حدود ۵ تا ۷ درصد بیماران مبتلا به سرطان پانکراس جهش ارثی در ژن‌های BRCA1 یا BRCA2 دارند. در این بیماران، اگر بیماری با شیمی‌درمانی حاوی پلاتین کنترل شود، می‌توان شیمی‌درمانی را متوقف کرد و قرص اولاپاریب را به‌عنوان درمان نگهدارنده ادامه داد. در این مطالعه، اولاپاریب زمان کنترل بیماری را تقریباً دو برابر کرد (حدود ۷٫۴ در برابر ۳٫۸ ماه) و به بیماران فرصت داد مدت بیشتری بدون شیمی‌درمانی باشند. البته میانه طول عمر به‌طور معنادار تغییر نکرد، هرچند بخشی از بیماران سود طولانی‌مدت داشتند. به همین دلیل آزمایش ژنتیک ارثی برای همه بیماران مبتلا به سرطان پانکراس توصیه می‌شود.
جهش ارثی (germline) BRCA1/2 و بیماری متاستاتیکی که طی دست‌کم ۱۶ هفته شیمی‌درمانی خط اول پایه پلاتین پیشرفت نکرده است
| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| اولاپاریب (قرص) | ۳۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز | خوراکی | پیوسته |
دوز و اندیکاسیون از برچسب FDA و POLO. در کلیرانس کراتینین ۳۱ تا ۵۰ میلی‌لیتر/دقیقه، ۲۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز.
در صفحه «سرطان پانکراس (لوزالمعده)» · بیماری متاستاتیک: خط اول، نگهدارنده و خط‌های بعدی
بدون پیشرفت پس از دست‌کم ۱۶ هفته شیمی‌درمانی پلاتینی خط اول
| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| پیوسته | |||
| اولاپاریب | ۳۰۰ میلی‌گرم | خوراکی (با یا بدون غذا) | دو بار در روز (حدود هر ۱۲ ساعت) |
دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.
اولاپاریب قرص ۳۰۰ میلی‌گرم خوراکی دو بار در روز، به‌عنوان درمان نگهدارنده که ۴ تا ۸ هفته پس از آخرین دوز شیمی‌درمانی خط اول پایه پلاتین شروع می‌شد و تا پیشرفت رادیولوژیک بیماری (ارزیابی پژوهشگر، RECIST 1.1 اصلاح‌شده) یا سمیت غیرقابل‌قبول ادامه می‌یافت.
دارونمای خوراکی مشابه با همان برنامه؛ جابه‌جایی به اولاپاریب مجاز نبود.
منبع جزئیات رژیم درمانی: متن کامل مقاله (PMC6810605، بخش روش‌ها) و برچسب FDA اولاپاریب
دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.
پیامد اصلی: بقای بدون پیشرفت با بازبینی مرکزی مستقل و کور.
پیامدهای ثانویه: بقای کلی، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و ایمنی؛ در گزارش نهایی، زمان تا پیشرفت دوم و زمان تا درمان بعدی.
بروز عوارض جانبی درجه ۳ یا بالاتر در گروه اولاپاریب ۴۰٪ و در گروه دارونما ۲۳٪ بود (تفاوت ۱۶ واحد درصد؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: منفی ۰٫۰۲ تا ۳۱). ۵٪ و ۲٪ بیماران به‌ترتیب به دلیل عارضه جانبی درمان را قطع کردند. تفاوت معناداری در کیفیت زندگی کلی مشاهده نشد. در تحلیل نهایی، علامت ایمنی جدیدی دیده نشد.
بر اساس POLO، FDA در سال ۲۰۱۹ اولاپاریب را برای درمان نگهدارنده آدنوکارسینوم متاستاتیک پانکراس با جهش ژرم‌لاین BRCA که پس از دست‌کم ۱۶ هفته شیمی‌درمانی پلاتین پیشرفت نکرده تأیید کرد؛ این دارو در اروپا نیز مجوز دارد. رهنمود ESMO ۲۰۲۳ آزمایش BRCA را برای همه بیماران متاستاتیک و اولاپاریب نگهدارنده را برای بیماران با بیماری پایدار یا پاسخ‌دهنده به پلاتین با سطح [I, B] (ESMO-MCBS برابر ۲؛ ESCAT I-A) توصیه می‌کند. NCCN (نسخه ۴٫۲۰۲۶) اولاپاریب را درمان نگهدارنده هدفمند ترجیحی پس از ۴ تا ۶ ماه درمان پلاتین بدون پیشرفت می‌داند. ASCO ۲۰۲۰ آن را یکی از گزینه‌ها در کنار ادامه شیمی‌درمانی ذکر کرده است.
بیماران دارای جهش ژرم‌لاین BRCA1 یا BRCA2 زیرگروه کوچکی از مبتلایان به سرطان متاستاتیک پانکراس را تشکیل می‌دهند. اولاپاریب (olaparib)، مهارکننده پلی (آدنوزین دی‌فسفات-ریبوز) پلیمراز (PARP)، در این جمعیت فعالیت ضدتوموری داشته است.
یک کارآزمایی فاز ۳ تصادفی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما برای ارزیابی کارایی اولاپاریب به‌عنوان درمان نگهدارنده در بیمارانی انجام دادیم که جهش ژرم‌لاین BRCA1 یا BRCA2 و سرطان متاستاتیک پانکراس داشتند و بیماری‌شان در طول شیمی‌درمانی خط اول مبتنی بر پلاتین پیشرفت نکرده بود. بیماران به نسبت ۳:۲ به‌طور تصادفی به دریافت قرص اولاپاریب نگهدارنده (۳۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز) یا دارونما اختصاص یافتند. پیامد اصلی، بقای بدون پیشرفت بود که با بازبینی مرکزی مستقل و کور ارزیابی شد.
از ۳۳۱۵ بیماری که غربالگری شدند، ۱۵۴ نفر تصادفی‌سازی و به یک مداخله کارآزمایی اختصاص یافتند (۹۲ نفر اولاپاریب و ۶۲ نفر دارونما). میانه بقای بدون پیشرفت در گروه اولاپاریب به‌طور معناداری طولانی‌تر از گروه دارونما بود (۷٫۴ ماه در برابر ۳٫۸ ماه؛ نسبت خطر پیشرفت بیماری یا مرگ ۰٫۵۳؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۳۵ تا ۰٫۸۲؛ P = 0.004). یک تحلیل میانی بقای کلی، با بلوغ داده ۴۶٪، تفاوتی بین گروه‌های اولاپاریب و دارونما نشان نداد (میانه ۱۸٫۹ ماه در برابر ۱۸٫۱ ماه؛ نسبت خطر مرگ ۰٫۹۱؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۶ تا ۱٫۴۶؛ P = 0.68). تفاوت معناداری بین دو گروه در کیفیت زندگی مرتبط با سلامت، بر اساس تغییر کلی امتیاز کیفیت زندگی کلی از ابتدای مطالعه (در مقیاس ۱۰۰ امتیازی، که امتیاز بالاتر نشانه کیفیت زندگی بهتر است) در پرسش‌نامه کیفیت زندگی سازمان اروپایی پژوهش و درمان سرطان (EORTC)، وجود نداشت (تفاوت بین دو گروه منفی ۲٫۴۷ امتیاز؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: منفی ۷٫۲۷ تا ۲٫۳۳). بروز عوارض جانبی درجه ۳ یا بالاتر در گروه اولاپاریب ۴۰٪ و در گروه دارونما ۲۳٪ بود (تفاوت بین دو گروه ۱۶ واحد درصد؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: منفی ۰٫۰۲ تا ۳۱)؛ به‌ترتیب ۵٪ و ۲٪ بیماران به دلیل عارضه جانبی مداخله کارآزمایی را قطع کردند.
در بیماران دارای جهش ژرم‌لاین BRCA و سرطان متاستاتیک پانکراس، بقای بدون پیشرفت با اولاپاریب نگهدارنده طولانی‌تر از دارونما بود. (با حمایت مالی AstraZeneca و دیگران؛ شماره ClinicalTrials.gov مطالعه POLO: NCT02184195.)
حجم نمونه کوچک بود و سود در بقای کلی به‌طور معنادار نشان داده نشد. گروه کنترل دارونما بود، در حالی که در عمل بسیاری از بیماران شیمی‌درمانی نگهدارنده می‌گیرند. فقط جهش‌های ژرم‌لاین BRCA بررسی شد (نه جهش‌های سوماتیک یا PALB2).
ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.
برای جستجو تایپ کنید...