نوع سرطان

ملانوما (سرطان پوست)

خطرناک‌ترین سرطان پوست؛ قابل پیشگیری، قابل درمان در مراحل اولیه و با ایمنی‌درمانی امیدوارکننده‌تر از همیشه

به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵۹ دقیقه مطالعه۳۸ منبع علمی
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • ملانوما حدود ۱٪ سرطان‌های پوست را تشکیل می‌دهد، اما بیشترین مرگ ناشی از سرطان پوست مربوط به آن است [۱].
  • مهم‌ترین عامل قابل پیشگیری، اشعه فرابنفش (UV) خورشید و دستگاه‌های برنزه‌کننده است [۲].
  • ملانومای مرحله اولیه با جراحی به‌خوبی درمان می‌شود؛ پس به هر خال جدید یا در حال تغییر توجه کنید.
  • ایمنی‌درمانی (به‌ویژه داروهای ضد PD-1 مانند پمبرولیزوماب و نیولوماب) و درمان هدفمند BRAF/MEK بقای بیماران مبتلا به ملانومای پیشرفته را به‌طور چشمگیری افزایش داده‌اند [۳، ۴، ۲۱].
  • ایمنی‌درمانی پیش از جراحی (نئوادجوانت)، مانند پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی، در ملانومای مرحله III نتایج بهتری از درمان فقط پس از جراحی داشته است [۵، ۶].

ملانوما چیست؟

ملانوما سرطانی است که از ملانوسیت‌ها، یعنی سلول‌های سازنده رنگدانه پوست، منشأ می‌گیرد. میزان بروز آن به‌ویژه در جمعیت‌های سفیدپوست رو به افزایش است و بیشتر موارد با مواجهه با اشعه فرابنفش خورشید یا دستگاه‌های سولاریوم مرتبط است؛ هرچند برخی زیرگروه‌ها (مانند ملانومای کف دست و پا یا مخاطی) ارتباطی با آفتاب ندارند [۲].

ملانوما اغلب تیره‌رنگ است، اما گاهی بی‌رنگ (آملانوتیک) و به رنگ پوست یا صورتی دیده می‌شود [۲]. در مقایسه، سرطان‌های پوستی بازال‌سل و اسکواموس‌سل بسیار شایع‌ترند اما به‌ندرت به مرگ منجر می‌شوند [۱].

نشانه‌های هشدار: قانون ABCDE

برای بررسی خال‌ها، متخصصان پوست از قاعده ساده ABCDE استفاده می‌کنند. هر خالی که یکی از این ویژگی‌ها را داشته باشد باید توسط پزشک دیده شود:

  • A — عدم تقارن (Asymmetry): دو نیمه خال شبیه هم نیستند.
  • B — حاشیه نامنظم (Border): لبه‌های دندانه‌دار، محو یا نامشخص.
  • C — رنگ ناهمگون (Color): چند رنگ مختلف قهوه‌ای، سیاه، قرمز، سفید یا آبی در یک خال.
  • D — قطر (Diameter): معمولاً بزرگ‌تر از ۶ میلی‌متر (اندازه پاک‌کن سر مداد)، هرچند ملانوما می‌تواند کوچک‌تر هم باشد.
  • E — تغییر (Evolving): هر تغییری در اندازه، شکل، رنگ یا ایجاد خارش، خونریزی یا زخم.

نشانه «جوجه اردک زشت» نیز مهم است: خالی که با بقیه خال‌های بدن شما فرق دارد.

ویژه بیماران
ماهی یک‌بار پوست خود را نگاه کنید

در نور کافی و با کمک آینه، تمام پوست بدن از جمله کف پا، بین انگشتان، پشت و پوست سر را بررسی کنید. از خال‌های مشکوک عکس بگیرید تا تغییرات را بهتر ببینید. بیشتر خال‌ها بی‌خطرند، اما هر تغییر جدید ارزش یک معاینه را دارد.

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

این موارد را بدون تأخیر به پزشک یا تیم درمان خود اطلاع دهید:

  • تغییر در پوست: خال یا لکه جدید، خالی که اندازه، شکل یا رنگش تغییر می‌کند یا خارش، خونریزی یا زخم پیدا می‌کند، و خالی که با بقیه خال‌های بدن شما فرق دارد (قانون ABCDE).
  • در دوران ایمنی‌درمانی: اسهال، سرفه یا تنگی‌نفس، بثورات پوستی، خستگی شدید یا سردرد غیرمعمول [۲۵، ۲۶]. بیشتر این عوارض اگر زود درمان شوند، قابل کنترل‌اند (راهنمای عوارض ایمنی‌درمانی).
  • در دوران درمان با دابرافنیب و ترامتینیب: تب ۳۸ درجه یا بالاتر [۲۹]، یا تاری، کاهش یا هر تغییر دیگری در بینایی [۳۰].

عوامل خطر، پیشگیری و غربالگری

اشعه فرابنفش

آفتاب‌سوختگی‌های مکرر، به‌ویژه در کودکی، و استفاده از دستگاه‌های برنزه‌کننده (سولاریوم) مهم‌ترین عوامل قابل پیشگیری‌اند [۲].

نوع پوست و خال‌ها

پوست روشن، موی بور یا قرمز، چشم روشن، تعداد زیاد خال یا خال‌های غیرمعمول، و سابقه شخصی یا خانوادگی ملانوما خطر را بیشتر می‌کنند.

کرم ضدآفتاب منظم

در یک کارآزمایی تصادفی در استرالیا، استفاده روزانه از کرم ضدآفتاب با کاهش موارد ملانوما همراه بود؛ کاهش ملانومای مهاجم چشمگیر بود (نسبت خطر ۰٫۲۷) [۷].

رفتارهای محافظتی

پرهیز از آفتاب در ساعات اوج تابش، پوشیدن لباس آستین‌بلند، کلاه لبه‌دار و عینک آفتابی، و دوری کامل از سولاریوم.

غربالگری همگانی پوست

کارگروه USPSTF در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد شواهد برای توصیه یا رد معاینه پوستی منظم همه بزرگسالان بدون علامت کافی نیست [۱]. با این حال، افراد پرخطر (سابقه ملانوما، خال‌های متعدد یا غیرمعمول، سابقه خانوادگی) باید درباره معاینه دوره‌ای با پزشک خود مشورت کنند.

تشخیص و مرحله‌بندی

مسیر تشخیص ملانوما

  1. ۱

    معاینه پوست و درموسکوپی

    بررسی ضایعه با درموسکوپ (ذره‌بین نوری مخصوص) توسط پزشک.

  2. ۲

    نمونه‌برداری برداشتی

    برداشتن کامل ضایعه مشکوک با حاشیه باریک برای بررسی آسیب‌شناسی؛ تشخیص بر اساس ترکیب یافته‌های بالینی و آسیب‌شناسی است [۲].

  3. ۳

    گزارش آسیب‌شناسی

    مهم‌ترین عوامل پیش‌آگهی عبارت‌اند از ضخامت تومور (برسلو) و وجود زخم (اولسراسیون). در نظام AJCC ویرایش هشتم، تومور کمتر از ۰٫۸ میلی‌متر بدون زخم، T1a محسوب می‌شود [۸].

  4. ۴

    بیوپسی غده لنفاوی نگهبان

    در تومورهای ضخیم‌تر برای تعیین درگیری غدد لنفاوی انجام می‌شود و در تعیین مرحله و نیاز به درمان تکمیلی نقش دارد [۲].

  5. ۵

    تصویربرداری و آزمایش ژنتیکی

    در مراحل بالاتر، سی‌تی‌اسکن یا PET-CT و MRI مغز؛ و بررسی جهش BRAF برای انتخاب درمان هدفمند. مرحله III بر اساس T و N به چهار زیرگروه IIIA تا IIID تقسیم می‌شود و متاستاز مغزی در گروه M1d قرار می‌گیرد [۸].

درمان بر اساس مرحله

ابزارهای درمانی ملانوما

جراحی

درمان اصلی ملانومای اولیه؛ حاشیه برداشت بر اساس ضخامت تومور تعیین می‌شود [۲].

ایمنی‌درمانی

مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی که دستگاه ایمنی را علیه سرطان فعال می‌کنند: داروهای ضد PD-1 مانند پمبرولیزوماب (Pembrolizumab) و نیولوماب (Nivolumab) به‌تنهایی پایه درمان‌اند [۳، ۲۱]؛ در بیماران منتخب، نیولوماب در ترکیب با ایپیلیموماب (Ipilimumab) یا رلاتلیماب (Relatlimab) به کار می‌رود [۳، ۲۲].

درمان هدفمند

در تومورهای دارای جهش BRAF V600، ترکیب مهارکننده BRAF و MEK مانند دابرافنیب (Dabrafenib) + ترامتینیب (Trametinib) [۴، ۱۷].

سلول‌درمانی و واکسن

لنفوسیت‌های نفوذکننده به تومور (TIL) [۱۲] و واکسن‌های mRNA شخصی‌سازی‌شده که هنوز در حال بررسی‌اند [۲۳].

رویکرد کلی درمان ملانوما بر اساس مرحله
مرحلهدرمان اصلیدرمان تکمیلی / نکات
۰ و Iبرداشتن وسیع ضایعه با حاشیه متناسب با ضخامت تومور [۲]معمولاً درمان دیگری لازم نیست؛ پیگیری منظم پوست.
IIبرداشتن وسیع + بیوپسی غده نگهبان [۲]در مرحله IIB و IIC، ایمنی‌درمانی ادجوانت با پمبرولیزوماب یا نیولوماب به مدت ۱۲ ماه خطر عود را کاهش می‌دهد و قابل بررسی است [۱۷، ۲۰].
III قابل جراحیایمنی‌درمانی نئوادجوانت و سپس جراحی: پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی [۵، ۱۷] یا نیولوماب + ایپیلیموماب نئوادجوانت (رویکرد ترجیحی رهنمود ESMO ۲۰۲۵) [۶، ۱۷]؛ یا جراحی و سپس درمان ادجوانتادجوانت: ایمنی‌درمانی ضد PD-1 (پمبرولیزوماب یا نیولوماب) [۱۷، ۱۹] یا در جهش BRAF V600E، دابرافنیب + ترامتینیب [۹، ۱۶، ۱۷]. در غده نگهبان مثبت، تخلیه کامل غدد لنفاوی معمولاً لازم نیست [۱۰].
III غیرقابل جراحی و IVایمنی‌درمانی ضد PD-1 تک‌دارویی (پمبرولیزوماب یا نیولوماب) [۳، ۱۷، ۲۱]، یا ترکیب نیولوماب + ایپیلیموماب (گزینه ترجیحی ESMO در صورت امکان تجویز ایمن) یا نیولوماب + رلاتلیماب [۳، ۱۷، ۲۲]؛ در جهش BRAF، مهارکننده‌های BRAF/MEK مانند دابرافنیب + ترامتینیب گزینه دیگری است [۴، ۱۷]پس از شکست درمان اول: در جهش BRAF، مهارکننده‌های BRAF/MEK (اگر قبلاً مصرف نشده)؛ ترکیب‌های ایمنی‌درمانی، سلول‌درمانی TIL در بیماران منتخب [۱۲] یا کارآزمایی بالینی؛ در خطوط بعدی شیمی‌درمانی با اثر محدود [۱۷]؛ پرتودرمانی یا جراحی متاستازها در موارد منتخب.

تصمیم درمانی باید در تیم چندتخصصی و با توجه به شرایط هر بیمار گرفته شود.

سرطان‌های پوستی غیرملانومایی: بازال‌سل و اسکواموس‌سل

کارسینوم سلول بازال (BCC) شایع‌ترین سرطان بدخیم در افراد سفیدپوست است. معمولاً به شکل برجستگی براق و مرواریدی یا زخمی که خوب نمی‌شود، بیشتر در صورت و نواحی در معرض آفتاب، ظاهر می‌شود. درمان اول، جراحی کامل است و در تومورهای پرخطر، عودکرده یا واقع در نواحی حساس صورت، جراحی با کنترل میکروسکوپی حاشیه (مانند جراحی موس) توصیه می‌شود. در ضایعات سطحی کم‌خطر، درمان‌های موضعی و فتودینامیک گزینه‌اند و در موارد پیشرفته، مهارکننده‌های مسیر هج‌هاگ (ویسمودگیب و سونیدگیب) و پس از آن‌ها سمیپلیماب (Cemiplimab) به کار می‌روند [۱۳].

کارسینوم سلول سنگفرشی پوست (cSCC) معمولاً به شکل ضایعه پوسته‌دار، زگیل‌مانند یا زخمی در نواحی آفتاب‌دیده بروز می‌کند. بیشتر موارد با جراحی با بررسی حاشیه درمان می‌شوند و در بیمارانی که جراحی ممکن نیست، پرتودرمانی گزینه است [۲۴]. در بیماری پیشرفته یا متاستاتیکی که جراحی یا پرتودرمانی درمان‌کننده ممکن نیست، داروهای ضد PD-1 مانند پمبرولیزوماب و سمیپلیماب درمان سیستمیک خط اول‌اند [۱۴، ۱۸، ۲۴]. در بیماران پرخطر، سمیپلیماب پس از جراحی و پرتودرمانی خطر عود یا مرگ را کاهش داد [۱۵]؛ طبق رهنمود اروپایی ۲۰۲۶، تصمیم درباره این درمان کمکی باید در تیم چندتخصصی گرفته شود [۲۴].

ویژه بیماران

پس از تشخیص چه کنم؟

ویژه بیماران
راهنمای بیمار: زندگی با تشخیص ملانوما۱ / ۵
۱

تشخیص زودهنگام یعنی شانس بالای درمان

بیشتر ملانوماها در مراحل اولیه کشف می‌شوند و با یک جراحی ساده درمان می‌شوند. حتی در مراحل پیشرفته، درمان‌های امروزی بسیاری از بیماران را سال‌ها زنده و فعال نگه داشته‌اند.

۲

گزارش آسیب‌شناسی خود را بشناسید

از پزشک بپرسید: ضخامت تومور چند میلی‌متر است؟ زخم داشته؟ مرحله بیماری چیست؟ آیا جهش BRAF بررسی شده است؟

۳

درباره درمان پیش از جراحی بپرسید

اگر ملانوما به غدد لنفاوی رسیده، بپرسید آیا ایمنی‌درمانی پیش از جراحی برای شما مناسب است. این روش در مطالعات جدید نتایج بهتری داشته است.

۴

عوارض ایمنی‌درمانی را جدی بگیرید

بیشتر عوارض ایمنی‌درمانی اگر زود درمان شوند، قابل کنترل‌اند. علائمی را که باید فوراً به تیم درمان اطلاع دهید در بخش کی باید با پزشک تماس بگیرم؟ ببینید.

۵

از پوست خود محافظت کنید

پس از ملانوما، خطر ملانومای جدید بیشتر است. از کرم ضدآفتاب، لباس پوشیده و کلاه استفاده کنید، پوست خود را مرتب بررسی کنید و ویزیت‌های پیگیری را از دست ندهید.

پرسش‌های متداول

آیا هر خال تیره‌ای خطرناک است؟

خیر. بیشتر خال‌ها خوش‌خیم‌اند. خال‌هایی که ویژگی‌های ABCDE را دارند، با سایر خال‌ها فرق دارند یا در حال تغییرند، باید توسط پزشک بررسی شوند. پاسخ کامل: علائم سرطان پوست چیست؟

آیا افراد با پوست تیره هم ملانوما می‌گیرند؟

بله. ملانوما در افراد سفیدپوست بسیار شایع‌تر است، اما در افراد با پوست تیره‌تر اغلب دیرتر و در مراحل پیشرفته‌تر تشخیص داده می‌شود [۱]. در این افراد، ملانوما ممکن است در کف دست و پا یا زیر ناخن ظاهر شود.

آیا کرم ضدآفتاب واقعاً از ملانوما پیشگیری می‌کند؟

شواهد کارآزمایی تصادفی نشان می‌دهد استفاده منظم روزانه از کرم ضدآفتاب در بزرگسالان با کاهش ملانوما، به‌ویژه ملانومای مهاجم، همراه است [۷]. کرم ضدآفتاب باید در کنار سایر روش‌های محافظتی استفاده شود، نه به جای آن‌ها.

آیا برداشتن خال یا نمونه‌برداری باعث پخش شدن ملانوما می‌شود؟

خیر. نمونه‌برداری راه اصلی تشخیص است و برداشتن کامل ضایعه مشکوک، اولین قدم درمان نیز محسوب می‌شود [۲].

آیا واکسن mRNA ملانوما تأیید شده است؟

این واکسن‌ها برای هر بیمار بر اساس تغییرات ژنتیکی تومور خودش ساخته می‌شوند. نتایج کارآزمایی فاز ۲b، حتی در پیگیری ۵ ساله، امیدوارکننده بوده [۲۳]، اما هنوز در مرحله کارآزمایی بالینی‌اند و به‌عنوان درمان استاندارد تأیید نشده‌اند.

ویژه پزشکان

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

ویژه پزشکان۳ یافته کلیدی · ملانومای قابل جراحی: ادجوانت و نئوادجوانت
ویژه پزشکان
۳۴٫۰٪
بقای کلی ۱۰ ساله با پمبرولیزوماب تک‌دارویی در ملانومای پیشرفته
در برابر ۲۳٫۶٪ با ایپیلیموماب؛ HR ۰٫۷۱؛ KEYNOTE-006 [۲۱]
۳۴٪
بقای کلی ۵ ساله با دابرافنیب + ترامتینیب در ملانومای پیشرفته دارای جهش BRAF V600
۷۱٪ در بیماران دارای پاسخ کامل؛ داده‌های تجمیعی COMBI-d و COMBI-v [۴]
۵۲٫۰٪ در برابر ۴۲٫۸٪
بقای کلی ۴ ساله با رلاتلیماب + نیولوماب در برابر نیولوماب
توصیفی؛ RELATIVITY-047 [۲۲]
ویژه پزشکان

ملانومای قابل جراحی: ادجوانت و نئوادجوانت

پمبرولیزوماب ادجوانت در KEYNOTE-054 (مرحله III؛ بقای بدون عود ۷ ساله ۵۰٪ در برابر ۳۶٪؛ HR ۰٫۶۳) [۱۹] و KEYNOTE-716 (مرحله IIB/IIC؛ بقای بدون عود ۴۸ ماهه ۷۱٫۳٪ در برابر ۵۸٫۳٪؛ HR ۰٫۶۲) [۲۰] مؤثر بود. اما شواهد جدیدتر از برتری شروع ایمنی‌درمانی پیش از جراحی حمایت می‌کند: در SWOG S1801، سه دوز پمبرولیزوماب نئوادجوانت و ادامه آن پس از جراحی، EFS را در مقایسه با ادجوانت تنها افزایش داد (EFS دوساله ۷۲٪ در برابر ۴۹٪) [۵]؛ و در کارآزمایی فاز ۳ NADINA، دو دوره نیولوماب + ایپیلیموماب نئوادجوانت و درمان ادجوانت وابسته به پاسخ، EFS را بهبود داد (EFS دوازده‌ماهه ۸۳٫۷٪ در برابر ۵۷٫۲٪؛ HR ۰٫۳۲). ۵۹٫۰٪ بیماران پاسخ پاتولوژیک عمده داشتند و RFS دوازده‌ماهه آنان ۹۵٫۱٪ بود؛ عوارض درجه ۳ یا بالاتر مرتبط با درمان سیستمیک ۲۹٫۷٪ در برابر ۱۴٫۷٪ با نیولوماب ادجوانت بود [۶]. بر این اساس، رهنمود ESMO ۲۰۲۵ ایمنی‌درمانی نئوادجوانت (نیولوماب + ایپیلیموماب، یا پمبرولیزوماب پیش و پس از جراحی) را در ملانومای مرحله III قابل جراحی با درگیری بالینی غدد لنفاوی توصیه می‌کند و در بیماران با پاسخ پاتولوژیک عمده، حذف درمان ادجوانت را مجاز می‌داند [۱۷]. همچنین MSLT-II نشان داد تخلیه فوری غدد لنفاوی در غده نگهبان مثبت، بقای اختصاصی ملانوما را افزایش نمی‌دهد و لنفادم را از ۶٫۳٪ به ۲۴٫۱٪ می‌رساند [۱۰].

در درمان ادجوانت مرحله III دارای جهش BRAF V600E/K، کارآزمایی COMBI-AD (دابرافنیب + ترامتینیب) بقای بدون عود ۵ ساله را به ۵۲٪ در برابر ۳۶٪ رساند (HR ۰٫۵۱) [۹]. در تحلیل نهایی با حدود ۱۰ سال پیگیری، کاهش ۲۰ درصدی خطر مرگ از نظر آماری معنی‌دار نبود (HR ۰٫۸۰؛ P=0.06)، اما در زیرگروه جهش V600E سود بقا مشاهده شد (HR ۰٫۷۵) [۱۶]؛ به همین دلیل رهنمود ESMO ۲۰۲۵ درمان هدفمند ادجوانت را برای جهش V600E توصیه می‌کند و آن را برای جهش V600K توصیه نمی‌کند [۱۷].

در گزارش ۵ ساله کارآزمایی فاز ۲b KEYNOTE-942 (۱۵۷ بیمار با ملانومای رزکت‌شده مرحله IIIB تا IV)، درمان نئوآنتی‌ژنی شخصی‌سازی‌شده mRNA-4157 (اینتیسمران اتوژن) همراه پمبرولیزوماب در مقایسه با پمبرولیزوماب تنها، بقای بدون عود (HR ۰٫۵۱۰؛ ۹۵٪ CI ۰٫۲۹۴ تا ۰٫۸۸۷) و بقای بدون متاستاز دوردست (HR ۰٫۴۱۱) را طولانی‌تر کرد، با روندی مطلوب اما غیرقطعی در بقای کلی (HR ۰٫۴۷۱؛ ۹۵٪ CI ۰٫۱۶۵ تا ۱٫۳۴۵) [۲۳]؛ این تحلیل‌ها توصیفی‌اند و تأیید نیازمند انتشار نتایج داوری‌شده کارآزمایی فاز ۳ (INTerpath-001) است؛ این درمان هنوز تأیید نشده و فقط در قالب کارآزمایی بالینی قابل استفاده است.

بیماری پیشرفته: خط اول

داروهای ضد PD-1 تک‌دارویی پایه درمان خط اول‌اند. در پیگیری ۱۰ ساله KEYNOTE-006، پمبرولیزوماب در مقایسه با ایپیلیموماب بقای کلی را افزایش داد (میانه ۳۲٫۷ در برابر ۱۵٫۹ ماه؛ HR ۰٫۷۱؛ بقای ۱۰ ساله ۳۴٫۰٪ در برابر ۲۳٫۶٪) و در بیمارانی که حدود ۲ سال درمان (دست‌کم ۹۴ هفته) را کامل کردند، بقای ۸ ساله ۸۰٫۸٪ بود [۲۱]. در نتایج نهایی ۱۰ ساله CheckMate 067، میانه بقای کلی با نیولوماب تک‌دارویی ۳۶٫۹ ماه در برابر ۱۹٫۹ ماه با ایپیلیموماب بود و با ترکیب نیولوماب + ایپیلیموماب به ۷۱٫۹ ماه رسید؛ میانه بقای اختصاصی ملانوما با ترکیب از ۱۲۰ ماه فراتر رفت؛ و در بیمارانی که در ۳ سال زنده و بدون پیشرفت بودند، بقای اختصاصی ملانومای ۱۰ ساله ۹۶٪ بود [۳]. ترکیب مهار LAG-3 و PD-1 با رلاتلیماب + نیولوماب در RELATIVITY-047 بقای بدون پیشرفت را در مقایسه با نیولوماب تنها بهبود داد، با عوارض درجه ۳–۴ مرتبط با درمان ۱۸٫۹٪ در برابر ۹٫۷٪ [۱۱]؛ در به‌روزرسانی ۴ ساله، بقای بدون پیشرفت ۴ ساله ۳۰٫۶٪ در برابر ۲۳٫۶٪ بود و بقای کلی ۴ ساله از نظر عددی بهتر بود (۵۲٫۰٪ در برابر ۴۲٫۸٪؛ تحلیل توصیفی) [۲۲].

رهنمود ESMO ۲۰۲۵ در بیماری غیرقابل جراحی، نیولوماب یا پمبرولیزوماب تک‌دارویی را در خط اول توصیه می‌کند (I, A)؛ نیولوماب + ایپیلیموماب را برای همه بیماران صرف‌نظر از وضعیت BRAF، در صورتی که بتوان آن را ایمن تجویز کرد، گزینه ترجیحی می‌داند (I, A)؛ و نیولوماب + رلاتلیماب را نیز گزینه خط اول ذکر می‌کند (I, B) [۱۷]. در ملانومای دارای جهش BRAF، اگر درمان بر پایه ضد PD-1 مناسب نباشد، ترکیب BRAF/MEK در خط اول گزینه است [۱۷].

در ملانومای پیشرفته دارای جهش BRAF V600، در داده‌های تجمیعی COMBI-d و COMBI-v، بقای کلی ۵ ساله با دابرافنیب + ترامتینیب ۳۴٪ و در بیماران دارای پاسخ کامل ۷۱٪ بود [۴].

پس از شکست ایمنی‌درمانی

گزینه‌های خط دوم به درمان خط اول بستگی دارد: در جهش BRAF، مهارکننده‌های BRAF/MEK؛ اگر در خط اول ضد PD-1 دریافت نشده (مثلاً پس از درمان هدفمند)، پمبرولیزوماب یا نیولوماب؛ و ترکیب‌های ایمنی‌درمانی مانند نیولوماب + ایپیلیموماب، ایپیلیموماب تنها یا (پس از شکست ضد PD-1 تک‌دارویی) نیولوماب + رلاتلیماب. سلول‌درمانی TIL گزینه‌ای تهاجمی برای بیماران منتخب است. در خطوط بعدی، وقتی کارآزمایی بالینی، ایمنی‌درمانی یا داروهای BRAF/MEK ممکن یا مناسب نباشند، شیمی‌درمانی با فعالیت متوسط و بدون اثر بر بقای کلی قابل استفاده است [۱۷].

در اولین کارآزمایی فاز ۳ سلول‌درمانی TIL در تومور جامد (۸۶٪ بیماران مقاوم به ضد PD-1)، TIL در مقایسه با ایپیلیموماب بقای بدون پیشرفت را افزایش داد (میانه ۷٫۲ در برابر ۳٫۱ ماه؛ HR ۰٫۵۰؛ پاسخ عینی ۴۹٪ در برابر ۲۱٪)؛ میانه بقای کلی ۲۵٫۸ در برابر ۱۸٫۹ ماه بود و همه بیماران گروه TIL عوارض درجه ۳ یا بالاتر (عمدتاً سرکوب مغز استخوان ناشی از شیمی‌درمانی آماده‌سازی) داشتند [۱۲].

سرطان‌های پوستی غیرملانومایی: cSCC

در cSCC پیشرفته، پمبرولیزوماب در بیماری عودکرده یا متاستاتیک در ۳۴٫۳٪ بیماران پاسخ ایجاد کرد [۱۸] و سمیپلیماب در حدود نیمی از بیماران پاسخ ایجاد کرد [۱۴]. در کارآزمایی فاز ۳ C-POST (سمیپلیماب در برابر دارونما پس از جراحی و پرتودرمانی در cSCC پرخطر)، بقای بدون بیماری ۲۴ ماهه ۸۷٫۱٪ در برابر ۶۴٫۱٪ بود (HR ۰٫۳۲) [۱۵].

ویژه پزشکان

رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۲۰ رژیم
ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

این نکات برای همه رژیم‌های زیر که این داروها را دارند صدق می‌کند؛ در یادداشت هر رژیم فقط موارد متفاوت آمده است.

  • مهارکننده‌های ایست بازرسی ایمنی (پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب، رلاتلیماب و سمیپلیماب): آنزیم‌های کبدی، کراتینین و عملکرد تیروئید در ابتدا و به‌طور دوره‌ای بررسی شود [۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸، ۳۵]. کاهش دوز پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب و سمیپلیماب توصیه نمی‌شود [۲۵، ۲۶، ۲۷، ۳۵]. پمبرولیزوماب، نیولوماب و سمیپلیماب: در عوارض ایمنی شدید (درجه ۳) قطع موقت، و در عوارض درجه ۴، عود عارضه درجه ۳ نیازمند سرکوب ایمنی یا ناتوانی در کاهش پردنیزون به ۱۰ میلی‌گرم در روز یا کمتر ظرف ۱۲ هفته، قطع دائم [۲۵، ۲۶، ۳۵]. ایپیلیموماب: در عوارض ایمنی شدید قطع موقت و در عوارض تهدیدکننده حیات یا پایدار قطع دائم [۲۷].
  • دابرافنیب + ترامتینیب (ادجوانت و بیماری متاستاتیک): هر دو دارو ناشتا (۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا) و دابرافنیب به فاصله حدود ۱۲ ساعت مصرف شود [۲۹، ۳۰]. تب شایع است (۵۸٪ با ترکیب): در دمای ۳۸ درجه (۱۰۰٫۴ فارنهایت) یا بیشتر هر دو دارو قطع موقت و پس از رفع تب با همان دوز یا دوز کمتر ادامه یابد؛ تب همراه لرز، افت فشار، کم‌آبی یا نارسایی کلیه را ارزیابی کنید [۲۹]. کاهش دوز دابرافنیب: ۱۰۰، ۷۵ و سپس ۵۰ میلی‌گرم دو بار در روز؛ ترامتینیب: ۱٫۵ و سپس ۱ میلی‌گرم یک بار در روز [۲۹، ۳۰]. معاینه چشم در هر اختلال بینایی (در کاهش ناگهانی دید ظرف ۲۴ ساعت) [۳۰].
  • همه ترکیب‌های BRAF/MEK (دابرافنیب + ترامتینیب و انکورافنیب + بینیمتینیب): LVEF پیش از شروع، یک ماه بعد و سپس هر ۲ تا ۳ ماه [۳۰، ۳۲]؛ معاینه پوست پیش از شروع، هر ۲ ماه و تا ۶ ماه پس از قطع [۳۰، ۳۱].
ویژه پزشکانملانومای قابل جراحی: نئوادجوانت و ادجوانت، ۵ رژیم · ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک: ایمنی‌درمانی خط اول، ۴ رژیم · +۳ بخش دیگر
ویژه پزشکان

ملانومای قابل جراحی: نئوادجوانت و ادجوانت

پمبرولیزوماب نئوادجوانت–ادجوانت (SWOG S1801)

ملانومای مرحله IIIB تا IVC قابل اندازه‌گیری و قابل جراحی با بیماری قابل تشخیص بالینیطول هر دوره: هر ۲۱ روز

ملانومای مرحله IIIB تا IVC قابل اندازه‌گیری و قابل جراحی با بیماری قابل تشخیص بالینی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نئوادجوانت
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته، ۳ دوز؛ جراحی ظرف ۳ هفته پس از آن
ادجوانت
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته، ۱۵ دوز (شروع ظرف ۸۴ روز پس از جراحی)
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
در مجموع ۱۸ دوز (۳ دوز پیش و ۱۵ دوز پس از جراحی)

دوزها از کارآزمایی [۵] و ClinicalTrials.gov NCT03698019.

شواهد: SWOG S1801 (۲۰۲۳)

نیولوماب + ایپیلیموماب نئوادجوانت (NADINA)

ملانومای مرحله III قابل جراحی با متاستاز ماکروسکوپیک (قابل تشخیص بالینی) غدد لنفاوی، ECOG ۰–۱، بدون ایمنی‌درمانی یا درمان BRAF/MEK قبلی؛ رویکرد ترجیحی ESMO ۲۰۲۵

ملانومای مرحله III قابل جراحی با متاستاز ماکروسکوپیک (قابل تشخیص بالینی) غدد لنفاوی، ECOG ۰–۱، بدون ایمنی‌درمانی یا درمان BRAF/MEK قبلی؛ رویکرد ترجیحی ESMO ۲۰۲۵

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نئوادجوانت
ایپیلیموماب۸۰ میلی‌گرم (دوز ثابت)وریدیهر ۳ هفته، ۲ دوره
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرموریدیهر ۳ هفته، ۲ دوره
ادجوانت فقط در پاسخ پاتولوژیک نسبی یا عدم پاسخ
نیولوماب۴۸۰ میلی‌گرموریدیهر ۴ هفته، ۱۱ دوره
طول هر دوره
نئوادجوانت هر ۲۱ روز × ۲، سپس دیسکسیون غدد لنفاوی؛ ادجوانت هر ۲۸ روز
مدت درمان
پاسخ پاتولوژیک عمده: بدون درمان ادجوانت؛ پاسخ نسبی یا عدم پاسخ: نیولوماب ۱۱ دوره، یا در جهش BRAF V600E/K، دابرافنیب + ترامتینیب به مدت ۴۶ هفته

رژیم و دوزها از ثبت کارآزمایی [۳۸] و مقاله [۶]. دوز ایپیلیموماب در این رژیم (۸۰ میلی‌گرم ثابت) با رژیم بیماری متاستاتیک متفاوت است و این کاربرد در برچسب FDA نیامده است [۲۵، ۲۶، ۲۷].

شواهد: NADINA (۲۰۲۴)

پمبرولیزوماب ادجوانت (KEYNOTE-054 و KEYNOTE-716)

ملانومای مرحله IIB، IIC یا III پس از برداشتن کامل (بزرگسالان و کودکان ۱۲ سال و بالاتر)

ملانومای مرحله IIB، IIC یا III پس از برداشتن کامل (بزرگسالان و کودکان ۱۲ سال و بالاتر)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته (دوز ۴۰۰ میلی‌گرم: هر ۶ هفته)
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (یا هر ۴۲ روز با دوز ۴۰۰ میلی‌گرم)
مدت درمان
حداکثر ۱۲ ماه، یا تا عود یا سمیت غیرقابل قبول (KEYNOTE-054: ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته، ۱۸ دوز؛ KEYNOTE-716: ۱۷ دوره)

طبق برچسب FDA [۲۵]؛ کودکان ۱۲ سال و بالاتر: ۲ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۳ هفته (حداکثر ۲۰۰ میلی‌گرم) [۲۵]. شواهد: [۱۹، ۲۰].

شواهد: KEYNOTE-716 (۴ ساله) (۲۰۲۵)، KEYNOTE-054 (۷ ساله) (۲۰۲۴)، KEYNOTE-716 (۲۰۲۲)

نیولوماب ادجوانت

ملانومای مرحله IIB، IIC، III یا IV پس از برداشتن کامل (بزرگسالان و کودکان ۱۲ سال و بالاتر با وزن ۴۰ کیلوگرم یا بیشتر)

ملانومای مرحله IIB، IIC، III یا IV پس از برداشتن کامل (بزرگسالان و کودکان ۱۲ سال و بالاتر با وزن ۴۰ کیلوگرم یا بیشتر)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم (یا ۴۸۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایهر ۲ هفته (دوز ۴۸۰ میلی‌گرم: هر ۴ هفته)
طول هر دوره
هر ۱۴ روز (یا هر ۲۸ روز با دوز ۴۸۰ میلی‌گرم)
مدت درمان
حداکثر ۱ سال، یا تا عود یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۶]؛ جایگاه طبق ESMO [۱۷]. کودکان ۱۲ سال و بالاتر با وزن کمتر از ۴۰ کیلوگرم: ۳ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته یا ۶ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۴ هفته [۲۶].

دابرافنیب + ترامتینیب ادجوانت (COMBI-AD)

ملانومای مرحله III با درگیری غدد لنفاوی و جهش BRAF V600 پس از برداشتن کامل؛ ESMO ۲۰۲۵ فقط برای جهش V600E توصیه می‌کند (نه V600K)طول هر دوره: پیوسته

ملانومای مرحله III با درگیری غدد لنفاوی و جهش BRAF V600 پس از برداشتن کامل؛ ESMO ۲۰۲۵ فقط برای جهش V600E توصیه می‌کند (نه V600K)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دابرافنیب۱۵۰ میلی‌گرم دو بار در روزخوراکی، ناشتاهر روز، پیوسته
ترامتینیب۲ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، ناشتاهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
حداکثر ۱ سال، یا تا عود یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۹، ۳۰]؛ شواهد و جایگاه: [۹، ۱۶، ۱۷].

شواهد: COMBI-AD (۲۰۲۴)، COMBI-AD (۲۰۲۰)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک: ایمنی‌درمانی خط اول

پمبرولیزوماب تک‌دارویی (KEYNOTE-006)

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول (یا پس از درمان هدفمند اگر ضد PD-1 دریافت نشده)

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول (یا پس از درمان هدفمند اگر ضد PD-1 دریافت نشده)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته (دوز ۴۰۰ میلی‌گرم: هر ۶ هفته)
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (یا هر ۴۲ روز با دوز ۴۰۰ میلی‌گرم)
مدت درمان
طبق برچسب تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول؛ در KEYNOTE-006 درمان حداکثر ۲ سال بود

دوز طبق برچسب FDA [۲۵]؛ در KEYNOTE-006 دوز ۱۰ میلی‌گرم/کیلوگرم به کار رفت [۲۱].

شواهد: KEYNOTE-006 (۱۰ ساله) (۲۰۲۴)

نیولوماب تک‌دارویی

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول (یا پس از درمان هدفمند اگر ضد PD-1 دریافت نشده)

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول (یا پس از درمان هدفمند اگر ضد PD-1 دریافت نشده)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم (یا ۴۸۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایهر ۲ هفته (دوز ۴۸۰ میلی‌گرم: هر ۴ هفته)
طول هر دوره
هر ۱۴ روز (یا هر ۲۸ روز با دوز ۴۸۰ میلی‌گرم)
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۶]؛ جایگاه طبق ESMO (I, A) [۱۷].

نیولوماب + ایپیلیموماب (CheckMate 067)

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول، صرف‌نظر از وضعیت BRAF؛ گزینه ترجیحی ESMO در صورتی که بتوان آن را ایمن تجویز کرد

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول، صرف‌نظر از وضعیت BRAF؛ گزینه ترجیحی ESMO در صورتی که بتوان آن را ایمن تجویز کرد

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
القا
نیولوماب۱ میلی‌گرم/کیلوگرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ای (ابتدا نیولوماب، سپس ایپیلیموماب در همان روز)روز ۱ هر ۳ هفته، ۴ دوز
ایپیلیموماب۳ میلی‌گرم/کیلوگرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته، ۴ دوز
نگهدارنده
نیولوماب۲۴۰ میلی‌گرم (یا ۴۸۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایهر ۲ هفته (دوز ۴۸۰ میلی‌گرم: هر ۴ هفته)
طول هر دوره
القا: هر ۲۱ روز × ۴؛ نگهدارنده: هر ۱۴ یا ۲۸ روز
مدت درمان
حداکثر ۴ دوز ترکیبی (یا تا سمیت غیرقابل قبول)، سپس نیولوماب تک‌دارویی تا پیشرفت یا سمیت

طبق برچسب FDA [۲۶، ۲۷]؛ شواهد و جایگاه: [۳، ۱۷]. توجه: دوزها برعکس رژیم سرطان کلیه است (در ملانوما نیولوماب ۱ و ایپیلیموماب ۳ میلی‌گرم/کیلوگرم). در سمیت، هر دو دارو با هم قطع موقت یا دائم می‌شوند [۲۶، ۲۷].

شواهد: CheckMate 067 (۲۰۲۵)

نیولوماب + رلاتلیماب (RELATIVITY-047)

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول (ESMO: I, B)؛ یا پس از شکست ضد PD-1 تک‌داروییطول هر دوره: هر ۲۸ روز

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک، خط اول (ESMO: I, B)؛ یا پس از شکست ضد PD-1 تک‌دارویی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیولوماب + رلاتلیماب (ترکیب با دوز ثابت)۴۸۰ میلی‌گرم نیولوماب + ۱۶۰ میلی‌گرم رلاتلیمابوریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۴ هفته
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۸]؛ برای بزرگسالان و کودکان ۱۲ سال و بالاتر با وزن دست‌کم ۴۰ کیلوگرم.

شواهد: RELATIVITY-047 (۴ ساله) (۲۰۲۵)، RELATIVITY-047 (۲۰۲۲)

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک با جهش BRAF V600: درمان هدفمند

دابرافنیب + ترامتینیب (COMBI-d و COMBI-v)

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک با جهش BRAF V600E یا V600K؛ خط اول اگر درمان بر پایه ضد PD-1 مناسب نباشد، یا پس از شکست ایمنی‌درمانیطول هر دوره: پیوسته

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک با جهش BRAF V600E یا V600K؛ خط اول اگر درمان بر پایه ضد PD-1 مناسب نباشد، یا پس از شکست ایمنی‌درمانی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دابرافنیب۱۵۰ میلی‌گرم دو بار در روزخوراکی، ناشتاهر روز، پیوسته
ترامتینیب۲ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، ناشتاهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۲۹، ۳۰]؛ شواهد: [۴، ۱۷].

شواهد: COMBI-d / COMBI-v (تحلیل تجمیعی) (۲۰۱۹)

انکورافنیب + بینیمتینیب

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک با جهش BRAF V600E یا V600K (ترکیب BRAF/MEK جایگزین)طول هر دوره: پیوسته

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک با جهش BRAF V600E یا V600K (ترکیب BRAF/MEK جایگزین)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
انکورافنیب۴۵۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، با یا بدون غذاهر روز، پیوسته
بینیمتینیب۴۵ میلی‌گرم دو بار در روز (به فاصله حدود ۱۲ ساعت)خوراکی، با یا بدون غذاهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۳۱، ۳۲]. کاهش دوز انکورافنیب: ۳۰۰ و سپس ۲۲۵ میلی‌گرم؛ اگر بینیمتینیب قطع موقت شود، انکورافنیب حداکثر ۳۰۰ میلی‌گرم داده شود [۳۱]. کاهش دوز بینیمتینیب: ۳۰ میلی‌گرم دو بار در روز؛ اگر انکورافنیب دائماً قطع شود، بینیمتینیب نیز قطع شود. آزمون‌های کبدی پیش از شروع و ماهانه؛ CPK و کراتینین پیش از شروع و به‌طور دوره‌ای؛ بررسی علائم بینایی در هر ویزیت و معاینه چشم در فواصل منظم [۳۲]؛ در خطر طولانی شدن QTc، نوار قلب پایش شود [۳۱].

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک: خطوط بعدی

ایپیلیموماب تک‌دارویی

خطوط بعدی (پس از شکست ضد PD-1 تک‌دارویی)، در بیماران منتخبطول هر دوره: هر ۲۱ روز

خطوط بعدی (پس از شکست ضد PD-1 تک‌دارویی)، در بیماران منتخب

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ایپیلیموماب۳ میلی‌گرم/کیلوگرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
حداکثر ۴ دوز

طبق برچسب FDA [۲۷]؛ جایگاه طبق ESMO [۱۷].

سلول‌درمانی TIL (لیفیلوسل؛ AMTAGVI)

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از ضد PD-1 و، در جهش BRAF V600، پس از مهارکننده BRAF با یا بدون MEK؛ بیماران منتخب با وضعیت عمومی مناسبطول هر دوره: یک بار

ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از ضد PD-1 و، در جهش BRAF V600، پس از مهارکننده BRAF با یا بدون MEK؛ بیماران منتخب با وضعیت عمومی مناسب

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
لنفوپلی
سیکلوفسفامید (همراه مسنا)۶۰ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروزانه، ۲ روز
فلودارابین۲۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزانه، ۵ روز (پس از سیکلوفسفامید)
انفوزیون سلول
لیفیلوسل (TIL اتولوگ)۷٫۵×۱۰⁹ تا ۷۲×۱۰⁹ سلول زنده (یک دوز)وریدی۲۴ ساعت تا ۴ روز پس از آخرین دوز فلودارابین
پس از انفوزیون
اینترلوکین-۲ (آلدسلوکین)۶۰۰٬۰۰۰ واحد بین‌المللی/کیلوگرموریدیهر ۸ تا ۱۲ ساعت، حداکثر ۶ دوز؛ شروع ۳ تا ۲۴ ساعت پس از انفوزیون
طول هر دوره
یک بار
مدت درمان
درمان تک‌نوبتی

طبق برچسب FDA [۳۳]. در بیمارستان با دسترسی به مراقبت ویژه تجویز شود. پیش‌دارو: استامینوفن و آنتی‌هیستامین H1 حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از انفوزیون؛ از کورتیکواستروئید سیستمیک پیشگیرانه پرهیز شود. هشدار جعبه‌ای: مرگ مرتبط با درمان، سیتوپنی شدید طولانی، عفونت شدید و اختلال قلبی‌ریوی و کلیوی؛ فیلگراستیم از روز ۱ پس از انفوزیون تا ANC بیش از ۱۰۰۰ در میکرولیتر در ۳ روز پیاپی؛ پیشگیری ضدمیکروبی طبق پروتکل مرکز [۳۳]. در کارآزمایی فاز ۳ [۱۲]، TIL ساخت بیمارستان پس از لنفوپلی با سیکلوفسفامید (۲ روز) و فلودارابین (۵ روز) و همراه اینترلوکین-۲ با دوز بالا به کار رفت.

شواهد: TIL (NKI/CCIT M14TIL) (۲۰۲۲)

داکاربازین

خطوط بعدی، وقتی کارآزمایی بالینی، ایمنی‌درمانی یا درمان BRAF/MEK ممکن یا مناسب نباشد؛ فعالیت متوسط و بدون اثر بر بقای کلیطول هر دوره: هر ۲۱ روز

خطوط بعدی، وقتی کارآزمایی بالینی، ایمنی‌درمانی یا درمان BRAF/MEK ممکن یا مناسب نباشد؛ فعالیت متوسط و بدون اثر بر بقای کلی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
داکاربازین۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع در روز (یا ۲ تا ۴٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم در روز به مدت ۱۰ روز، هر ۴ هفته)وریدیروزهای ۱ تا ۵
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

دوز طبق برچسب FDA [۳۴]؛ جایگاه طبق ESMO [۱۷]. در کارآزمایی CheckMate 037، داکاربازین ۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع هر ۳ هفته به‌عنوان بازوی مقایسه به کار رفت [۲۶].

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

ویژه پزشکان

سرطان‌های پوستی غیرملانومایی: کارسینوم سلول سنگفرشی (cSCC) و بازال‌سل (BCC)

پمبرولیزوماب در cSCC پیشرفته

cSCC عودکرده یا متاستاتیک، یا موضعی پیشرفته غیرقابل درمان با جراحی یا پرتودرمانی

cSCC عودکرده یا متاستاتیک، یا موضعی پیشرفته غیرقابل درمان با جراحی یا پرتودرمانی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ میلی‌گرم)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته (دوز ۴۰۰ میلی‌گرم: هر ۶ هفته)
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (یا هر ۴۲ روز با دوز ۴۰۰ میلی‌گرم)
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

طبق برچسب FDA [۲۵]؛ شواهد: [۱۸].

سمیپلیماب در cSCC پیشرفته

cSCC متاستاتیک یا موضعی پیشرفته که جراحی یا پرتودرمانی درمان‌کننده ممکن نیستطول هر دوره: هر ۲۱ روز

cSCC متاستاتیک یا موضعی پیشرفته که جراحی یا پرتودرمانی درمان‌کننده ممکن نیست

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سمیپلیماب۳۵۰ میلی‌گرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

طبق برچسب FDA [۳۵]؛ شواهد: [۱۴، ۲۴].

شواهد: مهار PD-1 با سمی‌پلیماب در کارسینوم سلول سنگفرشی پیشرفته پوست (۲۰۱۸)

سمیپلیماب کمکی (C-POST)

cSCC با خطر بالای عود پس از جراحی و پرتودرمانی؛ تصمیم در تیم چندتخصصی

cSCC با خطر بالای عود پس از جراحی و پرتودرمانی؛ تصمیم در تیم چندتخصصی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ۱
سمیپلیماب۳۵۰ میلی‌گرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایهر ۳ هفته به مدت ۱۲ هفته
مرحله ۲
سمیپلیماب۷۰۰ میلی‌گرم (یا ادامه ۳۵۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته)وریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایهر ۶ هفته
طول هر دوره
۱۲ هفته هر ۲۱ روز، سپس هر ۴۲ روز
مدت درمان
حداکثر ۴۸ هفته، یا تا عود یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۳۵]؛ شواهد: [۱۵، ۲۴].

شواهد: C-POST (۲۰۲۵)

ویسمودگیب

BCC متاستاتیک، یا موضعی پیشرفته عودکرده پس از جراحی یا نامناسب برای جراحی و پرتودرمانیطول هر دوره: پیوسته

BCC متاستاتیک، یا موضعی پیشرفته عودکرده پس از جراحی یا نامناسب برای جراحی و پرتودرمانی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ویسمودگیب۱۵۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، با یا بدون غذاهر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۳۶]؛ جایگاه: [۱۳]. سمیت شدید جنینی: وضعیت بارداری ظرف ۷ روز پیش از شروع بررسی شود؛ اهدای خون تا ۲۴ ماه پس از آخرین دوز ممنوع. در عوارض غیرقابل تحمل تا ۸ هفته قطع موقت؛ در واکنش‌های شدید پوستی (SJS، TEN، DRESS) قطع دائم [۳۶].

سونیدگیب

BCC موضعی پیشرفته عودکرده پس از جراحی یا پرتودرمانی، یا نامناسب برای آن‌هاطول هر دوره: پیوسته

BCC موضعی پیشرفته عودکرده پس از جراحی یا پرتودرمانی، یا نامناسب برای آن‌ها

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سونیدگیب۲۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، ناشتا (۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا)هر روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۳۷]؛ جایگاه: [۱۳]. CK و کراتینین سرم پیش از شروع، به‌طور دوره‌ای و در صورت علائم عضلانی؛ CK بیش از ۱۰ برابر حد بالا، یا بیش از ۲٫۵ برابر همراه بدتر شدن عملکرد کلیه: قطع دائم. بررسی بارداری پیش از شروع؛ اهدای خون تا ۲۰ ماه پس از آخرین دوز ممنوع [۳۷].

سمیپلیماب در BCC

BCC موضعی پیشرفته یا متاستاتیک پس از مهارکننده مسیر هج‌هاگ، یا وقتی این داروها مناسب نیستندطول هر دوره: هر ۲۱ روز

BCC موضعی پیشرفته یا متاستاتیک پس از مهارکننده مسیر هج‌هاگ، یا وقتی این داروها مناسب نیستند

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سمیپلیماب۳۵۰ میلی‌گرموریدی، انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

طبق برچسب FDA [۳۵]؛ جایگاه: [۱۳].

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

شواهد علمی

مطالعات کلیدی

۱۳ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

پمبرولیزوماب نئوادجوانت–ادجوانت یا فقط ادجوانت در ملانومای پیشرفته

N Engl J Med · 2023
۷۲٪ در برابر ۴۹٪بقای بدون رویداد ۲ ساله (تحلیل نقطه‌ای)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

تحلیل ۷ ساله پمبرولیزوماب ادجوانت در برابر دارونما در ملانومای مرحله III در کارآزمایی EORTC 1325 / KEYNOTE-054

Eur J Cancer · 2024
۵۰٪ در برابر ۳۶٪بقای بدون عود ۷ ساله
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب در برابر دارونما به‌عنوان درمان ادجوانت در ملانومای جراحی‌شده مرحله IIB یا IIC: پیگیری درازمدت، تغییر گروه و درمان مجدد با پمبرولیزوماب در کارآزمایی فاز ۳

Eur J Cancer · 2025
۷۱٫۳٪ در برابر ۵۸٫۳٪بقای بدون عود ۴۸ ماهه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳ (تحلیل تجمیعی دو کارآزمایی)

پیامدهای ۵ ساله دابرافنیب همراه ترامتینیب در ملانومای متاستاتیک

N Engl J Med · 2019
۱۹٪بقای بدون پیشرفت ۵ ساله
کارآزمایی بالینی · فاز ۲/۳

نیولوماب + رلاتلیماب در ملانومای پیشرفته: به‌روزرسانی ۴ ساله کارآزمایی

Eur J Cancer · 2025
۳۰٫۶٪ در برابر ۲۳٫۶٪بقای بدون پیشرفت ۴ ساله
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نتایج نهایی درمان کمکی با دابرافنیب به‌علاوه ترامتینیب در ملانوم مرحله ۳

N Engl J Med · 2024
۸٫۳۳ سال (دابرافنیب + ترامتینیب) در برابر ۶٫۸۷ سال (دارونما)مدت میانه پیگیری
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب در برابر ایپیلیموماب در ملانومای پیشرفته: پیگیری ۱۰ ساله کارآزمایی فاز ۳

Ann Oncol · 2024
۳۲٫۷ در برابر ۱۵٫۹ ماهمیانه بقای کلی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پیامدهای نهایی ۱۰ ساله نیولوماب همراه ایپیلیموماب در ملانومای پیشرفته

N Engl J Med · 2025
۷۱٫۹ / ۳۶٫۹ / ۱۹٫۹ ماهمیانه بقای کلی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

نیولوماب و ایپیلیموماب نئوادجوانت در ملانومای مرحله III قابل جراحی

N Engl J Med · 2024
۸۳٫۷٪ در برابر ۵۷٫۲٪بقای بدون رویداد ۱۲ ماهه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

درمان با لنفوسیت‌های نفوذکننده به تومور یا ایپیلیموماب در ملانومای پیشرفته

N Engl J Med · 2022
۷٫۲ در برابر ۳٫۱ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت
کارآزمایی بالینی · فاز ۲b

اینتیسمران اتوژن همراه با پمبرولیزوماب در برابر پمبرولیزوماب به‌تنهایی در ملانوم پرخطر جراحی‌شده: به‌روزرسانی ۵ ساله مطالعه تصادفی فاز IIb KEYNOTE-942

J Clin Oncol · 2026
نسبت خطر ۰٫۵۱۰بقای بدون عود (RFS)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

تحلیل ۵ ساله دابرافنیب همراه ترامتینیب ادجوانت در ملانومای مرحله III

N Engl J Med · 2020
۵۲٪ در برابر ۳۶٪زنده و بدون عود در ۵ سال
کارآزمایی بالینی · فاز ۲–۳

رلاتلیماب و نیولوماب در برابر نیولوماب در ملانومای پیشرفته بدون درمان قبلی

N Engl J Med · 2022
۱۰٫۱ در برابر ۴٫۶ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت

رهنمودهای بالینی

۱ مورد
رهنمود بالینی

ملانومای پوستی: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Ann Oncol · 2025بیوپسی غده لنفاوی نگهبان برای همه بیماران بدون درگیری بالینی غدد لنفاوی با تومور T2a یا بالاتر (ضخامت برسلو بی…
۱۲توصیه کلیدی با ترجمه فارسی

راهنماهای کاربردی

منابع علمی

۳۸ منبع
نمایش همه منابع، ۲۲ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Screening for Skin CancerUS Preventive Services Task Force, Mangione CM, Barry MJ, Nicholson WK, Chelmow D, Coker TR, et al · JAMA · 2023;329:1290
  2. ۲
    Cutaneous melanomaLong GV, Swetter SM, Menzies AM, Gershenwald JE, Scolyer RA · The Lancet · 2023;402:485-502
  3. ۳
    Final, 10-Year Outcomes with Nivolumab plus Ipilimumab in Advanced MelanomaWolchok JD, Chiarion-Sileni V, Rutkowski P, Cowey CL, Schadendorf D, Wagstaff J, et al · N Engl J Med · 2025;392:11-22
  4. ۴
    Five-Year Outcomes with Dabrafenib plus Trametinib in Metastatic MelanomaRobert C, Grob JJ, Stroyakovskiy D, Karaszewska B, Hauschild A, Levchenko E, et al · N Engl J Med · 2019;381:626-636
  5. ۵
    Neoadjuvant–Adjuvant or Adjuvant-Only Pembrolizumab in Advanced MelanomaPatel SP, Othus M, Chen Y, Wright GP, Yost KJ, Hyngstrom JR, et al · N Engl J Med · 2023;388:813-823
  6. ۶
    Neoadjuvant Nivolumab and Ipilimumab in Resectable Stage III MelanomaBlank CU, Lucas MW, Scolyer RA, van de Wiel BA, Menzies AM, Lopez-Yurda M, et al · N Engl J Med · 2024;391:1696-1708
  7. ۷
    Reduced Melanoma After Regular Sunscreen Use: Randomized Trial Follow-UpGreen AC, Williams GM, Logan V, Strutton GM · JCO · 2011;29:257-263
  8. ۸
    Melanoma staging: Evidence‐based changes in the American Joint Committee on Cancer eighth edition cancer staging manualGershenwald JE, Scolyer RA, Hess KR, Sondak VK, Long GV, Ross MI, et al · CA A Cancer J Clinicians · 2017;67:472-492
  9. ۹
    Five-Year Analysis of Adjuvant Dabrafenib plus Trametinib in Stage III MelanomaDummer R, Hauschild A, Santinami M, Atkinson V, Mandalà M, Kirkwood JM, et al · N Engl J Med · 2020;383:1139-1148
  10. ۱۰
    Completion Dissection or Observation for Sentinel-Node Metastasis in MelanomaFaries MB, Thompson JF, Cochran AJ, Andtbacka RH, Mozzillo N, Zager JS, et al · N Engl J Med · 2017;376:2211-2222
  11. ۱۱
    Relatlimab and Nivolumab versus Nivolumab in Untreated Advanced MelanomaTawbi HA, Schadendorf D, Lipson EJ, Ascierto PA, Matamala L, Castillo Gutiérrez E, et al · N Engl J Med · 2022;386:24-34
  12. ۱۲
    Tumor-Infiltrating Lymphocyte Therapy or Ipilimumab in Advanced MelanomaRohaan MW, Borch TH, van den Berg JH, Met Ö, Kessels R, Geukes Foppen MH, et al · N Engl J Med · 2022;387:2113-2125
  13. ۱۳
    European consensus-based interdisciplinary guideline for diagnosis and treatment of basal cell carcinoma—update 2023Peris K, Fargnoli MC, Kaufmann R, Arenberger P, Bastholt L, Seguin NB, et al · European Journal of Cancer · 2023;192:113254
  14. ۱۴
    PD-1 Blockade with Cemiplimab in Advanced Cutaneous Squamous-Cell CarcinomaMigden MR, Rischin D, Schmults CD, Guminski A, Hauschild A, Lewis KD, et al · N Engl J Med · 2018;379:341-351
  15. ۱۵
    Adjuvant Cemiplimab or Placebo in High-Risk Cutaneous Squamous-Cell CarcinomaRischin D, Porceddu S, Day F, Brungs DP, Christie H, Jackson JE, et al · N Engl J Med · 2025;393:774-785
  16. ۱۶
    Final Results for Adjuvant Dabrafenib plus Trametinib in Stage III MelanomaLong GV, Hauschild A, Santinami M, Kirkwood JM, Atkinson V, Mandala M, et al · N Engl J Med · 2024;391:1709-1720
  17. ۱۷
    Cutaneous melanoma: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upAmaral T, Ottaviano M, Arance A, Blank C, Chiarion-Sileni V, Donia M, et al · Ann Oncol · 2025;36:10-30
  18. ۱۸
    Pembrolizumab Monotherapy for Recurrent or Metastatic Cutaneous Squamous Cell Carcinoma: A Single-Arm Phase II Trial (KEYNOTE-629)Grob JJ, Gonzalez R, Basset-Seguin N, Vornicova O, Schachter J, Joshi A, et al · J Clin Oncol · 2020;38:2916-2925
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  19. ۱۹
    Seven-year analysis of adjuvant pembrolizumab versus placebo in stage III melanoma in the EORTC1325 / KEYNOTE-054 trialEggermont AM, Kicinski M, Blank CU, Mandala M, Long GV, Atkinson V, et al · Eur J Cancer · 2024;211:114327
  20. ۲۰
    Pembrolizumab versus placebo as adjuvant therapy in resected stage IIB or IIC melanoma: Long-term follow-up, crossover, and rechallenge with pembrolizumab in the phase III KEYNOTE-716 studyLuke JJ, Ascierto PA, Khattak MA, Rutkowski P, Del Vecchio M, Spagnolo F, et al · Eur J Cancer · 2025;220:115381
  21. ۲۱
    Pembrolizumab versus ipilimumab for advanced melanoma: 10-year follow-up of the phase III KEYNOTE-006 studyLong GV, Carlino MS, McNeil C, Ribas A, Gaudy-Marqueste C, Schachter J, et al · Ann Oncol · 2024;35:1191-1199
  22. ۲۲
    Nivolumab plus relatlimab in advanced melanoma: RELATIVITY-047 4-year updateLipson EJ, Stephen Hodi F, Tawbi H, Schadendorf D, Ascierto PA, Matamala L, et al · Eur J Cancer · 2025;225:115547
  23. ۲۳
    Intismeran Autogene Plus Pembrolizumab Versus Pembrolizumab Alone in High-Risk Resected Melanoma: 5-Year Update of the Randomized Phase IIb KEYNOTE-942 StudyKhattak A, Carlino MS, Meniawy T, et al · J Clin Oncol · 2026;44:2482-2489
  24. ۲۴
    European consensus-based interdisciplinary guideline for invasive cutaneous squamous cell carcinoma: Part 2. Treatment - update 2026Stratigos AJ, Dessinioti C, Garbe C, Lebbe C, Amaral T, Bataille V, et al · Eur J Cancer · 2026;243:116764
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  25. ۲۵
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationMerck Sharp & Dohme LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
  26. ۲۶
    OPDIVO (nivolumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationE.R. Squibb & Sons, L.L.C · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱
  27. ۲۷
    YERVOY (ipilimumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationE.R. Squibb & Sons, L.L.C · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  28. ۲۸
    OPDUALAG (nivolumab and relatlimab-rmbw) injection, for intravenous use: Prescribing InformationE.R. Squibb & Sons, L.L.C · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  29. ۲۹
    TAFINLAR (dabrafenib) capsules / tablets for oral suspension: Prescribing InformationNovartis Pharmaceuticals Corporation · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  30. ۳۰
    MEKINIST (trametinib) tablets / for oral solution: Prescribing InformationNovartis Pharmaceuticals Corporation · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  31. ۳۱
    BRAFTOVI (encorafenib) capsules, for oral use: Prescribing InformationArray BioPharma Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  32. ۳۲
    MEKTOVI (binimetinib) tablets, for oral use: Prescribing InformationArray BioPharma Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  33. ۳۳
    AMTAGVI (lifileucel) suspension for intravenous infusion: Prescribing InformationIovance Biotherapeutics Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  34. ۳۴
    Dacarbazine for injection: Prescribing InformationHikma Pharmaceuticals USA Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2025
  35. ۳۵
    LIBTAYO (cemiplimab-rwlc) injection, for intravenous use: Prescribing InformationRegeneron Pharmaceuticals, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  36. ۳۶
    ERIVEDGE (vismodegib) capsule, for oral use: Prescribing InformationGenentech, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  37. ۳۷
    ODOMZO (sonidegib) capsules, for oral use: Prescribing InformationSun Pharmaceutical Industries, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  38. ۳۸
    Neoadjuvant Ipilimumab Plus Nivolumab Versus Standard Adjuvant Nivolumab in Macroscopic Stage III Melanoma (NADINA; NCT04949113)The Netherlands Cancer Institute · ClinicalTrials.gov · 2024

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.