یک پرسش مهم در سرطان پانکراس این است که آیا بهتر است بیمار ابتدا جراحی شود یا پیش از جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی بگیرد. در این مطالعه هلندی، بیمارانی که پیش از جراحی شیمی‌پرتودرمانی گرفتند، در درازمدت شانس زنده‌ماندن بیشتری داشتند: پس از ۵ سال حدود ۲۰٪ آن‌ها زنده بودند، در برابر حدود ۶٫۵٪ در گروهی که بلافاصله جراحی شدند. این نتایج یکی از دلایلی است که امروزه درمان پیش از جراحی، به‌ویژه در تومورهای مرزی، بیشتر به کار می‌رود.
سرطان پانکراس قابل جراحی یا مرزی
| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| پیش از جراحی: ۳ دوره ۲۸ روزه | |||
| جمسیتابین | ۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع | وریدی | دوره‌های ۱ و ۳: روزهای ۱ و ۸؛ دوره ۲: روزهای ۱، ۸ و ۱۵ |
| پرتودرمانی هیپوفرکشنه | ۳۶ گری در ۱۵ جلسه | خارجی | فقط در دوره ۲ |
| پس از جراحی: ۴ دوره | |||
| جمسیتابین کمکی | وریدی | ||
دوزها و برنامه از PREOPANC-2 (گروه شیمی‌پرتودرمانی)؛ شواهد بقا در مقایسه با جراحی فوری: PREOPANC.
در صفحه «سرطان پانکراس (لوزالمعده)» · درمان کمکی (پس از جراحی) و پیش از جراحی
دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.
۳ دوره ۲۸ روزه جمسیتابین نئوادجوانت (طبق شرح همین رژیم در PREOPANC-2: ۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع وریدی در روزهای ۱، ۸ و ۱۵، و در دوره‌های اول و سوم فقط روزهای ۱ و ۸) که دوره دوم همراه پرتودرمانی هیپوفرکشنه ۳۶ گری در ۱۵ جلسه (۱۵ × ۲٫۴ گری) بود؛ پس از ارزیابی مجدد، جراحی و سپس ۴ دوره جمسیتابین کمکی (دوز در چکیده ذکر نشده است).
جراحی فوری و سپس ۶ دوره جمسیتابین کمکی (دوز در چکیده‌ها ذکر نشده است).
منبع جزئیات رژیم درمانی: چکیده‌های PREOPANC (JCO ۲۰۲۰ و ۲۰۲۲): ۳ دوره جمسیتابین، ۳۶ گری در ۱۵ جلسه (۱۵ × ۲٫۴ گری) در دوره دوم، ۴ یا ۶ دوره جمسیتابین کمکی؛ دوز و روزهای جمسیتابین نئوادجوانت از شرح همین رژیم در چکیده PREOPANC-2 (گروه شیمی‌پرتودرمانی؛ Lancet Oncol 2025)؛ دوز جمسیتابین کمکی در چکیده‌ها ذکر نشده است
دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.
پیامد اصلی: بقای کلی بر اساس قصد درمان.
پیامدهای ثانویه (گزارش اولیه ۲۰۲۰): میزان برداشت، برداشت R0، بقای بدون بیماری، فاصله بدون عود موضعی-ناحیه‌ای و ایمنی. در گزارش بلندمدت، داده ایمنی جدیدی جمع‌آوری نشد.
در گزارش بلندمدت داده ایمنی جدیدی جمع‌آوری نشد. در گزارش اولیه (JCO ۲۰۲۰)، نسبت بیمارانی که دچار عارضه جانبی جدی شدند ۵۲٪ در گروه شیمی‌پرتودرمانی پیش از عمل در برابر ۴۱٪ در گروه جراحی فوری بود (P = .096).
PREOPANC نخستین کارآزمایی تصادفی بود که سود بقای بلندمدت درمان نئوادجوانت را در سرطان پانکراس قابل‌جراحی و مرزی نشان داد و پشتوانه رویکرد «درمان ابتدا» در بیماری مرزی است. با این حال رژیم آن (جمسیتابین + پرتودرمانی) امروزه با رژیم‌های ترکیبی قوی‌تر مانند (m)FOLFIRINOX مقایسه می‌شود (کارآزمایی‌های PREOPANC-2 و PREOPANC-3). رهنمود ESMO ۲۰۲۳ درمان القایی را در بیماری مرزی بر جراحی اولیه ترجیح می‌دهد [II, A]، ولی در بیماری قابل‌جراحی درمان نئوادجوانت را خارج از کارآزمایی بالینی توصیه نمی‌کند؛ NCCN نیز در بیماری مرزی درمان نئوادجوانت را رویکرد ترجیحی بیشتر مراکز عضو می‌داند.
فایده شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت در سرطان پانکراس قابل‌جراحی و مرزی همچنان محل بحث است. نتایج اولیه کارآزمایی PREOPANC نتوانست سود آماری معناداری در بقای کلی (OS) نشان دهد. نتایج بلندمدت گزارش می‌شود.
در این کارآزمایی چندمرکزی فاز III، بیماران مبتلا به سرطان پانکراس قابل‌جراحی و مرزی در ۱۶ مرکز هلندی به‌طور تصادفی (۱:۱) به شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت یا جراحی فوری اختصاص یافتند. شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت شامل سه دوره جمسیتابین همراه با پرتودرمانی ۳۶ گری در ۱۵ جلسه در طول دوره دوم بود. پس از ارزیابی مجدد، بیماران تحت جراحی و سپس چهار دوره جمسیتابین کمکی قرار گرفتند. بیماران گروه جراحی فوری تحت جراحی و سپس شش دوره جمسیتابین کمکی قرار گرفتند. پیامد اصلی، بقای کلی بر اساس قصد درمان بود. پس از گزارش اولیه کارآزمایی، داده ایمنی دیگری جمع‌آوری نشد.
بین ۲۴ آوریل ۲۰۱۳ و ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۷، ۲۴۶ بیمار واجد شرایط به‌طور تصادفی به شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت (۱۱۹ نفر) و جراحی فوری (۱۲۷ نفر) اختصاص یافتند. در میانه پیگیری ۵۹ ماه، بقای کلی در گروه شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت بهتر از گروه جراحی فوری بود (نسبت خطر ۰٫۷۳؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۵۶ تا ۰٫۹۶؛ P = .025). اگرچه تفاوت میانه بقا تنها ۱٫۴ ماه بود (۱۵٫۷ ماه در برابر ۱۴٫۳ ماه)، میزان بقای کلی ۵ ساله با شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت ۲۰٫۵٪ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱۴٫۲ تا ۲۹٫۸) و با جراحی فوری ۶٫۵٪ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۳٫۱ تا ۱۳٫۷) بود. اثر شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت در همه زیرگروه‌های از پیش تعریف‌شده، از جمله سرطان پانکراس قابل‌جراحی و مرزی، یکسان بود.
شیمی‌پرتودرمانی نئوادجوانت مبتنی بر جمسیتابین و سپس جراحی و جمسیتابین کمکی، در مقایسه با جراحی فوری و جمسیتابین کمکی، بقای کلی را در سرطان پانکراس قابل‌جراحی و مرزی بهبود می‌بخشد.
تفاوت میانه بقا کوچک بود (۱٫۴ ماه) و سود عمدتاً در «دم» منحنی بقا دیده شد. حجم نمونه نسبتاً کم بود و بیماران قابل‌جراحی و مرزی با هم وارد شدند. رژیم سیستمیک (جمسیتابین تنها) در مقایسه با رژیم‌های امروزی ضعیف است، و در گزارش بلندمدت داده ایمنی جدیدی جمع‌آوری نشد. گروه جراحی فوری درمان کمکی mFOLFIRINOX را که امروز استاندارد است دریافت نکرد.
ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.
برای جستجو تایپ کنید...