دارو

آرسنیک تری‌اکسید (تریسنوکس)

داروی تزریقی درمان لوسمی پرومیلوسیتی حاد همراه ترتینوئین

به‌روزرسانی: ۵ آبان ۱۴۰۵۱ دقیقه مطالعه۳ منبع علمی
نام علمی
Arsenic trioxide
نام تجاری
Trisenox
گروه دارویی
آرسنیکال (القاکننده تمایز و آپوپتوز)
روش مصرف
تزریق وریدی
نمایش برای:

نکات کلیدی

  • آرسنیک تری‌اکسید همراه ترتینوئین، بیشتر بیماران APL را بدون شیمی‌درمانی درمان می‌کند [۲]؛ رهنمود اروپا آن را درمان استاندارد APL کم‌خطر و متوسط می‌داند [۳].
  • روزانه در رگ تزریق می‌شود؛ القا تا بهبودی و سپس ۴ دوره تثبیت [۱].
  • نوار قلب و نمک‌های خون (پتاسیم و منیزیم) منظم پایش می‌شوند [۱].

این دارو چیست و چگونه عمل می‌کند؟

ویژه بیماران

آرسنیک تری‌اکسید پروتئین معیوبی را که سلول‌های APL را نابالغ نگه می‌دارد تخریب می‌کند و این سلول‌ها را از بین می‌برد [۱].

ویژه پزشکانتوضیح تخصصی
ویژه پزشکان

تخریب PML-RARA از طریق بخش PML، القای تمایز ناقص و آپوپتوز [۱].

در چه سرطان‌هایی استفاده می‌شود؟

ویژه بیماران
این دارو برای چه بیماری‌هایی است؟
ویژه پزشکانکاربردهای تأییدشده و شواهد
ویژه پزشکان
کاربردهای تأییدشده و شواهد
بیماریکاربردشواهد کلیدی
APL تازه کم‌خطرهمراه ترتینوئین [۱]APL0406: بقای بدون رویداد ۲ ساله ۹۷٪ در برابر ۸۶٪ [۲]
APL عودکردهالقا و تثبیت [۱]—

نحوه مصرف و دوز

نمایش جزئیاتبستن

تزریق روزانه در رگ در بیمارستان یا درمانگاه، معمولاً در ۲ ساعت (اگر واکنش داشت تا ۴ ساعت) [۱].

ویژه پزشکاندوز استاندارد (برچسب FDA)، ۱ رژیم
ویژه پزشکان

دوز استاندارد (برچسب FDA)

آرسنیک تری‌اکسید

APL تازه کم‌خطر (همراه ترتینوئین)

APL تازه کم‌خطر (همراه ترتینوئین)

دارودوزروشزمان تجویز
القا
آرسنیک تری‌اکسید۰٫۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدیروزانه تا بهبودی (حداکثر ۶۰ روز)
تثبیت: ۴ دوره
آرسنیک تری‌اکسید۰٫۱۵ میلی‌گرم/کیلوگرموریدی۵ روز در هفته، هفته ۱ تا ۴ هر دوره ۸ هفته‌ای
طول هر دوره
القا روزانه؛ تثبیت هر ۸ هفته
مدت درمان
۱ دوره القا و ۴ دوره تثبیت

مطابق برچسب [۱] و APL0406 [۲].

شواهد: APL0406 (۲۰۱۳)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

عوارض جانبی

ویژه بیماران

شایع‌ترین عارضه‌ها: تهوع، سرفه، خستگی، تب، سردرد، درد شکم، استفراغ، تپش قلب، اسهال، کم شدن پتاسیم و منیزیم، افزایش قند و ورم [۱].

ویژه پزشکانتوضیح تخصصی
ویژه پزشکان

عوارض شایع (بیش از ۳۰٪): تهوع، سرفه، خستگی، تب، سردرد، درد شکم، استفراغ، تاکی‌کاردی، اسهال، تنگی نفس، هیپوکالمی، لکوسیتوز، هیپرگلیسمی، هیپومنیزیمی، بی‌خوابی، درماتیت، ادم، طولانی شدن QTc [۱].

عوارض جدی

ویژه بیماران

عوارض جدی: سندرم تمایز، تغییر خطرناک ریتم قلب، آسیب مغز (آنسفالوپاتی، از جمله ورنیکه) و آسیب کبد [۱].

ویژه پزشکانتوضیح تخصصی
ویژه پزشکان
  • هشدار جعبه‌ای: سندرم تمایز و اختلال هدایت قلب [۱].
  • ECG پایه و هفتگی؛ پتاسیم و منیزیم را در محدوده طبیعی نگه دارید؛ QTc بیش از ۵۰۰: توقف (QTc) [۱].
  • آنسفالوپاتی ورنیکه: با شک، توقف و تیامین وریدی [۱].

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

  • تپش قلب، غش یا سرگیجه
  • تب، تنگی نفس یا افزایش وزن
  • گیجی، اختلال دید یا راه رفتن

تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها

  • داروهای دیگر: داروهایی که ریتم قلب را طولانی می‌کنند یا پتاسیم و منیزیم را کم می‌کنند (بعضی ادرارآورها، آمفوتریسین) را با احتیاط و زیر نظر پزشک [۱].
  • بارداری: این دارو ممکن است به جنین آسیب بزند؛ در طول درمان از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنید و اگر باردار شدید فوراً به پزشک بگویید. در طول درمان شیر ندهید [۱].
ویژه بیماران

پرسش‌های متداول

آیا آرسنیک سمی است؟

در دوز درمانی و زیر پایش، دارویی بسیار مؤثر در APL است؛ نوار قلب و آزمایش منظم آن را بی‌خطرتر می‌کند [۱، ۲].

انواع سرطان مرتبط

منابع علمی

۳ منبع
نمایش همه منابع، ۱ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    TRISENOX (ARSENIC TRIOXIDE) — Prescribing InformationCephalon, LLC · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹
  2. ۲
    Retinoic acid and arsenic trioxide for acute promyelocytic leukemiaLo-Coco F, Avvisati G, Vignetti M, et al · N Engl J Med · 2013;369:111-21
  3. ۳
    Management of acute promyelocytic leukemia: updated recommendations from an expert panel of the European LeukemiaNetSanz MA, Fenaux P, Tallman MS, et al · Blood · 2019;133:1630-1643

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۵ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.