نوع سرطان

سرطان پوست (کارسینوم سلول قاعده‌ای و سنگفرشی)

شایع‌ترین سرطان انسان؛ زخم یا برجستگی‌ای را که خوب نمی‌شود جدی بگیرید. اگر زود پیدا شود، تقریباً همیشه با یک درمان ساده خوب می‌شود

به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵۲۲ دقیقه مطالعه۴۸ منبع علمی
نمایش برای:

نکات کلیدی

  • سرطان پوست بازال‌سل (کارسینوم سلول قاعده‌ای) و اسکواموس‌سل (کارسینوم سلول سنگفرشی) شایع‌ترین سرطان‌های انسان‌اند و بیشتر در پوستی پیدا می‌شوند که سال‌ها آفتاب خورده است [۲، ۳].
  • این دو با ملانوما فرق دارند: بسیار شایع‌ترند، ولی به‌ندرت به جاهای دیگر بدن پخش می‌شوند و کمتر کشنده‌اند [۳، ۱۱].
  • نشانه‌های مهم: زخمی که خوب نمی‌شود، برجستگی براق و مرواریدی، لکه قرمز و پوسته‌دار یا توده‌ای که بزرگ می‌شود [۳].
  • درمان اصلی برداشتن کامل با جراحی است و بیشتر بیماران با همین درمان خوب می‌شوند [۵، ۷، ۴۶].
  • اگر تومور آن‌قدر پیشرفت کرده باشد که جراحی ممکن نباشد، قرص‌های هدفمند (در بازال‌سل) و ایمنی‌درمانی (در اسکواموس‌سل) کمک بزرگی کرده‌اند [۵، ۷].
  • محافظت از آفتاب و معاینه منظم پوست، به‌ویژه بعد از پیوند کلیه یا عضو دیگر، مهم‌ترین کارهای پیشگیری‌اند [۶، ۱۰، ۱۲].

سرطان پوست چیست؟

لایه رویی پوست (اپیدرم) سه نوع سلول دارد: سلول‌های سنگفرشی که صاف و نازک‌اند و سطح پوست را می‌سازند، سلول‌های قاعده‌ای یا «بازال» که گرد و زیر آن‌ها هستند، و سلول‌های رنگدانه‌ساز (ملانوسیت‌ها) [۳]. سرطانی که از سلول‌های قاعده‌ای شروع شود کارسینوم سلول قاعده‌ای یا «بازال‌سل» نام دارد و سرطانی که از سلول‌های سنگفرشی شروع شود کارسینوم سلول سنگفرشی پوست یا «اسکواموس‌سل». به این دو با هم «سرطان پوست غیرملانومی» هم می‌گویند [۳].

این‌ها شایع‌ترین سرطان‌ها هستند. آژانس سرطان سازمان جهانی بهداشت برای سال ۲۰۲۴ بیش از ۱ میلیون مورد تازه در جهان برآورد کرده است [۱]، ولی چون این سرطان‌ها معمولاً در ثبت سرطان شمرده نمی‌شوند، شمار واقعی بسیار بیشتر است [۲]. فقط در آمریکا، در یک سال بیش از ۳ میلیون نفر برای این سرطان‌ها درمان شدند [۲].

بازال‌سل شایع‌تر است: در کسانی که سیستم ایمنی‌شان ضعیف نیست، دست‌کم ۳ برابر اسکواموس‌سل دیده می‌شود [۲]. آهسته رشد می‌کند و تقریباً هیچ‌وقت به جاهای دور بدن نمی‌رود، ولی اگر درمان نشود در همان محل پیشروی می‌کند و می‌تواند به بافت‌های اطراف آسیب جدی بزند [۲]. اسکواموس‌سل تهاجمی‌تر است و در تعداد کمی از بیماران (حدود ۴ نفر از هر ۱۰۰ نفر) به غدد لنفاوی یا جاهای دیگر پخش می‌شود [۲۰، ۸].

خبر خوب این است که بیشتر این سرطان‌ها زود پیدا می‌شوند و با یک درمان ساده خوب می‌شوند: در اسکواموس‌سل، بیش از ۹ نفر از هر ۱۰ نفر پس از درمان بهبود کامل پیدا می‌کنند [۴۶]. در آمریکا، کمتر از ۱ مورد از هر ۱۰۰۰ مرگ ناشی از سرطان به این دو سرطان مربوط است [۲].

فرق با ملانوما

ملانوما هم سرطان پوست است، ولی از سلول‌های رنگدانه‌ساز شروع می‌شود. کمتر از بازال‌سل و اسکواموس‌سل دیده می‌شود، ولی احتمال پخش شدنش بیشتر است [۳]. ملانوما فقط حدود ۱ مورد از هر ۱۰۰ سرطان پوست است، ولی بیشتر مرگ‌های ناشی از سرطان پوست به آن مربوط است [۱۱]. درمان و پیگیری ملانوما جداست و در صفحه ملانوما آمده است. نشانه‌های ملانوما (قانون ABCDE) را در علائم سرطان پوست چیست؟ ببینید.

این صفحه درباره بازال‌سل، اسکواموس‌سل پوست و لکه‌های پیش‌سرطانی ناشی از آفتاب است.

کراتوز اکتینیک: لکه پیش‌سرطانی ناشی از آفتاب

کراتوز اکتینیک لکه‌ای زبر و پوسته‌دار به رنگ قرمز، صورتی یا قهوه‌ای است که صاف یا کمی برجسته است و بیشتر روی صورت و پشت دست پیدا می‌شود. ترک‌خوردگی و پوسته‌ریزی لب پایین که با کرم لب و وازلین خوب نمی‌شود هم ممکن است از همین نوع باشد [۳]. این لکه‌ها سرطان نیستند، ولی ممکن است بعدها به اسکواموس‌سل تبدیل شوند [۲].

احتمال این تبدیل بسیار کم است: هر سال از هر ۱۰۰۰ لکه کمتر از ۱ مورد سرطان می‌شود، و حدود یک‌چهارم لکه‌ها در یک سال خودبه‌خود از بین می‌روند [۴]. با این حال، این لکه‌ها نشان می‌دهند که پوست آفتاب زیادی خورده است؛ پس پوست را مرتب بررسی کنید. کرم‌های درمانی تعداد لکه‌ها را کم می‌کنند [۱۷].

نوع «درجا»ی اسکواموس‌سل (بیماری بوون) فقط در سطح پوست است و احتمال تبدیلش به سرطان مهاجم کم است (حدود ۳ تا ۴ نفر از هر ۱۰۰ نفر) [۲].

علائم سرطان پوست

بازال‌سل و اسکواموس‌سل معمولاً به شکل یک تغییر در پوست دیده می‌شوند، بیشتر در جاهایی که آفتاب می‌خورد، مثل بینی، گوش، لب پایین و پشت دست [۳]. نشانه‌های اصلی [۳]:

  • زخمی که خوب نمی‌شود
  • برجستگی صاف، براق و «مرواریدی»
  • ناحیه‌ای سفت شبیه جای زخم، به رنگ سفید، زرد یا مومی
  • برجستگی قرمز یا قهوه‌ای مایل به قرمز
  • لکه پوسته‌دار، خون‌ریزی‌دهنده یا دلمه‌بسته

بازال‌سل بیشتر به شکل برجستگی براق و مرواریدی با رگ‌های ریز روی آن است و شایع‌ترین محلش بینی است. معمولاً هیچ دردی ندارد [۲]؛ پس نبودن درد دلیل بی‌خطر بودن نیست. یک نوع بازال‌سل شبیه جای زخم سفت است و مرزهای نامشخصی دارد [۲]. اسکواموس‌سل بیشتر روی گوش، لب پایین و پشت دست پیدا می‌شود [۲] و ممکن است روی زخم‌های قدیمی، جای سوختگی یا پوستی که قبلاً پرتو گرفته هم ایجاد شود [۲].

همه تغییرهای پوستی سرطان نیستند، ولی فقط پزشک می‌تواند با معاینه و در صورت نیاز نمونه‌برداری علت را روشن کند [۳]. توضیح بیشتر و تصویرهای واقعی ملانوما در علائم سرطان پوست چیست؟ آمده است.

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

اگر یکی از این‌ها را دارید، به پزشک عمومی یا متخصص پوست مراجعه کنید و منتظر نمانید که خودبه‌خود خوب شود [۳، ۸]:

  • زخم یا ضایعه‌ای روی پوست که چند هفته گذشته و خوب نشده است
  • برجستگی یا لکه تازه‌ای که بزرگ می‌شود، خون‌ریزی می‌کند یا شکلش عوض می‌شود
  • لکه زبر و پوسته‌دار روی صورت، پوست سر یا پشت دست که از بین نمی‌رود
  • ضایعه‌ای روی زخم قدیمی، جای سوختگی یا جایی که قبلاً پرتو گرفته است

زودتر، در همین چند روز، مراجعه کنید اگر ضایعه سریع بزرگ می‌شود، اطراف آن درد، بی‌حسی یا گزگز دارید، یا نزدیک آن (مثلاً جلوی گوش یا در گردن) غده یا توده‌ای حس می‌کنید [۸، ۲]. اگر پیوند کلیه، کبد، قلب یا ریه داشته‌اید یا داروی سرکوب ایمنی می‌خورید، هر ضایعه تازه را زود نشان دهید، چون در شما این سرطان‌ها تهاجمی‌ترند [۲، ۸].

عوامل خطر و پیشگیری

مهم‌ترین علت، اشعه فرابنفش آفتاب و دستگاه‌های برنزه‌کننده (سولاریوم) است: هرچه پوست در طول عمر آفتاب بیشتری بخورد، خطر بیشتر است [۲، ۳]. عوامل خطر دیگر:

  • پوست روشن که زود می‌سوزد و کک‌مک دارد، چشم روشن، موی بور یا قرمز. با این حال، افراد با هر رنگ پوستی ممکن است مبتلا شوند [۳].
  • سابقه آفتاب‌سوختگی و سن بالاتر [۳].
  • سابقه قبلی سرطان پوست یا کراتوز اکتینیک، و سابقه خانوادگی این بیماری‌ها [۳].
  • ضعف سیستم ایمنی، به‌ویژه در کسانی که پس از پیوند عضو داروی سرکوب ایمنی می‌خورند [۲، ۳]. در یک مطالعه بزرگ در آمریکا، از هر ۱۰۰ گیرنده پیوند، هر سال نزدیک ۱ نفر به اسکواموس‌سل پوست مبتلا شد [۱۸]. در این افراد تومورها حتی وقتی کوچک‌اند تهاجمی‌ترند [۲].
  • تماس با آرسنیک و پرتودرمانی قبلی [۲، ۴].
  • زخم یا التهاب طولانی‌مدت پوست (مثلاً زخم‌های کهنه)، برای اسکواموس‌سل [۲].
  • بعضی ویروس‌های پاپیلوم انسانی (HPV) که روی پوست زندگی می‌کنند، خطر اسکواموس‌سل را کمی بیشتر می‌کنند [۱۹].
  • بیماری‌های ارثی نادر مثل سندرم گورلین (سندرم خال بازال‌سل) [۳]؛ این بیماران به معاینه منظم پوست نیاز دارند [۵].

پیشگیری از سرطان پوست

محافظت از آفتاب ساده‌ترین کاری است که در دست شماست. در یک مطالعه بزرگ در استرالیا، بزرگسالانی که ۴ سال و نیم هر روز ضدآفتاب زدند، تومورهای اسکواموس‌سل کمتری گرفتند و این اثر تا سال‌ها بعد از پایان مطالعه هم ادامه داشت؛ ولی اثر روشنی بر بازال‌سل دیده نشد [۱۲، ۱۳]. ضدآفتاب جلوی آفتاب‌سوختگی و پیدا شدن لکه‌های پیش‌سرطانی را هم می‌گیرد [۴]. رهنمودها توصیه می‌کنند ضدآفتاب را همراه کارهای دیگر به کار ببرید: سایه، کلاه لبه‌دار، لباس پوشیده و دوری از سولاریوم [۸، ۴۷].

نیکوتین‌آمید (نوعی ویتامین B3) برای بعضی افراد پرخطر بررسی شده است. در یک مطالعه دقیق، کسانی که در ۵ سال گذشته دست‌کم ۲ سرطان پوست غیرملانومی داشتند و یک سال روزی ۲ بار ۵۰۰ میلی‌گرم از آن خوردند، نزدیک یک‌چهارم کمتر سرطان پوست تازه گرفتند؛ ولی اثر آن با قطع قرص از بین رفت [۱۴]. در گیرندگان پیوند عضو، همین قرص سودی نداشت [۱۵]. رهنمود اروپایی آن را در کنار محافظت از آفتاب از راه‌های پیشگیری می‌داند [۶]، ولی منابع دیگر شواهد را هنوز کافی نمی‌دانند [۴، ۸]. پیش از مصرف با پزشک خود مشورت کنید.

در کسانی که قبلاً چند سرطان پوست داشته‌اند، یک دوره ۲ تا ۴ هفته‌ای کرم فلوئورواوراسیل روی صورت و گوش‌ها، در سال بعد نیاز به جراحی برای اسکواموس‌سل را حدود سه‌چهارم کم کرد؛ ولی بر بازال‌سل اثر روشنی نداشت [۱۶].

ویژه بیماران

چطور از پوستم در برابر آفتاب محافظت کنم؟

  1. ۱

    ضدآفتاب هر روز

    ضدآفتاب را روی پوستی که بیرون می‌ماند، مثل صورت، گوش، گردن، بازو و دست بزنید [۸]. در مطالعه استرالیا، ضدآفتاب با عامل محافظت ۱۵ یا بیشتر هر روز روی سر، گردن، بازوها و دست‌ها زده می‌شد [۱۲].

  2. ۲

    سایه و کلاه

    بیرون از خانه در سایه بمانید و کلاه لبه‌دار بگذارید [۸].

  3. ۳

    لباس و عینک

    بیرون از خانه پیراهن آستین‌بلند، شلوار بلند و عینک آفتابی بپوشید [۴۷].

  4. ۴

    سولاریوم نه

    از دستگاه‌های برنزه‌کننده استفاده نکنید؛ آن‌ها هم اشعه فرابنفش دارند [۳، ۸].

  5. ۵

    پوستتان را بشناسید

    پوست خود را هر از گاهی در آینه نگاه کنید و ضایعه تازه یا در حال تغییر را به پزشک نشان دهید. اعضای خانواده می‌توانند جاهایی مثل پشت را ببینند [۸].

معاینه پوست و غربالگری

برای کسانی که هیچ نشانه یا سابقه‌ای از سرطان پوست ندارند، کارگروه پیشگیری آمریکا شواهد را برای توصیه به معاینه منظم پوست توسط پزشک کافی نمی‌داند [۱۱]. وضع افراد پرخطر فرق دارد: کسی که یک بار اسکواموس‌سل داشته، دست‌کم سالی یک بار باید پوستش را پزشک معاینه کند [۸]، و گیرندگان پیوند عضو باید تمام عمر برای معاینه پوست پیگیری شوند [۱۰]. آزمایش‌های غربالگری مناسب سن و جنس خود را در ابزار غربالگری ببینید.

تشخیص و مرحله‌بندی

نمایش جزئیاتبستن

مسیر تشخیص سرطان پوست

  1. ۱

    معاینه پوست

    پزشک ضایعه و بقیه پوست را از نظر رنگ، اندازه، شکل و بافت غیرعادی بررسی می‌کند و درباره سابقه شما و خانواده‌تان می‌پرسد [۳].

  2. ۲

    درماتوسکوپی

    پزشک با یک ذره‌بین نوری مخصوص پوست (درماتوسکوپ) جزئیات ضایعه را می‌بیند. تشخیص اولیه بر پایه همین معاینه است [۵، ۶].

  3. ۳

    نمونه‌برداری

    تمام یا بخشی از ضایعه برداشته و زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود؛ به روش تراشیدن سطحی، پانچ (برداشتن یک تکه گرد کوچک)، برداشتن بخشی از ضایعه یا برداشتن کامل آن [۳]. اسکواموس‌سل همیشه با نمونه‌برداری تأیید می‌شود و در بازال‌سل، هر جا تشخیص قطعی نباشد نمونه‌برداری لازم است [۶، ۵]. بیشتر بخوانید: آیا نمونه‌برداری سرطان را پخش می‌کند؟

  4. ۴

    بررسی گسترش، فقط در صورت نیاز

    بازال‌سل به‌ندرت پخش می‌شود و معمولاً آزمایش دیگری لازم ندارد [۳]. در اسکواموس‌سل پرخطر، پزشک غدد لنفاوی اطراف را معاینه می‌کند و ممکن است سونوگرافی غدد، سی‌تی‌اسکن یا پت‌اسکن بخواهد [۳، ۸].

سرطان کم‌خطر و پرخطر

ویژه بیماران

بیشتر بازال‌سل‌ها و اسکواموس‌سل‌ها «کم‌خطر»اند و با یک درمان ساده خوب می‌شوند. پزشک بر اساس چند ویژگی می‌گوید تومور «پرخطر» است یا نه؛ یعنی احتمال برگشت یا پخش شدنش بیشتر است و درمان دقیق‌تری لازم دارد [۸، ۹]:

  • اندازه بزرگ‌تر، به‌ویژه روی صورت، گوش، لب، دست، پا یا ناحیه تناسلی
  • مرزهای نامشخص، یا توموری که بعد از درمان برگشته است
  • ضعف سیستم ایمنی، یا پرتودرمانی قبلی در همان ناحیه
  • رشد سریع، یا درد و بی‌حسی که نشانه درگیری عصب است
  • عمق زیاد یا نوع تهاجمی در گزارش پاتولوژی

در اسکواموس‌سل، مرحله‌بندی هم انجام می‌شود (از مرحله ۰ تا ۴)؛ بیشتر تومورها در مراحل پایین‌اند [۳، ۲۱]. توضیح عمومی: مراحل سرطان (استیج) چیست؟

ویژه پزشکانطبقه‌بندی NCCN اسکواموس‌سل پوست موضعی: کم‌خطر در برابر پرخطر · مرحله‌بندی T اسکواموس‌سل پوست: AJCC نسخه ۸ (سر و گردن) و BWH · +۱ بخش دیگر
ویژه پزشکان
طبقه‌بندی NCCN اسکواموس‌سل پوست موضعی: کم‌خطر در برابر پرخطر [۸]
ویژگیکم‌خطرپرخطر
محل و اندازهناحیه L کمتر از ۲۰ میلی‌متر؛ ناحیه M کمتر از ۱۰ میلی‌مترناحیه L ‏۲۰ میلی‌متر یا بیشتر؛ ناحیه M ‏۱۰ میلی‌متر یا بیشتر؛ ناحیه H با هر اندازه
مرزهامشخصنامشخص
اولیه یا عودکردهاولیهعودکرده
سرکوب ایمنیندارددارد
محل پرتودرمانی قبلی یا فرایند التهابی مزمنخیربله
رشد سریعخیربله
علائم عصبیخیربله
درجه تمایزتمایز خوب تا متوسطتمایز ضعیف
زیرگروه بافتی پرخطر (آدنوئید یا آکانتولیتیک، آدنواسکواموس، دسموپلاستیک، متاپلاستیک)خیربله
عمق (ضخامت یا سطح Clark)کمتر از ۲ میلی‌متر، یا سطح I تا III۲ میلی‌متر یا بیشتر، یا سطح IV و V
درگیری عصب، لنفاتیک یا عروقخیربله

ناحیه L: تنه و اندام‌ها (به‌جز دست، پا، بستر ناخن، جلوی ساق و مچ پا)؛ ناحیه M: گونه، پیشانی، پوست سر، گردن و جلوی ساق؛ ناحیه H: مرکز صورت، پلک، ابرو، اطراف چشم، بینی، لب، چانه، فک پایین، پوست و شیار جلو و پشت گوش، شقیقه، گوش، اندام تناسلی، دست و پا. قطر شامل حاشیه قرمز اطراف است و ناحیه H صرف‌نظر از اندازه پرخطر است. این جدول طبقه‌بندی NCCN است که در رهنمود AAD ‏۲۰۱۸ بازنشر شده است [۸]؛ رهنمود BAD اسکواموس‌سل را در سه گروه کم‌خطر، پرخطر و بسیار پرخطر دسته‌بندی می‌کند [۱۰].

ویژه پزشکان
مرحله‌بندی T اسکواموس‌سل پوست: AJCC نسخه ۸ (سر و گردن) و BWH [۲، ۸، ۲۱]
سیستم و مرحلهمعیار
AJCC ‏Tisکارسینوم درجا
AJCC ‏T1تومور ۲ سانتی‌متر یا کوچک‌تر در بزرگ‌ترین بعد
AJCC ‏T2بیش از ۲ و حداکثر ۴ سانتی‌متر
AJCC ‏T3بیش از ۴ سانتی‌متر، یا خوردگی جزئی استخوان، یا تهاجم عصبی، یا تهاجم عمیق
AJCC ‏T4aتهاجم آشکار به کورتکس یا مغز استخوان
AJCC ‏T4bتهاجم به قاعده جمجمه یا سوراخ‌های قاعده جمجمه
BWH ‏T1بدون عامل خطر
BWH ‏T2aیک عامل خطر
BWH ‏T2b۲ تا ۳ عامل خطر
BWH ‏T3۴ عامل خطر یا تهاجم به استخوان

تهاجم عمیق در AJCC: فراتر از چربی زیرجلدی یا بیش از ۶ میلی‌متر (از لایه گرانولار اپیدرم مجاور تا قاعده تومور)؛ تهاجم عصبی برای T3: سلول تومور در غلاف عصبی عمیق‌تر از درم یا با قطر ۰٫۱ میلی‌متر یا بیشتر، یا درگیری بالینی یا تصویربرداری اعصاب نام‌دار بدون تهاجم به قاعده جمجمه [۲]. عوامل خطر BWH: قطر ۲ سانتی‌متر یا بیشتر، تمایز ضعیف، تهاجم عصبی و تهاجم فراتر از چربی زیرجلدی؛ تهاجم استخوان مستقیماً T3 است [۸]. در ۱٬۸۱۸ تومور، BWH ‏T2b و T3 فقط ۵٪ تومورها ولی ۶۰٪ پیامدهای بد، ۷۰٪ متاستازهای غدد و ۸۳٪ مرگ‌های ناشی از بیماری را شامل می‌شد [۲۱].

ویژه پزشکان
بازال‌سل کم‌خطر و پرخطر در رهنمود BAD ‏۲۰۲۱ [۹]
ویژگیکم‌خطرپرخطر (یک معیار کافی است)
محل و اندازهناحیه L ‏۲۰ میلی‌متر یا کمتر؛ ناحیه M ‏۱۰ میلی‌متر یا کمترناحیه L بیش از ۲۰ میلی‌متر؛ ناحیه M بیش از ۱۰ میلی‌متر؛ ناحیه H با هر اندازه
مرزهامشخصنامشخص
اولیه یا عودکردهاولیهعودکرده
سرکوب ایمنیندارددارد
محل پرتودرمانی قبلیخیربله
الگوی رشدندولار یا سطحیارتشاحی، مورفئیک یا میکروندولار
تمایز بازواسکواموسندارددارد
عمق تهاجممحدود به درم یا چربی زیرجلدی؛ ۶ میلی‌متر یا کمترفراتر از چربی زیرجلدی؛ بیش از ۶ میلی‌متر
تهاجم عصبیندارددارد
مرحله پاتولوژیکpT1 (‏۲۰ میلی‌متر یا کمتر)pT2 تا pT4
حاشیه پاتولوژیکدرگیر نیست (۱ میلی‌متر یا بیشتر)درگیر (۰ میلی‌متر) یا نزدیک (کمتر از ۱ میلی‌متر)

تعریف نواحی H، M و L در یادداشت جدول NCCN بالا آمده است [۸]. EADO بازال‌سل‌ها را به «آسان‌درمان» (شایع) و «دشواردرمان» تقسیم می‌کند و تصمیم درباره گروه دوم را به هیئت تومور چندتخصصی می‌سپارد [۵].

درمان سرطان پوست

ویژه بیماران

تقریباً همه بازال‌سل‌ها و اسکواموس‌سل‌ها درمان‌شدنی‌اند. درمان اصلی، برداشتن کامل تومور با جراحی است [۵، ۷]. انتخاب روش به نوع تومور، اندازه و محل آن، کم‌خطر یا پرخطر بودن و وضعیت عمومی شما بستگی دارد [۳]. با روش مناسب، از هر ۱۰ بیمار بازال‌سل حدود ۹ نفر پس از درمان برگشت نمی‌بینند [۲].

راه‌های درمان سرطان پوست

جراحی با حاشیه سالم

تومور همراه با چند میلی‌متر پوست سالم اطرافش برداشته می‌شود و پاتولوژیست بررسی می‌کند که لبه‌ها پاک باشند. اگر لبه‌ها پاک نباشد، ممکن است جراحی دوباره لازم شود [۲، ۹، ۱۰].

جراحی موس

تومور لایه‌لایه برداشته می‌شود و هر لایه همان موقع زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود تا وقتی که سرطانی نماند. پوست سالم کمتری برداشته می‌شود و برای صورت، تومورهای برگشته و پرخطر مناسب است [۲، ۵]. در یک مطالعه ۱۰ ساله روی بازال‌سل‌های پرخطر صورت، برگشت با این روش کمتر بود [۲۲].

تراشیدن و سوزاندن (کورتاژ)

پزشک تومور را با ابزاری تیز می‌تراشد و کف آن را با جریان الکتریکی می‌سوزاند. سریع است و برای تومورهای کوچک و کم‌خطر، به‌ویژه روی تنه و دست و پا، مناسب است [۲، ۸].

منجمد کردن (کرایوتراپی)

تومور با نیتروژن مایع منجمد و تخریب می‌شود. برای تومورهای کوچک و با مرز مشخص، به‌ویژه در کسانی که جراحی برایشان مناسب نیست. رنگ پوست در محل درمان برای همیشه روشن‌تر می‌شود [۲].

کرم‌های درمانی

کرم ایمیکیمود یا فلوئورواوراسیل چند هفته روی بازال‌سل سطحی کم‌خطر یا لکه‌های پیش‌سرطانی مالیده می‌شود و پوست در این مدت قرمز و ملتهب می‌شود [۵، ۴۳، ۴۴]. نتیجه از جراحی کمتر است: در یک مطالعه، ۵ سال بعد، با جراحی تقریباً همه و با کرم حدود ۸ نفر از ۱۰ نفر بدون برگشت بودند [۲۳].

درمان با نور (فوتودینامیک)

ماده‌ای حساس به نور روی ضایعه مالیده و سپس با نور مخصوص تابانده می‌شود. برای ضایعه‌های سطحی و کم‌خطر، با ظاهر بهتر پس از درمان [۵، ۲].

پرتودرمانی

برای کسانی که جراحی برایشان سخت یا نامناسب است، به‌ویژه سالمندان، یا وقتی جراحی چهره را زیاد تغییر می‌دهد (مثلاً روی بینی یا گوش) [۵، ۲]. گاهی هم بعد از جراحی تومورهای پرخطر داده می‌شود [۱۰]. بیشتر بخوانید: پرتودرمانی چیست؟

قرص و ایمنی‌درمانی در بیماری پیشرفته

وقتی تومور بزرگ و عمیق شده یا پخش شده و جراحی یا پرتودرمانی ممکن نیست: در بازال‌سل قرص‌هایی که مسیر رشد تومور را می‌بندند و در اسکواموس‌سل ایمنی‌درمانی [۵، ۷]. بیشتر بخوانید: ایمنی‌درمانی سرطان چیست؟

درمان بازال‌سل

درمان اول بازال‌سل، برداشتن کامل با جراحی است [۵]. برای تومورهای کم‌خطر معمولاً ۴ میلی‌متر پوست سالم اطراف هم برداشته می‌شود و برای تومورهای پرخطر دست‌کم ۵ میلی‌متر [۹]. برای تومورهای پرخطر، برگشته یا روی جاهای حساس صورت مثل پلک، بینی و لب، جراحی موس پیشنهاد می‌شود [۵، ۲].

در بازال‌سل سطحی و کم‌خطر، کرم‌ها (ایمیکیمود یا فلوئورواوراسیل)، تراشیدن و سوزاندن، منجمد کردن یا درمان با نور هم گزینه‌اند [۵، ۹]. این روش‌ها جای زخم کمتری دارند، ولی احتمال برگشت در آن‌ها بیشتر است؛ پس پیگیری لازم است [۲۳، ۲۴]. در کسانی که نمی‌توانند یا نمی‌خواهند جراحی شوند، به‌ویژه سالمندان، پرتودرمانی جایگزین خوبی است [۵]؛ ولی در سندرم گورلین معمولاً از پرتودرمانی پرهیز می‌شود [۲، ۹].

بازال‌سل به‌ندرت آن‌قدر پیشرفت می‌کند که جراحی یا پرتودرمانی ممکن نباشد. در این حالت قرص‌های ویسمودگیب یا سونیدگیب به کار می‌روند که مسیر رشد تومور (مسیر هج‌هاگ) را می‌بندند [۵]. در تومورهای پیشرفته موضعی، در تقریباً نیمی از بیماران تومور کوچک می‌شود و در بیماری پخش‌شده کمتر [۲۵، ۲۶، ۴۲]. اگر این قرص‌ها اثر نکنند یا تحمل نشوند، ایمنی‌درمانی با سمیپلیماب گزینه بعدی است [۵، ۲۸]. این قرص‌ها در بارداری آسیب جدی به جنین می‌زنند و پیشگیری مطمئن از بارداری لازم است [۴۱، ۴۲].

درمان اسکواموس‌سل

اسکواموس‌سل هم بیشتر وقت‌ها با جراحی درمان می‌شود: برداشتن با حاشیه سالم و بررسی لبه‌ها، یا جراحی موس [۷]. مهم‌ترین نکته، پاک بودن کامل لبه‌هاست [۷]. برای تومورهای کم‌خطر دست‌کم ۴ میلی‌متر پوست سالم برداشته می‌شود و برای تومورهای پرخطر بیشتر [۱۰، ۸]. تومورهای کوچک (کمتر از ۱ سانتی‌متر)، با مرز مشخص و کم‌خطر را گاهی می‌توان با تراشیدن و سوزاندن درمان کرد [۲، ۱۰].

اگر جراحی ممکن یا مناسب نباشد، پرتودرمانی درمان اصلی است [۷]. بعد از جراحی بعضی تومورهای پرخطر، مثلاً وقتی لبه‌ها خیلی نزدیک است یا تومور کامل برداشته نشده و جراحی دوباره ممکن نیست، پرتودرمانی هم داده می‌شود [۱۰]. اگر سرطان به غدد لنفاوی رسیده باشد، تیم چندتخصصی درباره جراحی غدد و درمان‌های دیگر تصمیم می‌گیرد [۷].

در اسکواموس‌سل پیشرفته‌ای که با جراحی یا پرتودرمانی درمان‌شدنی نیست، ایمنی‌درمانی با داروهای ضد PD-1، یعنی پمبرولیزوماب یا سمیپلیماب، درمان اول است [۷، ۲] و در یک‌سوم تا نیمی از بیماران تومور را کوچک می‌کند [۳۱، ۳۳]. در بیماران پرخطری که جراحی و پرتودرمانی شده‌اند، حدود یک سال ایمنی‌درمانی با سمیپلیماب برگشت سرطان را بسیار کمتر کرد [۳۶]؛ این تصمیم را تیم درمان می‌گیرد [۷]. ایمنی‌درمانی پیش از جراحی در یک مطالعه نتیجه بسیار خوبی داشت، ولی هنوز درمان تأییدشده نیست [۳۴، ۳۵، ۳۹]. در گیرندگان پیوند عضو، ایمنی‌درمانی ممکن است باعث پس‌زدن عضو پیوندی شود و باید با دقت سنجیده شود [۳۹، ۴۰].

درمان کراتوز اکتینیک

برای لکه‌های پیش‌سرطانی، چه تکی و چه متعدد در یک ناحیه، روش‌های مختلفی هست: منجمد کردن، تراشیدن، کرم‌ها، لایه‌برداری شیمیایی، درمان با نور یا لیزر [۲]. در یک مطالعه بزرگ روی بیمارانی که لکه‌های متعدد روی سر داشتند، کرم فلوئورواوراسیل از سه روش رایج دیگر (کرم ایمیکیمود، درمان با نور و ژل اینژنول) مؤثرتر بود [۱۷]. در دوران درمان با این کرم، پوست قرمز، تاول‌زده و پوسته‌دار می‌شود و ممکن است بهبود کامل ۱ تا ۲ ماه بعد از پایان درمان دیده شود [۴۴].

ویژه بیماران
سه نکته مهم در درمان
  • درمان را عقب نیندازید: بازال‌سل اگر رها شود در همان محل عمیق‌تر می‌شود و ممکن است بافت‌های اطراف را تخریب کند [۲].
  • گزارش پاتولوژی را بپرسید: آیا لبه‌ها پاک است؟ تومور کم‌خطر است یا پرخطر؟ [۷، ۸]
  • پوست خود را سال‌ها زیر نظر داشته باشید: کسی که یک سرطان پوست داشته، احتمال سرطان پوست تازه در او زیاد است [۸، ۲].

زندگی پس از درمان و پیگیری

بعد از درمان، احتمال یک سرطان پوست تازه زیاد است، چون پوستی که آفتاب زیادی خورده هنوز همان است [۲]. در یک مطالعه، حدود ۴ نفر از هر ۱۰ نفر ظرف ۵ سال بعد از اولین سرطان پوست غیرملانومی، سرطان پوست دیگری گرفتند [۸]. خطر ملانوما هم در این افراد بیشتر است [۸].

برنامه پیگیری به میزان خطر بستگی دارد. پس از بازال‌سل پرخطر، بازال‌سل‌های متعدد و سندرم گورلین، پیگیری طولانی‌مدت توصیه می‌شود [۵]. پس از اسکواموس‌سل، دست‌کم سالی یک بار معاینه پوست لازم است [۸] و در تومورهای پرخطر، در ۲ سال اول هر ۴ تا ۶ ماه یک بار [۱۰]. تقریباً همه برگشت‌های اسکواموس‌سل در ۵ سال اول رخ می‌دهد [۲].

کارهایی که در دست شماست: از آفتاب محافظت کنید، پوست خود را مرتب نگاه کنید و هر ضایعه تازه یا در حال تغییر را زود نشان دهید [۸]. بیشتر بخوانید: عود سرطان چیست و چگونه پیگیری می‌شود؟

ویژه بیماران

پس از تشخیص چه کنم؟

پس از تشخیص سرطان پوست چه کنم؟۱ / ۵
۱

نگران نباشید، ولی عقب نیندازید

بیشتر بازال‌سل‌ها و اسکواموس‌سل‌ها با یک درمان ساده خوب می‌شوند [۲، ۴۶]. با این حال، درمان را بی‌دلیل عقب نیندازید.

۲

نوع و خطر تومور را بپرسید

بازال‌سل است یا اسکواموس‌سل؟ کم‌خطر است یا پرخطر؟ لبه‌ها پاک است؟ جواب این‌ها روش درمان و پیگیری را تعیین می‌کند [۸، ۹].

۳

روش درمان را با پزشک انتخاب کنید

جراحی، جراحی موس، کرم‌ها و پرتودرمانی هر کدام مزایا و محدودیت‌هایی دارند؛ درباره احتمال برگشت و جای زخم بپرسید [۵].

۴

اگر پیوند عضو داشته‌اید

به پزشک پوست و پزشک پیوند بگویید. ممکن است لازم باشد داروهای سرکوب ایمنی شما تنظیم شود [۸]، و باید تمام عمر برای معاینه پوست پیگیری شوید [۱۰].

۵

از پوستتان محافظت کنید

از آفتاب تند دوری کنید، ضدآفتاب و کلاه را فراموش نکنید و پوستتان را مرتب نگاه کنید [۸، ۱۲].

پرسش‌های متداول

بازال سل کارسینوما چیست؟

بازال‌سل یا کارسینوم سلول قاعده‌ای شایع‌ترین سرطان پوست است و از سلول‌های لایه پایینی اپیدرم شروع می‌شود [۳، ۲]. بیشتر روی صورت، به‌ویژه بینی، به شکل برجستگی براق و مرواریدی یا زخمی که خوب نمی‌شود دیده می‌شود [۲، ۳]. آهسته رشد می‌کند و تقریباً هیچ‌وقت پخش نمی‌شود، ولی باید کامل برداشته شود تا در همان محل پیشروی نکند [۲، ۵].

آیا سرطان پوست کشنده است؟

بازال‌سل تقریباً هیچ‌وقت کشنده نیست، چون به‌ندرت پخش می‌شود [۲]. اسکواموس‌سل هم بیشتر وقت‌ها درمان می‌شود و بیش از ۹ نفر از هر ۱۰ بیمار بهبود کامل پیدا می‌کنند [۴۶]. خطر بیشتر در تومورهای بزرگ، عمیق یا برگشته و در کسانی است که سیستم ایمنی ضعیفی دارند [۲۰، ۸]. ملانوما وضع دیگری دارد؛ صفحه ملانوما را ببینید.

آیا سرطان پوست بعد از جراحی برمی‌گردد؟

گاهی. احتمال برگشت به نوع تومور، محل و روش درمان بستگی دارد و بخشی از برگشت‌های بازال‌سل حتی بعد از ۵ سال رخ می‌دهد [۲، ۲۲]. کسی که یک سرطان پوست داشته ممکن است در جای دیگری از پوست سرطان تازه‌ای بگیرد [۸]. برای همین پیگیری و معاینه پوست مهم است.

جراحی موس چیست و چه کسانی به آن نیاز دارند؟

در جراحی موس، تومور لایه‌لایه برداشته می‌شود و هر لایه همان موقع زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود تا لبه‌ها پاک شوند؛ به این ترتیب کمترین مقدار پوست سالم برداشته می‌شود [۲]. برای تومورهای پرخطر، برگشته یا با مرز نامشخص و برای جاهای حساس مثل پلک، بینی، لب و گوش پیشنهاد می‌شود [۲، ۵، ۸]. وقت و هزینه بیشتری دارد [۲].

آیا کرم برای درمان سرطان پوست کافی است؟

فقط برای بعضی تومورها. کرم ایمیکیمود یا فلوئورواوراسیل برای بازال‌سل سطحی و کم‌خطر و برای لکه‌های پیش‌سرطانی به کار می‌رود [۵، ۴۳، ۴۴]. برای بازال‌سل پرخطر کرم مناسب نیست [۹] و اسکواموس‌سل مهاجم بهتر است با جراحی درمان شود [۸]. در یک مطالعه، ۵ سال بعد از درمان، با جراحی تقریباً همه و با کرم حدود ۸ نفر از ۱۰ نفر بدون برگشت بودند [۲۳].

آیا ضدآفتاب واقعاً از سرطان پوست پیشگیری می‌کند؟

برای اسکواموس‌سل، بله: در یک مطالعه بزرگ در استرالیا، ضدآفتاب روزانه تومورهای اسکواموس‌سل را کمتر کرد و این اثر سال‌ها ادامه داشت؛ ولی برای بازال‌سل اثر روشنی دیده نشد [۱۲، ۱۳]. ضدآفتاب را همراه کلاه، لباس پوشیده و سایه به کار ببرید [۸، ۴۷].

آیا افراد با پوست تیره هم سرطان پوست می‌گیرند؟

بله. پوست روشن خطر را بیشتر می‌کند، ولی افراد با هر رنگ پوستی ممکن است مبتلا شوند [۳]. در افراد با پوست تیره‌تر، سرطان پوست اغلب دیرتر و در مرحله‌ای تشخیص داده می‌شود که درمانش سخت‌تر است [۱۱].

پیوند کلیه داشته‌ام؛ چه کنم؟

گیرندگان پیوند عضو به‌خاطر داروهای سرکوب ایمنی بیشتر به سرطان پوست، به‌ویژه اسکواموس‌سل، مبتلا می‌شوند و این تومورها تهاجمی‌ترند [۲، ۱۸، ۸]. از آفتاب محافظت کنید، پوست خود را مرتب نگاه کنید و تمام عمر برای معاینه پوست پیگیری شوید [۱۰]. اگر سرطان‌های پوست زیادی دارید، پزشک ممکن است داروهای سرکوب ایمنی را تغییر دهد [۸]. قرص نیکوتین‌آمید در یک مطالعه روی گیرندگان پیوند سودی نداشت [۱۵].

درمان سرطان پوست پیشرفته چیست؟

وقتی جراحی و پرتودرمانی ممکن نیست: در بازال‌سل قرص‌های ویسمودگیب یا سونیدگیب و در صورت شکست، ایمنی‌درمانی با سمیپلیماب [۵]؛ در اسکواموس‌سل، ایمنی‌درمانی با پمبرولیزوماب یا سمیپلیماب [۷، ۲]. این داروها در بخش بزرگی از بیماران تومور را کوچک می‌کنند و در بسیاری از آن‌ها اثرشان ماندگار است [۲۶، ۳۱، ۳۳]. عوارض را در راهنمای عوارض ایمنی‌درمانی بخوانید.

شواهد و پیشرفت‌های اخیر (ویژه پزشکان)

نمایش جزئیاتبستن
ویژه پزشکان
۸۷٫۱٪ در برابر ۶۴٫۱٪
بقای بدون بیماری ۲۴ ماهه با سمیپلیماب کمکی در برابر دارونما در cSCC پرخطر پس از جراحی و پرتودرمانی
C-POST؛ ۴۱۵ بیمار؛ HR ‏۰٫۳۲ [۳۶]
۵۱٪
پاسخ کامل پاتولوژیک با حداکثر ۴ دوز سمیپلیماب پیش از جراحی در cSCC مرحله II تا IV ‏(M0)
۷۹ بیمار؛ فاز ۲ غیرتصادفی؛ هیچ‌یک از ۴۰ بیمار با پاسخ کامل در پیگیری میانه ۵۴ ماه عود نکرد [۳۴، ۳۵]
۲۳٪
کاهش میزان سرطان‌های پوستی غیرملانومی تازه با نیکوتین‌آمید ۵۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز به مدت ۱۲ ماه
ONTRAC؛ ۳۸۶ بیمار ایمنی‌سالم پرخطر؛ در گیرندگان پیوند (ONTRANS) بی‌اثر [۱۴، ۱۵]
ویژه پزشکان

طبقه‌بندی خطر، مرحله‌بندی و تصویربرداری

در کوهورت آینده‌نگر برانچ (۶۱۵ بیمار با جراحی و بررسی سه‌بعدی حاشیه؛ میانه پیگیری ۴۳ ماه)، متاستاز در ۴٪ و عود موضعی در ۳٪ رخ داد. تومورهای ۲ میلی‌متر یا نازک‌تر متاستاز ندادند؛ در ضخامت ۲٫۱ تا ۶ میلی‌متر ۴٪ و در ضخامت بیش از ۶ میلی‌متر ۱۶٪ متاستاز دادند. عوامل مستقل متاستاز: ضخامت (HR ‏۴٫۷۹)، سرکوب ایمنی (HR ‏۴٫۳۲)، محل گوش (HR ‏۳٫۶۱) و اندازه افقی (HR ‏۲٫۲۲)؛ عوامل عود موضعی: ضخامت (HR ‏۶٫۰۳) و رشد دسموپلاستیک (HR ‏۱۶٫۱۱) [۲۰]. میزان متاستاز در تومورهای پوست آفتاب‌خورده ۵٪، گوش ۹٪ و لب ۱۴٪ و در کارسینوم روی جای زخم یا پوست آفتاب‌نخورده حدود ۳۸٪ گزارش شده است؛ ۹۶٪ متاستازها در ۵ سال اول تشخیص داده می‌شوند [۲].

در ۱٬۸۱۸ تومور اولیه BWH، مراحل T3 و T4 در AJCC و UICC از هم متمایز نبودند و بیشتر پیامدهای بد (۸۶٪ در AJCC) در مراحل پایین رخ داد؛ در مقابل، BWH ‏T2b/T3 با ۵٪ تومورها ۶۰٪ پیامدهای بد را شامل شد. بروز تجمعی عود موضعی، متاستاز غدد و مرگ ناشی از بیماری در T1/T2a به ترتیب ۱٫۴٪، ۰٫۶٪ و ۰٫۲٪ و در T2b/T3 به ترتیب ۲۴٪، ۲۴٪ و ۱۶٪ بود [۲۱]. AAD برای طبقه‌بندی بالینی چارچوب NCCN و برای دقیق‌ترین پیش‌آگهی، BWH را توصیه می‌کند؛ تصویربرداری غدد (سی‌تی، PET/CT یا سونوگرافی) را می‌توان در تومورهای BWH ‏T2b یا بالاتر در نظر گرفت و ارزش بیوپسی غده نگهبان هنوز نامشخص است [۸]. در گیرندگان پیوند عضو جامد، خطر متاستاز ممکن است ۲ تا ۳ برابر باشد [۸].

به‌روزرسانی ۲۰۲۶ رهنمود EADO اسکواموس‌سل را به «آسان‌درمان» (اکثریت) و «دشواردرمان» تقسیم می‌کند و پنج گروه دشواردرمان پیشنهاد می‌دهد: گروه ۱ و ۲ اسکواموس‌سل شایعی است که به‌علت ویژگی تومور، بیمار یا تعدد ضایعه درمانش پیچیده است، گروه ۳ پیشرفته موضعی و گروه ۴ و ۵ متاستاز ناحیه‌ای یا دور. AJCC8 و BWH پرکاربردترین سیستم‌های مرحله‌بندی‌اند [۶].

ویژه پزشکان

درمان موضعی: حاشیه‌ها، جراحی موس و درمان‌های غیرجراحی

حاشیه جراحی: BAD برای بازال‌سل کم‌خطر حاشیه بالینی محیطی ۴ میلی‌متر و برای بازال‌سل اولیه با یک عامل پرخطر دست‌کم ۵ میلی‌متر توصیه می‌کند [۹]. در اسکواموس‌سل، BAD حاشیه ۴ میلی‌متر یا بیشتر (کم‌خطر)، ۶ میلی‌متر یا بیشتر (پرخطر) و ۱۰ میلی‌متر یا بیشتر (بسیار پرخطر) را توصیه می‌کند [۱۰] و AAD برای اسکواموس‌سل اولیه کم‌خطر، برداشتن با حاشیه ۴ تا ۶ میلی‌متر تا عمق میانه چربی زیرجلدی همراه بررسی بافتی حاشیه [۸]. در یک سری آینده‌نگر ۱۴۱ اسکواموس‌سل، حاشیه ۴ میلی‌متر در بیش از ۹۵٪ تومورهای با تمایز خوب و قطر تا ۱۹ میلی‌متر کافی بود و تومورهای بزرگ‌تر، کم‌تمایز یا در نواحی پرخطر حاشیه ۶ تا ۱۰ میلی‌متر لازم داشتند [۲]. EADO برای هر دو تومور، جراحی با بررسی حاشیه پس از عمل یا جراحی با کنترل میکروگرافیک را خط اول می‌داند [۵، ۷].

جراحی موس: در کارآزمایی تصادفی هلندی (۴۰۸ بازال‌سل اولیه پرخطر صورت و ۲۰۴ بازال‌سل عودکرده)، احتمال تجمعی عود ۱۰ ساله در بازال‌سل اولیه ۴٫۴٪ با موس در برابر ۱۲٫۲٪ با برداشتن معمول (P=۰٫۱۰۰) و در بازال‌سل عودکرده ۳٫۹٪ در برابر ۱۳٫۵٪ بود (P=۰٫۰۲۳)؛ ۵۶٪ عودهای بازال‌سل اولیه بعد از ۵ سال رخ داد [۲۲]. هزینه عمل با موس در همین کارآزمایی تقریباً دو برابر بود [۲]. BAD موس را به‌عنوان گزینه خط اول برای بازال‌سل عودکرده با دست‌کم یک عامل پرخطر دیگر پیشنهاد می‌کند و در بازال‌سل اولیه پرخطر، در نظر گرفتن آن را [۹]؛ AAD موس را برای اسکواموس‌سل پرخطر توصیه می‌کند [۸].

درمان‌های غیرجراحی: در کارآزمایی SINS (بازال‌سل سطحی یا ندولار در نواحی کم‌خطر)، موفقیت ۵ ساله با ایمیکیمود ۸۲٫۵٪ در برابر ۹۷٫۷٪ با جراحی با حاشیه ۴ میلی‌متر بود (RR ‏۰٫۸۴؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۷۷ تا ۰٫۹۱) و بیشتر شکست‌های ایمیکیمود در سال اول رخ داد [۲۳]. در بازال‌سل سطحی (۶۰۱ بیمار)، بقای بدون تومور ۵ ساله با ایمیکیمود ۸۰٫۵٪، فلوئورواوراسیل ۷۰٫۰٪ و فتودینامیک با MAL ‏۶۲٫۷٪ بود و ایمیکیمود از هر دو برتر بود [۲۴]. در کارآزمایی‌های ثبت ایمیکیمود، پاکسازی بالینی و بافتی ۱۲ هفته پس از درمان در بازال‌سل سطحی ۷۵٪ در برابر ۲٪ با حامل بود [۴۳]. کورتاژ و الکتروکوتر در اسکواموس‌سل فقط برای تومورهای کوچک (کمتر از ۱ سانتی‌متر)، مشخص و با تمایز خوب به کار می‌رود [۲] و نه در پوست دارای موی انتهایی (پوست سر، ناحیه شرمگاهی، زیر بغل و ناحیه ریش) [۸]؛ در بازال‌سل گردن، تنه و اندام‌ها، عود ۵ ساله پس از آن ۳٫۳٪ بود [۲]. در کارآزمایی برداشتن در برابر پرتودرمانی در بازال‌سل صورت کوچک‌تر از ۴ سانتی‌متر، شکست ۴ ساله ۰٫۷٪ در برابر ۷٫۵٪ بود (P=۰٫۰۰۳) [۲].

کراتوز اکتینیک و پیشگیری با درمان ناحیه‌ای: در ۶۲۴ بیمار با ۵ ضایعه یا بیشتر در یک ناحیه ۲۵ تا ۱۰۰ سانتی‌متر مربعی روی سر، احتمال ماندن بدون شکست درمان ۱۲ ماه پس از پایان درمان با فلوئورواوراسیل ۵٪ ‏۷۴٫۷٪، ایمیکیمود ۵٪ ‏۵۳٫۹٪، فتودینامیک با MAL ‏۳۷٫۷٪ و اینژنول مبوتات ۲۸٫۹٪ بود (HR شکست در برابر فلوئورواوراسیل: ۲٫۰۳، ۲٫۷۳ و ۳٫۳۳) [۱۷]. در کارآزمایی VA ‏(۹۳۲ کهنه‌سرباز با دست‌کم ۲ کارسینوم کراتینوسیتی در ۵ سال گذشته)، یک دوره ۲ تا ۴ هفته‌ای فلوئورواوراسیل ۵٪ روی صورت و گوش‌ها اسکواموس‌سل نیازمند جراحی را در سال اول ۷۵٪ کاهش داد (۱٪ در برابر ۴٪؛ P=۰٫۰۰۲) بدون اثر معنادار بر بازال‌سل یا بر کل دوره ۴ ساله [۱۶]. پیشرفت کراتوز اکتینیک به اسکواموس‌سل حدود ۰٫۰۷۵ تا ۰٫۰۹۶٪ در سال است [۴].

ویژه پزشکان

بازال‌سل پیشرفته: مهارکننده‌های هج‌هاگ و سمیپلیماب

در ERIVANCE (ویسمودگیب ۱۵۰ میلی‌گرم روزانه)، پاسخ عینی به ارزیابی مستقل در ۳۳ بیمار متاستاتیک ۳۰٪ و در ۶۳ بیمار پیشرفته موضعی ۴۳٪ (پاسخ کامل ۲۱٪) با میانه مدت پاسخ ۷٫۶ ماه بود و عوارض جدی در ۲۵٪ رخ داد [۲۵]. در به‌روزرسانی نهایی (۳۹ ماه پس از پایان ورود بیماران)، پاسخ به ارزیابی پژوهشگر ۴۸٫۵٪ (متاستاتیک) و ۶۰٫۳٪ (پیشرفته موضعی)، میانه مدت پاسخ ۱۴٫۸ و ۲۶٫۲ ماه و میانه بقای کلی گروه متاستاتیک ۳۳٫۴ ماه بود [۲۶]. در BOLT، سونیدگیب ۲۰۰ میلی‌گرم در پیشرفته موضعی ۴۳٪ و در متاستاتیک ۱۵٪ پاسخ داد و در مقایسه با ۸۰۰ میلی‌گرم، قطع موقت یا کاهش دوز (۳۲٪ در برابر ۶۰٪) و قطع درمان (۲۲٪ در برابر ۳۶٪) کمتری داشت [۲۷]؛ با دست‌کم ۳۰ ماه پیگیری، پاسخ در پیشرفته موضعی ۵۶٪ و میانه مدت پاسخ ۲۶٫۱ ماه بود [۴۲]. سونیدگیب فقط برای بازال‌سل پیشرفته موضعی و ویسمودگیب برای پیشرفته موضعی و متاستاتیک تأیید شده است [۴۱، ۴۲].

پس از مهارکننده هج‌هاگ، سمیپلیماب ۳۵۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته در ۸۴ بیمار پیشرفته موضعی پاسخ ۳۱٪ (کامل ۶٪) داشت؛ عوارض درجه ۳ تا ۴ در ۴۸٪ و بدون مرگ مرتبط با درمان [۲۸]. در تحلیل نهایی ۵۴ بیمار متاستاتیک، پاسخ ۲۲٪، کنترل بیماری ۶۳٪، میانه بقای بدون پیشرفت ۱۰ ماه و میانه بقای کلی ۵۰ ماه بود [۲۹]. EADO مهارکننده‌های هج‌هاگ را برای بازال‌سل پیشرفته موضعی و متاستاتیک و سمیپلیماب را خط دوم پس از پیشرفت، منع مصرف یا عدم تحمل می‌داند [۵].

ویژه پزشکان

اسکواموس‌سل پیشرفته: ایمنی‌درمانی و گزینه‌های بعدی

در KEYNOTE-629 (پمبرولیزوماب ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته تا ۳۵ دوره)، پاسخ عینی در ۱۰۵ بیمار عودکرده یا متاستاتیک ۳۴٫۳٪ (۴ پاسخ کامل)، میانه بقای بدون پیشرفت ۶٫۹ ماه و عوارض مرتبط با درمان درجه ۳ تا ۵ در ۵٫۷٪ بود [۳۲]؛ در تحلیل بعدی، پاسخ در ۵۴ بیمار پیشرفته موضعی ۵۰٫۰٪ (کامل ۱۶٫۷٪) و در گروه عودکرده یا متاستاتیک ۳۵٫۲٪ بود [۳۳]. برچسب FDA با پیگیری طولانی‌تر، پاسخ ۳۵٪ و ۵۲٪ و میانه مدت پاسخ ۴۷٫۲ ماه در پیشرفته موضعی را گزارش می‌کند [۴۰].

در EMPOWER-CSCC-1، سمیپلیماب در گروه متاستاتیک فاز ۲ در ۲۸ نفر از ۵۹ بیمار (۴۷٪) پاسخ داد [۳۰]؛ در تحلیل نهایی گروه‌های ۱ تا ۳ (۱۹۳ بیمار، پیگیری ۴۲٫۵ ماه)، پاسخ ۴۷٫۲٪، مدت پاسخ ۱۲ ماهه تخمینی ۸۸٫۳٪ و میانه بقای بدون پیشرفت ۲۶٫۰ ماه بود [۳۱]. بیماران با سابقه پیوند عضو، بیماری خودایمنی نیازمند درمان سرکوب ایمنی سیستمیک در ۵ سال اخیر یا ECOG ‏۲ یا بیشتر از این مطالعات خارج بودند [۳۹]. EADO ‏۲۰۲۶ ضد PD-1 را خط اول درمان سیستمیک اسکواموس‌سل متاستاتیک یا پیشرفته موضعی غیرقابل جراحی یا پرتودرمانی درمان‌کننده می‌داند و برای خط دوم کارآزمایی بالینی، مهارکننده EGFR (ستوکسیماب) همراه ضد PD-1، شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی را ذکر می‌کند [۷]. ستوکسیماب تک‌دارویی در خط اول در ۳۶ بیمار با میانه سنی ۷۹ سال، کنترل بیماری ۶ هفته‌ای ۶۹٪ (۸ پاسخ نسبی و ۲ پاسخ کامل) داشت [۳۸].

ویژه پزشکان

درمان پیش و پس از جراحی در اسکواموس‌سل پرخطر

پیش از جراحی (نئوادجوانت): در یک کارآزمایی فاز ۲ تأییدی و غیرتصادفی (۷۹ بیمار با اسکواموس‌سل قابل جراحی مرحله II با تومور اولیه دست‌کم ۳ سانتی‌متر، III یا IV بدون متاستاز دور؛ ۹۱٪ سر و گردن)، سمیپلیماب ۳۵۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته تا ۴ دوز پیش از جراحی، پاسخ کامل پاتولوژیک ۵۱٪ و پاسخ عمده پاتولوژیک ۱۳٪ به بازبینی مستقل و پاسخ تصویربرداری ۶۸٪ داشت؛ عوارض درجه ۳ یا بالاتر در ۱۸٪ رخ داد، ۴ رویداد کشنده گزارش شد (سه مورد بیشتر مرتبط با بیماری قلبی زمینه‌ای) و ۹ بیمار (۱۱٪) در بازه مقرر جراحی نشدند [۳۴]. در تحلیل نهایی با میانه پیگیری ۵۴ ماه، بقای بدون رویداد ۵۴ ماهه ۷۶٫۲٪ و بقای کلی ۷۹٫۴٪ بود، هیچ‌یک از ۴۰ بیمار با پاسخ کامل پاتولوژیک عود نکرد و ۵ رویداد تازه همگی مرگ ناشی از بیماری‌های همراه بدون عود بودند [۳۵]. این رویکرد گروه مقایسه تصادفی ندارد و در برچسب FDA نیست [۳۴، ۳۹].

پس از جراحی (ادجوانت): در C-POST (فاز ۳؛ ۴۱۵ بیمار پس از جراحی و پرتودرمانی، با ویژگی پرخطر غدد شامل گسترش خارج کپسولی با بزرگ‌ترین غده ۲۰ میلی‌متر یا بیشتر یا دست‌کم ۳ غده درگیر، یا ویژگی غیرغده‌ای شامل متاستاز درحال‌گذر، T4 با تهاجم استخوان، تهاجم عصبی یا تومور عودکرده موضعی با دست‌کم یک ویژگی پرخطر دیگر)، سمیپلیماب بقای بدون بیماری را بهبود داد (۲۴ در برابر ۶۵ رویداد؛ HR ‏۰٫۳۲؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۲۰ تا ۰٫۵۱؛ بقای بدون بیماری ۲۴ ماهه ۸۷٫۱٪ در برابر ۶۴٫۱٪) و عود موضعی-ناحیه‌ای (HR ‏۰٫۲۰) و دور (HR ‏۰٫۳۵) را کم کرد؛ عوارض درجه ۳ یا بالاتر ۲۳٫۹٪ در برابر ۱۴٫۲٪ و قطع درمان به‌علت عارضه ۹٫۸٪ در برابر ۱٫۵٪ بود [۳۶]. در مقابل، کارآزمایی فاز ۳ KEYNOTE-630 با پمبرولیزوماب کمکی به هدف اصلی نرسید و گزارش کامل آن هنوز منتشر نشده است؛ مقایسه غیرمستقیم دو کارآزمایی فقط فرضیه‌ساز است [۳۷]. EADO تصمیم درباره سمیپلیماب کمکی را به هیئت تومور چندتخصصی می‌سپارد [۷].

پرتودرمانی کمکی: BAD پرتودرمانی کمکی را در حاشیه پاک ولی نزدیک (کمتر از ۱ میلی‌متر) پس از بحث در تیم چندتخصصی و در تومورهای T3 کاملاً برداشته‌شده با چند عامل پرخطر قابل بررسی می‌داند و در برداشتن ناقص، وقتی جراحی دوباره ممکن نیست، توصیه می‌کند [۱۰]. به گفته EADO ‏۲۰۲۳، در اسکواموس‌سل موضعی پرخطر با حاشیه پاک، شواهد موجود سود معناداری برای پرتودرمانی کمکی در بیماران با دست‌کم یک عامل پرخطر نشان نداده است [۴۸].

ویژه پزشکان
وضعیت درمان‌های در حال بررسی
  • سمیپلیماب پیش از جراحی در cSCC فقط در یک کارآزمایی فاز ۲ غیرتصادفی بررسی شده و در برچسب FDA نیست؛ استفاده از آن را در هیئت تومور و ترجیحاً در کارآزمایی بالینی بسنجید [۳۴، ۳۵، ۳۹].
  • پمبرولیزوماب کمکی (KEYNOTE-630) سودی نشان نداد؛ تنها داروی کمکی با سود اثبات‌شده سمیپلیماب پس از جراحی و پرتودرمانی است [۳۷، ۳۶].
  • نیکوتین‌آمید در گیرندگان پیوند عضو سودی نداشت و در افراد ایمنی‌سالم، اثر آن با قطع دارو از بین می‌رود [۱۵، ۱۴].
  • مهارکننده‌های PD-1 در گیرندگان پیوند عضو جامد خطر پس‌زدن پیوند دارند و این بیماران از کارآزمایی‌های اصلی خارج بودند [۳۹، ۴۰].

رژیم‌های درمانی و دوز (ویژه پزشکان)

نمایش جزئیاتبستن
فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۳ رژیم
ویژه پزشکان
نکات ایمنی مشترک
  • مهارکننده‌های PD-1 (پمبرولیزوماب و سمیپلیماب): کاهش دوز توصیه نمی‌شود. در عوارض ایمنی شدید (درجه ۳) قطع موقت؛ در عوارض درجه ۴، عود عارضه درجه ۳ نیازمند سرکوب ایمنی سیستمیک، یا ناتوانی در کاهش پردنیزون به ۱۰ میلی‌گرم در روز یا کمتر ظرف ۱۲ هفته، قطع دائم. آنزیم‌های کبدی، کراتینین و عملکرد تیروئید در ابتدا و به‌طور دوره‌ای بررسی شود [۳۹، ۴۰]. پس‌زدن پیوند عضو جامد از عوارض ایمنی شناخته‌شده است [۳۹، ۴۰]. بیشتر بخوانید: سمیت ایمنی‌درمانی.
  • ویسمودگیب و سونیدگیب، سمیت جنینی (هشدار جعبه‌ای): وضعیت بارداری پیش از شروع بررسی شود (ویسمودگیب: ظرف ۷ روز پیش از شروع). پیشگیری مؤثر از بارداری تا ۲۴ ماه (ویسمودگیب) یا دست‌کم ۲۰ ماه (سونیدگیب) پس از آخرین دوز؛ مردان حتی پس از وازکتومی تا ۳ ماه (ویسمودگیب) یا دست‌کم ۸ ماه (سونیدگیب) کاندوم استفاده کنند. اهدای خون تا ۲۴ ماه (ویسمودگیب) یا ۲۰ ماه (سونیدگیب) و اهدای منی تا ۳ ماه پس از ویسمودگیب ممنوع است [۴۱، ۴۲].
  • عوارض شایع مهارکننده‌های هج‌هاگ: اسپاسم عضلانی (۷۲٪ با ویسمودگیب و ۵۴٪ با سونیدگیب)، ریزش مو (۶۴٪ و ۵۳٪)، تغییر چشایی (۵۵٪ و ۴۶٪)، کاهش وزن (۴۵٪ و ۳۰٪) و خستگی (۴۰٪ و ۴۱٪). با سونیدگیب، CK و کراتینین پیش از شروع، به‌طور دوره‌ای و در صورت علائم عضلانی سنجیده شود و از مهارکننده‌های قوی CYP3A، مصرف بیش از ۱۴ روزه مهارکننده‌های متوسط و القاکننده‌های قوی و متوسط CYP3A پرهیز شود. بسته شدن زودرس صفحه رشد در کودکان گزارش شده است [۴۱، ۴۲].
  • کرم فلوئورواوراسیل: در بارداری منع مصرف دارد و در کمبود آنزیم DPD نباید به کار رود؛ از تماس با مخاط، پلک و چشم پرهیز و در دوران درمان از نور فرابنفش دوری شود [۴۴]. آزمایش DPYD.
  • کرم ایمیکیمود: واکنش موضعی (ترشح و فرسایش پوست) ممکن است پس از چند نوبت رخ دهد و قطع چندروزه مجاز است؛ ممکن است بیماری‌های التهابی پوست، از جمله GVHD مزمن، را تشدید کند [۴۳].
ویژه پزشکان

درمان موضعی: کراتوز اکتینیک و بازال‌سل سطحی، و پیشگیری

ایمیکیمود کرم ۵٪ در بازال‌سل سطحی

بازال‌سل سطحی اولیه با تأیید بافتی در بزرگسال ایمنی‌سالم، حداکثر قطر ۲ سانتی‌متر، روی تنه (به‌جز پوست مقعدی-تناسلی)، گردن یا اندام‌ها (به‌جز دست و پا)، وقتی جراحی کمتر مناسب است و پیگیری ممکن استطول هر دوره: ۵ بار در هفته

بازال‌سل سطحی اولیه با تأیید بافتی در بزرگسال ایمنی‌سالم، حداکثر قطر ۲ سانتی‌متر، روی تنه (به‌جز پوست مقعدی-تناسلی)، گردن یا اندام‌ها (به‌جز دست و پا)، وقتی جراحی کمتر مناسب است و پیگیری ممکن است

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ایمیکیمود کرم ۵٪قطر تومور ۰٫۵ تا کمتر از ۱ سانتی‌متر: حدود ۱۰ میلی‌گرم (قطره ۴ میلی‌متری)؛ ۱ تا کمتر از ۱٫۵: حدود ۲۵ میلی‌گرم (۵ میلی‌متری)؛ ۱٫۵ تا ۲: حدود ۴۰ میلی‌گرم (۷ میلی‌متری)موضعی روی تومور و ۱ سانتی‌متر پوست اطرافیک بار در روز پیش از خواب، ۵ روز در هفته؛ حدود ۸ ساعت بماند و سپس شسته شود
طول هر دوره
۵ بار در هفته
مدت درمان
۶ هفته کامل

طبق برچسب FDA [۴۳]: بیش از ۳ جعبه (۳۶ ساشه) برای کل دوره تجویز نشود؛ پاکسازی بالینی حدود ۱۲ هفته پس از درمان ارزیابی و در شک به تومور باقی‌مانده نمونه‌برداری شود. برای انواع ندولار و مورفئیک تأیید نشده است [۴۳]. شواهد: [۲۳، ۲۴].

ایمیکیمود کرم ۵٪ در کراتوز اکتینیک

کراتوز اکتینیک معمولی، غیرهیپرکراتوتیک و غیرهیپرتروفیک صورت یا پوست سر در بزرگسال ایمنی‌سالمطول هر دوره: ۲ بار در هفته

کراتوز اکتینیک معمولی، غیرهیپرکراتوتیک و غیرهیپرتروفیک صورت یا پوست سر در بزرگسال ایمنی‌سالم

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ایمیکیمود کرم ۵٪حداکثر ۱ ساشه در هر نوبتموضعی روی یک ناحیه پیوسته حدود ۲۵ سانتی‌متر مربع (صورت یا پوست سر، نه هر دو هم‌زمان)یک بار پیش از خواب، ۲ بار در هفته؛ حدود ۸ ساعت بماند
طول هر دوره
۲ بار در هفته
مدت درمان
۱۶ هفته کامل

طبق برچسب FDA [۴۳]. درمان به‌علت نوبت‌های جاافتاده بیش از ۱۶ هفته طول داده نشود [۴۳]. در مقایسه مستقیم، فلوئورواوراسیل ۵٪ مؤثرتر بود [۱۷].

فلوئورواوراسیل کرم ۵٪ در بازال‌سل سطحی

بازال‌سل سطحی با تشخیص بافتی، وقتی روش‌های معمول عملی نیست (ضایعات متعدد یا محل دشوار)؛ در بازال‌سل منفرد و در دسترس، جراحی ارجح استطول هر دوره: دو بار در روز

بازال‌سل سطحی با تشخیص بافتی، وقتی روش‌های معمول عملی نیست (ضایعات متعدد یا محل دشوار)؛ در بازال‌سل منفرد و در دسترس، جراحی ارجح است

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
فلوئورواوراسیل کرم یا محلول ۵٪مقدار کافی برای پوشاندن ضایعهموضعیدو بار در روز
طول هر دوره
دو بار در روز
مدت درمان
دست‌کم ۳ تا ۶ هفته؛ گاهی تا ۱۰ تا ۱۲ هفته تا محو ضایعه

طبق برچسب FDA [۴۴]؛ میزان موفقیت در برچسب حدود ۹۳٪ در ۱۱۳ ضایعه بود [۴۴]. در مقایسه تصادفی، بقای بدون تومور ۵ ساله با فلوئورواوراسیل ۷۰٫۰٪ و با ایمیکیمود ۸۰٫۵٪ بود [۲۴].

فلوئورواوراسیل کرم در کراتوز اکتینیک

کراتوز اکتینیک متعدد؛ درمان ناحیه‌ایطول هر دوره: دو بار در روز

کراتوز اکتینیک متعدد؛ درمان ناحیه‌ای

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
فلوئورواوراسیل کرم یا محلولمقدار کافی برای پوشاندن ضایعه‌هاموضعیدو بار در روز تا رسیدن واکنش التهابی به مرحله فرسایش
طول هر دوره
دو بار در روز
مدت درمان
معمولاً ۲ تا ۴ هفته؛ بهبود کامل ممکن است ۱ تا ۲ ماه بعد دیده شود

طبق برچسب FDA [۴۴]. در کارآزمایی VA، کرم ۵٪ دو بار در روز به مدت ۲ تا ۴ هفته روی صورت و گوش‌ها به کار رفت [۱۶]. شواهد برتری: [۱۷].

نیکوتین‌آمید خوراکی برای پیشگیری (دوز کارآزمایی ONTRAC)

بیماران ایمنی‌سالم با دست‌کم ۲ سرطان پوستی غیرملانومی در ۵ سال گذشته؛ در گیرندگان پیوند عضو مؤثر نبودطول هر دوره: روزانه، پیوسته

بیماران ایمنی‌سالم با دست‌کم ۲ سرطان پوستی غیرملانومی در ۵ سال گذشته؛ در گیرندگان پیوند عضو مؤثر نبود

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
نیکوتین‌آمید۵۰۰ میلی‌گرمخوراکیدو بار در روز
طول هر دوره
روزانه، پیوسته
مدت درمان
۱۲ ماه در کارآزمایی؛ اثر پس از قطع دارو از بین رفت

دوز طبق کارآزمایی ONTRAC؛ این مکمل برچسب FDA برای این کاربرد ندارد [۱۴]. در ONTRANS (گیرندگان پیوند، همان دوز) سودی نداشت [۱۵]. EADO ‏۲۰۲۶ آن را در کنار محافظت از آفتاب ذکر می‌کند [۶]؛ AAD ‏۲۰۱۸ شواهد را برای توصیه کافی نمی‌دانست [۸].

شواهد: ONTRAC (۲۰۱۵)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

بازال‌سل پیشرفته (پیشرفته موضعی یا متاستاتیک)

ویسمودگیب در بازال‌سل پیشرفته

بازال‌سل متاستاتیک، یا پیشرفته موضعی که پس از جراحی عود کرده یا بیمار کاندید جراحی و پرتودرمانی نیستطول هر دوره: پیوسته

بازال‌سل متاستاتیک، یا پیشرفته موضعی که پس از جراحی عود کرده یا بیمار کاندید جراحی و پرتودرمانی نیست

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ویسمودگیب۱۵۰ میلی‌گرمخوراکی، با یا بدون غذا؛ کپسول کامل بلعیده شودیک بار در روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۴۱]. در عوارض غیرقابل تحمل تا ۸ هفته قطع موقت؛ در واکنش‌های شدید پوستی (SJS، TEN، DRESS) قطع دائم؛ در عوارض شدید عضلانی-اسکلتی قطع موقت و در عود آن قطع دائم. نوبت فراموش‌شده جبران نشود [۴۱]. شواهد: [۲۵، ۲۶]؛ جایگاه: [۵].

شواهد: ERIVANCE BCC (۲۰۱۲)

سونیدگیب در بازال‌سل پیشرفته موضعی

بازال‌سل پیشرفته موضعی که پس از جراحی یا پرتودرمانی عود کرده یا بیمار کاندید آن‌ها نیستطول هر دوره: پیوسته

بازال‌سل پیشرفته موضعی که پس از جراحی یا پرتودرمانی عود کرده یا بیمار کاندید آن‌ها نیست

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سونیدگیب۲۰۰ میلی‌گرمخوراکی، ناشتا (دست‌کم ۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا)یک بار در روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل قبول

طبق برچسب FDA [۴۲]. CK و آزمون‌های کلیه پیش از شروع. قطع موقت در عوارض عضلانی شدید یا غیرقابل تحمل، نخستین افزایش CK بین ۲٫۵ و ۱۰ برابر حد بالا یا افزایش مکرر بین ۲٫۵ و ۵ برابر، و ادامه با ۲۰۰ میلی‌گرم پس از رفع علائم؛ قطع دائم در CK بیش از ۲٫۵ برابر همراه بدتر شدن عملکرد کلیه، CK بیش از ۱۰ برابر، افزایش مکرر بیش از ۵ برابر یا عود عوارض عضلانی شدید [۴۲]. شواهد: [۲۷]؛ جایگاه: [۵].

سمیپلیماب در بازال‌سل پس از مهارکننده هج‌هاگ

بازال‌سل پیشرفته موضعی یا متاستاتیک که قبلاً مهارکننده هج‌هاگ گرفته یا این داروها برایش مناسب نیستطول هر دوره: هر ۲۱ روز

بازال‌سل پیشرفته موضعی یا متاستاتیک که قبلاً مهارکننده هج‌هاگ گرفته یا این داروها برایش مناسب نیست

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سمیپلیماب۳۵۰ میلی‌گرمانفوزیون وریدی ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

طبق برچسب FDA [۳۹]. شواهد: [۲۸، ۲۹]؛ جایگاه خط دوم: [۵].

شواهد: Study 1620 (۲۰۲۱)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

اسکواموس‌سل پیشرفته (متاستاتیک یا پیشرفته موضعی غیرقابل درمان قطعی)

پمبرولیزوماب در اسکواموس‌سل پیشرفته

اسکواموس‌سل پوست عودکرده یا متاستاتیک، یا پیشرفته موضعی که با جراحی یا پرتودرمانی درمان‌شدنی نیست

اسکواموس‌سل پوست عودکرده یا متاستاتیک، یا پیشرفته موضعی که با جراحی یا پرتودرمانی درمان‌شدنی نیست

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
پمبرولیزوماب۲۰۰ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ میلی‌گرم)انفوزیون وریدی ۳۰ دقیقه‌ای۲۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته یا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز (یا هر ۴۲ روز با ۴۰۰ میلی‌گرم)
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

طبق برچسب FDA [۴۰]. شواهد: [۳۲، ۳۳]. کارآزمایی، بیماران با بیماری خودایمنی یا نیازمند سرکوب ایمنی را خارج کرده بود [۴۰].

شواهد: KEYNOTE-629 (۲۰۲۰)

سمیپلیماب در اسکواموس‌سل پیشرفته

اسکواموس‌سل پوست متاستاتیک یا پیشرفته موضعی که جراحی یا پرتودرمانی درمان‌کننده برایش ممکن نیستطول هر دوره: هر ۲۱ روز

اسکواموس‌سل پوست متاستاتیک یا پیشرفته موضعی که جراحی یا پرتودرمانی درمان‌کننده برایش ممکن نیست

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سمیپلیماب۳۵۰ میلی‌گرمانفوزیون وریدی ۳۰ دقیقه‌ایروز ۱ هر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا پیشرفت، سمیت غیرقابل قبول یا حداکثر ۲۴ ماه

طبق برچسب FDA [۳۹]. شواهد: [۳۰، ۳۱]؛ جایگاه: [۷].

شواهد: مهار PD-1 با سمی‌پلیماب در کارسینوم سلول سنگفرشی پیشرفته پوست (۲۰۱۸)

ستوکسیماب تک‌دارویی (خارج از برچسب در اسکواموس‌سل پوست)

اسکواموس‌سل پیشرفته غیرقابل جراحی، به‌ویژه در سالمندان یا وقتی ضد PD-1 ممکن یا مؤثر نیست؛ EADO ‏۲۰۲۶ مهارکننده EGFR را از گزینه‌های خط دوم می‌داندطول هر دوره: هفتگی

اسکواموس‌سل پیشرفته غیرقابل جراحی، به‌ویژه در سالمندان یا وقتی ضد PD-1 ممکن یا مؤثر نیست؛ EADO ‏۲۰۲۶ مهارکننده EGFR را از گزینه‌های خط دوم می‌داند

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
ستوکسیمابدوز اول ۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع، سپس ۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدیهفتگی
طول هر دوره
هفتگی
مدت درمان
در کارآزمایی دست‌کم ۶ هفته

دوز طبق کارآزمایی فاز ۲ مائوبک [۳۸]؛ اسکواموس‌سل پوست در اندیکاسیون‌های برچسب FDA نیست. طبق برچسب: پیش‌دارو با آنتاگونیست گیرنده H1؛ در واکنش جدی انفوزیون، قطع فوری و دائم؛ الکترولیت‌ها (منیزیم، پتاسیم و کلسیم) در طول درمان و تا دست‌کم ۸ هفته پس از آن پایش شوند [۴۵]. جایگاه: [۷].

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

اسکواموس‌سل پرخطر قابل جراحی: پیش و پس از جراحی

سمیپلیماب کمکی (C-POST)

اسکواموس‌سل با خطر بالای عود پس از جراحی و پرتودرمانی (ویژگی‌های پرخطر غدد یا غیرغده‌ای طبق C-POST)؛ تصمیم در هیئت تومور

اسکواموس‌سل با خطر بالای عود پس از جراحی و پرتودرمانی (ویژگی‌های پرخطر غدد یا غیرغده‌ای طبق C-POST)؛ تصمیم در هیئت تومور

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
مرحله ۱
سمیپلیماب۳۵۰ میلی‌گرمانفوزیون وریدی ۳۰ دقیقه‌ایهر ۳ هفته به مدت ۱۲ هفته
مرحله ۲
سمیپلیماب۷۰۰ میلی‌گرم (یا ادامه ۳۵۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته)انفوزیون وریدی ۳۰ دقیقه‌ایهر ۶ هفته
طول هر دوره
۱۲ هفته هر ۲۱ روز، سپس هر ۴۲ روز
مدت درمان
تا عود، سمیت غیرقابل قبول یا حداکثر ۴۸ هفته درمان

طبق برچسب FDA [۳۹]. در C-POST، پرتودرمانی کمکی باید ۲ تا ۱۰ هفته پیش از تصادفی‌سازی کامل شده بود و سود در هر دو برنامه دوز مشابه بود [۳۹]. شواهد: [۳۶]؛ جایگاه: [۷].

شواهد: C-POST (۲۰۲۵)

سمیپلیماب پیش از جراحی (در حال بررسی)

اسکواموس‌سل قابل جراحی مرحله II (تومور اولیه دست‌کم ۳ سانتی‌متر)، III یا IV بدون متاستاز دور، ECOG ‏۰ یا ۱؛ خارج از برچسب، ترجیحاً در کارآزمایی یا پس از بحث در هیئت تومورطول هر دوره: هر ۲۱ روز

اسکواموس‌سل قابل جراحی مرحله II (تومور اولیه دست‌کم ۳ سانتی‌متر)، III یا IV بدون متاستاز دور، ECOG ‏۰ یا ۱؛ خارج از برچسب، ترجیحاً در کارآزمایی یا پس از بحث در هیئت تومور

پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک
دارودوزروشزمان تجویز
سمیپلیماب۳۵۰ میلی‌گرموریدیهر ۳ هفته (روزهای ۱، ۲۲، ۴۳ و ۶۴)
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
حداکثر ۴ دوز طی ۱۲ هفته؛ جراحی در روزهای ۷۵ تا ۱۰۰

دوز و برنامه طبق کارآزمایی فاز ۲ [۳۴]؛ این کاربرد در برچسب FDA نیست [۳۹]. تصویربرداری در هفته ۶ و ۱۲ برای کشف پیشرفت؛ در ۱۱٪ بیماران جراحی در بازه مقرر انجام نشد [۳۴]. پیگیری نهایی: [۳۵].

شواهد: Neoadjuvant cemiplimab (۲۰۲۲)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

شواهد علمی

نمایش جزئیاتبستن

مطالعات کلیدی

۷ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

پمبرولیزوماب تک‌دارویی در کارسینوم سلول سنگفرشی پوست عودکرده یا متاستاتیک: کارآزمایی تک‌گروهی فاز ۲ (KEYNOTE-629)

J Clin Oncol · 2020
۳۴٫۳٪پاسخ عینی، گروه عودکرده یا متاستاتیک (تحلیل میانی)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

کارآزمایی تصادفی فاز ۳ نیکوتین‌آمید برای پیشگیری دارویی از سرطان پوست (ONTRAC)

N Engl J Med · 2015
۲۳٪ کمتر با نیکوتین‌آمیدمیزان سرطان پوستی غیرملانومی تازه در ۱۲ ماه
کارآزمایی بالینی · فاز ۱ و فاز ۲

مهار PD-1 با سمی‌پلیماب در کارسینوم سلول سنگفرشی پیشرفته پوست

N Engl J Med · 2018
۱۳ از ۲۶ بیمار (۵۰٪)نرخ پاسخ در گروه‌های گسترش فاز ۱
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

کارایی و ایمنی ویسمودگیب در کارسینوم سلول بازال پیشرفته (ERIVANCE BCC)

N Engl J Med · 2012
۳۰٪پاسخ عینی، متاستاتیک (ارزیابی مستقل)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

سمی‌پلیمب یا دارونما به‌عنوان درمان کمکی در کارسینوم سلول سنگفرشی پوستی پرخطر

N Engl J Med · 2025
۲۴ رخداد در برابر ۶۵ رخداد؛ HR برای عود بیماری یا مرگ ۰٫۳۲ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۲۰ تا ۰٫۵۱)بقای بدون بیماری (رخدادها)
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

سمیپلیماب پیش از جراحی در کارسینوم سلول سنگفرشی پوست مرحله II تا IV

N Engl J Med · 2022
۵۱٪پاسخ کامل پاتولوژیک (بازبینی مستقل)
کارآزمایی بالینی · فاز ۲

سمیپلیماب در کارسینوم سلول بازال پیشرفته موضعی پس از درمان با مهارکننده هج‌هاگ: کارآزمایی باز، چندمرکزی و تک‌گروهی فاز ۲

Lancet Oncol · 2021
۳۱٪پاسخ عینی، پیشرفته موضعی (بازبینی مستقل)

رهنمودها

۲ مورد
رهنمود بالینی

رهنمود بین‌رشته‌ای اروپایی مبتنی بر اجماع برای کارسینوم سلول سنگفرشی مهاجم پوست: بخش ۲، درمان (به‌روزرسانی ۲۰۲۶)

Eur J Cancer · 2026برای CSCC اولیه شایع، درمان خط اول برداشتن با جراحی همراه با ارزیابی حاشیه پس از عمل یا جراحی با کنترل میکروگر…
۹توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
رهنمود بالینی

رهنمود بین‌رشته‌ای اروپایی مبتنی بر اجماع برای تشخیص و درمان کارسینوم سلول بازال – به‌روزرسانی ۲۰۲۳

European Journal of Cancer · 2023BCCها بر اساس طبقه‌بندی بالینی جدید EADO به دو دستهٔ «آسان‌درمان» (شایع) و «دشوار‌درمان» تقسیم می‌شوند.
۱۳توصیه کلیدی با ترجمه فارسی

منابع علمی

۴۸ منبع
نمایش همه منابع، ۱۰ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Non-melanoma skin cancer fact sheet (GLOBOCAN 2024)International Agency for Research on Cancer · Global Cancer Observatory: Cancer Today · 2026
  2. ۲
    Skin Cancer Treatment (PDQ®)–Health Professional VersionPDQ Adult Treatment Editorial Board · National Cancer Institute · 2025
  3. ۳
    Skin Cancer Treatment (PDQ®)–Patient VersionPDQ Adult Treatment Editorial Board · National Cancer Institute · 2025
  4. ۴
    Skin Cancer Prevention (PDQ®)–Health Professional VersionPDQ Screening and Prevention Editorial Board · National Cancer Institute · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  5. ۵
    European consensus-based interdisciplinary guideline for diagnosis and treatment of basal cell carcinoma-update 2023Peris K, Fargnoli MC, Kaufmann R, et al · Eur J Cancer · 2023;192:113254
  6. ۶
    European consensus-based interdisciplinary guideline for invasive cutaneous squamous cell carcinoma. Part 1: Diagnostics and prevention - Update 2026Stratigos AJ, Dessinioti C, Garbe C, et al · Eur J Cancer · 2026;243:116763
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  7. ۷
    European consensus-based interdisciplinary guideline for invasive cutaneous squamous cell carcinoma: Part 2. Treatment - update 2026Stratigos AJ, Dessinioti C, Garbe C, et al · Eur J Cancer · 2026;243:116764
  8. ۸
    Guidelines of care for the management of cutaneous squamous cell carcinomaKim JYS, Kozlow JH, Mittal B, et al · J Am Acad Dermatol · 2018;78:560-578
  9. ۹
    British Association of Dermatologists guidelines for the management of adults with basal cell carcinoma 2021Nasr I, McGrath EJ, Harwood CA, et al · Br J Dermatol · 2021;185:899-920
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
  10. ۱۰
    British Association of Dermatologists guidelines for the management of people with cutaneous squamous cell carcinoma 2020Keohane SG, Botting J, Budny PG, et al · Br J Dermatol · 2021;184:401-414
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
  11. ۱۱
    Screening for Skin Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation StatementMangione CM, Barry MJ, Nicholson WK, et al · JAMA · 2023;329:1290-1295
  12. ۱۲
    Daily sunscreen application and betacarotene supplementation in prevention of basal-cell and squamous-cell carcinomas of the skin: a randomised controlled trialGreen A, Williams G, Neale R, et al · Lancet · 1999;354:723-9
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  13. ۱۳
    Prolonged prevention of squamous cell carcinoma of the skin by regular sunscreen usevan der Pols JC, Williams GM, Pandeya N, et al · Cancer Epidemiol Biomarkers Prev · 2006;15:2546-8
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  14. ۱۴
    A Phase 3 Randomized Trial of Nicotinamide for Skin-Cancer ChemopreventionChen AC, Martin AJ, Choy B, et al · N Engl J Med · 2015;373:1618-26
  15. ۱۵
    Nicotinamide for Skin-Cancer Chemoprevention in Transplant RecipientsAllen NC, Martin AJ, Snaidr VA, et al · N Engl J Med · 2023;388:804-812
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  16. ۱۶
    Chemoprevention of Basal and Squamous Cell Carcinoma With a Single Course of Fluorouracil, 5%, Cream: A Randomized Clinical TrialWeinstock MA, Thwin SS, Siegel JA, et al · JAMA Dermatol · 2018;154:167-174
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  17. ۱۷
    Randomized Trial of Four Treatment Approaches for Actinic KeratosisJansen MHE, Kessels JPHM, Nelemans PJ, et al · N Engl J Med · 2019;380:935-946
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  18. ۱۸
    Incidence of and Risk Factors for Skin Cancer in Organ Transplant Recipients in the United StatesGarrett GL, Blanc PD, Boscardin J, et al · JAMA Dermatol · 2017;153:296-303
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  19. ۱۹
    Association Between β-Genus Human Papillomavirus and Cutaneous Squamous Cell Carcinoma in Immunocompetent Individuals-A Meta-analysisChahoud J, Semaan A, Chen Y, et al · JAMA Dermatol · 2016;152:1354-1364
  20. ۲۰
    Analysis of risk factors determining prognosis of cutaneous squamous-cell carcinoma: a prospective studyBrantsch KD, Meisner C, Schönfisch B, et al · Lancet Oncol · 2008;9:713-20
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  21. ۲۱
    Evaluation of American Joint Committee on Cancer, International Union Against Cancer, and Brigham and Women's Hospital tumor staging for cutaneous squamous cell carcinomaKaria PS, Jambusaria-Pahlajani A, Harrington DP, et al · J Clin Oncol · 2014;32:327-34
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  22. ۲۲
    Surgical excision versus Mohs' micrographic surgery for basal cell carcinoma of the face: A randomised clinical trial with 10 year follow-upvan Loo E, Mosterd K, Krekels GA, et al · Eur J Cancer · 2014;50:3011-20
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  23. ۲۳
    Surgery Versus 5% Imiquimod for Nodular and Superficial Basal Cell Carcinoma: 5-Year Results of the SINS Randomized Controlled TrialWilliams HC, Bath-Hextall F, Ozolins M, et al · J Invest Dermatol · 2017;137:614-619
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  24. ۲۴
    Five-Year Results of a Randomized Controlled Trial Comparing Effectiveness of Photodynamic Therapy, Topical Imiquimod, and Topical 5-Fluorouracil in Patients with Superficial Basal Cell CarcinomaJansen MHE, Mosterd K, Arits AHMM, et al · J Invest Dermatol · 2018;138:527-533
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  25. ۲۵
    Efficacy and safety of vismodegib in advanced basal-cell carcinomaSekulic A, Migden MR, Oro AE, et al · N Engl J Med · 2012;366:2171-9
  26. ۲۶
    Long-term safety and efficacy of vismodegib in patients with advanced basal cell carcinoma: final update of the pivotal ERIVANCE BCC studySekulic A, Migden MR, Basset-Seguin N, et al · BMC Cancer · 2017;17:332
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  27. ۲۷
    Treatment with two different doses of sonidegib in patients with locally advanced or metastatic basal cell carcinoma (BOLT): a multicentre, randomised, double-blind phase 2 trialMigden MR, Guminski A, Gutzmer R, et al · Lancet Oncol · 2015;16:716-28
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  28. ۲۸
    Cemiplimab in locally advanced basal cell carcinoma after hedgehog inhibitor therapy: an open-label, multi-centre, single-arm, phase 2 trialStratigos AJ, Sekulic A, Peris K, et al · Lancet Oncol · 2021;22:848-857
  29. ۲۹
    Final analysis of phase II results with cemiplimab in metastatic basal cell carcinoma after hedgehog pathway inhibitorsLewis KD, Peris K, Sekulic A, et al · Ann Oncol · 2024;35:221-228
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  30. ۳۰
    PD-1 Blockade with Cemiplimab in Advanced Cutaneous Squamous-Cell CarcinomaMigden MR, Rischin D, Schmults CD, et al · N Engl J Med · 2018;379:341-351
  31. ۳۱
    A phase 2 open-label study of cemiplimab in patients with advanced cutaneous squamous cell carcinoma (EMPOWER-CSCC-1): Final long-term analysis of groups 1, 2, and 3, and primary analysis of fixed-dose treatment group 6Hughes BGM, Guminski A, Bowyer S, et al · J Am Acad Dermatol · 2025;92:68-77
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  32. ۳۲
    Pembrolizumab Monotherapy for Recurrent or Metastatic Cutaneous Squamous Cell Carcinoma: A Single-Arm Phase II Trial (KEYNOTE-629)Grob JJ, Gonzalez R, Basset-Seguin N, et al · J Clin Oncol · 2020;38:2916-2925
  33. ۳۳
    Pembrolizumab for locally advanced and recurrent/metastatic cutaneous squamous cell carcinoma (KEYNOTE-629 study): an open-label, nonrandomized, multicenter, phase II trialHughes BGM, Munoz-Couselo E, Mortier L, et al · Ann Oncol · 2021;32:1276-1285
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  34. ۳۴
    Neoadjuvant Cemiplimab for Stage II to IV Cutaneous Squamous-Cell CarcinomaGross ND, Miller DM, Khushalani NI, et al · N Engl J Med · 2022;387:1557-1568
  35. ۳۵
    Phase II Study of Neoadjuvant Cemiplimab for Stage II to IV Cutaneous Squamous Cell Carcinoma: Final AnalysisGross ND, Miller DM, Khushalani NI, et al · J Clin Oncol · 2026:JCO2602166
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  36. ۳۶
    Adjuvant Cemiplimab or Placebo in High-Risk Cutaneous Squamous-Cell CarcinomaRischin D, Porceddu S, Day F, et al · N Engl J Med · 2025;393:774-785
  37. ۳۷
    Adjuvant anti-PD-1 therapy in high-risk cutaneous squamous-cell carcinoma: post hoc insights from the C-POST and KEYNOTE-630 studiesCavalieri S, Ottini A, Bergamini C, et al · Immunooncol Technol · 2026;29:101557
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  38. ۳۸
    Phase II study of cetuximab as first-line single-drug therapy in patients with unresectable squamous cell carcinoma of the skinMaubec E, Petrow P, Scheer-Senyarich I, et al · J Clin Oncol · 2011;29:3419-26
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  39. ۳۹
    LIBTAYO (cemiplimab-rwlc) injection, for intravenous use: Prescribing InformationRegeneron Pharmaceuticals, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
  40. ۴۰
    KEYTRUDA (pembrolizumab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationMerck Sharp & Dohme LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  41. ۴۱
    ERIVEDGE (vismodegib) capsule, for oral use: Prescribing InformationGenentech, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
  42. ۴۲
    ODOMZO (sonidegib) capsules, for oral use: Prescribing InformationSun Pharmaceutical Industries, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  43. ۴۳
    Imiquimod cream, 5%, for topical use: Prescribing InformationPadagis Israel Pharmaceuticals Ltd · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
  44. ۴۴
    EFUDEX (fluorouracil) topical solution and cream: Prescribing InformationBausch Health US, LLC · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷
  45. ۴۵
    ERBITUX (cetuximab) injection, for intravenous use: Prescribing InformationImClone LLC (Eli Lilly and Company) · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026
  46. ۴۶
    European consensus-based interdisciplinary guideline for invasive cutaneous squamous cell carcinoma. Part 1: Diagnostics and prevention-Update 2023Stratigos AJ, Garbe C, Dessinioti C, et al · Eur J Cancer · 2023;193:113251
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  47. ۴۷
    Skin Cancer Prevention (PDQ®)–Patient VersionPDQ Screening and Prevention Editorial Board · National Cancer Institute · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  48. ۴۸
    European consensus-based interdisciplinary guideline for invasive cutaneous squamous cell carcinoma: Part 2. Treatment-Update 2023Stratigos AJ, Garbe C, Dessinioti C, et al · Eur J Cancer · 2023;193:113252

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.