کارآزمایی بالینی

ریواروکسابان برای پیشگیری از ترومبوز در بیماران سرپایی پرخطر مبتلا به سرطان

N Engl J Med · ۲۰۱۹۸۴۱ بیمار تصادفی‌شده (۴۲۰ ریواروکسابان، ۴۲۱ دارونما) از ۱۰۸۰ بیمار ثبت‌نام‌شده
Rivaroxaban for Thromboprophylaxis in High-Risk Ambulatory Patients with CancerKhorana AA, Soff GA, Kakkar AK, Vadhan-Raj S, Riess H, Wun T, et al. N Engl J Med. 2019. 380:720-728
نوع مطالعه
کارآزمایی بالینی
نام مطالعه
CASSINI
طراحی
کارآزمایی تصادفی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما
حجم نمونه
۸۴۱ بیمار تصادفی‌شده (۴۲۰ ریواروکسابان، ۴۲۱ دارونما) از ۱۰۸۰ بیمار ثبت‌نام‌شده
منبع
N Engl J Med · ۲۰۱۹
شناسه کارآزمایی
NCT02555878

به زبان ساده

این مطالعه بررسی کرد که آیا قرص رقیق‌کننده خون ریواروکسابان با دوز کم (۱۰ میلی‌گرم روزانه) می‌تواند از تشکیل لخته خون در بیماران سرطانی پرخطری که به‌صورت سرپایی درمان می‌شوند پیشگیری کند. در کل دوره ۱۸۰ روزه مطالعه، کاهش لخته (۶٫۰٪ در برابر ۸٫۸٪ با دارونما) از نظر آماری معنی‌دار نبود. اما در مدتی که بیماران دارو را مصرف می‌کردند، لخته خون به‌طور واضحی کمتر بود (۲٫۶٪ در برابر ۶٫۴٪). خونریزی جدی با ریواروکسابان کم بود (۲٫۰٪ در برابر ۱٫۰٪ با دارونما). اینکه داروی پیشگیری برای شما مناسب است یا نه، به خطر لخته و خطر خونریزی شما بستگی دارد و باید با پزشک تصمیم گرفته شود.

نتایج کلیدی

۶٫۰٪ در برابر ۸٫۸٪
ترومبوآمبولی وریدی یا مرگ ناشی از آن تا روز ۱۸۰ (پیامد اصلی)
۲۵ از ۴۲۰ بیمار با ریواروکسابان در برابر ۳۷ از ۴۲۱ با دارونما؛ HR ۰٫۶۶ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۴۰ تا ۱٫۰۹)؛ P=0.10 (غیرمعنی‌دار)
۲٫۶٪ در برابر ۶٫۴٪
پیامد اصلی در دوره مداخله (تحلیل حمایتی از پیش تعیین‌شده)
۱۱ بیمار با ریواروکسابان در برابر ۲۷ با دارونما؛ HR ۰٫۴۰ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۲۰ تا ۰٫۸۰)
۲٫۰٪ در برابر ۱٫۰٪
خونریزی عمده
۸ از ۴۰۵ بیمار با ریواروکسابان در برابر ۴ از ۴۰۴ با دارونما؛ HR ۱٫۹۶ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۹ تا ۶٫۴۹)
۴۹ از ۱۰۸۰ بیمار (۴٫۵٪)
ترومبوز در غربالگری پیش از تصادفی‌سازی
این بیماران وارد مرحله تصادفی‌سازی نشدند

کارت دوز و برنامه درمان

ریواروکسابان پیشگیری (CASSINI)

بیمار سرپایی پرخطر (Khorana ≥۲) تحت درمان سیستمیک، بدون DVT در غربالگریطول هر دوره: روزانهدر صفحه «ترومبوآمبولی وریدی در سرطان: ارزیابی خطر، پیشگیری و درمان» · پیشگیری اولیه و درمان تمدیدی

بیمار سرپایی پرخطر (Khorana ≥۲) تحت درمان سیستمیک، بدون DVT در غربالگری

دارودوزروشزمان تجویز
ریواروکسابان۱۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیپیوسته
طول هر دوره
روزانه
مدت درمان
تا ۱۸۰ روز در CASSINI

در CASSINI کاهش VTE در کل ۱۸۰ روز معنادار نبود، اما در دوره مصرف دارو ۲٫۶٪ در برابر ۶٫۴٪ بود؛ خونریزی عمده ۲٫۰٪ در برابر ۱٫۰٪.

در صفحه «ترومبوآمبولی وریدی در سرطان: ارزیابی خطر، پیشگیری و درمان» · پیشگیری اولیه و درمان تمدیدی

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

گروه‌های درمانی و رژیم دارویی

۱ریواروکسابان (rivaroxaban)

ریواروکسابان (rivaroxaban) خوراکی ۱۰ میلی‌گرم روزانه تا حداکثر ۱۸۰ روز، همراه با غربالگری هر ۸ هفته.

۲دارونما (گروه کنترل)

دارونما (placebo) روزانه تا حداکثر ۱۸۰ روز به‌صورت دوسوکور، همراه با غربالگری هر ۸ هفته.

منبع جزئیات رژیم درمانی: چکیده مقاله (N Engl J Med ۲۰۱۹)

دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.

جمعیت مطالعه

بیماران سرپایی پرخطر مبتلا به سرطان با امتیاز خورانا (Khorana) ≥۲ (در مقیاس ۰ تا ۶؛ امتیاز بالاتر نشان‌دهنده خطر بیشتر ترومبوآمبولی وریدی است) که در غربالگری اولیه ترومبوز ورید عمقی (DVT) نداشتند. از ۱۰۸۰ بیمار ثبت‌نام‌شده، ۴۹ نفر (۴٫۵٪) در غربالگری ترومبوز داشتند و تصادفی‌سازی نشدند. سایر معیارهای ورود در چکیده ذکر نشده است.

نقاط پایانی

پیامد اصلی اثربخشی: ترکیبی از ترومبوز ورید عمقی پروگزیمال در اندام تحتانی، آمبولی ریه، ترومبوز ورید عمقی علامت‌دار در اندام فوقانی یا ترومبوز ورید عمقی دیستال در اندام تحتانی (همگی با تأیید عینی) و مرگ ناشی از ترومبوآمبولی وریدی، تا روز ۱۸۰.

تحلیل حمایتی از پیش تعیین‌شده: همین پیامد در دوره مداخله (از نخستین دریافت داروی کارآزمایی تا ۲ روز پس از آخرین دوز).

پیامد اصلی ایمنی: خونریزی عمده.

ایمنی و عوارض

خونریزی عمده در ۸ نفر از ۴۰۵ بیمار (۲٫۰٪) گروه ریواروکسابان و ۴ نفر از ۴۰۴ بیمار (۱٫۰٪) گروه دارونما رخ داد (نسبت خطر ۱٫۹۶؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۹ تا ۶٫۴۹). سایر عوارض جانبی در چکیده گزارش نشده است.

اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها

در CASSINI، ریواروکسابان ۱۰ میلی‌گرم روزانه در کل دوره ۱۸۰ روزه ترومبوآمبولی وریدی را به‌طور معنی‌دار کاهش نداد، اما در دوره مصرف دارو رویدادها را به‌طور قابل‌توجهی کمتر کرد و خونریزی عمده کم بود. پس از انتشار این کارآزمایی و کارآزمایی AVERT (آپیکسابان)، به‌روزرسانی ۲۰۲۰ رهنمود ASCO پیشگیری با آپیکسابان، ریواروکسابان یا هپارین با وزن مولکولی کم (LMWH) را برای بیماران سرپایی پرخطر منتخب مجاز دانست (Key NS و همکاران، J Clin Oncol ۲۰۲۰). رهنمود بین‌المللی ITAC ۲۰۲۲ پیشگیری اولیه با ریواروکسابان یا آپیکسابان را برای بیماران سرپایی با امتیاز خورانا ≥۲ که در معرض خطر بالای خونریزی نیستند توصیه می‌کند (درجه 1B؛ Farge D و همکاران، Lancet Oncol ۲۰۲۲). دوز ۱۰ میلی‌گرم روزانه در این کارآزمایی دوز پیشگیری بود و با دوز درمان DVT/PE در برچسب FDA ریواروکسابان (۱۵ میلی‌گرم دو بار در روز همراه با غذا به مدت ۲۱ روز و سپس ۲۰ میلی‌گرم یک بار در روز همراه با غذا) تفاوت دارد.

ترجمه فارسی چکیده مقاله

پیش‌زمینه

بیماران سرپایی که درمان سیستمیک سرطان دریافت می‌کنند، در معرض سطوح متفاوتی از خطر ترومبوآمبولی وریدی (VTE) هستند. با این حال، سود پیشگیری دارویی از ترومبوز در این بیماران نامشخص است.

روش‌ها

در این کارآزمایی دوسوکور و تصادفی در بیماران سرپایی پرخطر مبتلا به سرطان (امتیاز خورانا [Khorana] ≥۲، در مقیاس ۰ تا ۶ که امتیاز بالاتر نشان‌دهنده خطر بیشتر ترومبوآمبولی وریدی است)، بیمارانی را که در غربالگری ترومبوز ورید عمقی (DVT) نداشتند، به‌طور تصادفی به دریافت روزانه ریواروکسابان (rivaroxaban؛ با دوز ۱۰ میلی‌گرم) یا دارونما تا حداکثر ۱۸۰ روز، همراه با غربالگری هر ۸ هفته، اختصاص دادیم. پیامد اصلی اثربخشی، ترکیبی از ترومبوز ورید عمقی پروگزیمال در اندام تحتانی، آمبولی ریه (PE)، ترومبوز ورید عمقی علامت‌دار در اندام فوقانی یا ترومبوز ورید عمقی دیستال در اندام تحتانی (همگی با تأیید عینی) و مرگ ناشی از ترومبوآمبولی وریدی بود و تا روز ۱۸۰ ارزیابی شد. در یک تحلیل حمایتی از پیش تعیین‌شده در همان جمعیت، همین پیامد در دوره مداخله (از نخستین دریافت داروی کارآزمایی تا آخرین دوز به‌علاوه ۲ روز) ارزیابی شد. پیامد اصلی ایمنی، خونریزی عمده بود.

نتایج

از ۱۰۸۰ بیمار ثبت‌نام‌شده، ۴۹ نفر (۴٫۵٪) در غربالگری ترومبوز داشتند و تصادفی‌سازی نشدند. در میان ۸۴۱ بیماری که تصادفی‌سازی شدند، پیامد اصلی در دوره تا روز ۱۸۰ در ۲۵ نفر از ۴۲۰ بیمار (۶٫۰٪) گروه ریواروکسابان و ۳۷ نفر از ۴۲۱ بیمار (۸٫۸٪) گروه دارونما رخ داد (نسبت خطر ۰٫۶۶؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۴۰ تا ۱٫۰۹؛ P=0.10). در تحلیل از پیش تعیین‌شده دوره مداخله، پیامد اصلی در ۱۱ بیمار (۲٫۶٪) گروه ریواروکسابان و ۲۷ بیمار (۶٫۴٪) گروه دارونما رخ داد (نسبت خطر ۰٫۴۰؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۲۰ تا ۰٫۸۰). خونریزی عمده در ۸ نفر از ۴۰۵ بیمار (۲٫۰٪) گروه ریواروکسابان و ۴ نفر از ۴۰۴ بیمار (۱٫۰٪) گروه دارونما رخ داد (نسبت خطر ۱٫۹۶؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۹ تا ۶٫۴۹).

نتیجه‌گیری

در بیماران سرپایی پرخطر مبتلا به سرطان، درمان با ریواروکسابان در دوره ۱۸۰ روزه کارآزمایی به بروز به‌طور معنی‌دار کمتر ترومبوآمبولی وریدی یا مرگ ناشی از ترومبوآمبولی وریدی منجر نشد. در دوره مداخله، ریواروکسابان به بروز به‌مراتب کمتر چنین رویدادهایی، همراه با بروز پایین خونریزی عمده، منجر شد. (حمایت مالی: Janssen و دیگران؛ شماره ClinicalTrials.gov کارآزمایی CASSINI: NCT02555878)

محدودیت‌ها

بر اساس چکیده: پیامد اصلی در کل دوره ۱۸۰ روزه از نظر آماری معنی‌دار نبود (P=0.10) و کاهش معنی‌دار رویدادها فقط در تحلیل حمایتی از پیش تعیین‌شده دوره مداخله دیده شد. تعداد رویدادهای خونریزی عمده کم و فاصله اطمینان نسبت خطر آن گسترده بود (۰٫۵۹ تا ۶٫۴۹). بیمارانی که در غربالگری اولیه ترومبوز داشتند کنار گذاشته شدند. نوع سرطان‌ها، میزان پایبندی به درمان و سایر معیارهای ورود در چکیده ذکر نشده است.

این خلاصه و ترجمه بر اساس چکیده منتشرشده مقاله (PubMed) تهیه شده است؛ برای جزئیات کامل، به‌ویژه دوزها و نتایج فرعی، به متن کامل مقاله مراجعه کنید.