دارو

آزاسیتیدین (ویدازا)

داروی هیپومتیله‌کننده تزریقی برای سندرم میلودیسپلاستیک و لوسمی میلوئیدی حاد

به‌روزرسانی: ۵ آبان ۱۴۰۵۱ دقیقه مطالعه۳ منبع علمی
نام علمی
Azacitidine
نام تجاری
Vidaza
گروه دارویی
داروی هیپومتیله‌کننده (آنالوگ پیریمیدین)
روش مصرف
تزریق زیرجلدی یا وریدی
نمایش برای:

نکات کلیدی

  • آزاسیتیدین ۷ روز پشت سر هم زیر پوست یا در رگ تزریق می‌شود و این دوره هر ۲۸ روز تکرار می‌شود [۱].
  • در MDS پرخطر، بیماران را بیشتر از درمان‌های معمول زنده نگه داشت [۲].
  • در AML بیماران سالمند، همراه ونتوکلاکس عمر را بیشتر کرد [۳].
  • اثر آن چند ماه طول می‌کشد؛ دست‌کم ۴ تا ۶ دوره پیش از قضاوت درباره پاسخ لازم است.

این دارو چیست و چگونه عمل می‌کند؟

ویژه بیماران

آزاسیتیدین به سلول‌های خون‌ساز معیوب کمک می‌کند دوباره رفتار طبیعی‌تری داشته باشند و تعداد سلول‌های سرطانی را کم می‌کند [۱].

ویژه پزشکانتوضیح تخصصی
ویژه پزشکان

آنالوگ سیتیدین؛ مهار DNA متیل‌ترانسفراز و هیپومتیلاسیون DNA، و در دوز بالاتر سمیت مستقیم سلولی [۱].

در چه سرطان‌هایی استفاده می‌شود؟

ویژه بیماران
این دارو برای چه بیماری‌هایی است؟
  • سندرم میلودیسپلاستیک (MDS) [۱، ۲]
  • لوسمی میلوئیدی حاد در بیماران نامناسب برای شیمی‌درمانی فشرده، همراه ونتوکلاکس [۳]
  • لوسمی میلومونوسیتی جوانان [۱]
ویژه پزشکانکاربردهای تأییدشده و شواهد
ویژه پزشکان
کاربردهای تأییدشده و شواهد
بیماریکاربردشواهد کلیدی
MDS پرخطرخط اول [۱]AZA-001: میانه بقا ۲۴٫۵ در برابر ۱۵ ماه با درمان‌های معمول [۲]
AML نامناسب برای درمان فشردههمراه ونتوکلاکسVIALE-A: میانه بقا ۱۴٫۷ در برابر ۹٫۶ ماه [۳]

نحوه مصرف و دوز

نمایش جزئیاتبستن

۷ روز پشت سر هم، تزریق زیر پوست (شکم، ران یا بازو) یا در رگ، و تکرار هر ۲۸ روز. پیش از تزریق داروی ضدتهوع داده می‌شود [۱]. محل تزریق زیرجلدی را عوض کنید.

ویژه پزشکاندوز استاندارد (برچسب FDA)، ۱ رژیم
ویژه پزشکان

دوز استاندارد (برچسب FDA)

آزاسیتیدین

MDS و AMLطول هر دوره: هر ۲۸ روز

MDS و AML

دارودوزروشزمان تجویز
آزاسیتیدین۷۵ میلی‌گرم/مترمربع در روززیرجلدی یا وریدیروز ۱ تا ۷
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا وقتی سود دارد؛ دست‌کم ۴ تا ۶ دوره برای ارزیابی پاسخ

دوز دوره اول برای همه بیماران ۷۵ میلی‌گرم/مترمربع؛ اگر پس از ۲ دوره سودی نبود و عارضه جز تهوع نبود، تا ۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع قابل افزایش است. دوزهای بعدی بر پایه شمارش خون و کلیه تنظیم می‌شوند. فرم خوراکی (اونورگ) جایگزین تزریقی نیست [۱]. همراه ونتوکلاکس: رژیم Aza/Ven.

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

عوارض جانبی

ویژه بیماران

شایع‌ترین عارضه‌ها: تهوع، استفراغ، کم شدن گلبول‌ها و پلاکت، تب، اسهال یا یبوست، قرمزی محل تزریق و کبودی [۱].

ویژه پزشکانتوضیح تخصصی
ویژه پزشکان

عوارض شایع (بیش از ۳۰٪، زیرجلدی): تهوع، کم‌خونی، ترومبوسیتوپنی، استفراغ، تب، لکوپنی، اسهال، اریتم محل تزریق، یبوست، نوتروپنی و اکیموز [۱].

عوارض جدی

ویژه بیماران

عوارض جدی: کم شدن شدید گلبول سفید و پلاکت (به‌ویژه در دوره‌های اول)، آسیب کبد در کسانی که بیماری شدید کبد دارند، آسیب کلیه و لیز تومور [۱].

ویژه پزشکانتوضیح تخصصی
ویژه پزشکان
  • نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی: شمارش خون پیش از هر دوره و در صورت نیاز بیشتر [۱].
  • سمیت کبدی در نارسایی شدید کبد؛ سمیت کلیه (اسیدوز توبولی، افزایش کراتینین) [۱].
  • سندرم لیز تومور [۱].

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

  • تب ۳۸ درجه یا بالاتر
  • خونریزی یا کبودی زیاد
  • کاهش ادرار یا ورم

تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها

  • بارداری: این دارو ممکن است به جنین آسیب بزند؛ در طول درمان از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنید و اگر باردار شدید فوراً به پزشک بگویید. در طول درمان شیر ندهید؛ مردان تا ۳ ماه پس از آخرین دوز از روش مؤثر استفاده کنند [۱].
ویژه بیماران

پرسش‌های متداول

چرا پس از یکی دو دوره بهتر نشدم؟

اثر آزاسیتیدین کند است؛ بیشتر پاسخ‌ها پس از چند دوره دیده می‌شوند [۱].

انواع سرطان مرتبط

رژیم‌های درمانی (پزشکان)

منابع علمی

۳ منبع
نمایش همه منابع، ۱ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    VIDAZA (AZACITIDINE) — Prescribing InformationCelgene Corporation · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶
  2. ۲
    Efficacy of azacitidine compared with that of conventional care regimens in the treatment of higher-risk myelodysplastic syndromes: a randomised, open-label, phase III studyFenaux P, Mufti GJ, Hellstrom-Lindberg E, et al · Lancet Oncol · 2009;10:223-32
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  3. ۳
    Azacitidine and Venetoclax in Previously Untreated Acute Myeloid LeukemiaDiNardo CD, Jonas BA, Pullarkat V, et al · N Engl J Med · 2020;383:617-629

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۵ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.