کارآزمایی بالینی

تأثیر دولوکستین بر درد، عملکرد و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نوروپاتی محیطی دردناک ناشی از شیمی‌درمانی: یک کارآزمایی بالینی تصادفی

JAMA · ۲۰۱۳۲۳۱ بیمار
Effect of Duloxetine on Pain, Function, and Quality of Life Among Patients With Chemotherapy-Induced Painful Peripheral NeuropathySmith EML, Pang H, Cirrincione C, Fleishman S, Paskett ED, Ahles T, et al. JAMA. 2013. 309:1359
نوع مطالعه
کارآزمایی بالینی
نام مطالعه
Alliance duloxetine CIPN
طراحی
کارآزمایی تصادفی دوسوکور کنترل‌شده با دارونما به‌صورت متقاطع (crossover) در ۸ شبکه تحقیقاتی همکار با بودجه مؤسسه ملی سرطان آمریکا (NCI)
حجم نمونه
۲۳۱ بیمار
منبع
JAMA · ۲۰۱۳
شناسه کارآزمایی
NCT00489411

به زبان ساده

برخی داروهای شیمی‌درمانی مانند پاکلی‌تاکسل و اگزالیپلاتین می‌توانند باعث آسیب عصب‌های دست و پا و ایجاد درد شوند. در این مطالعه، مصرف دولوکستین به مدت ۵ هفته درد را بیشتر از دارونما کاهش داد. ۵۹٪ از بیمارانی که ابتدا دولوکستین گرفتند، کاهشی در درد خود گزارش کردند؛ این رقم در گروه دارونما ۳۸٪ بود. مصرف این دارو را حتماً با پزشک معالج خود در میان بگذارید.

نتایج کلیدی

۱٫۰۶ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۷۲ تا ۱٫۴۰) در برابر ۰٫۳۴ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۰۱ تا ۰٫۶۶)
کاهش میانگین درد در درمان ۵ هفته‌ای نخست (دولوکستین در برابر دارونما)
P=۰٫۰۰۳؛ اندازه اثر ۰٫۵۱۳
۰٫۷۳ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۲۶ تا ۱٫۲۰)
تفاوت میانگین نمره میانگین درد بین دولوکستین و دارونما
۵۹٪ در برابر ۳۸٪
درصد بیمارانی که کاهش درد (به هر میزان) گزارش کردند
گروه دریافت‌کننده اولیه دولوکستین در برابر گروه دریافت‌کننده اولیه دارونما

گروه‌های درمانی و رژیم دارویی

۱دولوکستین سپس دارونما

در ۵ هفته نخست: ۱ کپسول ۳۰ میلی‌گرمی دولوکستین (duloxetine) روزانه در هفته اول و سپس ۲ کپسول ۳۰ میلی‌گرمی روزانه (۶۰ میلی‌گرم در روز) برای ۴ هفته دیگر؛ پس از آن جابه‌جایی به دارونما. جزئیات دوره پاک‌سازی (washout) و دوره دوم در متن کامل مقاله.

۲دارونما سپس دولوکستین

در ۵ هفته نخست: ۱ کپسول دارونما روزانه در هفته اول و سپس ۲ کپسول دارونما روزانه برای ۴ هفته دیگر؛ پس از آن جابه‌جایی به دولوکستین. جزئیات دوره پاک‌سازی (washout) و دوره دوم در متن کامل مقاله.

منبع جزئیات رژیم درمانی: چکیده مقاله

دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.

جمعیت مطالعه

بیماران ۲۵ سال یا بالاتر که بین آوریل ۲۰۰۸ و مارس ۲۰۱۱ در مراکز جامعه‌محور و دانشگاهی تحت درمان بودند. شرط ورود: نوروپاتی حسی درجه ۱ یا بالاتر بر اساس معیارهای اصطلاحات رایج عوارض جانبی NCI (CTCAE) و میانگین درد ناشی از شیمی‌درمانی حداقل ۴ در مقیاس ۰ تا ۱۰، پس از درمان با پاکلی‌تاکسل (paclitaxel)، سایر تاکسان‌ها یا اگزالیپلاتین (oxaliplatin). تصادفی‌سازی بر اساس داروی شیمی‌درمانی و خطر درد همراه طبقه‌بندی شد.

نقاط پایانی

فرضیه اولیه این بود که دولوکستین در کاهش درد نوروپاتیک محیطی ناشی از شیمی‌درمانی مؤثرتر از دارونما است. شدت درد با گویه «میانگین درد» در فرم کوتاه پرسشنامه Brief Pain Inventory سنجیده شد (۰ = بدون درد و ۱۰ = بدترین دردِ قابل تصور). عنوان مقاله به عملکرد و کیفیت زندگی نیز اشاره دارد، اما نتایج آن‌ها در چکیده گزارش نشده است.

ایمنی و عوارض

داده‌های ایمنی و عوارض جانبی در چکیده گزارش نشده است؛ به متن کامل مقاله مراجعه شود.

اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها

بر پایه چکیده، دولوکستین نخستین گزینه‌ای بود که در یک کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده با دارونما برای درد نوروپاتی محیطی ناشی از شیمی‌درمانی اثر بیشتری از دارونما نشان داد؛ این در حالی است که پیش از آن درمان مؤثر شناخته‌شده‌ای وجود نداشت. با این حال، میزان کاهش درد متوسط بود (تفاوت میانگین ۰٫۷۳ در مقیاس ۰ تا ۱۰). وضعیت این دارو در رهنمودهای بالینی و تأییدیه‌های دارویی باید جداگانه بررسی شود، زیرا در چکیده ذکر نشده است.

ترجمه فارسی چکیده مقاله

اهمیت

درمان مؤثر شناخته‌شده‌ای برای نوروپاتی محیطی دردناک ناشی از شیمی‌درمانی وجود ندارد.

هدف

تعیین اثر دولوکستین با دوز ۶۰ میلی‌گرم در روز بر میانگین شدت درد.

طراحی، محیط و بیماران

کارآزمایی متقاطع تصادفی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما در ۸ شبکه تحقیقاتی همکار با بودجه مؤسسه ملی سرطان آمریکا (NCI) که ۲۳۱ بیمار ۲۵ ساله یا بالاتر را که در مراکز جامعه‌محور و دانشگاهی تحت درمان بودند، بین آوریل ۲۰۰۸ و مارس ۲۰۱۱ وارد کرد. پیگیری مطالعه در ژوئیه ۲۰۱۲ به پایان رسید. بیماران با طبقه‌بندی بر اساس داروی شیمی‌درمانی و خطر درد همراه، به‌طور تصادفی یا دولوکستین و سپس دارونما یا دارونما و سپس دولوکستین دریافت کردند. شرط واجد شرایط بودن، داشتن نوروپاتی حسی درجه ۱ یا بالاتر بر اساس معیارهای اصطلاحات رایج عوارض جانبی NCI و داشتن نمره‌ای حداقل ۴ در مقیاس ۰ تا ۱۰ به‌عنوان میانگین درد ناشی از شیمی‌درمانی، پس از درمان با پاکلی‌تاکسل، سایر تاکسان‌ها یا اگزالیپلاتین بود.

مداخلات

درمان اولیه شامل مصرف روزانه ۱ کپسول ۳۰ میلی‌گرمی دولوکستین یا دارونما در هفته اول و ۲ کپسول ۳۰ میلی‌گرمی دولوکستین یا دارونما در روز برای ۴ هفته بعد بود.

معیارهای اصلی پیامد

فرضیه اصلی این بود که دولوکستین در کاهش درد نوروپاتیک محیطی ناشی از شیمی‌درمانی مؤثرتر از دارونما است. شدت درد با گویه «میانگین درد» فرم کوتاه Brief Pain Inventory سنجیده شد؛ عدد ۰ نشانه نبود درد و ۱۰ نشانه بدترین دردِ قابل تصور بود.

نتایج

افرادی که دولوکستین را به‌عنوان درمان ۵ هفته‌ای نخست دریافت کردند، کاهش میانگین درد ۱٫۰۶ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۷۲ تا ۱٫۴۰) را گزارش کردند، در برابر ۰٫۳۴ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۰۱ تا ۰٫۶۶) در گروه دارونما (P=۰٫۰۰۳؛ اندازه اثر ۰٫۵۱۳). تفاوت میانگین مشاهده‌شده در نمره میانگین درد بین دولوکستین و دارونما ۰٫۷۳ بود (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۲۶ تا ۱٫۲۰). ۵۹٪ از کسانی که ابتدا دولوکستین گرفتند در برابر ۳۸٪ از کسانی که ابتدا دارونما گرفتند، کاهش درد به هر میزان را گزارش کردند.

نتیجه‌گیری و اهمیت

در بیماران مبتلا به نوروپاتی محیطی دردناک ناشی از شیمی‌درمانی، مصرف دولوکستین در مقایسه با دارونما به مدت ۵ هفته منجر به کاهش بیشتر درد شد.

ثبت کارآزمایی

شناسه clinicaltrials.gov: NCT00489411.

محدودیت‌ها

چکیده اطلاعاتی درباره عوارض جانبی، پیامدهای عملکرد و کیفیت زندگی، دوره پاک‌سازی و نتایج دوره دوم متقاطع ارائه نمی‌دهد. اثر مشاهده‌شده از نظر اندازه متوسط بود و پیگیری درمانی در چکیده تنها ۵ هفته گزارش شده است. برای ارزیابی کامل محدودیت‌ها باید به متن کامل مقاله مراجعه کرد.

این خلاصه و ترجمه بر اساس چکیده منتشرشده مقاله (PubMed) تهیه شده است؛ برای جزئیات کامل، به‌ویژه دوزها و نتایج فرعی، به متن کامل مقاله مراجعه کنید.