پیامدهای ۱۵ ساله پس از پایش، جراحی یا پرتودرمانی در سرطان پروستات
- نوع مطالعه
- کارآزمایی بالینی
- نام مطالعه
- ProtecT
- فاز
- فاز ۳
- طراحی
- کارآزمایی تصادفی سه‌بازویی چندمرکزی (بریتانیا)
- حجم نمونه
- ۱۶۴۳ مرد
- منبع
- N Engl J Med · ۲۰۲۳
- شناسه کارآزمایی
- NCT02044172
به زبان ساده
این مطالعه بریتانیایی مردانی را که سرطان پروستات محدود به غده داشتند به سه روش پیگیری کرد: پایش منظم، جراحی یا پرتودرمانی. پس از ۱۵ سال، احتمال مرگ به علت سرطان پروستات در هر سه گروه بسیار کم و مشابه (حدود ۳٪) بود. در گروه پایش، بیماری بیشتر گسترش یافت، اما حدود یک‌چهارم مردان این گروه هرگز به درمان نیاز پیدا نکردند و از عوارض آن در امان ماندند.
نتایج کلیدی
گروه‌های درمانی و رژیم دارویی
پایش فعال (راهبرد مراقبتی بدون دارو): آزمایش منظم PSA همراه بررسی بالینی، با امکان تغییر به درمان رادیکال در صورت پیشرفت بیماری. تواتر آزمایش PSA و آستانه ارجاع در منابع بررسی‌شده ذکر نشده است.
پروستاتکتومی رادیکال؛ بیشتر جراحی‌ها به روش باز رتروپوبیک با حفظ اعصاب انجام شد. درمان دارویی پروتکلی نداشت.
پرتودرمانی خارجی کانفورمال سه‌بعدی با دوز کل ۷۴ گری در ۳۷ جلسه، همراه هورمون‌درمانی (محرومیت از آندروژن) نئوادجوانت؛ داروی هورمونی، دوز و مدت آن در منابع بررسی‌شده ذکر نشده است.
منبع جزئیات رژیم درمانی: گزارش پیامدهای گزارش‌شده توسط بیمار در همین کارآزمایی (Donovan و همکاران، NEJM ۲۰۱۶؛ PMC5134995) و ClinicalTrials.gov NCT02044172؛ کارآزمایی بدون رژیم دارویی پروتکلی به‌جز هورمون‌درمانی نئوادجوانت که دارو، دوز و مدت آن در این منابع ذکر نشده است
دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.
جمعیت مطالعه
مردان ۵۰ تا ۶۹ ساله که بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۹ در بریتانیا با آزمایش PSA جمعیتی به سرطان پروستات موضعی مبتلا تشخیص داده شدند (از ۸۲٬۴۲۹ مرد آزمایش‌شده، ۲۸۹۶ مورد سرطان پروستات و ۲۶۶۴ مورد سرطان موضعی بالینی)؛ ۱۶۴۳ نفر (۶۲٪) تصادفی‌سازی شدند. بیش از یک‌سوم آن‌ها در زمان تشخیص بیماری با خطر متوسط یا بالا داشتند.
نقاط پایانی
پیامد اصلی: مرگ ناشی از سرطان پروستات. پیامدهای ثانویه: مرگ از هر علت، متاستاز، پیشرفت بیماری و شروع هورمون‌درمانی طولانی‌مدت.
ایمنی و عوارض
در این گزارش ۱۵ ساله، پس از تحلیل ۱۰ ساله عارضه درمانی جدیدی گزارش نشد. در گزارش پیامدهای گزارش‌شده توسط بیمار (NEJM ۲۰۱۶): استفاده از پد ادراری از ۱٪ در شروع به ۴۶٪ در ماه ششم پس از پروستاتکتومی رسید (۴٪ با پایش فعال و ۵٪ با پرتودرمانی) و در سال ششم ۱۷٪ در برابر ۸٪ و ۴٪ بود. نعوظ کافی برای مقاربت از ۶۷٪ در شروع، در ماه ششم به ۵۲٪ (پایش فعال)، ۲۲٪ (پرتودرمانی) و ۱۲٪ (پروستاتکتومی) و در سال ششم به ۳۰٪، ۲۷٪ و ۱۷٪ رسید. عملکرد روده در گروه پرتودرمانی به‌ویژه در ماه ششم بدتر بود و دفع مدفوع خونی از سال دوم در این گروه بیشتر بود (P<۰٫۰۰۱). در اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی کلی تفاوت معناداری میان گروه‌ها دیده نشد.
اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها
ProtecT پایه اصلی پذیرش پایش فعال به‌عنوان گزینه استاندارد برای سرطان کم‌خطر در راهنماهای EAU، NCCN و ESMO است و بر تصمیم‌گیری مشترک با در نظر گرفتن عوارض درمان تأکید می‌کند. البته پروتکل «پایش فعال» این مطالعه (عمدتاً مبتنی بر PSA) کم‌شدت‌تر از پایش فعال امروزی با MRI و نمونه‌برداری مجدد است.
ترجمه فارسی چکیده مقاله
پیش‌زمینه
بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۹ در بریتانیا، ۸۲٬۴۲۹ مرد ۵۰ تا ۶۹ ساله آزمایش آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) انجام دادند. سرطان پروستات موضعی در ۲۶۶۴ مرد تشخیص داده شد. از این تعداد، ۱۶۴۳ نفر برای ارزیابی اثربخشی درمان‌ها وارد کارآزمایی شدند؛ ۵۴۵ نفر به‌طور تصادفی به پایش فعال، ۵۵۳ نفر به پروستاتکتومی و ۵۴۵ نفر به پرتودرمانی تخصیص یافتند.
روش‌ها
در میانه پیگیری ۱۵ سال (دامنه ۱۱ تا ۲۱ سال)، نتایج این جمعیت را از نظر مرگ ناشی از سرطان پروستات (پیامد اصلی) و مرگ از هر علت، متاستاز، پیشرفت بیماری و شروع هورمون‌درمانی (محرومیت از آندروژن) طولانی‌مدت (پیامدهای ثانویه) مقایسه کردیم.
نتایج
پیگیری برای ۱۶۱۰ بیمار (۹۸٪) کامل بود. تحلیل طبقه‌بندی خطر نشان داد بیش از یک‌سوم مردان در زمان تشخیص بیماری با خطر متوسط یا بالا داشتند. مرگ ناشی از سرطان پروستات در ۴۵ مرد (۲٫۷٪) رخ داد: ۱۷ نفر (۳٫۱٪) در گروه پایش فعال، ۱۲ نفر (۲٫۲٪) در گروه پروستاتکتومی و ۱۶ نفر (۲٫۹٪) در گروه پرتودرمانی (P=0.53 برای مقایسه کلی). مرگ از هر علت در ۳۵۶ مرد (۲۱٫۷٪) رخ داد و تعداد آن در هر سه گروه مشابه بود. متاستاز در ۵۱ مرد (۹٫۴٪) در گروه پایش فعال، ۲۶ نفر (۴٫۷٪) در گروه پروستاتکتومی و ۲۷ نفر (۵٫۰٪) در گروه پرتودرمانی ایجاد شد. هورمون‌درمانی طولانی‌مدت به ترتیب در ۶۹ مرد (۱۲٫۷٪)، ۴۰ مرد (۷٫۲٪) و ۴۲ مرد (۷٫۷٪) آغاز شد؛ پیشرفت بالینی به ترتیب در ۱۴۱ مرد (۲۵٫۹٪)، ۵۸ مرد (۱۰٫۵٪) و ۶۰ مرد (۱۱٫۰٪) رخ داد. در گروه پایش فعال، ۱۳۳ مرد (۲۴٫۴٪) در پایان پیگیری بدون هیچ درمانی برای سرطان پروستات زنده بودند. اثر متفاوتی بر مرگ اختصاصی سرطان بر حسب سطح پایه PSA، مرحله یا درجه تومور یا نمره طبقه‌بندی خطر مشاهده نشد. پس از تحلیل ۱۰ ساله، عارضه درمانی جدیدی گزارش نشد.
نتیجه‌گیری
پس از ۱۵ سال پیگیری، مرگ اختصاصی ناشی از سرطان پروستات صرف‌نظر از درمان تخصیص‌یافته کم بود. بنابراین انتخاب درمان مستلزم سنجیدن موازنه میان فواید و مضرات درمان‌های سرطان پروستات موضعی است. (با حمایت مالی مؤسسه ملی پژوهش‌های سلامت و مراقبت بریتانیا؛ شماره ثبت ISRCTN20141297 و ClinicalTrials.gov NCT02044172.)
محدودیت‌ها
بیشتر بیماران سرطان کم‌خطر داشتند؛ پایش در این کارآزمایی بدون MRI منظم انجام شد؛ تکنیک‌های جراحی و پرتودرمانی از زمان ورود بیماران تغییر کرده‌اند؛ تعداد کم مرگ‌ها قدرت آماری مقایسه‌ها را محدود می‌کند.
ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.