بهبود بقای سرطان مری در شمال شرق ایران: سفری دو دهه‌ای در یک منطقه پرخطر با منابع محدود

پیش‌زمینه و هدف

دو دهه پیش، یک طرح بین‌المللی (GEMINI) در یک منطقه پرخطر و با منابع محدود در شمال شرق ایران با هدف بررسی بروز، سبب‌شناسی، تشخیص زودهنگام و درمان کارسینوم سلول سنگفرشی مری (ESCC) آغاز شد. گزارشی پیشین از این منطقه، بقای ضعیف ESCC را نشان داده بود، با احتمال بقای ۵ ساله ۳٫۳٪ و میانه زمان بقای ۷ ماه. مطالعه ما بررسی می‌کند که آیا بقای ESCC از زمان اجرای طرح GEMINI در این منطقه بهبود یافته است یا خیر.

مواد و روش‌ها

۴۹۰ بیمار بزرگسال مبتلا به ESCC با تأیید بافت‌شناسی از کلینیک اترک در گلستان ایران بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۸ وارد مطالعه شدند. در زمان ورود، اطلاعاتی درباره ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و مواجهه‌های مختلف جمع‌آوری شد. برای تعیین وضعیت حیاتی بیماران تا مارس ۲۰۱۹، از روش‌های پیگیری فعال (مصاحبه‌های تلفنی) و غیرفعال (پیوند با ثبت‌های جمعیت‌محور سرطان و مرگ گلستان) استفاده شد. برآوردهای بقا با روش کاپلان–مایر و مدل‌های رگرسیون مخاطرات متناسب کاکس به دست آمد.

نتایج

در طول دوره مطالعه ۳۴۰ مرگ ثبت شد. احتمال بقای ۵ ساله ESCC برابر ۲۳٪ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱۹٪ تا ۲۸٪) و میانه زمان بقا ۱۹ ماه بود. احتمال بقای ۵ ساله در افراد جوان‌تر (۳۵٪ در افراد زیر ۶۰ سال در برابر ۱۲٪ در افراد بالای ۷۰ سال، P<0.001)، دارای تحصیلات (۳۴٪ در برابر ۲۱٪ برای افراد بدون تحصیلات رسمی، P=0.027)، افرادی که هرگز تریاک مصرف نکرده بودند (۲۸٪ در برابر ۱۵٪، P=0.0016) و افرادی که درمان سرطان دریافت کرده بودند (۳۷٪ در برابر ۴٪، P<0.001) بالاتر بود. در مدل‌های تعدیل‌شده، خطر بالاتر مرگ با سن بالاتر [HR به ازای هر ۱۰ سال افزایش سن = ۱٫۳۶ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱٫۲۲ تا ۱٫۵۱)]، قومیت ترکمن [HR = ۱٫۳۵ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱٫۰۷ تا ۱٫۷۰)]، مصرف تریاک [HR = ۱٫۵۳ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱٫۲۰ تا ۱٫۹۴)] و عدم دریافت درمان سرطان [HR = ۵٫۸۱ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۳٫۹۷ تا ۸٫۵۲)] مرتبط بود.

نتیجه‌گیری

طی دو دهه گذشته، بقای ESCC در این جمعیت به‌طور معناداری بهبود یافته است که بر پتانسیل ارتقای زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی و تضمین دسترسی به مراقبت‌های پزشکی مقرون‌به‌صرفه در مناطق پرخطر با منابع محدود تأکید می‌کند. سن بالاتر در زمان تشخیص، قومیت ترکمن، مصرف تریاک و موارد درمان‌نشده (نشان‌دهنده بیماری پیشرفته در زمان تشخیص) به‌عنوان عوامل اصلی پیش‌آگهی ESCC در این جمعیت شناسایی شدند.