کارآزمایی بالینیفاز ۳سرطان تیروئید

سورافنیب در سرطان تمایزیافته‌ی تیروئید پیشرفته‌ی موضعی یا متاستاتیک مقاوم به ید رادیواکتیو: یک کارآزمایی فاز ۳ تصادفی و دوسوکور

The Lancet · ۲۰۱۴۴۱۷ بیمار در جمعیت قصد درمان (۲۰۷ بیمار در گروه سورافنیب و ۲۱۰ بیمار در گروه دارونما)
Sorafenib in radioactive iodine-refractory, locally advanced or metastatic differentiated thyroid cancer: a randomised, double-blind, phase 3 trialBrose MS, Nutting CM, Jarzab B, Elisei R, Siena S, Bastholt L, et al. The Lancet. 2014. 384:319-328
نوع مطالعه
کارآزمایی بالینی
نام مطالعه
DECISION
فاز
فاز ۳
طراحی
کارآزمایی چندمرکزی، تصادفی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما (تصادفی‌سازی ۱:۱ با سامانه‌ی پاسخ صوتی تعاملی)
حجم نمونه
۴۱۷ بیمار در جمعیت قصد درمان (۲۰۷ بیمار در گروه سورافنیب و ۲۱۰ بیمار در گروه دارونما)
منبع
The Lancet · ۲۰۱۴
شناسه کارآزمایی
NCT00984282

به زبان ساده

در برخی بیماران مبتلا به سرطان تیروئید، تومور دیگر به درمان با ید رادیواکتیو پاسخ نمی‌دهد و گزینه‌های درمانی محدود است. در این مطالعه، قرص سورافنیب با دارونما مقایسه شد. زمان میانه تا پیشرفت بیماری با سورافنیب حدود ۱۰٫۸ ماه و با دارونما حدود ۵٫۸ ماه بود. سورافنیب عوارضی مانند واکنش پوستی دست و پا، اسهال و ریزش مو داشت که بیشتر خفیف تا متوسط بودند. تصمیم برای مصرف این دارو باید با پزشک معالج و با توجه به شرایط هر بیمار گرفته شود.

نتایج کلیدی

۱۰٫۸ ماه در برابر ۵٫۸ ماه (سورافنیب در برابر دارونما)
میانه‌ی بقای بدون پیشرفت
HR ‏۰٫۵۹ ‏(فاصله‌ی اطمینان ۹۵٪: ‏۰٫۴۵ تا ۰٫۷۶)؛ P<0.0001
بهبود در تمام زیرگروه‌های بالینی و زیست‌نشانگری از پیش تعیین‌شده
بقای بدون پیشرفت در زیرگروه‌ها
صرف‌نظر از وضعیت جهش
تفاوت معنادار نبود؛ میانه در هیچ گروه به دست نیامد
بقای کلی
HR 0.80; 95% CI 0.54-1.19; P=0.14؛ ۷۱٪ گروه دارونما پس از پیشرفت سورافنیب گرفتند
۱۲٫۲٪ در برابر ۰٫۵٪
میزان پاسخ عینی
همه پاسخ نسبی (۲۴ از ۱۹۶ در برابر ۱ از ۲۰۱)؛ P<0.0001
۱۱٫۱ ماه در برابر ۵٫۷ ماه
میانه زمان تا پیشرفت
HR 0.56; 95% CI 0.43-0.72; P<0.0001
۹۸٫۶٪ (۲۰۴ از ۲۰۷) در برابر ۸۷٫۶٪ (۱۸۳ از ۲۰۹)
هر نوع عارضه‌ی جانبی در دوره‌ی دوسوکور
سورافنیب در برابر دارونما
داروهای این مطالعه:سورافنیب (نکساوار)

کارت دوز و برنامه درمان

سورافنیب (DECISION)

سرطان تمایزیافته موضعی پیشرفته یا متاستاتیک، پیشرونده و مقاوم به ید رادیواکتیوطول هر دوره: پیوستهدر صفحه «سرطان تیروئید» · سرطان تمایزیافته مقاوم به ید رادیواکتیو: درمان سیستمیک

سرطان تمایزیافته موضعی پیشرفته یا متاستاتیک، پیشرونده و مقاوم به ید رادیواکتیو

دارودوزروشزمان تجویز
سورافنیب۴۰۰ میلی‌گرمخوراکی، ناشتا (۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا)دو بار در روز، پیوسته
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا زمانی که بیمار سود بالینی دارد یا عارضه غیرقابل‌تحمل

منبع: برچسب FDA. مراحل کاهش دوز در سرطان تیروئید: ۶۰۰ میلی‌گرم در روز (۴۰۰ و ۲۰۰ به فاصله ۱۲ ساعت)، سپس ۲۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز، سپس ۲۰۰ میلی‌گرم یک بار در روز. کارآزمایی پایه: DECISION.

در صفحه «سرطان تیروئید» · سرطان تمایزیافته مقاوم به ید رادیواکتیو: درمان سیستمیک

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

گروه‌های درمانی و رژیم دارویی

۱گروه سورافنیب (Sorafenib)

سورافنیب خوراکی ۴۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز (۸۰۰ میلی‌گرم در روز)، به فاصله‌ی ۱۲ ساعت و ناشتا (دست‌کم ۱ ساعت پیش یا ۲ ساعت پس از غذا)، به‌طور پیوسته تا پیشرفت بیماری، سمیت غیرقابل قبول، عدم پایبندی یا انصراف (۲۰۷ بیمار). برای مدیریت عوارض، قطع موقت یا کاهش مرحله‌ای دوز مجاز بود: ۶۰۰ میلی‌گرم در روز (۴۰۰ و ۲۰۰ میلی‌گرم در دو نوبت)، سپس ۴۰۰ میلی‌گرم در روز (۲۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز)، سپس ۲۰۰ میلی‌گرم در روز، با امکان افزایش مجدد طبق معیارهای پروتکل (همین سطوح در برچسب FDA برای DTC آمده است). میانگین دوز روزانه‌ی دریافتی ۶۵۱ میلی‌گرم و میانه‌ی مدت درمان ۱۰٫۶ ماه بود. پس از پیشرفت، ادامه یا شروع سورافنیب باز تا زمان فقدان سود به تشخیص پژوهشگر مجاز بود. نویسندگان پایش مکرر TSH و تنظیم دوز لووتیروکسین برای حفظ سرکوب TSH را توصیه کرده‌اند.

۲گروه دارونما

دارونمای همسان، دو بار در روز با همان شیوه‌ی مصرف (۲۱۰ بیمار). با پیشرفت بیماری طبق تعریف پروتکل، کورسازی برداشته می‌شد و بیماران می‌توانستند سورافنیب باز دریافت کنند؛ ۱۵۰ بیمار (۷۱٪) گروه دارونما به سورافنیب منتقل شدند.

منبع جزئیات رژیم درمانی: نسخه‌ی نویسنده‌ی متن کامل مقاله در PMC (PMC4366116): دوز، شیوه‌ی مصرف، سطوح کاهش دوز و دوز دریافتی؛ برچسب FDA سورافنیب (NEXAVAR، DailyMed) برای جدول کاهش دوز در DTC.

دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.

جمعیت مطالعه

بزرگسالان (۱۸ سال و بالاتر) مبتلا به سرطان تمایزیافته‌ی تیروئید (پاپیلاری، فولیکولار شامل سلول هرتل، و کم‌تمایز) پیشرفته‌ی موضعی یا متاستاتیک مقاوم به ید رادیواکتیو (۱۳۱I) که طی ۱۴ ماه گذشته طبق RECIST پیشرفت کرده بود، از ۷۷ مرکز در ۱۸ کشور. معیارهای ورود: دست‌کم یک ضایعه‌ی قابل اندازه‌گیری در CT یا MRI؛ وضعیت عملکردی ECOG صفر تا ۲ (طبق چکیده؛ نسخه‌ی نویسنده در PMC «صفر تا ۱» ذکر کرده است)؛ عملکرد کافی مغز استخوان، کبد و کلیه؛ و TSH سرم کمتر از ۰٫۵ mIU/L. تعریف مقاومت به ید: (۱) دست‌کم یک ضایعه‌ی هدف بدون جذب ید؛ یا (۲) در تومورهای جاذب ید: پیشرفت طی ۱۶ ماه پس از یک درمان با ید، پیشرفت پس از دو درمان با ید به فاصله‌ی ۱۶ ماه از یکدیگر (آخرین درمان بیش از ۱۶ ماه پیش)، یا فعالیت تجمعی ید ۲۲٫۳ گیگابکرل (۶۰۰ میلی‌کوری) یا بیشتر. درمان هدفمند قبلی، تالیدومید یا شیمی‌درمانی برای سرطان تیروئید معیار خروج بود (شیمی‌درمانی کم‌دوز برای حساس‌سازی به پرتو مجاز بود).

نقاط پایانی

نقطه‌ی پایانی اصلی: بقای بدون پیشرفت (PFS) که هر ۸ هفته با بازبینی مستقل مرکزی (RECIST اصلاح‌شده) ارزیابی می‌شد. تحلیل بر پایه‌ی قصد درمان (intention to treat) بود. نقاط پایانی ثانویه: بقای کلی، زمان تا پیشرفت، میزان پاسخ عینی، میزان کنترل بیماری و مدت پاسخ. بافت آرشیوی تومور از نظر جهش‌های BRAF و RAS بررسی شد و تیروگلوبولین سرم در ابتدای مطالعه و در هر ویزیت اندازه‌گیری شد.

ایمنی و عوارض

عوارض جانبی در ۲۰۴ نفر از ۲۰۷ بیمار (۹۸٫۶٪) گروه سورافنیب و ۱۸۳ نفر از ۲۰۹ بیمار (۸۷٫۶٪) گروه دارونما رخ داد؛ بیشتر درجه‌ی ۱ یا ۲ و در اوایل درمان. عوارض درجه‌ی ۳ در گروه سورافنیب: واکنش پوستی دست و پا ۲۰٫۳٪ (هر درجه ۷۶٫۳٪)، اسهال ۵٫۳٪ (هر درجه ۶۸٫۶٪)، خستگی ۵٫۳٪ و راش/پوسته‌ریزی ۴٫۸٪؛ هیپوکلسمی درجه‌ی ۳ در ۵٫۸٪ و درجه‌ی ۴ در ۳٫۴٪ (هر درجه ۱۸٫۸٪). ریزش مو ۶۷٫۱٪ و افزایش TSH بیش از ۰٫۵ mIU/L در ۳۳٫۳٪. قطع موقت، کاهش دوز و قطع دائم دارو به علت عوارض: ۶۶٫۲٪، ۶۴٫۳٪ و ۱۸٫۸٪ با سورافنیب در برابر ۲۵٫۸٪، ۹٫۱٪ و ۳٫۸٪ با دارونما (واکنش پوستی دست و پا شایع‌ترین علت). عوارض جدی: ۳۷٫۲٪ در برابر ۲۶٫۳٪؛ بدخیمی ثانویه در ۹ بیمار سورافنیب (۴٫۳٪؛ شامل ۷ کارسینوم سلول سنگفرشی پوست). طبق برچسب FDA، ایسکمی/انفارکتوس قلبی ۱٫۹٪ در برابر ۰٪ و خونریزی ۱۷٫۴٪ در برابر ۹٫۶٪ (درجه‌ی ۳: ۱٪ در برابر ۱٫۴٪) بود. در هر گروه یک مرگ به داروی مطالعه نسبت داده شد.

اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها

بر پایه‌ی چکیده، سورافنیب بقای بدون پیشرفت را در سرطان تمایزیافته‌ی تیروئید پیشرونده و مقاوم به ید رادیواکتیو به‌طور معناداری بهبود داد و نویسندگان آن را یک گزینه‌ی درمانی جدید برای این بیماران می‌دانند. فایده در تمام زیرگروه‌های بررسی‌شده، صرف‌نظر از وضعیت جهش BRAF و RAS، دیده شد. چکیده درباره‌ی بقای کلی، تأییدیه‌های دارویی یا جایگاه این درمان در رهنمودهای بالینی اطلاعاتی نمی‌دهد و این موارد باید جداگانه بررسی شوند.

ترجمه فارسی چکیده مقاله

پیش‌زمینه

بیماران مبتلا به سرطان تمایزیافته‌ی تیروئید پیشرفته‌ی موضعی یا متاستاتیک مقاوم به ید رادیواکتیو (۱۳۱I) به دلیل نبود گزینه‌های درمانی مؤثر، پیش‌آگهی نامطلوبی دارند. در این مطالعه کارایی و ایمنی سورافنیب خوراکی را در درمان بیماران مبتلا به این نوع سرطان ارزیابی کردیم.

روش‌ها

در این کارآزمایی فاز ۳ چندمرکزی، تصادفی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما (DECISION)، سورافنیب (۴۰۰ میلی‌گرم خوراکی، دو بار در روز) را در بیماران مبتلا به سرطان تمایزیافته‌ی تیروئید پیشرفته‌ی موضعی یا متاستاتیک مقاوم به ید رادیواکتیو که در ۱۴ ماه گذشته پیشرفت کرده بود بررسی کردیم. بیماران بزرگسال (۱۸ سال و بالاتر) مبتلا به این نوع سرطان از ۷۷ مرکز در ۱۸ کشور وارد مطالعه شدند. برای ورود به مطالعه، شرکت‌کنندگان باید دست‌کم یک ضایعه‌ی قابل اندازه‌گیری در CT یا MRI بر اساس معیارهای ارزیابی پاسخ در تومورهای جامد (RECIST)، وضعیت عملکردی ECOG بین ۰ تا ۲، عملکرد کافی مغز استخوان، کبد و کلیه، و غلظت سرمی هورمون محرک تیروئید کمتر از ۰٫۵ mIU/L می‌داشتند. از یک سامانه‌ی پاسخ صوتی تعاملی برای تخصیص تصادفی شرکت‌کنندگان با نسبت ۱:۱ به سورافنیب یا دارونمای همسان استفاده شد. بیماران، پژوهشگران و حامی مالی مطالعه از نوع درمان بی‌اطلاع بودند. نقطه‌ی پایانی اصلی، بقای بدون پیشرفت بود که هر ۸ هفته با بازبینی مستقل مرکزی ارزیابی می‌شد. تحلیل بر پایه‌ی قصد درمان انجام شد. بیماران گروه دارونما می‌توانستند در زمان پیشرفت بیماری به سورافنیب بازشناخته (open-label) تغییر گروه دهند. بافت آرشیوی تومور از نظر جهش‌های BRAF و RAS بررسی شد و تیروگلوبولین سرم در ابتدای مطالعه و در هر ویزیت اندازه‌گیری شد. این مطالعه در ClinicalTrials.gov با شماره‌ی NCT00984282 و در ثبت کارآزمایی‌های بالینی اتحادیه‌ی اروپا با شماره‌ی EudraCT 2009-012007-25 ثبت شده است.

یافته‌ها

بیماران با نسبت ۱:۱ به‌طور تصادفی به سورافنیب یا دارونما تخصیص یافتند. جمعیت قصد درمان شامل ۴۱۷ بیمار (۲۰۷ نفر در گروه سورافنیب و ۲۱۰ نفر در گروه دارونما) و جمعیت ایمنی شامل ۴۱۶ بیمار (۲۰۷ نفر در گروه سورافنیب و ۲۰۹ نفر در گروه دارونما) بود. میانه‌ی بقای بدون پیشرفت در گروه سورافنیب (۱۰٫۸ ماه) به‌طور معناداری طولانی‌تر از گروه دارونما (۵٫۸ ماه) بود (نسبت خطر [HR] ‏۰٫۵۹، فاصله‌ی اطمینان ۹۵٪: ‏۰٫۴۵ تا ۰٫۷۶؛ p<0·0001). بقای بدون پیشرفت در تمام زیرگروه‌های بالینی و زیست‌نشانگری ژنتیکی از پیش تعیین‌شده، صرف‌نظر از وضعیت جهش، بهبود یافت. عوارض جانبی در ۲۰۴ نفر از ۲۰۷ بیمار (۹۸٫۶٪) دریافت‌کننده‌ی سورافنیب در دوره‌ی دوسوکور و در ۱۸۳ نفر از ۲۰۹ بیمار (۸۷٫۶٪) گروه دارونما رخ داد. بیشتر عوارض جانبی درجه‌ی ۱ یا ۲ بودند. شایع‌ترین عوارض جانبی پدیدآمده در حین درمان در گروه سورافنیب عبارت بودند از واکنش پوستی دست و پا (۷۶٫۳٪)، اسهال (۶۸٫۶٪)، ریزش مو (۶۷٫۱٪) و راش یا پوسته‌ریزی (۵۰٫۲٪).

تفسیر

سورافنیب در مقایسه با دارونما، بقای بدون پیشرفت را در بیماران مبتلا به سرطان تمایزیافته‌ی تیروئید مقاوم به ید رادیواکتیو پیشرونده به‌طور معناداری بهبود داد. عوارض جانبی با نمایه‌ی ایمنی شناخته‌شده‌ی سورافنیب سازگار بود. این نتایج نشان می‌دهد که سورافنیب یک گزینه‌ی درمانی جدید برای بیماران مبتلا به سرطان تمایزیافته‌ی تیروئید مقاوم به ید رادیواکتیو پیشرونده است.

منبع مالی

Bayer HealthCare Pharmaceuticals و Onyx Pharmaceuticals (زیرمجموعه‌ی Amgen).

محدودیت‌ها

در چکیده، بقای کلی و درصد عوارض درجه‌ی ۳ و بالاتر گزارش نشده است. امکان تغییر گروه بیماران دارونما به سورافنیب پس از پیشرفت بیماری وجود داشت. فراوانی بالای عوارض جانبی در گروه سورافنیب (۹۸٫۶٪) باید در انتخاب بیمار و پایش درمان در نظر گرفته شود. برای سایر محدودیت‌ها به متن کامل مقاله مراجعه شود.

ترجمه و خلاصه بر اساس چکیده منتشرشده مقاله (PubMed) و جزئیات رژیم درمانی از منبع ذکرشده تهیه شده است؛ برای نتایج فرعی به متن کامل مقاله مراجعه کنید.