کارآزمایی بالینیفاز ۳سرطان‌های سر و گردن

پرتودرمانی پس از جراحی با یا بدون شیمی‌درمانی هم‌زمان در سرطان سر و گردن پیشرفته موضعی

N Engl J Med · ۲۰۰۴۳۳۴ بیمار

Postoperative Irradiation with or without Concomitant Chemotherapy for Locally Advanced Head and Neck CancerBernier J, Domenge C, Ozsahin M, Matuszewska K, Lefèbvre JL, Greiner RH, et al. N Engl J Med. 2004. 350:1945-1952

نوع مطالعه: کارآزمایی بالینی
نام مطالعه: EORTC 22931
فاز: فاز ۳
طراحی: کارآزمایی تصادفی (EORTC)
حجم نمونه: ۳۳۴ بیمار
منبع: N Engl J Med · ۲۰۰۴
شناسه کارآزمایی: NCT00002555

به زبان ساده

پس از جراحی سرطان سر و گردن پیشرفته، اگر تومور ویژگی‌های پرخطر داشته باشد، معمولاً پرتودرمانی تکمیلی انجام می‌شود. این مطالعه نشان داد افزودن سیس‌پلاتین به این پرتودرمانی، احتمال زنده ماندن پس از ۵ سال را از ۴۰٪ به ۵۳٪ رساند و عود در ناحیه سر و گردن را کاهش داد، هرچند عوارض حاد شدید بیشتر بود.

نتایج کلیدی

۴۷٪ در برابر ۳۶٪

بقای بدون پیشرفت ۵ ساله

HR ۰٫۷۵؛ ۹۵% CI: ۰٫۵۶ تا ۰٫۹۹؛ P=0.04

۵۳٪ در برابر ۴۰٪

بقای کلی ۵ ساله

HR ۰٫۷۰؛ ۹۵% CI: ۰٫۵۲ تا ۰٫۹۵؛ P=0.02

۱۸٪ در برابر ۳۱٪

عود موضعی یا ناحیه‌ای تجمعی ۵ ساله

P=0.007

داروهای این مطالعه:سیس‌پلاتین (پلاتینول)

کارت دوز و برنامه درمان

شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی (EORTC 22931)

پس از جراحی در بیماران پرخطر؛ طبق ESMO توصیه‌شده در حاشیه میکروسکوپی مثبت (R1) و گسترش خارج‌گرهیطول هر دوره: هر ۲۱ روز (یا هفتگی)در صفحه «سرطان‌های سر و گردن» · پیشرفته موضعی قابل جراحی (به‌جز نازوفارنکس): درمان پیش و پس از جراحی

پس از جراحی در بیماران پرخطر؛ طبق ESMO توصیه‌شده در حاشیه میکروسکوپی مثبت (R1) و گسترش خارج‌گرهی

دارو	دوز	روش	زمان تجویز
سیس‌پلاتین	۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع (جایگزین: ۴۰ میلی‌گرم/مترمربع هفتگی)	وریدی	روزهای ۱، ۲۲ و ۴۳ پرتودرمانی
پرتودرمانی	۶۶ گری	خارجی	طی ۶٫۵ هفته

طول هر دوره: هر ۲۱ روز (یا هفتگی)
مدت درمان: در طول پرتودرمانی

پرتودرمانی یا شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی باید ظرف ۶ هفته پس از جراحی شروع شود [II, A]. سیس‌پلاتین هفتگی ۴۰ میلی‌گرم/مترمربع جایگزین معتبر در شرایط پس از جراحی است [II, A].

در صفحه «سرطان‌های سر و گردن» · پیشرفته موضعی قابل جراحی (به‌جز نازوفارنکس): درمان پیش و پس از جراحی

شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی سر و گردن (EORTC 22931)

سرطان سلول سنگفرشی سر و گردن مرحله III یا IV پرخطر پس از جراحی (کاربرد خارج از اندیکاسیون برچسب)در صفحه «سیس‌پلاتین (پلاتینول)» · رژیم‌های درمانی و دوز

سرطان سلول سنگفرشی سر و گردن مرحله III یا IV پرخطر پس از جراحی (کاربرد خارج از اندیکاسیون برچسب)

دارو	دوز	روش	زمان تجویز
سیس‌پلاتین	۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع	انفوزیون آهسته وریدی	روزهای ۱، ۲۲ و ۴۳ پرتودرمانی
پرتودرمانی	۶۶ گری طی ۶٫۵ هفته

طول هر دوره: هر ۳ هفته در طول پرتودرمانی
مدت درمان: ۳ دوز

دوزها از کارآزمایی EORTC 22931.

در صفحه «سیس‌پلاتین (پلاتینول)» · رژیم‌های درمانی و دوز

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

گروه‌های درمانی و رژیم دارویی

۱پرتودرمانی + سیس‌پلاتین هم‌زمان

پرتودرمانی پس از جراحی ۶۶ گری طی ۶٫۵ هفته (پرتودهی بستر تومور اولیه پیش از جراحی با بوست به نواحی پرخطر عود، با دستگاه کبالت-۶۰، شتاب‌دهنده خطی ۴ تا ۶ مگاولت یا الکترون ۶ تا ۱۲ مگاالکترون‌ولت) همراه سیس‌پلاتین (Cisplatin) ۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع وریدی در روزهای ۱، ۲۲ و ۴۳ پرتودرمانی (۱۶۷ بیمار). اندازه هر جلسه و دوز نواحی کم‌خطر در چکیده و ثبت کارآزمایی ذکر نشده و متن کامل مقاله در دسترس ما نبود.

۲پرتودرمانی به‌تنهایی

پرتودرمانی پس از جراحی با همان رژیم: ۶۶ گری طی ۶٫۵ هفته (۱۶۷ بیمار).

منبع جزئیات رژیم درمانی: چکیده مقاله (دوز کل پرتودرمانی و سیس‌پلاتین) و ClinicalTrials.gov NCT00002555 (ناحیه و تجهیزات پرتودهی، معیارهای ورود)؛ تقسیم جلسات پرتودرمانی در منابع در دسترس ذکر نشده است

دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.

جمعیت مطالعه

بیماران ۱۸ تا ۷۰ ساله با کارسینوم سلول سنگفرشی حفره دهان، اوروفارنکس، هیپوفارنکس یا حنجره، مرحله T3–T4 با هر N (به‌جز T3N0 حنجره با حاشیه سالم) یا هر T با N2–N3، بدون متاستاز (UICC)، پس از جراحی با هدف درمان قطعی و با دست‌کم یکی از ویژگی‌های پرخطر: حاشیه جراحی مثبت در آسیب‌شناسی، تهاجم دورعصبی، گسترش خارج‌گره‌ای، درگیری غدد سطح ۴ یا ۵ در تومورهای حفره دهان یا اوروفارنکس، یا آمبولی عروقی. وضعیت عملکردی WHO صفر تا ۲؛ کراتینین حداکثر ۱٫۳ میلی‌گرم/دسی‌لیتر و کلیرانس کراتینین بیش از ۶۰ میلی‌لیتر در دقیقه؛ تصادفی‌سازی ظرف ۲۵ روز پس از جراحی.

نقاط پایانی

پیامد اولیه: بقای بدون پیشرفت. سایر پیامدها: بقای کلی، عود موضعی–ناحیه‌ای و عوارض.

ایمنی و عوارض

عوارض شدید (درجه ۳ یا بالاتر) با درمان ترکیبی بیشتر بود (۴۱٪ در برابر ۲۱٪؛ P=0.001)؛ نوع عوارض شدید مخاطی و بروز عوارض دیررس در دو گروه مشابه بود.

اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها

EORTC ۲۲۹۳۱ همراه RTOG ۹۵۰۱ (Cooper و همکاران، N Engl J Med ۲۰۰۴) پایه شیمی‌پرتودرمانی پس از جراحی با سیس‌پلاتین برای بیماران پرخطر است. تحلیل مشترک این دو کارآزمایی نشان داد سود عمدتاً در بیماران با حاشیه جراحی مثبت و/یا گسترش خارج کپسولی غده لنفاوی است و این دو ویژگی امروزه اندیکاسیون اصلی افزودن سیس‌پلاتین به پرتودرمانی پس از جراحی در رهنمودهاست.

ترجمه فارسی چکیده مقاله

پیش‌زمینه

سیس‌پلاتین و پرتودرمانی هم‌زمان را با پرتودرمانی به‌تنهایی به‌عنوان درمان کمکی سرطان سر و گردن مرحله III یا IV مقایسه کردیم.

روش‌ها

پس از جراحی با هدف درمان قطعی، ۱۶۷ بیمار به‌طور تصادفی به پرتودرمانی به‌تنهایی (۶۶ گری طی ۶٫۵ هفته) و ۱۶۷ بیمار به همان رژیم پرتودرمانی همراه ۱۰۰ میلی‌گرم سیس‌پلاتین بر متر مربع سطح بدن در روزهای ۱، ۲۲ و ۴۳ رژیم پرتودرمانی تخصیص یافتند.

نتایج

پس از میانه پیگیری ۶۰ ماه، میزان بقای بدون پیشرفت در گروه درمان ترکیبی به‌طور معنی‌داری بالاتر از گروه پرتودرمانی به‌تنهایی بود (P=0.04 با آزمون لگ‌رنک؛ نسبت خطر پیشرفت بیماری ۰٫۷۵؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۰٫۵۶ تا ۰٫۹۹)، با برآورد کاپلان–مایر بقای بدون پیشرفت ۵ ساله به ترتیب ۴۷ درصد و ۳۶ درصد. میزان بقای کلی نیز در گروه درمان ترکیبی به‌طور معنی‌داری بالاتر از گروه پرتودرمانی بود (P=0.02 با آزمون لگ‌رنک؛ نسبت خطر مرگ ۰٫۷۰؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۰٫۵۲ تا ۰٫۹۵)، با برآورد کاپلان–مایر بقای کلی ۵ ساله به ترتیب ۵۳ درصد و ۴۰ درصد. بروز تجمعی عود موضعی یا ناحیه‌ای در گروه درمان ترکیبی به‌طور معنی‌داری کمتر بود (P=0.007). بروز تجمعی ۵ ساله برآوردشده عود موضعی یا ناحیه‌ای (با در نظر گرفتن مرگ به علل دیگر به‌عنوان خطر رقابتی) پس از پرتودرمانی ۳۱ درصد و پس از درمان ترکیبی ۱۸ درصد بود. عوارض شدید (درجه ۳ یا بالاتر) پس از درمان ترکیبی (۴۱ درصد) شایع‌تر از پرتودرمانی (۲۱ درصد، P=0.001) بود؛ انواع عوارض شدید مخاطی در دو گروه مشابه بود، همان‌طور که بروز عوارض دیررس مشابه بود.

نتیجه‌گیری

تجویز هم‌زمان سیس‌پلاتین با دوز بالا همراه پرتودرمانی پس از جراحی در بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن پیشرفته موضعی، مؤثرتر از پرتودرمانی به‌تنهایی است و عوارض دیررس بیش از حدی ایجاد نمی‌کند.

محدودیت‌ها

کارآزمایی قدیمی (پیش از IMRT و تعیین وضعیت HPV)؛ معیارهای خطر بالا گسترده‌تر از تعاریف امروزی بود؛ سمیت حاد قابل‌توجه است.

مقاله اصلی (DOI)PubMed ClinicalTrials.gov

ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.