جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
نوع سرطان

سرطان رحم (سرطان آندومتر)

خونریزی بعد از یائسگی را جدی بگیرید: بیشتر سرطان‌های رحم زود پیدا می‌شوند و با جراحی درمان قطعی می‌شوند

به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵۱۶ دقیقه مطالعه۴۵ منبع علمی
نمایش برای:

نکات کلیدی

  • سرطان رحم (سرطان آندومتر) از پوشش داخلی رحم شروع می‌شود و با سرطان دهانه رحم فرق دارد [۳]. در کشورهای پردرآمد شایع‌ترین سرطان دستگاه تناسلی زنان است و مهم‌ترین علت افزایش آن، چاقی است [۱].
  • مهم‌ترین نشانه، خونریزی بعد از یائسگی است؛ از هر ۱۰ بیمار، حدود ۹ نفر آن را دارند. ولی از هر ۱۰ زنی که بعد از یائسگی خونریزی دارد، کمتر از یک نفر سرطان دارد [۵].
  • برای زنان با خطر معمولی آزمایش غربالگری وجود ندارد و پاپ‌اسمیر سرطان رحم را پیدا نمی‌کند؛ بهترین کار، رفتن زود به پزشک با هر خونریزی غیرعادی است [۷].
  • چون این سرطان معمولاً زود علامت می‌دهد، بیشتر بیماران زود تشخیص داده می‌شوند و با جراحی برداشتن رحم درمان قطعی می‌شوند [۱، ۹].
  • امروز «نوع ژنی» تومور (چهار گروه مولکولی) هم بررسی می‌شود و کمک می‌کند هر بیمار درست همان درمانی را بگیرد که لازم دارد: نه کمتر، نه بیشتر [۲، ۱۱].
  • در بیماری پیشرفته یا برگشته، افزودن ایمنی‌درمانی به شیمی‌درمانی بیماری را دیرتر به پیشرفت رسانده و در یک مطالعه بزرگ عمر را هم بیشتر کرده است؛ بیشترین سود در تومورهای با نقص ترمیم DNA (dMMR) است [۲۶، ۲۸، ۲۹].

سرطان رحم (آندومتر) چیست؟

رحم عضوی توخالی و عضلانی در لگن است که جنین در آن رشد می‌کند. پوشش داخلی رحم «آندومتر» نام دارد و سرطان آندومتر از سلول‌های همین پوشش شروع می‌شود [۳]. بخش پایینی و باریک رحم، دهانه رحم است که به واژن باز می‌شود؛ سرطان دهانه رحم بیماری دیگری است [۳]. سرطانی هم که از عضله دیواره رحم شروع شود («سارکوم رحم») جداست و درمان دیگری دارد [۳].

سرطان آندومتر در کشورهای پردرآمد شایع‌ترین سرطان دستگاه تناسلی زنان است و در همه جهان رو به افزایش است؛ بالا رفتن سن جمعیت و به‌ویژه چاقی علت اصلی این افزایش است [۱]. در سال ۲۰۲۰ در جهان حدود ۴۱۷ هزار زن به آن مبتلا شدند و حدود ۹۷ هزار نفر جان باختند [۲].

خبر خوب این است که این سرطان معمولاً زود با خونریزی خودش را نشان می‌دهد؛ برای همین بیشتر بیماران زود تشخیص داده می‌شوند و با جراحی درمان قطعی می‌شوند [۱، ۹].

ویژه بیماران

آسیب‌شناس نوع تومور را در گزارش می‌نویسد. سرطان‌های آندومتر دو گروه کلی دارند [۱۱]:

  • انواع کم‌تهاجمی (آندومتریوئید با درجه ۱ یا ۲): اگر در رحم مانده باشند، پیش‌آگهی خوبی دارند [۱۱].
  • انواع تهاجمی (آندومتریوئید درجه ۳، سروز، سلول روشن، کارسینوسارکوم و چند نوع کمیاب دیگر): درمان کامل‌تری لازم دارند [۱۱].

علائم و نشانه‌ها

شایع‌ترین و مهم‌ترین علامت، خونریزی بعد از یائسگی است؛ یعنی هر خونریزی از رحم که یک سال یا بیشتر بعد از آخرین قاعدگی پیش بیاید [۸]. از هر ۱۰ زن مبتلا به سرطان رحم، حدود ۹ نفر این علامت را دارند [۵]. حتی یک بار خونریزی یا لکه‌بینی هم باید بررسی شود [۸].

علائم دیگر [۴]:

  • خونریزی یا ترشح واژینال که به قاعدگی مربوط نیست (مثلاً بین قاعدگی‌ها)
  • درد یا سختی هنگام ادرار
  • درد هنگام نزدیکی
  • درد لگن

بیشتر زنانی که بعد از یائسگی خونریزی دارند، سرطان ندارند؛ از هر ۱۰ نفر، کمتر از یک نفر [۵]. ولی چون تقریباً همه بیماران این علامت را دارند، بررسی همین خونریزی بهترین راه پیدا کردن زودهنگام سرطان است [۵]. بیشتر بخوانید: علائم سرطان رحم

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

اگر یکی از این‌ها را دارید، زود به پزشک زنان مراجعه کنید:

  • هر خونریزی یا لکه‌بینی بعد از یائسگی، حتی یک بار و حتی کم [۸، ۴]
  • خونریزی یا ترشح غیرعادی که به قاعدگی مربوط نیست [۴]
  • هر خونریزی واژینال در زمانی که تاموکسیفن مصرف می‌کنید [۷]
  • خونریزی که بعد از بررسی اول ادامه پیدا کند یا دوباره برگردد [۸]
  • درد لگن، درد هنگام نزدیکی یا درد هنگام ادرار که ادامه دارد [۴]

بیشتر این خونریزی‌ها علت بی‌خطری دارند [۵]، ولی بررسی ساده است و پیدا کردن زودهنگام، درمان را ساده‌تر می‌کند.

عوامل خطر، سندرم لینچ و غربالگری

بیشتر عوامل خطر به این برمی‌گردند که آندومتر سال‌ها در معرض هورمون استروژن باشد [۶]. عوامل مهم [۶، ۱۰]:

  • چاقی و افزایش وزن در بزرگسالی؛ مهم‌ترین علت افزایش این سرطان در جهان [۱، ۶]
  • دیابت نوع ۲ و «سندرم متابولیک» (چربی دور شکم، قند، فشار و چربی خون بالا) [۶]
  • مصرف استروژن به‌تنهایی بعد از یائسگی؛ هرچه طولانی‌تر، خطر بیشتر. استروژن همراه پروژسترون خطر سرطان رحم را بیشتر نمی‌کند، ولی خطر سرطان سینه را بیشتر می‌کند [۶].
  • تاموکسیفن (داروی سرطان سینه) اگر بیش از ۲ سال مصرف شود، به‌ویژه بعد از یائسگی [۶]. دارو را خودسرانه قطع نکنید؛ فقط هر خونریزی را زود به پزشک بگویید [۷].
  • سندرم تخمدان پلی‌کیستیک [۶]
  • سندرم لینچ (یک بیماری ارثی) و سرطان رحم در مادر، خواهر یا دختر [۶]
  • شروع زود قاعدگی، یائسگی دیر و باردار نشدن [۶]
  • ضخیم شدن غیرطبیعی پوشش رحم (هیپرپلازی) [۶]

در مقابل، بارداری و شیر دادن، قرص ضدبارداری ترکیبی، فعالیت بدنی و جراحی چاقی خطر را کمتر می‌کنند [۶].

آیا آزمایش غربالگری برای سرطان رحم هست؟

برای زنان با خطر معمولی، نه. هیچ آزمایش منظمی نشان نداده که مرگ از سرطان رحم را کم کند [۷]. پاپ‌اسمیر برای سرطان دهانه رحم است و برای پیدا کردن سرطان رحم به کار نمی‌رود [۷]. سونوگرافی منظم در زنان بی‌علامت، حتی زنانی که تاموکسیفن می‌خورند، مفید نیست؛ در این زنان سونوگرافی فقط وقتی لازم است که خونریزی دارند [۷].

این سرطان معمولاً با خونریزی علامت می‌دهد و زود پیدا می‌شود [۷]؛ پس بهترین «غربالگری»، جدی گرفتن هر خونریزی غیرعادی است.

سندرم لینچ: پیگیری ویژه

سندرم لینچ یک بیماری ارثی است که خطر سرطان رحم را خیلی بیشتر می‌کند [۶] و با سرطان روده بزرگ و تخمدان هم همراه است [۷، ۲]. رهنمود اروپایی برای این زنان توصیه می‌کند [۲]:

  • از حدود ۳۰ سالگی، سونوگرافی واژینال هر سال و نمونه‌برداری از پوشش رحم هر ۱ یا ۲ سال، تا زمان برداشتن رحم؛
  • بعد از تمام شدن فرزندآوری، برداشتن رحم، لوله‌ها و تخمدان‌ها با جراحی بسته؛ در بیشتر انواع این سندرم ترجیحاً پیش از ۴۰ سالگی و در یک نوع (PMS2) حوالی یائسگی؛
  • اگر تخمدان‌ها پیش از یائسگی برداشته شوند، هورمون جایگزین پیشنهاد می‌شود.

همچنین تومور همه زنانی که سرطان رحم می‌گیرند باید از نظر MMR بررسی شود تا اگر احتمال سندرم لینچ هست، مشاوره و آزمایش ژنتیک برای خود بیمار و خانواده انجام شود [۲]. بیشتر بخوانید: آیا سرطان ارثی است؟

تشخیص و مرحله‌بندی

نمایش جزئیاتبستن

مسیر تشخیص سرطان رحم

  1. ۱

    سونوگرافی و نمونه‌برداری در همان بررسی اول

    برای بیشتر زنانی که بعد از یائسگی خونریزی دارند، سونوگرافی از راه واژن (برای دیدن ضخامت پوشش رحم) و نمونه‌برداری از پوشش رحم با هم توصیه می‌شود [۸]. فقط در گروه کوچکی، سونوگرافی به‌تنهایی کافی است: یک بار خونریزی، پوشش رحم نازک و کاملاً دیده‌شده، نبود عامل خطر مهم و امکان پیگیری سریع [۸].

  2. ۲

    نمونه‌برداری از آندومتر

    پزشک با یک لوله باریک و نرم که از دهانه رحم رد می‌شود، کمی از پوشش رحم را برمی‌دارد تا زیر میکروسکوپ بررسی شود [۹].

  3. ۳

    هیستروسکوپی یا کورتاژ

    گاهی پزشک با یک دوربین باریک داخل رحم را می‌بیند (هیستروسکوپی) و از جای مشکوک نمونه برمی‌دارد، یا با کورتاژ نمونه بیشتری می‌گیرد [۹].

  4. ۴

    آزمایش‌های ژنی روی نمونه

    روی همان نمونه، آزمایش‌های MMR، p53 و POLE و گیرنده استروژن انجام می‌شود [۲]. نتیجه هم در انتخاب درمان کمک می‌کند و هم نشان می‌دهد آیا مشاوره ژنتیک برای سندرم لینچ لازم است [۲].

  5. ۵

    تصویربرداری

    معمولاً معاینه، سونوگرافی واژینال، MRI لگن برای دیدن عمق نفوذ تومور در دیواره رحم، و آزمایش خون [۱۰]. در بیماران پرخطر، سی‌تی‌اسکن یا PET برای دیدن گسترش در بدن [۱۰].

  6. ۶

    تعیین مرحله با جراحی

    مرحله نهایی بعد از جراحی و بررسی رحم، لوله‌ها و تخمدان‌ها و غدد لنفاوی نگهبان مشخص می‌شود [۲، ۱۱].

ویژه بیماران
مراحل سرطان رحم به زبان ساده
مرحلهیعنی چه؟
۱سرطان فقط در بدنه رحم است [۱۱]
۲هنوز در رحم است، ولی به بافت دهانه رحم رسیده، یا در رگ‌های کوچک زیادی دیده می‌شود، یا از نوع تهاجمی است و به دیواره رحم نفوذ کرده [۱۱]
۳از رحم بیرون زده: به تخمدان یا لوله، سطح بیرونی رحم، واژن، بافت‌های کنار رحم، پرده داخل لگن یا غدد لنفاوی رسیده [۱۱]
۴به دیواره داخلی مثانه یا روده رسیده، یا به داخل شکم بیرون از لگن یا جاهای دور بدن پخش شده [۱۱]

در مرحله‌بندی تازه، نتیجه آزمایش ژنی تومور هم ممکن است مرحله را پایین‌تر یا بالاتر ببرد [۱۱].

ویژه پزشکانمرحله‌بندی FIGO ۲۰۲۳ سرطان آندومتر
ویژه پزشکان
مرحله‌بندی FIGO ۲۰۲۳ سرطان آندومتر
مرحلهتعریف
IA1نوع بافتی غیرتهاجمی محدود به پولیپ یا محدود به آندومتر [۱۱]
IA2نوع غیرتهاجمی با تهاجم کمتر از ۵۰٪ میومتر و بدون LVSI یا با LVSI کانونی [۱۱]
IA3آندومتریوئید درجه پایین محدود به رحم با درگیری همزمان تخمدان از نوع آندومتریوئید درجه پایین (تهاجم کمتر از ۵۰٪، بدون LVSI گسترده، بدون متاستاز دیگر، تومور تخمدان یک‌طرفه و محدود به تخمدان بدون پارگی کپسول) [۱۱]
IBنوع غیرتهاجمی با تهاجم ۵۰٪ یا بیشتر میومتر و بدون LVSI یا با LVSI کانونی [۱۱]
ICنوع تهاجمی بدون هیچ تهاجم میومتر (محدود به پولیپ یا آندومتر) [۱۱]
IIAتهاجم به استرومای سرویکس در نوع غیرتهاجمی [۱۱]
IIBLVSI گسترده در نوع غیرتهاجمی [۱۱]
IICنوع تهاجمی با هر میزان تهاجم میومتر [۱۱]
IIIA1گسترش به تخمدان یا لوله فالوپ (به جز موارد واجد معیار IA3) [۱۱، ۲]
IIIA2درگیری ساب‌سروز رحم یا گسترش از سروز رحم [۱۱، ۲]
IIIB1متاستاز یا گسترش مستقیم به واژن و/یا پارامتر [۱۱، ۲]
IIIB2متاستاز به صفاق لگن [۱۱، ۲]
IIIC1متاستاز غدد لنفاوی لگنی: IIIC1i میکرومتاستاز، IIIC1ii ماکرومتاستاز [۱۱، ۲]
IIIC2متاستاز غدد پاراآئورت تا عروق کلیوی: IIIC2i میکرومتاستاز، IIIC2ii ماکرومتاستاز [۱۱، ۲]
IVAتهاجم به مخاط مثانه و/یا روده [۱۱، ۲]
IVBمتاستاز صفاقی بیرون از لگن [۱۱، ۲]
IVCمتاستاز دور [۱۱، ۲]
IAm POLEmutمراحل I و II با جهش بیماری‌زای POLE [۲، ۱۱]
IICm p53abnمراحل I و II با p53 غیرطبیعی و تهاجم میومتر [۲، ۱۱]

انواع تهاجمی: آندومتریوئید درجه ۳، سروز، سلول روشن، تمایزنیافته، مختلط، شبه‌مزونفریک، موسینی نوع گوارشی و کارسینوسارکوم؛ انواع غیرتهاجمی: آندومتریوئید درجه ۱ و ۲ [۱۱]. میکرومتاستاز: بیش از ۰٫۲ و حداکثر ۲ میلی‌متر یا بیش از ۲۰۰ سلول؛ اهمیت سلول‌های تومور منفرد (۰٫۲ میلی‌متر یا کمتر) روشن نیست [IV, C] [۲]. در صورت معلوم بودن طبقه‌بندی مولکولی، مرحله با «m» و زیرگروه مولکولی گزارش می‌شود [۱۱].

طبقه‌بندی مولکولی: چهار گروه ژنی تومور

ویژه بیماران

امروز علاوه بر مرحله، «نوع ژنی» تومور هم بررسی می‌شود. سرطان‌های آندومتر در چهار گروه قرار می‌گیرند [۱۲، ۲]:

  • جهش POLE: حتی اگر زیر میکروسکوپ تهاجمی به نظر برسد، پیش‌آگهی عالی دارد؛ در یک مطالعه بزرگ تقریباً هیچ‌کدام از این بیماران برگشت بیماری نداشتند [۱۳]. اغلب بعد از جراحی درمان دیگری لازم نیست [۲].
  • نقص ترمیم DNA (dMMR): به ایمنی‌درمانی خیلی خوب جواب می‌دهد [۲۶، ۲۸] و گاهی نشانه سندرم لینچ است [۲].
  • p53 غیرطبیعی: تهاجمی‌ترین گروه؛ درمان قوی‌تر (شیمی‌درمانی همراه پرتودرمانی) بیشترین کمک را به این بیماران می‌کند [۱۳].
  • بدون ویژگی مولکولی خاص: خطر بیشتر به درجه تومور و گیرنده استروژن بستگی دارد [۲].

از پزشک بپرسید نتیجه این آزمایش‌ها در گزارش شما چیست؛ ممکن است درمان شما را سبک‌تر یا کامل‌تر کند [۲].

ویژه پزشکانگروه‌های مولکولی، پیش‌آگهی (در جمعیت پرخطر PORTEC-3) و پیامد درمانی
ویژه پزشکان
گروه‌های مولکولی، پیش‌آگهی (در جمعیت پرخطر PORTEC-3) و پیامد درمانی
گروهروش تشخیصپیش‌آگهی در PORTEC-3پیامد درمانی (ESGO/ESTRO/ESP ۲۰۲۵)
POLEmutتوالی‌یابی هر ۱۱ واریانت بیماری‌زای حوزه اگزونوکلئاز POLE [IV, B] [۲]۱۲٪ بیماران؛ بقای بدون عود ۵ ساله ۹۸٪ (۱۰۰٪ با شیمی‌پرتودرمانی در برابر ۹۷٪ با پرتودرمانی) [۱۳]مراحل I و II ← IAm POLEmut و کم‌خطر، بدون درمان کمکی؛ در IIIm و IVAm داده کافی نیست و کاهش شدت درمان پس از بحث چندتخصصی قابل بررسی است [IV, B] [۲]
MMRdIHC پروتئین‌های MMR (روش دو یا چهار آنتی‌بادی هم‌ارزند)؛ در فقدان MLH1 بررسی متیلاسیون پروموتر MLH1؛ در نتیجه مبهم، MSI با PCR [IV, B] [۲]۳۳٪؛ بقای بدون عود ۵ ساله ۷۲٪؛ بدون سود از افزودن شیمی‌درمانی (۶۸٪ در برابر ۷۶٪) [۱۳]بیماری پیشرفته یا عودکرده: مهارکننده ایست بازرسی + کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل و سپس نگه‌دارنده [I, A]؛ پس از جراحی در IIIm و IVAm: شیمی‌درمانی + مهارکننده ایست بازرسی در نظر گرفته شود [II, B] [۲]
p53abnIHC p53 (بیان بیش از حد، فقدان کامل یا سیتوپلاسمی)؛ در الگوی مبهم یا ناهمگن، توالی‌یابی TP53 [IV, B] [۲]۲۳٪؛ بقای بدون عود ۵ ساله ۴۸٪؛ با شیمی‌پرتودرمانی ۵۹٪ در برابر ۳۶٪ با پرتودرمانی (P=۰٫۰۱۹) [۱۳]مراحل I و II با تهاجم میومتر ← IICm p53abn و پرخطر: پرتودرمانی خارجی با شیمی‌درمانی همزمان و کمکی [I, A] [۲]
NSMPنبود سه ویژگی بالا؛ گیرنده استروژن با IHC (مثبت: ۱۰٪ یا بیشتر) [IV, A] [۲]۳۲٪؛ بقای بدون عود ۵ ساله ۷۴٪ (۸۰٪ در برابر ۶۸٪؛ P=۰٫۲۴۳) [۱۳]NSMP درجه پایین ER مثبت در برابر NSMP درجه بالا یا ER منفی، گروه خطر را تعیین می‌کند [۲]

طبقه‌بندی‌کننده‌های چندگانه: POLEmut همراه MMRd یا p53abn ← POLEmut؛ MMRd همراه p53abn ← MMRd [IV, B]. آزمایش روی نمونه بیوپسی یا کورتاژ ترجیح دارد و فقط در شرایط خاص روی نمونه هیسترکتومی تکرار می‌شود [IV, B]. در سرطان پیشرفته یا عودکرده p53abn و در همه سروزها و کارسینوسارکوم‌ها، بررسی بیش‌بیان HER2 با IHC قابل انجام است [IV, C] [۲].

درمان بر اساس مرحله بیماری

ارکان درمان

جراحی

درمان اصلی: برداشتن کامل رحم و دهانه رحم همراه هر دو لوله و تخمدان، و بررسی غدد لنفاوی نگهبان [۲]. بیشتر بیماران با جراحی بسته (لاپاراسکوپی یا رباتیک) عمل می‌شوند که عوارض کمتر و بستری کوتاه‌تری دارد و نتیجه درمانش مثل جراحی باز است [۲، ۱۴، ۱۶].

پرتودرمانی

بعد از جراحی، برای کم کردن برگشت بیماری در واژن یا لگن: پرتودرمانی داخلی واژن (براکی‌تراپی) یا پرتودرمانی خارجی لگن، بسته به خطر [۲، ۱۹]. اگر جراحی ممکن نباشد، پرتودرمانی می‌تواند درمان اصلی باشد [۲].

شیمی‌درمانی

برای بیماری پرخطر یا پخش‌شده؛ معمولاً دو داروی کربوپلاتین و پاکلی‌تاکسل هر ۳ هفته؛ در بیماری پیشرفته معمولاً ۶ دوره [۱۰، ۲].

ایمنی‌درمانی

داروهایی که دستگاه ایمنی را علیه سرطان فعال می‌کنند؛ همراه شیمی‌درمانی در بیماری پیشرفته یا برگشته، به‌ویژه در تومورهای dMMR [۲، ۲۶، ۲۸].

هورمون‌درمانی

قرص‌های پروژسترون یا داروهای ضداستروژن؛ برای تومورهای کم‌تهاجمی و آهسته با گیرنده هورمونی [۲]، و در زنان جوانی که می‌خواهند رحم را موقتاً حفظ کنند [۳۳].

ویژه بیماران

درمان در هر مرحله، به زبان ساده

  1. ۱

    مرحله ۱ با خطر کم

    فقط جراحی؛ معمولاً درمان دیگری لازم نیست [۲].

  2. ۲

    مرحله ۱ یا ۲ با خطر متوسط

    جراحی، و اغلب پرتودرمانی داخلی واژن (براکی‌تراپی) که در مطالعه اصلی ۳ جلسه کوتاه با فاصله یک هفته بود [۲، ۲۰]؛ گاهی پرتودرمانی خارجی لگن [۲]. در بعضی بیماران کم‌سن‌تر یا با تومور درجه پایین، می‌شود از پرتودرمانی صرف‌نظر کرد [۲].

  3. ۳

    مرحله ۱ یا ۲ پرخطر، و مرحله ۳

    جراحی، و بعد شیمی‌درمانی همراه پرتودرمانی، یا شیمی‌درمانی به‌تنهایی [۲، ۲۲، ۲۳]. در تومورهای dMMR مرحله ۳، افزودن ایمنی‌درمانی هم مطرح است [۲].

  4. ۴

    مرحله ۴ یا برگشت بیماری

    شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی [۲، ۲۶، ۲۸]؛ در تومورهای کم‌تهاجمی و آهسته با گیرنده هورمونی، قرص هورمونی [۲]. اگر بیماری بعد از شیمی‌درمانی برگشت، ایمنی‌درمانی به‌تنهایی یا همراه قرص لنواتینیب [۲، ۳۲]. گاهی جراحی یا پرتودرمانی هم برای بیماری محدود به کار می‌رود [۲].

  5. ۵

    اگر جراحی ممکن نیست

    پرتودرمانی خارجی و پرتودرمانی داخل رحم به‌جای جراحی [۲].

ویژه پزشکاندرمان کمکی بر اساس گروه خطر (ESGO/ESTRO/ESP ۲۰۲۵)
ویژه پزشکان

درمان کمکی بر اساس گروه خطر (ESGO/ESTRO/ESP ۲۰۲۵)

  1. ۱

    کم‌خطر

    IAm (IA1، IA2، IA3) در POLEmut، MMRd یا NSMP درجه پایین ER مثبت؛ IBm POLEmut؛ ICm POLEmut یا MMRd؛ IIm POLEmut. درمان کمکی توصیه نمی‌شود [II, A] [۲].

  2. ۲

    خطر متوسط

    IBm در MMRd یا NSMP درجه پایین ER مثبت؛ IIAm در NSMP درجه پایین ER مثبت؛ IICm MMRd با تهاجم میومتر بدون تهاجم استرومای سرویکس و بدون LVSI گسترده. براکی‌تراپی واژینال در نظر گرفته شود [I, A]؛ عدم درمان کمکی هم گزینه است [III, C]، به‌ویژه زیر ۶۰ سال یا درجه پایین [II, A] [۲].

  3. ۳

    خطر متوسط-بالا

    IIAm MMRd؛ IIBm در MMRd یا NSMP درجه پایین ER مثبت؛ IICm MMRd با تهاجم سرویکس یا LVSI گسترده. پرتودرمانی خارجی برای کنترل بهینه لگن [II, A]؛ براکی‌تراپی واژینال جایگزین، به‌ویژه پس از مرحله‌بندی غدد و pN0 [II, B]؛ عدم درمان کمکی در pN0 بدون LVSI گسترده و درجه پایین قابل بررسی [IV, B] [۲].

  4. ۴

    پرخطر

    IA2m، IA3m، IBm و IIm در NSMP درجه بالا یا ER منفی یا p53abn؛ IIIm و IVAm در MMRd، NSMP و p53abn. پرتودرمانی خارجی با شیمی‌درمانی همزمان و کمکی [I, A] یا شیمی‌درمانی و پرتودرمانی متوالی [I, B]؛ شیمی‌درمانی با یا بدون براکی‌تراپی جایگزین است [I, B]؛ در IIIm و IVAm MMRd، شیمی‌درمانی همراه مهارکننده ایست بازرسی (با یا بدون پرتودرمانی خارجی) در نظر گرفته شود [II, B] [۲].

  5. ۵

    خطر نامشخص

    IA1m و ICm در NSMP درجه بالا یا ER منفی یا p53abn: داده اندک؛ درمان کمکی معمولاً توصیه نمی‌شود [IV, C]. IIIm و IVAm POLEmut: پس از بحث چندتخصصی، کاهش شدت درمان پرخطر قابل بررسی [IV, B] [۲].

  6. ۶

    بیمار ناتوان از جراحی

    پرتودرمانی قطعی: EBRT همراه براکی‌تراپی داخل رحمی با هدایت تصویر در تومور درجه بالا یا تهاجم عمیق؛ در تومور درجه پایین بدون تهاجم عمیق، براکی‌تراپی به‌تنهایی جایگزین است [II, B]. هیسترکتومی واژینال با سالپنگو-اووفورکتومی دوطرفه در صورت امکان [IV, C] [۲].

حفظ رحم برای بارداری در زنان جوان

ویژه بیماران

در زنان جوانی که هنوز می‌خواهند باردار شوند، در یک گروه خاص می‌شود رحم را موقتاً حفظ کرد: سرطان آندومتریوئید درجه ۱ که فقط در پوشش رحم است و به دیواره رحم نفوذ نکرده [۳۳]. این تصمیم باید در مرکز تخصصی و با همکاری پزشک سرطان زنان و متخصص ناباروری گرفته شود [۳۳].

بهترین روش، برداشتن ضایعه با هیستروسکوپی و بعد قرص پروژسترون یا آی‌یو‌دی هورمونی است [۳۳]. درمان معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه طول می‌کشد و با نمونه‌برداری‌های منظم بررسی می‌شود [۳۳]. کم کردن وزن شانس موفقیت درمان و بارداری را بیشتر می‌کند [۳۳]. بعد از تمام شدن فرزندآوری، برداشتن رحم توصیه می‌شود [۳۳]. بیشتر بخوانید: سلامت جنسی و باروری

ویژه پزشکانرهنمود ESGO/ESHRE/ESGE
ویژه پزشکان

رهنمود ESGO/ESHRE/ESGE: درمان حفظ باروری برای آندومتریوئید درجه ۱، مرحله IA بدون تهاجم میومتر و بدون عامل خطر [V, A]؛ در درجه ۲ به‌صورت موردی [IV, C]. بیوپسی با هدایت هیستروسکوپی بر بیوپسی کور ترجیح دارد [III, A]؛ ارزیابی تهاجم میومتر با MRI یا سونوگرافی واژینال توسط رادیولوژیست یا سونوگرافیست متخصص [III, A]، CT برای این منظور به کار نرود [III, A]، و MRI یا CT برای غدد و متاستاز [II, B]. ترکیب رزکسیون هیستروسکوپیک و سپس پروژستین خوراکی و/یا LNG-IUD بیشترین پاسخ کامل و تولد زنده را دارد [II, B]؛ آنالوگ‌های GnRH خط اول نیستند [II, B] [۳۳].

پاسخ کامل باید در ۶ تا ۱۲ ماه حاصل شود [III, B] و حداکثر زمان ۱۵ ماه است [IV, C]؛ نبود هر پاسخ در ۶ ماه ← مشاوره چندتخصصی [IV, B]. موفقیت: دو بیوپسی متوالی با پاسخ کامل به فاصله دست‌کم ۳ ماه [IV, C]؛ پیگیری با معاینه و سونوگرافی هر ۳ ماه و ارزیابی بافتی با هیستروسکوپی هر ۳ تا ۶ ماه [IV, B]. در تومور p53abn درمان محافظه‌کارانه نامناسب است [IV, D]؛ IHC MMR برای شناسایی لینچ الزامی است [III, A] و در لینچ تصمیم موردی است [II, A]. در عدم پاسخ، ناتوانی در بارداری، عود یا پیشرفت، جراحی قطعی [II, A] و پس از تکمیل فرزندآوری، جراحی تکمیلی [II, A]؛ برداشتن تخمدان‌ها موردی [III, B] [۳۳]. دوزها در بخش «رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)» آمده است.

اگر بیماری پیشرفته باشد یا برگردد

ویژه بیماران

اگر سرطان از لگن بیرون رفته یا بعد از درمان برگشته، معمولاً شیمی‌درمانی و ایمنی‌درمانی با هم داده می‌شود و بعد ایمنی‌درمانی به‌تنهایی ادامه پیدا می‌کند [۲]. در مطالعه‌های بزرگ این ترکیب بیماری را دیرتر به پیشرفت رساند [۲۶، ۲۸] و در یکی از آن‌ها عمر را هم بیشتر کرد [۲۹]. بیشترین سود در تومورهای dMMR بود: یک سال بعد از شروع درمان، تقریباً دو برابر بیماران بدون پیشرفت بیماری بودند [۲۶].

در تومورهای کم‌تهاجمی که آهسته رشد می‌کنند و گیرنده هورمونی دارند، قرص هورمونی (پروژسترون) می‌تواند درمان اول باشد [۲]. اگر بیماری بعد از شیمی‌درمانی برگشت، ایمنی‌درمانی به‌تنهایی (در تومورهای dMMR) یا همراه قرص لنواتینیب گزینه‌های بعدی‌اند [۲، ۳۲]. اگر فقط یک یا چند نقطه محدود درگیر باشد، جراحی یا پرتودرمانی هم ممکن است [۲]. درباره عوارض ایمنی‌درمانی بخوانید: عوارض ایمنی‌درمانی

پس از تشخیص چه کنم؟

پس از تشخیص سرطان رحم چه کنم؟۱ / ۷
۱

بیشتر سرطان‌های رحم درمان‌پذیرند

چون این سرطان معمولاً زود پیدا می‌شود، بیشتر بیماران با جراحی درمان قطعی می‌شوند [۱، ۹]. لازم نیست همه تصمیم‌ها را در یک روز بگیرید.

۲

در مرکز تخصصی درمان شوید

بهتر است جراحی و برنامه درمان در مرکزی با تیم تخصصی سرطان‌های زنان انجام شود؛ به‌ویژه اگر بیماری پرخطر یا پیشرفته است [۲].

۳

این سؤال‌ها را بپرسید

نوع و درجه تومور چیست؟ مرحله چند است؟ نتیجه آزمایش‌های ژنی تومور (MMR، p53 و POLE) چیست؟ آیا بعد از جراحی به پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی نیاز دارم؟

۴

اگر می‌خواهید باردار شوید

پیش از جراحی به پزشک بگویید. در گروه خاصی از زنان جوان، درمان هورمونی و حفظ موقت رحم ممکن است [۳۳]. در زنان زیر ۴۵ سال با بیماری کم‌خطر هم گاهی می‌شود تخمدان‌ها را نگه داشت [۲].

۵

به خانواده‌تان هم فکر کنید

اگر تومور شما dMMR باشد، ممکن است مشاوره ژنتیک برای سندرم لینچ لازم شود؛ نتیجه آن به خواهران، دختران و سایر بستگان هم کمک می‌کند [۲].

۶

پیگیری منظم

در بیماری پرخطر معمولاً ۳ سال اول هر ۳ ماه و بعد تا ۵ سال هر ۶ ماه معاینه می‌شوید [۱۰]. هر علامت تازه را بین ویزیت‌ها زود به پزشک بگویید [۲].

۷

به زندگی سالم برگردید

وزن سالم، فعالیت بدنی، غذای متعادل و ترک سیگار توصیه می‌شود؛ سلامت جنسی، علائم یائسگی و نیاز به حمایت روانی را هم با پزشک در میان بگذارید [۲]. بیشتر بخوانید: ورزش در دوران درمان

پرسش‌های متداول

سرطان رحم با سرطان دهانه رحم فرق دارد؟

بله. سرطان رحم (آندومتر) از پوشش داخلی بدنه رحم شروع می‌شود؛ دهانه رحم بخش پایینی و باریک رحم است که به واژن باز می‌شود و سرطان آن بیماری دیگری است [۳]. آزمایش‌ها هم فرق دارد: پاپ‌اسمیر برای دهانه رحم است و سرطان آندومتر را پیدا نمی‌کند [۷].

خونریزی بعد از یائسگی یعنی سرطان دارم؟

نه لزوماً. از هر ۱۰ زنی که بعد از یائسگی خونریزی دارد، کمتر از یک نفر سرطان رحم دارد [۵]. ولی چون تقریباً همه بیماران سرطان رحم این علامت را دارند، هر خونریزی بعد از یائسگی باید زود بررسی شود [۵، ۸].

برای پیشگیری، سونوگرافی سالانه لازم است؟

برای زنان بی‌علامت با خطر معمولی، نه؛ هیچ مطالعه‌ای نشان نداده سونوگرافی منظم مرگ از این سرطان را کم کند [۷]. استثنا زنان با سندرم لینچ هستند که برنامه پیگیری ویژه دارند [۲].

جراحی بسته (لاپاراسکوپی) به اندازه جراحی باز مؤثر است؟

بله. در دو مطالعه بزرگ، نتیجه درمان با جراحی بسته تقریباً همان جراحی باز بود [۱۵، ۱۶]، با عوارض کمتر و بستری کوتاه‌تر [۱۴]. رهنمود اروپایی جراحی بسته را روش ترجیحی می‌داند، حتی در بیماری پرخطر [۲]. این با سرطان دهانه رحم فرق دارد؛ در آن بیماری، جراحی بسته نتیجه بدتری داشت [۱۷].

آیا همه غدد لنفاوی برداشته می‌شوند؟

معمولاً نه. با روش «غده نگهبان»، غده یا غده‌های اول مسیر تخلیه لنفاوی رحم با رنگ مخصوص پیدا و برداشته می‌شوند [۲]. در یک مطالعه، این روش تقریباً همه موارد گسترش به غدد را پیدا کرد و می‌تواند بیماران را از عوارض برداشتن همه غدد دور نگه دارد [۱۸].

بعد از برداشتن رحم یائسه می‌شوم؟

اگر هنوز یائسه نشده باشید و تخمدان‌ها هم برداشته شوند، بله. برای همین در زنان زیر ۴۵ سال با بیماری کم‌خطر، گاهی تخمدان‌ها حفظ می‌شوند، به شرطی که زمینه ارثی مثل سندرم لینچ یا جهش BRCA نداشته باشند [۲]. درباره علائم یائسگی و راه‌های کنترل آن با پزشک صحبت کنید [۲].

پرتودرمانی داخلی (براکی‌تراپی) چیست؟

یک استوانه کوچک در واژن قرار می‌گیرد و پرتو فقط به بخش بالایی واژن می‌رسد؛ در مطالعه اصلی ۳ جلسه با فاصله یک هفته بود [۲۰]. این روش به اندازه پرتودرمانی خارجی لگن از برگشت سرطان در واژن جلوگیری کرد و عوارض گوارشی خیلی کمتری داشت [۱۹].

ایمنی‌درمانی برای همه بیماران مفید است؟

نه برای همه. در بیماری پیشرفته یا برگشته، همراه شیمی‌درمانی مفید است و در تومورهای dMMR خیلی بیشتر [۲۶، ۲۸]. ولی بعد از جراحی کامل در بیماری پرخطر، افزودن آن به شیمی‌درمانی در کل بیماران برگشت بیماری را کم نکرد [۲۴]. پزشک بر اساس مرحله و آزمایش MMR تصمیم می‌گیرد.

آیا سرطان رحم ارثی است؟

گاهی. سندرم لینچ، که ارثی است، خطر را خیلی بیشتر می‌کند [۶]؛ برای همین تومور همه بیماران از نظر MMR بررسی می‌شود و در صورت لزوم مشاوره و آزمایش ژنتیک پیشنهاد می‌شود [۲].

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

نمایش جزئیاتبستن
ویژه پزشکان
HR ۰٫۳۰
پیشرفت یا مرگ با پمبرولیزوماب + کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل در dMMR
بقای بدون پیشرفت ۱۲ ماهه ۷۴٪ در برابر ۳۸٪؛ pMMR: HR ‏۰٫۵۴؛ NRG-GY018 [۲۶]
HR ۰٫۶۹
کاهش خطر مرگ با دوستارلیماب + شیمی‌درمانی در کل جمعیت
dMMR/MSI-H: HR ‏۰٫۳۲؛ RUBY، تحلیل میانی دوم [۲۹]
۵٪
افزایش مطلق بقای کلی ۵ ساله با شیمی‌پرتودرمانی در بیماری پرخطر
۸۱٫۴٪ در برابر ۷۶٫۱٪؛ HR ‏۰٫۷۰؛ مرحله III: ۷۸٫۵٪ در برابر ۶۸٫۵٪؛ PORTEC-3 [۲۲]
۹۷٫۲٪
حساسیت غده نگهبان با ICG در تشخیص درگیری غدد
ارزش اخباری منفی ۹۹٫۶٪؛ FIRES [۱۸]
ویژه پزشکان

جراحی

جراحی استاندارد مراحل I و II، هیسترکتومی کامل با سالپنگو-اووفورکتومی دوطرفه و مرحله‌بندی غدد لنفاوی است [II, A برای مرحله I؛ IV, B برای مرحله II]؛ امنتکتومی اینفراکولیک فقط در سروز، کارسینوسارکوم و تمایزنیافته [IV, B]. جراحی کم‌تهاجمی رویکرد ترجیحی است، حتی در بیماری پرخطر [I, A]؛ از هر نوع ریزش داخل صفاقی تومور، از جمله پارگی یا مورسلاسیون (حتی داخل کیسه)، باید پرهیز کرد [III, A] [۲]. در LAP2 (۲۶۱۶ بیمار با مرحله بالینی I تا IIA)، لاپاراسکوپی عوارض متوسط تا شدید پس از عمل کمتری داشت (۱۴٪ در برابر ۲۱٪) و بستری بیش از ۲ روز کمتر بود (۵۲٪ در برابر ۹۴٪)؛ در ۷۴٫۲٪ جراحی بدون تبدیل به لاپاراتومی کامل شد [۱۴]. HR عود ۱٫۱۴ معیار غیرفروتری از پیش تعیین‌شده را برآورده نکرد، ولی عود ۳ ساله ۱۱٫۴٪ در برابر ۱۰٫۲٪ و بقای کلی ۵ ساله در هر دو گروه ۸۹٫۸٪ بود [۱۵]. در LACE (۷۶۰ بیمار مرحله I آندومتریوئید)، بقای بدون بیماری ۴٫۵ ساله با لاپاراسکوپی ۸۱٫۶٪ و با لاپاراتومی ۸۱٫۳٪ بود (هم‌ارزی) [۱۶]. این یافته را نباید با سرطان دهانه رحم یکی دانست: در LACC، هیسترکتومی رادیکال کم‌تهاجمی بقای بدون بیماری ۴٫۵ ساله کمتری داشت (۸۶٫۰٪ در برابر ۹۶٫۵٪) [۱۷].

بیوپسی غده لنفاوی نگهبان برای همه بیماران با بیماری محدود به رحم توصیه می‌شود [II, A]؛ ICG با تزریق سرویکال روش ترجیحی است؛ اگر غده نگهبان در یک طرف دیده نشود، لنفادنکتومی سیستماتیک همان طرف در خطر متوسط-بالا و بالا [II, A]؛ همه غدد نگهبان اولترااستیج شوند [II, A] [۲]. در FIRES (۳۴۰ بیمار)، دست‌کم یک غده نگهبان در ۸۶٪ ردیابی شد؛ حساسیت ۹۷٫۲٪ و ارزش اخباری منفی ۹۹٫۶٪ بود [۱۸]. حفظ تخمدان در زنان زیر ۴۵ سال با FIGO ۲۰۲۳ IA1 یا IA2 و خطر کم بر اساس طبقه‌بندی مولکولی قابل بررسی است، همراه سالپنژکتومی دوطرفه؛ ولی نه در حاملان جهش BRCA یا لینچ [IV, B] [۲]. در بیماری III و IV، سیتوردوکشن (شامل برداشت غدد مشکوک) در صورت امکان برداشت کامل با عوارض قابل‌قبول در نظر گرفته شود؛ لنفادنکتومی سیستماتیک توصیه نمی‌شود [IV, B] [۲].

ویژه پزشکان

درمان کمکی: براکی‌تراپی یا پرتودرمانی خارجی

در PORTEC-2 (۴۲۷ بیمار مرحله I یا IIA با خطر متوسط-بالا)، عود واژینال ۵ ساله با براکی‌تراپی واژینال ۱٫۸٪ و با پرتودرمانی خارجی ۱٫۶٪ بود (HR ‏۰٫۷۸)، بدون تفاوت در بقای کلی (۸۴٫۸٪ در برابر ۷۹٫۶٪) یا بقای بدون بیماری؛ سمیت گوارشی حاد درجه ۱ و ۲ در پایان پرتودرمانی ۱۲٫۶٪ در برابر ۵۳٫۸٪ بود [۱۹]. در پیگیری ۱۰ ساله، عود واژینال ۳٫۴٪ در برابر ۲٫۴٪ و بقای کلی ۶۹٫۵٪ در برابر ۶۷٫۶٪ بود؛ عود لگنی با براکی‌تراپی بیشتر بود (۶٫۳٪ در برابر ۰٫۹٪) که بیشتر همراه متاستاز دور رخ داد؛ LVSI گسترده، p53 جهش‌یافته و بیان L1CAM عوامل خطر عود لگنی و دور بودند و پرتودرمانی خارجی در این موارد عود لگنی را کاهش داد [۲۰].

درمان کمکی در بیماری پرخطر

در PORTEC-3 (۶۶۰ بیمار پرخطر)، شیمی‌پرتودرمانی (دو دوره سیس‌پلاتین همزمان و سپس ۴ دوره کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل) در تحلیل نهایی اول بقای بدون شکست ۵ ساله را بهبود داد (۷۵٫۵٪ در برابر ۶۸٫۶٪؛ HR ‏۰٫۷۱) ولی بقای کلی را به‌طور معنی‌دار نه (HR ‏۰٫۷۶)؛ عوارض درجه ۳ یا بالاتر حین درمان ۶۰٪ در برابر ۱۲٪ بود [۲۱]. در تحلیل به‌روزشده با میانه پیگیری ۷۲٫۶ ماه، بقای کلی ۵ ساله ۸۱٫۴٪ در برابر ۷۶٫۱٪ (HR ‏۰٫۷۰؛ p=۰٫۰۳۴) و بقای بدون شکست ۷۶٫۵٪ در برابر ۶۹٫۱٪ (HR ‏۰٫۷۰) بود؛ بیشترین سود مطلق در مرحله III (بقای کلی ۷۸٫۵٪ در برابر ۶۸٫۵٪؛ HR ‏۰٫۶۳) و سروز (۷۱٫۴٪ در برابر ۵۲٫۸٪؛ HR ‏۰٫۴۸) بود؛ نوروپاتی حسی درجه ۲ یا بالاتر در ۵ سال ۶٪ در برابر ۰٪ [۲۲]. در تحلیل مولکولی، سود شیمی‌درمانی فقط در p53abn معنی‌دار بود (بقای بدون عود ۵ ساله ۵۹٪ در برابر ۳۶٪) و POLEmut در هر دو بازو نتیجه عالی داشت [۱۳].

در GOG-258 (۷۳۶ بیمار مرحله III یا IVA با باقی‌مانده حداکثر ۲ سانتی‌متر)، شیمی‌پرتودرمانی در مقایسه با ۶ دوره کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل بقای بدون عود را افزایش نداد (۵۹٪ در برابر ۵۸٪ در ۶۰ ماه؛ HR ‏۰٫۹۰)؛ عود واژینال (۲٪ در برابر ۷٪) و عود غدد لگنی و پاراآئورت (۱۱٪ در برابر ۲۰٪) کمتر ولی عود دور بیشتر بود (۲۷٪ در برابر ۲۱٪) [۲۳]. بنابراین در مرحله III هر دو راهبرد پذیرفته‌اند: ESGO پرتودرمانی خارجی با شیمی‌درمانی همزمان و کمکی را [I, A] و شیمی‌درمانی با یا بدون براکی‌تراپی را جایگزین [I, B] می‌داند [۲].

ویژه پزشکان
ایمنی‌درمانی کمکی در همه بیماران پرخطر: نتیجه منفی

در KEYNOTE-B21 (۱۰۹۵ بیمار پرخطر بدون بیماری باقی‌مانده پس از جراحی)، افزودن پمبرولیزوماب به شیمی‌درمانی کمکی (با یا بدون پرتودرمانی) بقای بدون بیماری را بهبود نداد (HR ‏۱٫۰۲؛ بقای بدون بیماری ۲ ساله ۷۵٪ در برابر ۷۶٪) و عوارض درجه ۳ یا بالاتر بیشتر بود (۷۱٪ در برابر ۶۳٪) [۲۴]؛ برچسب FDA نیز آن را «فقدان اثربخشی در درمان کمکی» ثبت کرده است [۳۷]. در زیرگروه dMMR (۲۸۱ بیمار) HR ‏۰٫۳۱ و در pMMR ‏۱٫۲۰ بود (تحلیل زیرگروهی از پیش برنامه‌ریزی‌شده) [۲۴]. ESGO فقط در IIIm و IVAm MMRd افزودن مهارکننده ایست بازرسی به شیمی‌درمانی کمکی را در نظر می‌گیرد [II, B] [۲].

ویژه پزشکان

بیماری پیشرفته یا عودکرده: خط اول

کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل از زمان GOG-0209 استاندارد جهانی است: در ۱۳۸۱ بیمار، از TAP (پاکلی‌تاکسل، دوکسوروبیسین و سیس‌پلاتین) کمتر نبود (میانه بقای کلی ۳۷ در برابر ۴۱ ماه؛ HR ‏۱٫۰۰۲) و سمیت کمتری داشت [۲۵]. در چهار کارآزمایی فاز ۳، افزودن مهارکننده ایست بازرسی به این رژیم و ادامه نگه‌دارنده، بقای بدون پیشرفت را بهبود داد و بیشترین سود در dMMR بود (جدول زیر) [۲۶، ۲۸، ۳۰، ۳۱].

در NRG-GY018، داده بقای کلی هنوز نابالغ است ولی HR به نفع پمبرولیزوماب بود (pMMR ‏۰٫۷۹؛ dMMR ‏۰٫۵۵) [۲۷]. در RUBY، بقای کلی در کل جمعیت در تحلیل میانی دوم به‌طور معنی‌دار بهتر شد (HR ‏۰٫۶۹)؛ در pMMR/MSS ‏HR ‏۰٫۷۹ بود [۲۹]. در DUO-E، در pMMR افزودن اولاپاریب به دوروالوماب نگه‌دارنده سود بیشتری داشت (HR ‏۰٫۵۷ در برابر ۰٫۷۷) [۳۰]. در AtTEnd، سود آتزولیزوماب در کل جمعیت کم بود و بقای کلی میانی از مرز توقف عبور نکرد [۳۱].

ESGO ۲۰۲۵: در MMRd، مهارکننده ایست بازرسی (مثل پمبرولیزوماب، دوستارلیماب یا دوروالوماب) همراه کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل و سپس نگه‌دارنده [I, A]؛ در non-MMRd با بیماری سریع‌الرشد یا علامت‌دار، کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل [I, A] و افزودن مهارکننده ایست بازرسی (مثل پمبرولیزوماب یا دوستارلیماب)، یا مهارکننده ایست بازرسی و سپس نگه‌دارنده با دوروالوماب و اولاپاریب، قابل بررسی است [I, B]؛ استاندارد شیمی‌درمانی ۶ دوره کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل است [I, A]. اگر شیمی‌درمانی منع دارد و بیمار non-MMRd پیش‌تر شیمی‌درمانی کمکی یا نئوادجوانت گرفته، پمبرولیزوماب + لنواتینیب [III, C]؛ در HER2 ۳+ که مهارکننده ایست بازرسی منع دارد، کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل + تراستوزوماب [II, B]. در تومورهای درجه پایین ER مثبت با حجم کم، بی‌علامت یا آهسته، هورمون‌درمانی ترجیح دارد: پروژستین‌ها (مدروکسی‌پروژسترون یا مگسترول) [III, A] و جایگزین‌ها مهارکننده آروماتاز و تاموکسیفن [IV, C] [۲].

ویژه پزشکان
کارآزمایی‌های فاز ۳ ایمنی‌درمانی همراه کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل در خط اول
کارآزماییمداخلهبقای بدون پیشرفت در dMMRبقای بدون پیشرفت در pMMR یا کلبقای کلی
NRG-GY018 [۲۶، ۲۷]پمبرولیزوماب ۶ دوره همراه شیمی‌درمانی، سپس نگه‌دارنده هر ۶ هفته تا ۱۴ دوره۱۲ ماهه ۷۴٪ در برابر ۳۸٪؛ HR ‏۰٫۳۰pMMR: میانه ۱۳٫۱ در برابر ۸٫۷ ماه؛ HR ‏۰٫۵۴نابالغ؛ pMMR ‏HR ‏۰٫۷۹، dMMR ‏HR ‏۰٫۵۵
RUBY [۲۸، ۲۹]دوستارلیماب ۶ دوره همراه شیمی‌درمانی، سپس نگه‌دارنده تا ۳ سال۲۴ ماهه ۶۱٫۴٪ در برابر ۱۵٫۷٪؛ HR ‏۰٫۲۸کل: ۲۴ ماهه ۳۶٫۱٪ در برابر ۱۸٫۱٪؛ HR ‏۰٫۶۴کل HR ‏۰٫۶۹ (معنی‌دار)؛ dMMR ‏۰٫۳۲؛ pMMR ‏۰٫۷۹
DUO-E [۳۰]دوروالوماب همراه شیمی‌درمانی، سپس دوروالوماب با یا بدون اولاپاریبHR ‏۰٫۴۲ (دوروالوماب) و ۰٫۴۱ (همراه اولاپاریب)pMMR: HR ‏۰٫۷۷ و ۰٫۵۷؛ کل: ۰٫۷۱ و ۰٫۵۵میانی؛ کل HR ‏۰٫۷۷ و ۰٫۵۹
AtTEnd [۳۱]آتزولیزوماب همراه شیمی‌درمانی ۶ تا ۸ دوره، سپس تا پیشرفتمیانه به دست نیامد در برابر ۶٫۹ ماه؛ HR ‏۰٫۳۶کل: میانه ۱۰٫۱ در برابر ۸٫۹ ماه؛ HR ‏۰٫۷۴میانی: ۳۸٫۷ در برابر ۳۰٫۲ ماه؛ HR ‏۰٫۸۲

مقایسه مستقیم میان این کارآزمایی‌ها وجود ندارد؛ معیارهای ورود، طول نگه‌دارنده و زمان تحلیل‌ها متفاوت است. NRG-GY018 کارسینوسارکوم را وارد نکرد، ولی AtTEnd آن را وارد کرد. تحلیل‌های زیرگروهی MMR در DUO-E اکتشافی بودند.

ویژه پزشکان

خط دوم و بعد

در KEYNOTE-775 (۸۲۷ بیمار پس از شیمی‌درمانی پلاتین)، لنواتینیب + پمبرولیزوماب در مقایسه با دوکسوروبیسین یا پاکلی‌تاکسل هفتگی، بقای کلی را در pMMR (میانه ۱۷٫۴ در برابر ۱۲٫۰ ماه؛ HR ‏۰٫۶۸) و کل بیماران (۱۸٫۳ در برابر ۱۱٫۴ ماه؛ HR ‏۰٫۶۲) افزایش داد؛ عوارض درجه ۳ یا بالاتر ۸۸٫۹٪ در برابر ۷۲٫۷٪ بود [۳۲]. پمبرولیزوماب تک‌دارویی در MSI-H یا dMMR پس از درمان سیستمیک قبلی (KEYNOTE-158، ۹۰ بیمار) پاسخ عینی ۴۶٪ با پاسخ کامل ۱۲٪ داشت [۳۷]؛ دوستارلیماب تک‌دارویی نیز برای dMMR پس از رژیم پلاتین تأیید FDA دارد [۳۸].

ESGO ۲۰۲۵: در بیماران بدون ایمنی‌درمانی قبلی، MMRd ← مهارکننده ایست بازرسی تک‌دارویی (پمبرولیزوماب یا دوستارلیماب) [III, A] و پمبرولیزوماب + لنواتینیب قابل بررسی [I, B]؛ non-MMRd ← پمبرولیزوماب + لنواتینیب [I, A]. اگر این رژیم مناسب نیست، یا بیمار در خط اول ایمنی‌درمانی گرفته: ترکیب پلاتین، دوکسوروبیسین، پاکلی‌تاکسل هفتگی یا هورمون‌درمانی [IV, B]؛ در بیش‌بیان HER2، راهبردهای ضد HER2 [II, B و III, B]. در صورت امکان، آزمایش MMR روی نمونه عود تکرار شود [IV, B]. در عود موضعی‌ناحیه‌ای بدون پرتودرمانی قبلی، پرتودرمانی خارجی با یا بدون براکی‌تراپی و شیمی‌درمانی [IV, A]، و در متاستاز محدود (۱ تا ۵ ضایعه در حداکثر ۳ ناحیه) درمان موضعی [IV, B] [۲].

هورمون‌درمانی: در یک کارآزمایی GOG، مدروکسی‌پروژسترون خوراکی ۲۰۰ میلی‌گرم در روز پاسخ ۲۵٪ (کامل ۱۷٪) داشت و دوز ۱۰۰۰ میلی‌گرم برتری نداشت (۱۵٪)؛ پاسخ در تومور خوب تمایزیافته و گیرنده پروژسترون مثبت بیشتر بود و در تومور کم‌تمایز یا با گیرنده پروژسترون پایین فقط ۸ تا ۹٪ [۳۴]. اورولیموس + لتروزول در یک مطالعه فاز ۲ پاسخ عینی ۳۲٪ (۹ پاسخ کامل در ۳۵ بیمار) داشت و بافت سروز قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده عدم پاسخ بود [۳۵]. در کارآزمایی تصادفی فاز ۲ GOG-3007، پاسخ با اورولیموس + لتروزول ۲۲٪ و با مدروکسی‌پروژسترون متناوب با تاموکسیفن ۲۵٪ بود؛ در بیماران بدون شیمی‌درمانی قبلی میانه بقای بدون پیشرفت با اورولیموس + لتروزول ۲۸ ماه بود و ترومبوآمبولی درجه ۳ و ۴ فقط با مدروکسی‌پروژسترون/تاموکسیفن رخ داد (۱۱٪) [۳۶].

رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)

نمایش جزئیاتبستن
فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۹ رژیم
ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک

کربوپلاتین: دوز با فرمول Calvert: دوز کل (میلی‌گرم) = AUC هدف × (GFR + ۲۵)؛ هر دوره تا رسیدن نوتروفیل به دست‌کم ۲۰۰۰ و پلاکت به دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تکرار نشود [۴۲].

پاکلی‌تاکسل: پیش‌دارو برای همه بیماران: دگزامتازون ۲۰ میلی‌گرم خوراکی حدود ۱۲ و ۶ ساعت پیش از تزریق، دیفن‌هیدرامین ۵۰ میلی‌گرم وریدی و سایمتیدین ۳۰۰ میلی‌گرم یا رانیتیدین ۵۰ میلی‌گرم وریدی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از تزریق. در نوتروفیل پایه کمتر از ۱۵۰۰ تجویز نشود؛ در نوتروپنی شدید (کمتر از ۵۰۰ به مدت یک هفته یا بیشتر) یا نوروپاتی محیطی شدید، دوز دوره‌های بعد ۲۰٪ کم شود [۴۳].

مهارکننده‌های ایست بازرسی (پمبرولیزوماب، دوستارلیماب، دوروالوماب): پیش از شروع، وضعیت MMR با آزمون معتبر تعیین شود [۲]. کاهش دوز توصیه نمی‌شود؛ در عارضه ایمنی شدید (درجه ۳) قطع موقت، و در درجه ۴، عود عارضه درجه ۳ نیازمند سرکوب ایمنی سیستمیک، یا ناتوانی در کاهش کورتیکواستروئید به ۱۰ میلی‌گرم پردنیزون یا کمتر در روز ظرف ۱۲ هفته، قطع دائمی [۳۷، ۳۸، ۳۹]؛ میوکاردیت درجه ۲ یا بالاتر با پمبرولیزوماب ← قطع دائمی [۳۷]. در روزهای مشترک، پمبرولیزوماب و دوستارلیماب پیش از کربوپلاتین و پاکلی‌تاکسل تزریق شوند [۳۷، ۳۸].

اولاپاریب: شمارش خون در ابتدا و سپس ماهانه (MDS/AML در حدود ۱٫۲٪ بیماران در سرطان‌های مختلف)؛ در پنومونیت مشکوک قطع موقت و در صورت تأیید، قطع دائمی؛ پایش ترومبوآمبولی وریدی؛ از مهارکننده‌های قوی یا متوسط CYP3A پرهیز شود (در صورت ناچاری ۱۰۰ یا ۱۵۰ میلی‌گرم دو بار در روز)؛ در کلیرانس کراتینین ۳۱ تا ۵۰ میلی‌لیتر در دقیقه، ۲۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز [۴۰].

لنواتینیب: فشار خون پیش از شروع کنترل و در طول درمان پایش شود؛ در فشار خون درجه ۳ پایدار با وجود درمان بهینه قطع موقت و از سرگیری با دوز کمتر پس از کنترل، و در درجه ۴ قطع دائمی [۴۱].

پروژستین‌ها: با مگسترول، ترومبوفلبیت و آمبولی ریه (گاه کشنده) گزارش شده و در سابقه ترومبوآمبولی باید با احتیاط تجویز شود؛ ممکن است دیابت را بدتر کند [۴۴].

ویژه پزشکان

پس از جراحی: پرتودرمانی و شیمی‌پرتودرمانی کمکی

براکی‌تراپی واژینال (PORTEC-2)

خطر متوسط (ترجیحی) یا متوسط-بالا (جایگزین پرتودرمانی خارجی، به‌ویژه pN0) پس از هیسترکتومیطول هر دوره: هفتگی

خطر متوسط (ترجیحی) یا متوسط-بالا (جایگزین پرتودرمانی خارجی، به‌ویژه pN0) پس از هیسترکتومی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
براکی‌تراپی واژینال با دوز بالا (HDR)۲۱ گری در ۳ جلسه ۷ گری، محاسبه در فاصله ۵ میلی‌متری از سطح سیلندرسیلندر واژینال؛ نیمه فوقانی واژنهفته‌ای یک جلسه
طول هر دوره
هفتگی
مدت درمان
۳ جلسه

در PORTEC-2، ‏HDR در ۸۵٪ بیماران به کار رفت و ۱۵٪ دوز معادل با LDR (۰٫۵ تا ۰٫۷ گری در ساعت) یا MDR گرفتند؛ پرتودرمانی ظرف ۸ هفته پس از جراحی شروع شد [۲۰]. گزینه LDR در مقاله اصلی: ۳۰ گری [۱۹]. ESGO: در خطر متوسط [I, A]؛ در خطر متوسط-بالا جایگزین پرتودرمانی خارجی [II, B] [۲].

شواهد: PORTEC-2 (۲۰۱۰)

پرتودرمانی خارجی لگن (PORTEC-2 و PORTEC-3)

خطر متوسط-بالا (ترجیحی)؛ و بخش پرتودرمانی در شیمی‌پرتودرمانی بیماری پرخطر

خطر متوسط-بالا (ترجیحی)؛ و بخش پرتودرمانی در شیمی‌پرتودرمانی بیماری پرخطر

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پرتودرمانی خارجی لگن۴۶ گری در ۲۳ جلسه ۲ گری (PORTEC-2)؛ یا ۴۸٫۶ گری در جلسات ۱٫۸ گری (PORTEC-3)پرتودرمانی خارجی با برنامه‌ریزی سه‌بعدی۵ روز در هفته
طول هر دوره
روزانه، ۵ روز در هفته
مدت درمان
۲۳ تا ۲۷ جلسه

حجم هدف بالینی: واژن پروگزیمال، پارامترها و غدد ایلیاک داخلی، خارجی و بخش تحتانی ایلیاک مشترک [۲۰]. در PORTEC-3 تا سطح L5–S1، با گسترش به پاراآئورت در صورت درگیری غدد؛ در درگیری سرویکس، بوست براکی‌تراپی معادل ۱۴ گری در جلسات ۲ گری (پیشنهادی: ۱۰ گری HDR در ۲ جلسه ۵ گری، در عمق ۵ میلی‌متر)؛ IMRT با تأیید مجاز بود و در ۱۱ مرکز انگلستان ۴۵ گری [۲۱].

شواهد: PORTEC-3 (۲۰۱۹)، PORTEC-2 (۲۰۱۰)

شیمی‌پرتودرمانی کمکی (PORTEC-3)

پرخطر (FIGO ۲۰۰۹): آندومتریوئید IA درجه ۳ با LVSI، IB درجه ۳، II یا III؛ یا سروز و سلول روشن مرحله I تا III؛ وضعیت عملکرد WHO صفر تا ۲

پرخطر (FIGO ۲۰۰۹): آندومتریوئید IA درجه ۳ با LVSI، IB درجه ۳، II یا III؛ یا سروز و سلول روشن مرحله I تا III؛ وضعیت عملکرد WHO صفر تا ۲

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
همزمان با پرتودرمانی
سیس‌پلاتین۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهفته‌های ۱ و ۴ پرتودرمانی
پرتودرمانی خارجی لگن۴۸٫۶ گری در جلسات ۱٫۸ گریپرتودرمانی خارجی۵ روز در هفته
سپس: ۴ دوره
کربوپلاتینAUC ۵وریدیروز ۱ هر ۲۱ روز
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ هر ۲۱ روز
طول هر دوره
سیس‌پلاتین در هفته‌های ۱ و ۴ پرتودرمانی؛ کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل هر ۲۱ روز
مدت درمان
۲ دوره سیس‌پلاتین همزمان، سپس ۴ دوره کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل

شرایط ورود: گلبول سفید ۳٫۰×۱۰⁹ در لیتر یا بیشتر، پلاکت ۱۰۰×۱۰⁹ در لیتر یا بیشتر، بیلی‌روبین حداکثر ۱٫۵ برابر حد بالا، کلیرانس کراتینین بیش از ۶۰ میلی‌لیتر در دقیقه؛ نوروپاتی درجه ۲ یا بالاتر معیار خروج [۲۲]. در سمیت، سیس‌پلاتین یک هفته به تعویق و در نوروپاتی درجه ۲ یا بیشتر قطع؛ پاکلی‌تاکسل در نوروپاتی درجه ۲ به تعویق و در درجه ۳ قطع [۲۱]. عوارض درجه ۳ یا بالاتر حین درمان ۶۰٪ [۲۱].

شواهد: PORTEC-3 (۲۰۱۹)

سیس‌پلاتین و پرتودرمانی، سپس کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل (بازوی شیمی‌پرتودرمانی GOG-258)

مرحله III یا IVA (FIGO ۲۰۰۹) با باقی‌مانده حداکثر ۲ سانتی‌متر؛ یا سروز و سلول روشن مرحله I و II با شست‌وشوی صفاقی مثبت

مرحله III یا IVA (FIGO ۲۰۰۹) با باقی‌مانده حداکثر ۲ سانتی‌متر؛ یا سروز و سلول روشن مرحله I و II با شست‌وشوی صفاقی مثبت

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
همزمان با پرتودرمانی
سیس‌پلاتین۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱ و ۲۹
پرتودرمانی خارجی حجم‌محور۴۵ گری در ۲۵ جلسه ۱٫۸ گریلگن با یا بدون پاراآئورت۵ روز در هفته
سپس: ۴ دوره
کربوپلاتینAUC ۵ تا ۶وریدیروز ۱ هر ۲۱ روز
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱ هر ۲۱ روز
طول هر دوره
سیس‌پلاتین روزهای ۱ و ۲۹ پرتودرمانی؛ کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل هر ۲۱ روز
مدت درمان
حدود ۶ ماه (میانه ۲۱ هفته)

همراه پشتیبانی G-CSF در مرحله کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل؛ IMRT و براکی‌تراپی کاف واژن مجاز بود؛ ۷۵٪ همه ۴ دوره را کامل کردند [۲۳]. این بازو بر شیمی‌درمانی تنها برتری نداشت ولی عود واژینال و لگنی کمتری داشت [۲۳].

شواهد: GOG-258 (۲۰۱۹)

کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل کمکی، ۶ دوره (بازوی شیمی‌درمانی GOG-258)

مرحله III یا IVA پس از جراحی؛ ESGO: شیمی‌درمانی با یا بدون براکی‌تراپی جایگزین شیمی‌پرتودرمانی در پرخطر [I, B]طول هر دوره: هر ۲۱ روز

مرحله III یا IVA پس از جراحی؛ ESGO: شیمی‌درمانی با یا بدون براکی‌تراپی جایگزین شیمی‌پرتودرمانی در پرخطر [I, B]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
کربوپلاتینAUC ۶وریدیروز ۱
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۶ دوره

۸۵٪ بیماران همه ۶ دوره را در میانه ۱۷ هفته کامل کردند؛ عوارض حاد درجه ۴ یا بالاتر ۳۰٪ در برابر ۱۴٪ با شیمی‌پرتودرمانی [۲۳]. جایگاه در رهنمود: [۲].

شواهد: GOG-258 (۲۰۱۹)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

بیماری پیشرفته یا عودکرده: خط اول

کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسل هر ۳ هفته

خط اول مرحله III یا IV غیرقابل جراحی، یا عود؛ non-MMRd با بیماری سریع یا علامت‌دار، یا هر بیمار که ایمنی‌درمانی نمی‌گیردطول هر دوره: هر ۲۱ روز

خط اول مرحله III یا IV غیرقابل جراحی، یا عود؛ non-MMRd با بیماری سریع یا علامت‌دار، یا هر بیمار که ایمنی‌درمانی نمی‌گیرد

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربع (انفوزیون ۳ ساعته)وریدیروز ۱
کربوپلاتینAUC ۵ تا ۶وریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
۶ دوره [I, A]

ESMO پان‌آسیایی: کربوپلاتین AUC ۵ تا ۶ + پاکلی‌تاکسل ۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربع هر ۲۱ روز برای ۶ دوره، استاندارد خط اول [I, A] [۱۰]؛ ESGO نیز ۶ دوره را استاندارد می‌داند [I, A] [۲]. در GOG-0209 (کربوپلاتین AUC ۶ + پاکلی‌تاکسل ۱۷۵ برای ۷ دوره)، نوتروپنی ۸۰٪ و نوروپاتی حسی بالاتر از درجه ۲ در ۲۰٪ بود [۲۵]. انفوزیون ۳ ساعته پاکلی‌تاکسل طبق NRG-GY018 [۲۶].

شواهد: NRG-GY018 (KEYNOTE-868) (۲۰۲۳)

پمبرولیزوماب + کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل (NRG-GY018)

خط اول: مرحله III یا IVA قابل اندازه‌گیری، IVB یا عود؛ dMMR و pMMR؛ شیمی‌درمانی کمکی قبلی با فاصله دست‌کم ۱۲ ماه مجاز؛ ECOG صفر تا ۲؛ کارسینوسارکوم وارد نشد

خط اول: مرحله III یا IVA قابل اندازه‌گیری، IVB یا عود؛ dMMR و pMMR؛ شیمی‌درمانی کمکی قبلی با فاصله دست‌کم ۱۲ ماه مجاز؛ ECOG صفر تا ۲؛ کارسینوسارکوم وارد نشد

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
همراه شیمی‌درمانی: ۶ دوره هر ۲۱ روز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ای)وریدیروز ۱، پیش از شیمی‌درمانی
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربع (انفوزیون ۳ ساعته)وریدیروز ۱
کربوپلاتینAUC ۵ (انفوزیون ۳۰ تا ۶۰ دقیقه‌ای)وریدیروز ۱
نگه‌دارنده: تا ۱۴ دوره
پمبرولیزوماب۴۰۰ میلی‌گرم (انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ای)وریدیروز ۱ هر ۶ هفته
طول هر دوره
۲۱ روز همراه شیمی‌درمانی، سپس ۶ هفته
مدت درمان
حداکثر ۲۰ دوره پمبرولیزوماب (حدود ۲۴ ماه)، یا تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

در بیماری قابل اندازه‌گیری با پاسخ نسبی یا بیماری پایدار پس از دوره ۶، ادامه شیمی‌درمانی همراه پمبرولیزوماب تا ۱۰ دوره به تشخیص پزشک مجاز بود [۲۶، ۳۷]. برچسب FDA: ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته همراه کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل، صرف‌نظر از وضعیت MMR، تا ۲۴ ماه [۳۷]. عوارض درجه ۳ یا بالاتر: dMMR ‏۶۳٫۳٪ در برابر ۴۷٫۲٪؛ pMMR ‏۵۵٫۱٪ در برابر ۴۵٫۳٪ [۲۶].

شواهد: NRG-GY018 (KEYNOTE-868) (۲۰۲۳)

دوستارلیماب + کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل (RUBY)

خط اول: مرحله III یا IV اولیه یا نخستین عود؛ اندیکاسیون FDA صرف‌نظر از وضعیت MMR

خط اول: مرحله III یا IV اولیه یا نخستین عود؛ اندیکاسیون FDA صرف‌نظر از وضعیت MMR

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
همراه شیمی‌درمانی: ۶ دوره هر ۲۱ روز
دوستارلیماب۵۰۰ میلی‌گرم (انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ای)وریدیروز ۱، پیش از شیمی‌درمانی
کربوپلاتینAUC ۵وریدیروز ۱
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
نگه‌دارنده
دوستارلیماب۱۰۰۰ میلی‌گرموریدیهر ۶ هفته
طول هر دوره
۲۱ روز در ۶ دوره اول، سپس هر ۶ هفته
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل‌قبول یا حداکثر ۳ سال

منبع دوز: مقاله و برچسب FDA [۲۸، ۳۸]. عوارض جدی و شدید با دوستارلیماب بیشتر بود؛ شایع‌ترین عوارض تهوع (۵۳٫۹٪)، ریزش مو (۵۳٫۵٪) و خستگی (۵۱٫۹٪) [۲۸]. صفحه رژیم: دوستارلیماب همراه کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل

شواهد: RUBY (ENGOT-EN6/GOG-3031) (۲۰۲۳)

دوروالوماب + کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل (DUO-E، dMMR)

خط اول بیماری اولیه پیشرفته یا عود با dMMR (اندیکاسیون FDA)

خط اول بیماری اولیه پیشرفته یا عود با dMMR (اندیکاسیون FDA)

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
همراه شیمی‌درمانی: ۶ دوره هر ۲۱ روز
دوروالوماب۱۱۲۰ میلی‌گرم (انفوزیون ۶۰ دقیقه‌ای)وریدیروز ۱
کربوپلاتینAUC ۵ یا ۶وریدیروز ۱
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
نگه‌دارنده
دوروالوماب۱۵۰۰ میلی‌گرموریدیهر ۴ هفته
طول هر دوره
۲۱ روز در ۶ دوره اول، سپس هر ۴ هفته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

وزن کمتر از ۳۰ کیلوگرم: ۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرم همراه شیمی‌درمانی، سپس ۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۴ هفته [۳۹]. منبع دوز: مقاله و برچسب FDA [۳۰، ۳۹].

شواهد: DUO-E (۲۰۲۴)

دوروالوماب + کربوپلاتین–پاکلی‌تاکسل، سپس دوروالوماب + اولاپاریب (DUO-E، pMMR)

خط اول بیماری اولیه پیشرفته یا عود؛ بیشترین سود افزودن اولاپاریب در pMMR؛ ESGO برای non-MMRd [I, B]؛ اولاپاریب در برچسب FDA اندیکاسیون سرطان آندومتر نداردزمان‌بندی هر دارو در جدول

خط اول بیماری اولیه پیشرفته یا عود؛ بیشترین سود افزودن اولاپاریب در pMMR؛ ESGO برای non-MMRd [I, B]؛ اولاپاریب در برچسب FDA اندیکاسیون سرطان آندومتر ندارد

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
همراه شیمی‌درمانی: ۶ دوره هر ۲۱ روز
دوروالوماب۱۱۲۰ میلی‌گرموریدیروز ۱
کربوپلاتینAUC ۵ یا ۶وریدیروز ۱
پاکلی‌تاکسل۱۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
نگه‌دارنده
دوروالوماب۱۵۰۰ میلی‌گرموریدیهر ۴ هفته
اولاپاریب۳۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز (قرص)خوراکیروزانه و پیوسته
برنامه دوره‌ها
دوروالوماب هر ۳ هفته همراه شیمی‌درمانی، سپس هر ۴ هفته؛ اولاپاریب روزانه و پیوسته در نگه‌دارنده
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: متن کامل مقاله [۳۰]. کاهش دوز اولاپاریب: ۲۵۰ و سپس ۲۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز [۴۰]. عوارض درجه ۳ یا بالاتر در کل دوره ۶۷٫۲٪ و در مرحله نگه‌دارنده ۴۱٫۱٪ [۳۰].

شواهد: DUO-E (۲۰۲۴)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

بیماری پیشرفته یا عودکرده: پس از شیمی‌درمانی پلاتین

لنواتینیب + پمبرولیزوماب (KEYNOTE-775)

پیشرفت پس از درمان سیستمیک قبلی در هر مرحله، بدون امکان جراحی یا پرتودرمانی قطعی؛ pMMR یا غیر MSI-H (اندیکاسیون FDA)؛ ESGO: non-MMRd بدون ایمنی‌درمانی قبلی [I, A]زمان‌بندی هر دارو در جدول

پیشرفت پس از درمان سیستمیک قبلی در هر مرحله، بدون امکان جراحی یا پرتودرمانی قطعی؛ pMMR یا غیر MSI-H (اندیکاسیون FDA)؛ ESGO: non-MMRd بدون ایمنی‌درمانی قبلی [I, A]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
لنواتینیب۲۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروزانه و پیوسته
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته طبق برچسب)وریدیروز ۱ هر ۳ هفته
برنامه دوره‌ها
لنواتینیب روزانه و پیوسته؛ پمبرولیزوماب هر ۳ هفته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول؛ پمبرولیزوماب حداکثر ۲۴ ماه

کاهش دوز لنواتینیب: ۱۴، سپس ۱۰ و سپس ۸ میلی‌گرم روزانه؛ در کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ یا نارسایی شدید کبد (Child-Pugh C)، ۱۰ میلی‌گرم روزانه [۴۱]. در برچسب، فشار خون ۶۷٪ (درجه ۳ و ۴: ۳۹٪) و کم‌کاری تیروئید ۶۷٪ [۴۱]؛ عوارض درجه ۳ یا بالاتر در کارآزمایی ۸۸٫۹٪ [۳۲]. صفحه رژیم: لنواتینیب همراه پمبرولیزوماب

شواهد: KEYNOTE-775 (۲۰۲۲)

پمبرولیزوماب تک‌دارویی (MSI-H یا dMMR)

پیشرفت پس از درمان سیستمیک قبلی، بدون امکان جراحی یا پرتودرمانی قطعی؛ بدون ایمنی‌درمانی قبلی؛ ESGO [III, A]طول هر دوره: هر ۳ یا هر ۶ هفته

پیشرفت پس از درمان سیستمیک قبلی، بدون امکان جراحی یا پرتودرمانی قطعی؛ بدون ایمنی‌درمانی قبلی؛ ESGO [III, A]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته (انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ای)وریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۳ یا هر ۶ هفته
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل‌قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

KEYNOTE-158 (۹۰ بیمار): پاسخ عینی ۴۶٪، پاسخ کامل ۱۲٪؛ ۶۸٪ پاسخ‌ها ۱۲ ماه یا بیشتر ادامه یافت [۳۷].

دوستارلیماب تک‌دارویی (dMMR)

dMMR عودکرده یا پیشرفته با پیشرفت حین یا پس از رژیم پلاتین، بدون امکان جراحی یا پرتودرمانی قطعی

dMMR عودکرده یا پیشرفته با پیشرفت حین یا پس از رژیم پلاتین، بدون امکان جراحی یا پرتودرمانی قطعی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
۴ دوره اول
دوستارلیماب۵۰۰ میلی‌گرم (انفوزیون ۳۰ دقیقه‌ای)وریدیهر ۳ هفته
سپس
دوستارلیماب۱۰۰۰ میلی‌گرموریدیهر ۶ هفته
طول هر دوره
هر ۳ هفته در ۴ دوره اول، سپس هر ۶ هفته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

منبع دوز: برچسب FDA [۳۸].

دوکسوروبیسین هر ۳ هفته (گروه کنترل KEYNOTE-775)

پس از شیمی‌درمانی پلاتین، به‌ویژه پس از ایمنی‌درمانی خط اول یا وقتی لنواتینیب + پمبرولیزوماب مناسب نیست [IV, B]طول هر دوره: هر ۲۱ روز

پس از شیمی‌درمانی پلاتین، به‌ویژه پس از ایمنی‌درمانی خط اول یا وقتی لنواتینیب + پمبرولیزوماب مناسب نیست [IV, B]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
دوکسوروبیسین۶۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول، با توجه به سقف دوز تجمعی

منبع دوز: [۳۲]؛ جایگاه: [۲]. خطر کاردیومیوپاتی با دوز تجمعی بیشتر می‌شود (۱ تا ۲۰٪ در دوز تجمعی ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربع با برنامه هر ۳ هفته)؛ LVEF پیش از درمان و به‌طور منظم بررسی شود [۴۵].

شواهد: KEYNOTE-775 (۲۰۲۲)

پاکلی‌تاکسل هفتگی (گروه کنترل KEYNOTE-775)

پس از شیمی‌درمانی پلاتین [IV, B]طول هر دوره: هر ۲۸ روز

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

هورمون‌درمانی و درمان حفظ باروری

مدروکسی‌پروژسترون استات خوراکی

بیماری پیشرفته یا عودکرده درجه پایین با گیرنده هورمونی مثبت، حجم کم یا رشد آهسته [III, A]طول هر دوره: روزانه و پیوسته

بیماری پیشرفته یا عودکرده درجه پایین با گیرنده هورمونی مثبت، حجم کم یا رشد آهسته [III, A]

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مدروکسی‌پروژسترون استات۲۰۰ میلی‌گرم در روزخوراکیروزانه و پیوسته
طول هر دوره
روزانه و پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

در کارآزمایی GOG، ۲۰۰ میلی‌گرم در روز پاسخ ۲۵٪ و ۱۰۰۰ میلی‌گرم در روز پاسخ ۱۵٪ داشت؛ شواهدی برای دوز بالاتر نیست [۳۴]. جایگاه: [۲].

مگسترول استات

بیماری پیشرفته یا عودکرده درجه پایین با گیرنده هورمونی مثبت [III, A]؛ اندیکاسیون برچسب: درمان تسکینی سرطان پیشرفته آندومترطول هر دوره: روزانه و پیوسته

بیماری پیشرفته یا عودکرده درجه پایین با گیرنده هورمونی مثبت [III, A]؛ اندیکاسیون برچسب: درمان تسکینی سرطان پیشرفته آندومتر

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مگسترول استات۴۰ تا ۳۲۰ میلی‌گرم در روز در دوزهای منقسمخوراکیروزانه و پیوسته
طول هر دوره
روزانه و پیوسته
مدت درمان
دست‌کم ۲ ماه درمان پیوسته برای ارزیابی اثر؛ سپس تا پیشرفت

منبع دوز: برچسب FDA [۴۴]. جایگاه: [۲].

لتروزول + اورولیموس

عود قابل اندازه‌گیری با حداکثر ۲ رژیم سیتوتوکسیک قبلی؛ بیشترین سود در آندومتریوئید و بیماران بدون شیمی‌درمانی قبلیطول هر دوره: دوره‌های ۴ هفته‌ای

عود قابل اندازه‌گیری با حداکثر ۲ رژیم سیتوتوکسیک قبلی؛ بیشترین سود در آندومتریوئید و بیماران بدون شیمی‌درمانی قبلی

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
لتروزول۲٫۵ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروزانه و پیوسته
اورولیموس۱۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروزانه و پیوسته
طول هر دوره
دوره‌های ۴ هفته‌ای
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت یا پاسخ کامل

دوزها از کارآزمایی‌های فاز ۲ [۳۵، ۳۶]. کم‌خونی درجه ۳ در ۲۴٪ و موکوزیت درجه ۳ در ۵٪ [۳۶].

پروژستین برای حفظ باروری

آندومتریوئید درجه ۱، مرحله IA بدون تهاجم میومتر، در زنان خواهان بارداری؛ ترجیحاً پس از رزکسیون هیستروسکوپیکطول هر دوره: روزانه و پیوسته

آندومتریوئید درجه ۱، مرحله IA بدون تهاجم میومتر، در زنان خواهان بارداری؛ ترجیحاً پس از رزکسیون هیستروسکوپیک

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
یکی از این گزینه‌ها
مگسترول استات۱۶۰ تا ۳۲۰ میلی‌گرم در روزخوراکیروزانه
مدروکسی‌پروژسترون استات۴۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرم در روزخوراکیروزانه
آی‌یو‌دی آزادکننده لوونورژسترل۵۲ میلی‌گرمداخل رحمیبه‌تنهایی یا همراه پروژستین خوراکی
طول هر دوره
روزانه و پیوسته
مدت درمان
۶ تا ۱۲ ماه؛ حداکثر ۱۵ ماه برای رسیدن به پاسخ کامل

رهنمود ESGO/ESHRE/ESGE: دوزهای خوراکی [III, B]؛ LNG-IUD ‏۵۲ میلی‌گرم [III, B]؛ ارزیابی بافتی با هیستروسکوپی هر ۳ تا ۶ ماه؛ پس از پاسخ کامل، درمان نگه‌دارنده تا اقدام به بارداری [II, A] [۳۳].

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

شواهد علمی

نمایش جزئیاتبستن

مطالعات کلیدی

۷ مورد
کارآزمایی بالینی

براکی‌تراپی واژینال در برابر پرتودرمانی خارجی لگن برای بیماران مبتلا به سرطان آندومتر با خطر متوسط-بالا (PORTEC-2): کارآزمایی تصادفی، باز و غیرفروتری

Lancet · 2010
۱٫۸٪ در برابر ۱٫۶٪عود واژینال ۵ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

شیمی‌پرتودرمانی کمکی در برابر پرتودرمانی تنها در زنان مبتلا به سرطان آندومتر پرخطر (PORTEC-3): الگوهای عود و تحلیل بقای پس از مطالعه در یک کارآزمایی تصادفی فاز ۳

Lancet Oncol · 2019
۸۱٫۴٪ در برابر ۷۶٫۱٪بقای کلی ۵ ساله
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

شیمی‌درمانی کمکی همراه پرتودرمانی برای سرطان آندومتر پیشرفته موضعی

N Engl J Med · 2019
۵۹٪ در برابر ۵۸٪زنده و بدون عود در ۶۰ ماه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پمبرولیزوماب به‌علاوه شیمی‌درمانی در سرطان پیشرفته آندومتر

N Engl J Med · 2023
۷۴٪ در برابر ۳۸٪dMMR: بقای بدون پیشرفت ۱۲ ماهه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

لنواتینیب (Lenvatinib) به‌همراه پمبرولیزوماب (Pembrolizumab) برای سرطان پیشرفته آندومتر

N Engl J Med · 2022
۶٫۶ در برابر ۳٫۸ ماهمیانه بقای بدون پیشرفت (جمعیت pMMR)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

دوستارلیماب برای سرطان آندومتر پیشرفته اولیه یا عودکرده

N Engl J Med · 2023
۶۱٫۴٪ در برابر ۱۵٫۷٪dMMR/MSI-H: بقای بدون پیشرفت ۲۴ ماهه
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

دورووالوماب (Durvalumab) به‌همراه کاربوپلاتین/پاکلی‌تاکسل و به دنبال آن دورووالوماب نگهدارنده، با یا بدون اولاپاریب (Olaparib)، به‌عنوان درمان خط اول سرطان پیشرفته آندومتر: کارآزمایی فاز ۳

JCO · 2024
HR ‏۰٫۷۱ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۷ تا ۰٫۸۹)بقای بدون پیشرفت (کل بیماران): دورووالوماب در برابر کنترل
خلاصه و ترجمه

رهنمودهای بالینی

۱ مورد
رهنمود بالینی

رهنمودهای ESGO-ESTRO-ESP برای مدیریت بیماران مبتلا به کارسینوم آندومتر: به‌روزرسانی ۲۰۲۵

Lancet Oncol · 2025برنامه‌ریزی مرحله‌بندی و درمان باید در جلسه چندتخصصی (معمولاً تیم تومور) و بر پایه شناخت دقیق عوامل پیش‌آگهی و…
۱۴توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه

پرسش‌های رایج

آیا چاقی باعث سرطان می‌شود؟علائم سرطان رحم (آندومتر) چیست؟

داروهای مرتبط

اولاپاریب (لینپارزا)پاکلی‌تاکسل (تاکسول)پمبرولیزوماب (کیترودا)کربوپلاتین (پاراپلاتین)لنواتینیب (لنویما)دوروالوماب (ایمفینزی)

رژیم‌های درمانی (پزشکان)

دوستارلیماب همراه کربوپلاتین-پاکلی‌تاکسل در سرطان آندومتر (RUBY)لنواتینیب همراه پمبرولیزوماب در سرطان آندومتر

منابع علمی

۴۵ منبع
نمایش همه منابع، ۹ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Endometrial cancerCrosbie EJ, Kitson SJ, McAlpine JN, et al · Lancet · 2022;399:1412-1428
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  2. ۲
    ESGO-ESTRO-ESP guidelines for the management of patients with endometrial carcinoma: update 2025Concin N, Matias-Guiu X, Cibula D, et al · Lancet Oncol · 2025;26:e423-e435
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸ ۲۹ ۳۰ ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۴۰ ۴۱ ۴۲ ۴۳ ۴۴ ۴۵ ۴۶ ۴۷ ۴۸ ۴۹ ۵۰ ۵۱ ۵۲ ۵۳ ۵۴ ۵۵ ۵۶ ۵۷ ۵۸ ۵۹ ۶۰ ۶۱ ۶۲ ۶۳ ۶۴ ۶۵ ۶۶ ۶۷ ۶۸ ۶۹ ۷۰ ۷۱ ۷۲ ۷۳ ۷۴ ۷۵ ۷۶ ۷۷ ۷۸ ۷۹ ۸۰ ۸۱ ۸۲ ۸۳ ۸۴ ۸۵ ۸۶ ۸۷ ۸۸ ۸۹
  3. ۳
    What Is Endometrial Cancer?National Cancer Institute · cancer.gov · 2020
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  4. ۴
    Endometrial Cancer SymptomsNational Cancer Institute · cancer.gov · 2020
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  5. ۵
    Association of Endometrial Cancer Risk With Postmenopausal Bleeding in Women: A Systematic Review and Meta-analysisClarke MA, Long BJ, Del Mar Morillo A, et al · JAMA Intern Med · 2018;178:1210-1222
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  6. ۶
    Endometrial Cancer Causes, Risk Factors, and PreventionNational Cancer Institute · cancer.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
  7. ۷
    Endometrial Cancer ScreeningNational Cancer Institute · cancer.gov · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
  8. ۸
    Updated Guidance Regarding The Role of Transvaginal Ultrasonography in Evaluating the Endometrium of Individuals With Postmenopausal BleedingAmerican College of Obstetricians and Gynecologists · Obstet Gynecol · 2026;148:e87-e91
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  9. ۹
    Endometrial Cancer Diagnosis & PrognosisNational Cancer Institute · cancer.gov · 2020
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  10. ۱۰
    Pan-Asian adapted ESMO Clinical Practice Guidelines for the diagnosis, treatment and follow-up of patients with endometrial cancerKoppikar S, Oaknin A, Babu KG, et al · ESMO Open · 2023;8:100774
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  11. ۱۱
    FIGO staging of endometrial cancer: 2023Berek JS, Matias-Guiu X, Creutzberg C, et al · Int J Gynaecol Obstet · 2023;162:383-394
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ ۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸ ۲۹ ۳۰ ۳۱
  12. ۱۲
    Integrated genomic characterization of endometrial carcinomaKandoth C, Schultz N, Cherniack AD, et al · Nature · 2013;497:67-73
    DOIPubMed بازگشت به متن
  13. ۱۳
    Molecular Classification of the PORTEC-3 Trial for High-Risk Endometrial Cancer: Impact on Prognosis and Benefit From Adjuvant TherapyLeón-Castillo A, de Boer SM, Powell ME, et al · J Clin Oncol · 2020;38:3388-3397
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  14. ۱۴
    Laparoscopy compared with laparotomy for comprehensive surgical staging of uterine cancer: Gynecologic Oncology Group Study LAP2Walker JL, Piedmonte MR, Spirtos NM, et al · J Clin Oncol · 2009;27:5331-6
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  15. ۱۵
    Recurrence and survival after random assignment to laparoscopy versus laparotomy for comprehensive surgical staging of uterine cancer: Gynecologic Oncology Group LAP2 StudyWalker JL, Piedmonte MR, Spirtos NM, et al · J Clin Oncol · 2012;30:695-700
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  16. ۱۶
    Effect of Total Laparoscopic Hysterectomy vs Total Abdominal Hysterectomy on Disease-Free Survival Among Women With Stage I Endometrial Cancer: A Randomized Clinical TrialJanda M, Gebski V, Davies LC, et al · JAMA · 2017;317:1224-1233
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  17. ۱۷
    Minimally Invasive versus Abdominal Radical Hysterectomy for Cervical CancerRamirez PT, Frumovitz M, Pareja R, et al · N Engl J Med · 2018;379:1895-1904
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  18. ۱۸
    A comparison of sentinel lymph node biopsy to lymphadenectomy for endometrial cancer staging (FIRES trial): a multicentre, prospective, cohort studyRossi EC, Kowalski LD, Scalici J, et al · Lancet Oncol · 2017;18:384-392
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  19. ۱۹
    Vaginal brachytherapy versus pelvic external beam radiotherapy for patients with endometrial cancer of high-intermediate risk (PORTEC-2): an open-label, non-inferiority, randomised trialNout RA, Smit VT, Putter H, et al · Lancet · 2010;375:816-23
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  20. ۲۰
    Ten-year results of the PORTEC-2 trial for high-intermediate risk endometrial carcinoma: improving patient selection for adjuvant therapyWortman BG, Creutzberg CL, Putter H, et al · Br J Cancer · 2018;119:1067-1074
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  21. ۲۱
    Adjuvant chemoradiotherapy versus radiotherapy alone for women with high-risk endometrial cancer (PORTEC-3): final results of an international, open-label, multicentre, randomised, phase 3 trialde Boer SM, Powell ME, Mileshkin L, et al · Lancet Oncol · 2018;19:295-309
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  22. ۲۲
    Adjuvant chemoradiotherapy versus radiotherapy alone in women with high-risk endometrial cancer (PORTEC-3): patterns of recurrence and post-hoc survival analysis of a randomised phase 3 trialde Boer SM, Powell ME, Mileshkin L, et al · Lancet Oncol · 2019;20:1273-1285
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  23. ۲۳
    Adjuvant Chemotherapy plus Radiation for Locally Advanced Endometrial CancerMatei D, Filiaci V, Randall ME, et al · N Engl J Med · 2019;380:2317-2326
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  24. ۲۴
    ENGOT-en11/GOG-3053/KEYNOTE-B21: a randomised, double-blind, phase III study of pembrolizumab or placebo plus adjuvant chemotherapy with or without radiotherapy in patients with newly diagnosed, high-risk endometrial cancerVan Gorp T, Cibula D, Lv W, et al · Ann Oncol · 2024;35:968-980
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  25. ۲۵
    Carboplatin and Paclitaxel for Advanced Endometrial Cancer: Final Overall Survival and Adverse Event Analysis of a Phase III Trial (NRG Oncology/GOG0209)Miller DS, Filiaci VL, Mannel RS, et al · J Clin Oncol · 2020;38:3841-3850
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  26. ۲۶
    Pembrolizumab plus Chemotherapy in Advanced Endometrial CancerEskander RN, Sill MW, Beffa L, et al · N Engl J Med · 2023;388:2159-2170
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
  27. ۲۷
    Pembrolizumab plus chemotherapy in advanced or recurrent endometrial cancer: overall survival and exploratory analyses of the NRG GY018 phase 3 randomized trialEskander RN, Sill MW, Beffa L, et al · Nat Med · 2025;31:1539-1546
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  28. ۲۸
    Dostarlimab for Primary Advanced or Recurrent Endometrial CancerMirza MR, Chase DM, Slomovitz BM, et al · N Engl J Med · 2023;388:2145-2158
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
  29. ۲۹
    Overall survival in patients with endometrial cancer treated with dostarlimab plus carboplatin-paclitaxel in the randomized ENGOT-EN6/GOG-3031/RUBY trialPowell MA, Bjørge L, Willmott L, et al · Ann Oncol · 2024;35:728-738
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  30. ۳۰
    Durvalumab Plus Carboplatin/Paclitaxel Followed by Maintenance Durvalumab With or Without Olaparib as First-Line Treatment for Advanced Endometrial Cancer: The Phase III DUO-E TrialWestin SN, Moore K, Chon HS, et al · J Clin Oncol · 2024;42:283-299
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  31. ۳۱
    Atezolizumab and chemotherapy for advanced or recurrent endometrial cancer (AtTEnd): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trialColombo N, Biagioli E, Harano K, et al · Lancet Oncol · 2024;25:1135-1146
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  32. ۳۲
    Lenvatinib plus Pembrolizumab for Advanced Endometrial CancerMakker V, Colombo N, Casado Herráez A, et al · N Engl J Med · 2022;386:437-448
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  33. ۳۳
    ESGO/ESHRE/ESGE Guidelines for the fertility-sparing treatment of patients with endometrial carcinomaRodolakis A, Scambia G, Planchamp F, et al · Int J Gynecol Cancer · 2023;33:208-222
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱
  34. ۳۴
    Oral medroxyprogesterone acetate in the treatment of advanced or recurrent endometrial carcinoma: a dose-response study by the Gynecologic Oncology GroupThigpen JT, Brady MF, Alvarez RD, et al · J Clin Oncol · 1999;17:1736-44
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  35. ۳۵
    Phase II study of everolimus and letrozole in patients with recurrent endometrial carcinomaSlomovitz BM, Jiang Y, Yates MS, et al · J Clin Oncol · 2015;33:930-6
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  36. ۳۶
    A randomized phase II trial of everolimus and letrozole or hormonal therapy in women with advanced, persistent or recurrent endometrial carcinoma: A GOG Foundation studySlomovitz BM, Filiaci VL, Walker JL, et al · Gynecol Oncol · 2022;164:481-491
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  37. ۳۷
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationMerck Sharp & Dohme LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  38. ۳۸
    JEMPERLI (dostarlimab-gxly) injection, for intravenous use: Prescribing InformationGlaxoSmithKline LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  39. ۳۹
    IMFINZI (durvalumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationAstraZeneca Pharmaceuticals LP · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  40. ۴۰
    LYNPARZA (olaparib) tablets, for oral use: Prescribing InformationAstraZeneca Pharmaceuticals LP · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  41. ۴۱
    LENVIMA (lenvatinib) capsules, for oral use: Prescribing InformationEisai Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  42. ۴۲
    Carboplatin Injection — Prescribing InformationBPI Labs LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن
  43. ۴۳
    Paclitaxel Injection — Prescribing InformationBluepoint Laboratories · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن
  44. ۴۴
    Megestrol Acetate Tablets USP — Prescribing InformationTeva Pharmaceuticals USA, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  45. ۴۵
    Doxorubicin Hydrochloride Injection — Prescribing InformationActavis Pharma, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.

این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/cancer/endometrial-cancer/

مطالب مرتبط

سرطان رحم۶ آبان ۱۴۰۵ علائم سرطان رحم (آندومتر) چیست؟ مهم‌ترین علامت سرطان رحم (آندومتر) خونریزی یا لکه‌بینی بعد از یائسگی است؛ از هر ۱۰ زن مبتلا، حدود ۹ نفر این علامت را داشته‌اند. چاقی، دیابت، مصرف تاموکسیفن و سندرم لینچ خطر را بیشتر می‌کنند. سرطان دهانه رحمویروس HPV و واکسن آن، آزمایش HPV و پاپ‌اسمیر، علائم، و درمان هر مرحله. سرطان سینهعلائم، چه کسانی بیشتر در خطرند، ماموگرافی از چه سنی، انواع سرطان سینه و درمان هر مرحله.