسل۸۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲ هر ۴ هفته
دوکسوروبیسین لیپوزومال پگیله (PLD)۴۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ هر ۴ هفته
توپوتکان۴ میلی‌گرم/مترمربع (روز ۱، ۸ و ۱۵ هر ۴ هفته) یا ۱٫۲۵ میلی‌گرم/مترمربع (روز ۱ تا ۵ هر ۳ هفته)وریدیطبق برنامه
همراه
بواسیزوماب۱۰ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته (با پاکلی‌تاکسل، PLD یا توپوتکان هفتگی) یا ۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۳ هفته (با توپوتکان هر ۳ هفته)وریدیروز ۱
طول هر دوره
۲۸ روز (یا ۲۱ روز برای توپوتکان روز ۱ تا ۵)
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول [۲۴]

دوزهای شیمی‌درمانی از رژیم AURELIA (MO22224) در برچسب بواسیزوماب [۲۴]؛ دوز برچسب تک‌دارویی متفاوت است: PLD ۵۰ میلی‌گرم/مترمربع هر ۴ هفته [۳۱] و توپوتکان ۱٫۵ میلی‌گرم/مترمربع روز ۱ تا ۵ هر ۲۱ روز [۳۲]. PLD: عملکرد بطن چپ پیش از شروع ارزیابی شود (خطر کاردیومیوپاتی با دوز تجمعی آنتراسایکلین) [۳۱]. ESMO: مراقبت تسکینی زودهنگام [۶].

شواهد: AURELIA (۲۰۱۴)

پمبرولیزوماب + پاکلی‌تاکسل هفتگی ± بواسیزوماب (KEYNOTE-B96)

عود مقاوم به پلاتین (پیشرفت ظرف ۶ ماه پس از آخرین پلاتین) پس از ۱ تا ۲ رژیم قبلی، PD-L1 CPS ≥۱ (22C3)؛ بدون بیماری خودایمنی نیازمند درمان سیستمیک در ۲ سال اخیر

عود مقاوم به پلاتین (پیشرفت ظرف ۶ ماه پس از آخرین پلاتین) پس از ۱ تا ۲ رژیم قبلی، PD-L1 CPS ≥۱ (22C3)؛ بدون بیماری خودایمنی نیازمند درمان سیستمیک در ۲ سال اخیر [۲۰، ۲۸]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته (یا ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته)وریدی، ۳۰ دقیقه؛ پیش از پاکلی‌تاکسلروز ۱
پاکلی‌تاکسل۸۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱، ۸ و ۱۵ هر ۳ هفته
اختیاری
بواسیزوماب۱۰ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروز ۱ هر ۲ هفته
طول هر دوره
پاکلی‌تاکسل دوره‌های ۲۱ روزه (بدون هفته استراحت)؛ پمبرولیزوماب هر ۶ هفته
مدت درمان
پمبرولیزوماب تا پیشرفت، سمیت غیرقابل‌قبول یا حداکثر ۲۴ ماه [۲۸]

عوارض درجه ۳ یا بالاتر مرتبط با درمان ۶۸٪ در برابر ۵۵٪ [۲۰]. پایش آنزیم‌های کبدی، کراتینین و عملکرد تیروئید در ابتدا و دوره‌ای [۲۸].

شواهد: KEYNOTE-B96 (ENGOT-ov65) (۲۰۲۶)

میروتوکسیماب سوراوتانسین (MIRASOL)

سرطان سروز درجه بالای مقاوم به پلاتین با بیان بالای FRα (۷۵٪ سلول‌ها یا بیشتر با شدت ۲+ یا بیشتر)؛ برچسب: FRα مثبت با آزمون مورد تأیید، پس از ۱ تا ۳ رژیم قبلیطول هر دوره: هر ۲۱ روز

سرطان سروز درجه بالای مقاوم به پلاتین با بیان بالای FRα (۷۵٪ سلول‌ها یا بیشتر با شدت ۲+ یا بیشتر) [۱۷]؛ برچسب: FRα مثبت با آزمون مورد تأیید، پس از ۱ تا ۳ رژیم قبلی [۲۷]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
میروتوکسیماب سوراوتانسین۶ میلی‌گرم/کیلوگرم بر اساس وزن ایده‌آل تعدیل‌شده (AIBW)وریدی، فقط رقیق‌شده در دکستروز ۵٪ (با نرمال سالین ناسازگار است)روز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول [۲۷]

محاسبه دوز: AIBW = IBW + ۰٫۴ × (وزن واقعی − IBW)؛ IBW زنان = ۰٫۹ × قد (سانتی‌متر) − ۹۲ [۲۷]. پیش‌دارو (دست‌کم ۳۰ دقیقه قبل): دگزامتازون ۱۰ میلی‌گرم وریدی، دیفن‌هیدرامین ۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم و استامینوفن ۳۲۵ تا ۶۵۰ میلی‌گرم، به‌علاوه ضدتهوع (آنتاگونیست 5-HT3) [۲۷]. چشم (هشدار جعبه‌ای برای اختلال بینایی، کراتوپاتی و خشکی چشم): معاینه چشم‌پزشکی با حدت بینایی و اسلیت‌لمپ پیش از شروع، هر دو دوره یک‌بار در ۸ دوره اول و بر حسب نیاز؛ قطره استروئید چشمی ۱ قطره در هر چشم ۶ بار در روز از روز قبل از انفوزیون تا روز ۴، سپس ۴ بار در روز در روزهای ۵ تا ۸ هر دوره؛ قطره اشک مصنوعی دست‌کم ۴ بار در روز [۲۷]. پنومونیت درجه ۳–۴: قطع دائم؛ پایش نوروپاتی محیطی [۲۷].

شواهد: MIRASOL (GOG-3045/ENGOT-ov55) (۲۰۲۳)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

شواهد علمی

مطالعات کلیدی

۱۴ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بقای کلی با اولاپاریب نگهدارنده در پیگیری ۷ ساله بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته تازه‌تشخیص‌داده‌شده تخمدان همراه با جهش BRCA

JCO · 2023
۰٫۵۵ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۴۰ تا ۰٫۷۶)نسبت خطر بقای کلی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

درمان نگه‌دارنده خط اول با اولاپاریب به‌علاوه بواسیزوماب در سرطان تخمدان: نتایج نهایی بقای کلی از کارآزمایی PAOLA-1/ENGOT-ov25

Annals of Oncology · 2023
۶۱٫۷ در برابر ۶۱٫۹ ماهمیانه پیگیری (اولاپاریب در برابر دارونما)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

اولاپاریب همراه بواسیزوماب به‌عنوان درمان نگهدارنده خط اول در سرطان تخمدان

N Engl J Med · 2019
۲۲٫۱ در برابر ۱۶٫۶ ماهمیانه PFS (کل جمعیت)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

کارآزمایی فاز ۳ بواسیزوماب در سرطان تخمدان

N Engl J Med · 2011
۲۱٫۸ در برابر ۲۰٫۳ ماهPFS (میانگین محدود در ۳۶ ماه)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

جراحی سیتوردوکتیو با یا بدون شیمی‌درمانی داخل صفاقی گرم (HIPEC) در بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته تخمدان: تحلیل نهایی بقای یک کارآزمایی تصادفی‌شده کنترل‌شده فاز ۳

Lancet Oncol · 2023
۴۴٫۹ ماه در برابر ۳۳٫۳ ماهمیانه بقای کلی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

کارآزمایی تصادفی لنفادنکتومی در بیماران مبتلا به نئوپلاسم‌های پیشرفته تخمدان

N Engl J Med · 2019
۶۵٫۵ (لنفادنکتومی) در برابر ۶۹٫۲ ماهمیانه بقای کلی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

کارآزمایی تصادفی جراحی سیتوردوکتیو برای سرطان تخمدان عودکننده

N Engl J Med · 2021
۵۳٫۷ در برابر ۴۶٫۰ ماهمیانه بقای کلی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

قرص اولاپاریب (Olaparib) به‌عنوان درمان نگهدارنده در بیماران مبتلا به سرطان تخمدان عودکرده حساس به پلاتین با جهش BRCA1/2: کارآزمایی فاز ۳ دوسوکور، تصادفی و کنترل‌شده با دارونما

The Lancet Oncology · 2017
۱۹٫۱ ماه (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱۶٫۳ تا ۲۵٫۷) در برابر ۵٫۵ ماه (۵٫۲ تا ۵٫۸)میانه بقای بدون پیشرفت بیماری (ارزیابی پژوهشگر)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بواسیزوماب (Bevacizumab) همراه با شیمی‌درمانی برای سرطان عودکرده تخمدان مقاوم به پلاتین: کارآزمایی فاز ۳ تصادفی و باز

JCO · 2014
۰٫۴۸ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۳۸ تا ۰٫۶۰)بقای بدون پیشرفت (HR)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب (Pembrolizumab) همراه پاکلی‌تاکسل هفتگی در سرطان تخمدان عودکننده مقاوم به پلاتین: کارآزمایی چندمرکزی، تصادفی‌شده، دوسوکور، فاز ۳

Lancet · 2026
۱۸٫۲ ماه در برابر ۱۴٫۰ ماهمیانه بقای کلی (PD-L1 CPS ≥۱)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیراپاریب در بیماران مبتلا به سرطان تخمدان پیشرفته تازه تشخیص‌داده‌شده

N Engl J Med · 2019
۲۱٫۹ در برابر ۱۰٫۴ ماهمیانه PFS در HRD مثبت
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

میروتوکسیماب سوراوتانسین در سرطان تخمدان مقاوم به پلاتین با گیرنده فولات آلفا (FRα) مثبت

N Engl J Med · 2023
۵٫۶۲ در برابر ۳٫۹۸ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

درمان نگهدارنده با اولاپاریب در بیماران مبتلا به سرطان تخمدان پیشرفته تازه تشخیص‌داده‌شده

N Engl J Med · 2018
HR ۰٫۳۰خطر پیشرفت یا مرگ
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

شیمی‌درمانی داخل صفاقی گرم (HIPEC) در سرطان تخمدان

N Engl J Med · 2018
HR ۰٫۶۶خطر عود یا مرگ

رهنمودهای بالینی

۱ مورد
رهنمود بالینی

رهنمود بالینی ESMO تطبیق‌یافته برای آسیا (پان‌آسیایی) برای مدیریت بیماران مبتلا به سرطان تخمدان اپیتلیال تازه تشخیص‌داده‌شده و عودکننده

ESMO Open · 2025همه بیماران مبتلا به سرطان تخمدان درجه بالای غیرموسینی باید در زمان تشخیص از نظر جهش ژرم‌لاین و/یا سوماتیک BRC…
۱۴توصیه کلیدی با ترجمه فارسی

منابع علمی

۳۲ منبع
نمایش همه منابع، ۲۲ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Epithelial ovarian cancerLheureux S, Gourley C, Vergote I, Oza AM · Lancet · 2019;393:1240-1253
  2. ۲
    Transforming treatment paradigms: Focus on personalized medicine for high-grade serous ovarian cancerKordowitzki P, Lange B, Elias KM, Haigis MC, Mechsner S, Braicu IE, et al · CA Cancer J Clin · 2025;75:436-460
  3. ۳
    Risks of Breast, Ovarian, and Contralateral Breast Cancer for BRCA1 and BRCA2 Mutation CarriersKuchenbaecker KB, Hopper JL, Barnes DR, Phillips KA, Mooij TM, Roos-Blom MJ, et al · JAMA · 2017;317:2402-2416
  4. ۴
    Ovarian cancer population screening and mortality after long-term follow-up in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS): a randomised controlled trialMenon U, Gentry-Maharaj A, Burnell M, Singh N, Ryan A, Karpinskyj C, et al · Lancet · 2021;397:2182-2193
  5. ۵
    Staging classification for cancer of the ovary, fallopian tube, and peritoneumPrat J, FIGO Committee on Gynecologic Oncology · Int J Gynaecol Obstet · 2014;124:1-5
  6. ۶
    Pan-Asia adapted ESMO Clinical Practice Guideline for the management of patients with newly diagnosed and relapsed epithelial ovarian cancerNag S, Ray Coquard I, Gupta S, Pathak A, Li N, Mulya Sari R, et al · ESMO Open · 2025;10:105125
  7. ۷
    Neoadjuvant chemotherapy or primary surgery in stage IIIC or IV ovarian cancerVergote I, Tropé CG, Amant F, Kristensen GB, Ehlen T, Johnson N, et al · N Engl J Med · 2010;363:943-53
  8. ۸
    A Randomized Trial of Lymphadenectomy in Patients with Advanced Ovarian NeoplasmsHarter P, Sehouli J, Lorusso D, Reuss A, Vergote I, Marth C, et al · N Engl J Med · 2019;380:822-832
  9. ۹
    Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy in Ovarian Cancervan Driel WJ, Koole SN, Sikorska K, Schagen van Leeuwen JH, Schreuder HWR, Hermans RHM, et al · N Engl J Med · 2018;378:230-240
  10. ۱۰
    A phase 3 trial of bevacizumab in ovarian cancerPerren TJ, Swart AM, Pfisterer J, Ledermann JA, Pujade-Lauraine E, Kristensen G, et al · N Engl J Med · 2011;365:2484-96
  11. ۱۱
    Maintenance Olaparib in Patients with Newly Diagnosed Advanced Ovarian CancerMoore K, Colombo N, Scambia G, Kim BG, Oaknin A, Friedlander M, et al · N Engl J Med · 2018;379:2495-2505
  12. ۱۲
    Overall Survival With Maintenance Olaparib at a 7-Year Follow-Up in Patients With Newly Diagnosed Advanced Ovarian Cancer and a BRCA Mutation: The SOLO1/GOG 3004 TrialDiSilvestro P, Banerjee S, Colombo N, Scambia G, Kim BG, Oaknin A, et al · J Clin Oncol · 2023;41:609-617
  13. ۱۳
    Niraparib in Patients with Newly Diagnosed Advanced Ovarian CancerGonzález-Martín A, Pothuri B, Vergote I, DePont Christensen R, Graybill W, Mirza MR, et al · N Engl J Med · 2019;381:2391-2402
  14. ۱۴
    Niraparib first-line maintenance therapy in patients with newly diagnosed advanced ovarian cancer: final overall survival results from the PRIMA/ENGOT-OV26/GOG-3012 trialMonk BJ, Barretina-Ginesta MP, Pothuri B, Vergote I, Graybill W, Mirza MR, et al · Ann Oncol · 2024;35:981-992
  15. ۱۵
    Olaparib plus Bevacizumab as First-Line Maintenance in Ovarian CancerRay-Coquard I, Pautier P, Pignata S, Pérol D, González-Martín A, Berger R, et al · N Engl J Med · 2019;381:2416-2428
  16. ۱۶
    Olaparib plus bevacizumab first-line maintenance in ovarian cancer: final overall survival results from the PAOLA-1/ENGOT-ov25 trialRay-Coquard I, Leary A, Pignata S, Cropet C, González-Martín A, Marth C, et al · Ann Oncol · 2023;34:681-692
  17. ۱۷
    Mirvetuximab Soravtansine in FRα-Positive, Platinum-Resistant Ovarian CancerMoore KN, Angelergues A, Konecny GE, García Y, Banerjee S, Lorusso D, et al · N Engl J Med · 2023;389:2162-2174
  18. ۱۸
    Randomized Trial of Cytoreductive Surgery for Relapsed Ovarian CancerHarter P, Sehouli J, Vergote I, Ferron G, Reuss A, Meier W, et al · N Engl J Med · 2021;385:2123-2131
  19. ۱۹
    Cytoreductive surgery with or without hyperthermic intraperitoneal chemotherapy in patients with advanced ovarian cancer (OVHIPEC-1): final survival analysis of a randomised, controlled, phase 3 trialAronson SL, Lopez-Yurda M, Koole SN, Schagen van Leeuwen JH, Schreuder HWR, Hermans RHM, et al · Lancet Oncol · 2023;24:1109-1118
  20. ۲۰
    Pembrolizumab plus weekly paclitaxel in platinum-resistant recurrent ovarian cancer (ENGOT-ov65/KEYNOTE-B96): a multicentre, randomised, double-blind, phase 3 studyColombo N, Zsiros E, Parma G, Rulli E, Sebastianelli A, Bidzinski M, et al · Lancet · 2026;407:1525-1537
  21. ۲۱
    Bevacizumab Combined With Chemotherapy for Platinum-Resistant Recurrent Ovarian Cancer: The AURELIA Open-Label Randomized Phase III TrialPujade-Lauraine E, Hilpert F, Weber B, Reuss A, Poveda A, Kristensen G, et al · J Clin Oncol · 2014;32:1302-1308
  22. ۲۲
    Olaparib tablets as maintenance therapy in patients with platinum-sensitive, relapsed ovarian cancer and a BRCA1/2 mutation (SOLO2/ENGOT-Ov21): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trialPujade-Lauraine E, Ledermann JA, Selle F, Gebski V, Penson RT, Oza AM, et al · Lancet Oncol · 2017;18:1274-1284
  23. ۲۳
    FDA approves pembrolizumab with paclitaxel for platinum-resistant epithelial ovarian, fallopian tube, or primary peritoneal carcinomaU.S. Food and Drug Administration · FDA · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  24. ۲۴
    AVASTIN (bevacizumab) injection, for intravenous use: prescribing informationGenentech, Inc · FDA prescribing information (DailyMed) · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
  25. ۲۵
    LYNPARZA (olaparib) tablets, for oral use: prescribing informationAstraZeneca Pharmaceuticals LP · FDA prescribing information (DailyMed) · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱
  26. ۲۶
    ZEJULA (niraparib) tablets, for oral use: prescribing informationGlaxoSmithKline LLC · FDA prescribing information (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  27. ۲۷
    ELAHERE (mirvetuximab soravtansine-gynx) injection, for intravenous use: prescribing informationImmunoGen, Inc · FDA prescribing information (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  28. ۲۸
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection, for intravenous use: prescribing informationMerck Sharp & Dohme LLC · FDA prescribing information (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  29. ۲۹
    Paclitaxel injection: prescribing informationTeva Parenteral Medicines, Inc · FDA prescribing information (DailyMed) · 2026
  30. ۳۰
    Carboplatin injection: prescribing informationNatco Pharma USA LLC · FDA prescribing information (DailyMed) · 2026
  31. ۳۱
    DOXIL (doxorubicin hydrochloride liposome injection), for intravenous use: prescribing informationBaxter Healthcare Corporation · FDA prescribing information (DailyMed) · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  32. ۳۲
    HYCAMTIN (topotecan) for injection, for intravenous use: prescribing informationSandoz Inc · FDA prescribing information (DailyMed) · 2022

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.