دارو

ریتوکسیماب (ریتوکسان/مب‌ترا)

آنتی‌بادی مونوکلونال ضد CD20 برای لنفوم و لوسمی لنفوسیتی مزمن

به‌روزرسانی: ۲۷ مهر ۱۴۰۵۶ دقیقه مطالعه۷ منبع علمی
نام علمی
Rituximab
نام تجاری
Rituxan، MabThera
گروه دارویی
آنتی‌بادی مونوکلونال ضد CD20
روش مصرف
تزریق وریدی (انفوزیون)
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • ریتوکسیماب (Rituximab، با نام‌های تجاری ریتوکسان و مب‌ترا) یک آنتی‌بادی مونوکلونال ضد CD20 است که لنفوسیت‌های B را هدف می‌گیرد و به‌صورت انفوزیون وریدی تزریق می‌شود [۱].
  • در سرطان، برای انواع لنفوم غیرهوچکین سلول B (مانند لنفوم فولیکولار و لنفوم منتشر سلول B بزرگ) و لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL) تأیید شده است [۱].
  • افزودن ریتوکسیماب به شیمی‌درمانی CHOP در لنفوم منتشر سلول B بزرگ، پاسخ کامل و بقای کلی را افزایش داد [۲].
  • هشدار جعبه‌ای FDA: واکنش‌های کشنده حین انفوزیون، واکنش‌های شدید پوستی‌مخاطی، فعال شدن مجدد هپاتیت B و لکوانسفالوپاتی چندکانونی پیشرونده (PML) [۱].
  • پیش از شروع درمان، آزمایش هپاتیت B (HBsAg و anti-HBc) برای همه بیماران لازم است [۱].

این دارو چیست و چگونه عمل می‌کند؟

ریتوکسیماب (Rituximab) یک آنتی‌بادی مونوکلونال است که به پروتئین CD20 روی سطح لنفوسیت‌های B نابالغ (pre-B) و بالغ متصل می‌شود و موجب تخریب این سلول‌ها می‌شود [۱]. سازوکارهای احتمالی این تخریب شامل سمیت سلولی وابسته به کمپلمان (CDC) و سمیت سلولی وابسته به آنتی‌بادی با واسطه سلول (ADCC) است [۱]. چون بسیاری از لنفوم‌های سلول B و CLL پروتئین CD20 را بیان می‌کنند، ریتوکسیماب به یکی از پایه‌های درمان این سرطان‌ها تبدیل شده است.

ریتوکسیماب نخستین بار در سال ۱۹۹۷ در آمریکا تأیید شد [۱]. در کارآزمایی محوری اولیه، ۴۸٪ بیماران مبتلا به لنفوم کم‌درجه یا فولیکولار عودکرده با چهار دوز هفتگی به درمان پاسخ دادند [۳]. علاوه بر سرطان، ریتوکسیماب در برخی بیماری‌های خودایمنی نیز تأیید شده است: آرتریت روماتوئید (همراه متوترکسات)، گرانولوماتوز همراه با پلی‌آنژئیت (GPA) و پلی‌آنژئیت میکروسکوپی (MPA)، و پمفیگوس ولگاریس [۱]. این صفحه بر کاربرد آن در سرطان تمرکز دارد.

در چه سرطان‌هایی استفاده می‌شود؟

کاربردهای سرطانی تأییدشده ریتوکسیماب (برچسب FDA) و شواهد اصلی
سرطانموقعیت درمانیشواهد کلیدی
لنفوم غیرهوچکین کم‌درجه یا فولیکولار (CD20 مثبت)عودکرده یا مقاوم؛ به‌صورت تک‌داروییکارآزمایی محوری: پاسخ در ۴۸٪ بیماران با چهار دوز هفتگی [۳]
لنفوم فولیکولار درمان‌نشده (CD20 مثبت)همراه با شیمی‌درمانی خط اول و سپس درمان نگهدارنده در بیماران پاسخ‌دهندهR-CVP در برابر CVP: میانه بقای بدون پیشرفت ۲٫۴ در برابر ۱٫۴ سال (HR برابر ۰٫۴۴) [۱]. PRIMA: بقای بدون پیشرفت ۳ ساله ۷۴٫۹٪ با نگهدارنده در برابر ۵۷٫۶٪ با پیگیری (HR برابر ۰٫۵۵) [۴]
لنفوم غیرهوچکین کم‌درجه بدون پیشرفتتک‌دارویی پس از شیمی‌درمانی خط اول CVPکاهش خطر پیشرفت، عود یا مرگ در برابر عدم درمان بیشتر [۱]
لنفوم منتشر سلول B بزرگ (DLBCL) درمان‌نشدههمراه با CHOP یا سایر رژیم‌های حاوی آنتراسیکلینR-CHOP در برابر CHOP در بیماران ۶۰ تا ۸۰ ساله: پاسخ کامل ۷۶٪ در برابر ۶۳٪؛ کاهش خطر شکست درمان (۰٫۵۸) و مرگ (۰٫۶۴) [۲]
لنفوم سلول B بالغ و لوسمی حاد سلول B بالغ در کودکان (۶ ماه و بالاتر)مرحله پیشرفته، درمان‌نشده؛ همراه با شیمی‌درمانی LMBکاهش خطر رویداد (HR تعدیل‌شده ۰٫۳۲) در برابر شیمی‌درمانی تنها [۱]
لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL، CD20 مثبت)درمان‌نشده یا درمان‌شده قبلی؛ همراه با فلودارابین و سیکلوفسفامید (FC)CLL8: بقای بدون پیشرفت ۳ ساله ۶۵٪ در برابر ۴۵٪ (HR برابر ۰٫۵۶) و بقای کلی ۸۷٪ در برابر ۸۳٪ [۵]

در کارآزمایی POLARIX، رژیم pola-R-CHP (جایگزینی وین‌کریستین با پولاتوزوماب ودوتین، همراه با ریتوکسیماب) در مقایسه با R-CHOP خطر پیشرفت، عود یا مرگ را در DLBCL درمان‌نشده کاهش داد (HR برابر ۰٫۷۳) [۶].

نحوه مصرف و دوز

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۷ رژیم
  • ریتوکسیماب فقط به‌صورت انفوزیون آهسته وریدی در مرکز درمانی و زیر نظر کادر درمانی مجهز به امکانات مقابله با واکنش‌های شدید تزریق می‌شود [۱].
  • پیش از هر انفوزیون، داروهایی مانند استامینوفن و آنتی‌هیستامین برای کاهش واکنش‌های تزریق داده می‌شود [۱].
  • اولین انفوزیون آهسته‌تر از نوبت‌های بعد انجام می‌شود و سرعت آن به‌تدریج و در صورت نبود واکنش افزایش می‌یابد؛ بنابراین ممکن است چند ساعت طول بکشد [۱].
  • تعداد و فاصله نوبت‌ها به نوع بیماری و رژیم درمانی بستگی دارد (مثلاً هر هفته، یا یک بار در هر دوره شیمی‌درمانی) [۱]. نوبت‌ها را بدون مشورت با پزشک جابه‌جا یا حذف نکنید.
  • پیش از شروع، آزمایش هپاتیت B و شمارش کامل خون انجام می‌شود و شمارش خون در طول درمان تکرار می‌شود [۱].
ویژه پزشکان
نکات تجویز
  • پیش از نخستین انفوزیون: غربالگری HBV برای همه با HBsAg و anti-HBc (در موارد مثبت، مشاوره متخصص هپاتیت درباره پایش و درمان ضدویروسی پیشگیرانه)؛ CBC با پلاکت؛ به‌روز کردن واکسن‌ها و تزریق واکسن‌های غیرزنده دست‌کم ۴ هفته پیش از شروع؛ واکسن زنده توصیه نمی‌شود [۱].
  • پیش‌دارو: استامینوفن و آنتی‌هیستامین پیش از هر انفوزیون؛ در انفوزیون ۹۰ دقیقه‌ای، گلوکوکورتیکوئید رژیم شیمی‌درمانی پیش از انفوزیون داده شود [۱].
  • سرعت انفوزیون (فقط وریدی؛ نه پوش یا بولوس): رقیق‌سازی تا ۱ تا ۴ میلی‌گرم در میلی‌لیتر در سدیم کلرید ۰٫۹٪ یا دکستروز ۵٪. نوبت اول: شروع ۵۰ میلی‌گرم/ساعت و افزایش ۵۰ میلی‌گرم/ساعت هر ۳۰ دقیقه تا حداکثر ۴۰۰. نوبت‌های بعد: شروع ۱۰۰ میلی‌گرم/ساعت و افزایش ۱۰۰ هر ۳۰ دقیقه تا حداکثر ۴۰۰. در فولیکولار و DLBCL درمان‌نشده، اگر در دوره ۱ واکنش درجه ۳ یا ۴ رخ نداده، از دوره ۲ انفوزیون ۹۰ دقیقه‌ای (۲۰٪ دوز در ۳۰ دقیقه اول و ۸۰٪ در ۶۰ دقیقه بعد) همراه رژیم حاوی گلوکوکورتیکوئید؛ در بیماری قلبی‌عروقی مهم یا لنفوسیت ۵۰۰۰ در میکرولیتر یا بیشتر پیش از دوره ۲ مجاز نیست. در واکنش انفوزیونی: توقف یا کاهش سرعت و پس از بهبود ادامه با نصف سرعت قبلی [۱].
  • قطع دارو: واکنش پوستی‌مخاطی شدید، فعال شدن مجدد HBV (همراه قطع شیمی‌درمانی همزمان)، PML، آریتمی جدی یا تهدیدکننده حیات، افزایش کراتینین یا الیگوری، عفونت جدی. در خطر بالای سندرم لیز تومور: هیدراتاسیون وریدی فعال و داروی کاهنده اسید اوریک. ترکیب با سیس‌پلاتین تأییدشده نیست (سمیت کلیوی) [۱].
  • پایش: در تک‌درمانی، CBC با دیفرانسیل و پلاکت پیش از هر دوره؛ همراه شیمی‌درمانی، هفتگی تا ماهانه و پس از آخرین دوز تا رفع سیتوپنی (سیتوپنی تأخیری ممکن است). علائم هپاتیت تا چند ماه پس از درمان (فعال شدن HBV تا ۲۴ ماه گزارش شده)؛ پایش قلبی حین و پس از انفوزیون در سابقه آریتمی یا آنژین؛ علائم عصبی جدید (PML) [۱]. برچسب تعدیل دوز کلیوی یا کبدی ندارد.
ویژه پزشکاندوز استاندارد: تک‌دارویی (برچسب FDA)، ۲ رژیم · رژیم‌های ترکیبی و فرم زیرجلدی (برچسب FDA)، ۵ رژیم
ویژه پزشکان

دوز استاندارد: تک‌دارویی (برچسب FDA)

تک‌دارویی در لنفوم کم‌درجه یا فولیکولار عودکرده/مقاوم

NHL سلول B، CD20 مثبتطول هر دوره: هفتگی

NHL سلول B، CD20 مثبت

پیش از تجویز: نکات تجویز
دارودوزروشزمان تجویز
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعانفوزیون وریدی (سرعت طبق جدول تجویز)هفتگی، ۴ یا ۸ دوز
طول هر دوره
هفتگی
مدت درمان
۴ یا ۸ دوز؛ درمان مجدد: هفتگی ۴ دوز

[۱]

پس از CVP خط اول (بدون پیشرفت)

لنفوم کم‌درجه CD20 مثبت پس از ۶ تا ۸ دوره CVPطول هر دوره: هر ۶ ماه

لنفوم کم‌درجه CD20 مثبت پس از ۶ تا ۸ دوره CVP

پیش از تجویز: نکات تجویز
دارودوزروشزمان تجویز
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعانفوزیون وریدی (سرعت طبق جدول تجویز)هفتگی ۴ دوز، تکرار هر ۶ ماه
طول هر دوره
هر ۶ ماه
مدت درمان
حداکثر ۱۶ دوز

[۱]

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

ویژه پزشکان

رژیم‌های ترکیبی و فرم زیرجلدی (برچسب FDA)

فولیکولار درمان‌نشده: همراه شیمی‌درمانی و سپس نگهدارنده

لنفوم فولیکولار CD20 مثبت درمان‌نشده

لنفوم فولیکولار CD20 مثبت درمان‌نشده

پیش از تجویز: نکات تجویز
دارودوزروشزمان تجویز
القایی
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعانفوزیون وریدی (سرعت طبق جدول تجویز)روز ۱ هر دوره شیمی‌درمانی
نگهدارنده (در پاسخ کامل یا نسبی)
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعانفوزیون وریدی (سرعت طبق جدول تجویز)هر ۸ هفته
طول هر دوره
طبق رژیم شیمی‌درمانی؛ سپس هر ۸ هفته
مدت درمان
القایی تا ۸ دوز؛ نگهدارنده ۱۲ دوز با شروع ۸ هفته پس از پایان القایی

[۱، ۴]

شواهد: PRIMA (۲۰۱۱)

R-CHOP (یا سایر رژیم‌های حاوی آنتراسایکلین)

لنفوم منتشر سلول B بزرگ درمان‌نشدهطول هر دوره: هر ۲۱ روز

لنفوم منتشر سلول B بزرگ درمان‌نشده

پیش از تجویز: نکات تجویز
دارودوزروشزمان تجویز
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعانفوزیون وریدی (سرعت طبق جدول تجویز)روز ۱ هر دوره
CHOPطبق پروتکلوریدی/خوراکیهر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۲۱ روز
مدت درمان
تا ۸ انفوزیون

از دوره ۲، انفوزیون ۹۰ دقیقه‌ای مجاز است (شرایط در «نکات تجویز») [۱، ۲].

شواهد: GELA LNH98-5 (۲۰۰۲)

FCR

لوسمی لنفوسیتی مزمن CD20 مثبت، درمان‌نشده یا درمان‌شده قبلیطول هر دوره: هر ۲۸ روز

لوسمی لنفوسیتی مزمن CD20 مثبت، درمان‌نشده یا درمان‌شده قبلی

پیش از تجویز: نکات تجویز
دارودوزروشزمان تجویز
دوره ۱
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعانفوزیون وریدییک روز پیش از شروع FC
دوره ۲ تا ۶
ریتوکسیماب۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربعانفوزیون وریدیروز ۱
فلودارابین + سیکلوفسفامید۲۵ میلی‌گرم/مترمربع/روز + ۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع/روزوریدیروز ۱ تا ۳
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
۶ دوره

پروفیلاکسی پنوموسیستیس و هرپس در طول درمان و تا ۱۲ ماه پس از آن در صورت لزوم. در تحلیل‌های اکتشافی، در بیماران بالای ۷۰ سال سودی از افزودن ریتوکسیماب به FC نشان داده نشد [۱، ۵].

شواهد: CLL8 (۲۰۱۰)

کودکان: همراه شیمی‌درمانی LMB

لنفوم یا لوسمی حاد سلول B بالغ درمان‌نشده، ۶ ماهگی و بالاترطول هر دوره: طبق پروتکل LMB

لنفوم یا لوسمی حاد سلول B بالغ درمان‌نشده، ۶ ماهگی و بالاتر

پیش از تجویز: نکات تجویز
دارودوزروشزمان تجویز
القایی COPDAM1 و COPDAM2
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ‎-۲ و روز ۱ هر دوره
تحکیمی CYM/CYVE ۱ و ۲
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
طول هر دوره
طبق پروتکل LMB
مدت درمان
در مجموع ۶ انفوزیون

نوبت اول با ۰٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم/ساعت (حداکثر ۵۰) و نوبت‌های بعد با ۱ میلی‌گرم/کیلوگرم/ساعت (حداکثر ۵۰) شروع و هر ۳۰ دقیقه به همان میزان افزایش تا حداکثر ۴۰۰ میلی‌گرم/ساعت [۱].

فرم زیرجلدی (ریتوکسان هایسلا)

لنفوم فولیکولار، DLBCL و CLL — فقط پس از دست‌کم یک دوز کامل وریدیطول هر دوره: طبق رژیم

لنفوم فولیکولار، DLBCL و CLL — فقط پس از دست‌کم یک دوز کامل وریدی

پیش از تجویز: نکات تجویز
دارودوزروشزمان تجویز
فولیکولار و DLBCL
ریتوکسیماب + هیالورونیداز۱۴۰۰ میلی‌گرم / ۲۳٬۴۰۰ واحد (۱۱٫۷ میلی‌لیتر)زیرجلدی در شکم، حدود ۵ دقیقهطبق برنامه فرم وریدی
CLL
ریتوکسیماب + هیالورونیداز۱۶۰۰ میلی‌گرم / ۲۶٬۸۰۰ واحد (۱۳٫۴ میلی‌لیتر)زیرجلدی در شکم، حدود ۷ دقیقهروز ۱ دوره‌های ۲ تا ۶
طول هر دوره
طبق رژیم
مدت درمان
طبق رژیم

پیش‌دارو با استامینوفن و آنتی‌هیستامین (و در نظر گرفتن گلوکوکورتیکوئید)؛ پایش ۱۵ دقیقه پس از تزریق [۷].

پیش از تجویز، دوز را با برچسب دارو، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تطبیق دهید.

عوارض جانبی

شایع‌ترین عوارض (≥ ۲۵٪) در کارآزمایی‌های NHL واکنش‌های انفوزیون، تب، کاهش لنفوسیت، لرز، عفونت و ضعف، و در CLL واکنش‌های انفوزیون و کاهش نوتروفیل بودند [۱]. واکنش انفوزیون بیشترین شیوع را در اولین تزریق دارد (۷۷٪) و در نوبت‌های بعدی کمتر می‌شود؛ این واکنش‌ها معمولاً ۳۰ تا ۱۲۰ دقیقه پس از شروع رخ می‌دهند و با کاهش سرعت یا قطع موقت انفوزیون و درمان حمایتی برطرف می‌شوند [۱]. جدول زیر عوارض ریتوکسیماب تک‌دارویی را در ۳۵۶ بیمار مبتلا به لنفوم کم‌درجه یا فولیکولار عودکرده نشان می‌دهد [۱].

عوارض ریتوکسیماب تک‌دارویی در لنفوم کم‌درجه عودکرده (برچسب FDA)
عارضههمه درجه‌هادرجه ۳ و ۴
تب۵۳٪۱٪
کاهش لنفوسیت۴۸٪۴۰٪
لرز۳۳٪۳٪
عفونت۳۱٪۴٪
ضعف۲۶٪۱٪
تهوع۲۳٪۱٪
سردرد۱۹٪۱٪
تعریق شبانه۱۵٪۱٪
بثورات پوستی / خارش۱۵٪ / ۱۴٪۱٪ / ۱٪
کاهش نوتروفیل۱۴٪۶٪
آنژیوادم (تورم زیر پوست)۱۱٪۱٪
افت فشار خون۱۰٪۱٪

در CLL (مطالعه CLL Study ۲) واکنش انفوزیون با هر شدتی در ۵۹٪ بیماران دریافت‌کننده R-FC رخ داد؛ در CLL Study ۱ کاهش نوتروفیل درجه ۳-۴ در ۳۰٪ بیماران R-FC در برابر ۱۹٪ بیماران FC گزارش شد [۱].

عوارض جدی

ریتوکسیماب هشدار جعبه‌ای (Boxed Warning) برای چهار عارضه دارد [۱]:

  • واکنش‌های کشنده حین انفوزیون: مرگ در ۲۴ ساعت پس از انفوزیون رخ داده است و حدود ۸۰٪ واکنش‌های کشنده با اولین انفوزیون بوده‌اند. این واکنش‌ها می‌توانند شامل کهیر، افت فشار، آنژیوادم، کاهش اکسیژن، اسپاسم برونش، سندرم دیسترس تنفسی حاد، حمله قلبی، فیبریلاسیون بطنی و شوک باشند [۱].
  • واکنش‌های شدید پوستی‌مخاطی: مانند پمفیگوس پارانئوپلاستیک، سندرم استیونس-جانسون و نکرولیز اپیدرمی سمی (TEN)، گاهی کشنده و حتی از روز اول [۱].
  • فعال شدن مجدد ویروس هپاتیت B: گاهی منجر به هپاتیت برق‌آسا، نارسایی کبد و مرگ؛ حتی در افراد HBsAg منفی و anti-HBc مثبت. این اتفاق تا ۲۴ ماه پس از پایان درمان گزارش شده است [۱].
  • لکوانسفالوپاتی چندکانونی پیشرونده (PML): عفونت مغزی ناشی از ویروس JC که می‌تواند کشنده باشد؛ بیشتر موارد در ۱۲ ماه پس از آخرین انفوزیون تشخیص داده شده‌اند [۱].

سایر هشدارهای مهم: سندرم لیز تومور (۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از اولین انفوزیون، به‌ویژه با تعداد سلول‌های بدخیم در گردش ≥ ۲۵٬۰۰۰ در میلی‌متر مکعب یا حجم بالای تومور)، عفونت‌های جدی باکتریایی، قارچی و ویروسی (گاهی همراه با کاهش طولانی‌مدت ایمونوگلوبولین‌ها)، عوارض قلبی (آریتمی، حمله قلبی)، آسیب کلیه و انسداد یا سوراخ شدن روده [۱].

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

حین یا پس از انفوزیون، فوراً به کادر درمان یا پزشک اطلاع دهید اگر دچار این علائم شدید [۱]:

  • کهیر، خارش، تورم لب، زبان، گلو یا صورت؛ سرفه ناگهانی، تنگی نفس یا خس‌خس
  • ضعف، سرگیجه یا احساس غش، تپش قلب یا درد قفسه سینه
  • زخم‌های دردناک در دهان یا روی پوست، تاول، پوسته‌ریزی پوست یا جوش‌های چرکی
  • تب، لرز، علائم سرماخوردگی یا آنفلوآنزا، سوزش ادرار یا زخم دردناک و قرمز (علائم عفونت)
  • خستگی رو به افزایش یا زرد شدن پوست و چشم (احتمال هپاتیت)
  • گیجی، از دست دادن تعادل، اشکال در راه رفتن یا صحبت کردن، ضعف یک طرف بدن یا مشکلات بینایی (احتمال PML)
  • تهوع، استفراغ، اسهال و بی‌حالی پس از اولین تزریق (احتمال سندرم لیز تومور)
  • درد شدید شکم یا استفراغ مکرر

تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها

  • غربالگری هپاتیت B: پیش از شروع درمان، همه بیماران باید از نظر HBsAg و anti-HBc آزمایش شوند. اگر شواهد عفونت فعلی یا قبلی وجود داشته باشد، مشاوره با متخصص کبد درباره پایش و درمان ضدویروسی لازم است و پایش تا چند ماه پس از پایان درمان ادامه می‌یابد [۱].
  • واکسن‌ها: واکسن‌های زنده پیش از یا در طول درمان توصیه نمی‌شوند. در صورت امکان واکسیناسیون را پیش از شروع کامل کنید و واکسن‌های غیرزنده را دست‌کم ۴ هفته پیش از دوره درمان دریافت کنید [۱].
  • تداخل‌ها: مطالعه رسمی تداخل دارویی انجام نشده است؛ ترکیب با سیس‌پلاتین با آسیب کلیوی همراه بوده و رژیم تأییدشده‌ای نیست [۱].
  • بارداری و شیردهی: ریتوکسیماب می‌تواند در نوزاد موجب کاهش لنفوسیت‌های B شود. زنان در سن باروری باید در طول درمان و تا ۱۲ ماه پس از آخرین دوز از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنند و تا ۶ ماه پس از آخرین دوز شیر ندهند [۱].
  • بیماری قلبی یا ریوی: اگر سابقه آریتمی، آنژین یا بیماری ریه دارید به پزشک بگویید؛ ممکن است پایش قلبی حین انفوزیون لازم باشد [۱].
ویژه بیماران

پرسش‌های متداول

ویژه بیماران
آیا ریتوکسیماب شیمی‌درمانی است؟

خیر. ریتوکسیماب یک آنتی‌بادی مونوکلونال است که به‌طور هدفمند به پروتئین CD20 روی لنفوسیت‌های B متصل می‌شود [۱]. با این حال اغلب همراه با شیمی‌درمانی (مانند CHOP یا FC) تجویز می‌شود [۱].

چرا اولین تزریق این‌قدر طول می‌کشد؟

واکنش‌های انفوزیون بیشتر در اولین تزریق رخ می‌دهند (حدود ۷۷٪ بیماران NHL)، بنابراین سرعت انفوزیون از مقدار کم شروع و به‌تدریج افزایش می‌یابد [۱]. در نوبت‌های بعد معمولاً تزریق سریع‌تر انجام می‌شود [۱].

چرا قبل از درمان آزمایش هپاتیت B می‌دهم؟

ریتوکسیماب می‌تواند ویروس هپاتیت B نهفته را دوباره فعال کند و این وضعیت ممکن است به نارسایی کبد منجر شود؛ آزمایش پیش از درمان امکان پیشگیری را فراهم می‌کند [۱].

آیا می‌توانم در طول درمان واکسن بزنم؟

واکسن‌های زنده توصیه نمی‌شوند. واکسن‌های غیرزنده بهتر است دست‌کم ۴ هفته پیش از شروع دوره درمان تزریق شوند؛ با پزشک خود برنامه‌ریزی کنید [۱].

آیا خطر عفونت پس از پایان درمان هم وجود دارد؟

بله. عفونت‌های جدی ممکن است در طول درمان و پس از پایان آن رخ دهند و در برخی بیماران سطح آنتی‌بادی‌ها برای مدت طولانی پایین می‌ماند [۱]. هر نشانه عفونت را به پزشک اطلاع دهید.

شواهد علمی

مطالعات کلیدی

۳ مورد
رهنمود بالینی

رهنمودهای iwCLL برای تشخیص، اندیکاسیون‌های درمان، ارزیابی پاسخ و مراقبت حمایتی در لوسمی لنفوسیتی مزمن

Blood · 2018تعریف CLL: وجود دست‌کم ۵ × ۱۰ ۹ در لیتر لنفوسیت B کلونال در خون محیطی؛ در صورت کمتر بودن این تعداد همراه با بز…
۵توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

ایبروتینیب همراه با شیمی‌ایمنی‌درمانی با یا بدون پیوند اتولوگ در برابر شیمی‌ایمنی‌درمانی و پیوند اتولوگ در بیماران درمان‌نشده مبتلا به لنفوم سلول گوشته‌ای (TRIANGLE): کارآزمایی فاز ۳ سه‌گروهی، تصادفی، باز و برتری شبکه اروپایی لنفوم سلول گوشته‌ای

Lancet · 2024
۸۸٪ در برابر ۷۲٪FFS سه‌ساله: A+I در برابر A
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

پولاتوزوماب ودوتین در لنفوم منتشر سلول B بزرگ درمان‌نشده

N Engl J Med · 2022
۷۶٫۷٪ در برابر ۷۰٫۲٪بقای بدون پیشرفت ۲ ساله

منابع علمی

۷ منبع
نمایش همه منابع، ۵ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    RITUXAN (rituximab) injection, for intravenous use — Prescribing InformationGenentech / U.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2024
  2. ۲
    CHOP Chemotherapy plus Rituximab Compared with CHOP Alone in Elderly Patients with Diffuse Large-B-Cell LymphomaCoiffier B, Lepage E, Brière J, et al · N Engl J Med · 2002;346:235-242
  3. ۳
    Rituximab chimeric anti-CD20 monoclonal antibody therapy for relapsed indolent lymphoma: half of patients respond to a four-dose treatment programMcLaughlin P, Grillo-López AJ, Link BK, et al · J Clin Oncol · 1998;16:2825-2833
  4. ۴
    Rituximab maintenance for 2 years in patients with high tumour burden follicular lymphoma responding to rituximab plus chemotherapy (PRIMA): a phase 3, randomised controlled trialSalles G, Seymour JF, Offner F, et al · Lancet · 2011;377:42-51
  5. ۵
    Addition of rituximab to fludarabine and cyclophosphamide in patients with chronic lymphocytic leukaemia: a randomised, open-label, phase 3 trialHallek M, Fischer K, Fingerle-Rowson G, et al · Lancet · 2010;376:1164-1174
  6. ۶
    Polatuzumab Vedotin in Previously Untreated Diffuse Large B-Cell LymphomaTilly H, Morschhauser F, Sehn LH, et al · N Engl J Med · 2022;386:351-363
  7. ۷
    RITUXAN HYCELA (rituximab and hyaluronidase human) injection, for subcutaneous use: Prescribing InformationGenentech, Inc · DailyMed, U.S. National Library of Medicine · 2026

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.