پالیفرمین (Palifermin) برای مخاطیت دهانی پس از درمان فشرده سرطان‌های خونی
- نوع مطالعه
- کارآزمایی بالینی
- طراحی
- کارآزمایی تصادفی دوسوکور کنترل‌شده با دارونما
- حجم نمونه
- ۲۱۲ بیمار (۱۰۶ بیمار در هر گروه)
- منبع
- N Engl J Med · ۲۰۰۴
به زبان ساده
زخم‌ها و التهاب دردناک دهان (مخاطیت دهانی) از عوارض شایع درمان‌های بسیار شدید پیش از پیوند سلول‌های بنیادی در سرطان‌های خونی است. در این مطالعه، دارویی به نام پالیفرمین (Palifermin) با دارونما مقایسه شد. بیمارانی که پالیفرمین گرفتند کمتر دچار زخم‌های شدید دهان شدند، مدت این مشکل در آن‌ها کوتاه‌تر بود، درد کمتری داشتند و کمتر به مسکن‌های قوی و تغذیه از راه رگ نیاز پیدا کردند. عوارض دارو عمدتاً خفیف تا متوسط و گذرا بود (مثل راش، خارش و تغییر حس چشایی).
نتایج کلیدی
گروه‌های درمانی و رژیم دارویی
رژیم آماده‌سازی (هر دو گروه، طبق برچسب FDA): TBI تقسیم‌شده با دوز کل ۱۲ گری + اتوپوزید با دوز بالا ۶۰ میلی‌گرم/کیلوگرم + سیکلوفسفامید با دوز بالا ۱۰۰ میلی‌گرم/کیلوگرم، سپس تزریق سلول‌های بنیادی اتولوگ.
پالیفرمین (فاکتور رشد نوترکیب انسانی کراتینوسیت): ۶۰ میکروگرم/کیلوگرم در روز وریدی، ۳ روز متوالی بلافاصله پیش از شروع رژیم آماده‌سازی و ۳ روز متوالی پس از تزریق سلول‌های بنیادی (مجموعاً ۶ دوز). ۱۰۶ بیمار.
نحوه مصرف طبق برچسب FDA: تزریق بولوس وریدی؛ دوز سوم ۲۴ تا ۴۸ ساعت پیش از شروع درمان میلوتوکسیک؛ اولین دوز پس از درمان در روز تزریق سلول‌های بنیادی پس از پایان تزریق و دست‌کم ۷ روز پس از آخرین دوز قبلی. اگر برای باز نگه داشتن رگ از هپارین استفاده می‌شود، خط وریدی پیش و پس از تزریق با نرمال سالین شسته شود (هپارین مواجهه سیستمیک پالیفرمین را افزایش می‌دهد).
همان رژیم آماده‌سازی (TBI ۱۲ گری + اتوپوزید ۶۰ میلی‌گرم/کیلوگرم + سیکلوفسفامید ۱۰۰ میلی‌گرم/کیلوگرم) و دارونمای وریدی با همان برنامه (۳ روز پیش از آماده‌سازی و ۳ روز پس از پیوند). ۱۰۶ بیمار.
منبع جزئیات رژیم درمانی: چکیده مقاله و برچسب FDA کپیوانس (Kepivance؛ DailyMed، بخش «مطالعات بالینی ۱۴٫۱ — Study 1» و «دوز و نحوه مصرف»)
دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.
جمعیت مطالعه
بیماران مبتلا به بدخیمی‌های خونی (لنفوم غیرهوچکین، بیماری هوچکین، لوسمی میلوئید حاد، لوسمی لنفوبلاستیک حاد، لوسمی میلوئید مزمن، لوسمی لنفوسیتی مزمن یا مولتیپل میلوما؛ طبق برچسب FDA) که رژیم آماده‌سازی با پرتودرمانی تقسیم‌شده کل بدن (TBI) همراه شیمی‌درمانی با دوز بالا و سپس پیوند اتولوگ سلول‌های بنیادی خون‌ساز دریافت می‌کردند. سایر معیارهای ورود در متن کامل مقاله.
نقاط پایانی
نقطه پایانی اصلی (طبق برچسب FDA): تعداد روزهای مخاطیت دهانی شدید (درجه ۳ یا ۴ مقیاس WHO؛ درجه ۳ = زخم و فقط رژیم مایع، درجه ۴ = تغذیه دهانی ناممکن). سایر تحلیل‌ها: بروز، مدت و شدت مخاطیت دهانی، درد دهان و گلو گزارش‌شده توسط بیمار، مصرف مسکن اپیوئیدی و نیاز به تغذیه وریدی کامل. ارزیابی روزانه تا ۲۸ روز پس از پیوند.
ایمنی و عوارض
در چکیده: عوارض جانبی عمدتاً راش، خارش، اریتم، اختلالات دهان و زبان و تغییر حس چشایی، خفیف تا متوسط و گذرا بودند. طبق برچسب FDA، در داده‌های تجمیعی ۴۰۹ بیمار، تأخیری در بازگشت خون‌سازی دیده نشد؛ راش پوستی درجه ۳ در ۳٪ دریافت‌کنندگان پالیفرمین در برابر ۲٪ دارونما رخ داد؛ افزایش برگشت‌پذیر لیپاز و آمیلاز سرم (آمیلاز عمدتاً بزاقی) شایع بود. برچسب درباره احتمال تحریک رشد تومورهای غیرخونی دارای گیرنده KGF هشدار می‌دهد.
اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها
این کارآزمایی پایه تأیید FDA پالیفرمین (کپیوانس) برای کاهش بروز و مدت مخاطیت دهانی شدید در بیماران با بدخیمی خونی تحت درمان میلوتوکسیک همراه پیوند اتولوگ سلول‌های بنیادی بود (برای رژیم‌هایی که انتظار می‌رود در بیشتر بیماران مخاطیت درجه ۳ یا بالاتر ایجاد کنند). در سرطان سر و گردن، پالیفرمین اندیکاسیون تأییدشده ندارد.
ترجمه فارسی چکیده مقاله
پیش‌زمینه
مخاطیت دهانی یکی از عوارض شیمی‌درمانی و پرتودرمانی فشرده است و درمان مؤثری برای آن وجود ندارد. ما توانایی پالیفرمین (فاکتور رشد نوترکیب انسانی کراتینوسیت‌ها) را در کاهش آسیب مخاط دهان ناشی از درمان سیتوتوکسیک آزمودیم.
روش‌ها
در این مطالعه دوسوکور، اثر پالیفرمین با دارونما بر بروز مخاطیت دهانی در ۲۱۲ بیمار مبتلا به سرطان‌های خونی مقایسه شد؛ ۱۰۶ بیمار پالیفرمین (۶۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز) و ۱۰۶ بیمار دارونما را به‌صورت داخل وریدی برای سه روز متوالی بلافاصله پیش از شروع درمان آماده‌سازی (پرتودرمانی تقسیم‌شده کل بدن به‌علاوه شیمی‌درمانی با دوز بالا) و پس از پیوند اتولوگ سلول‌های بنیادی خون‌ساز دریافت کردند. مخاطیت دهانی به‌طور روزانه تا ۲۸ روز پس از پیوند ارزیابی شد.
نتایج
بروز مخاطیت دهانی درجه ۳ یا ۴ بر اساس سازمان جهانی بهداشت (WHO) در گروه پالیفرمین ۶۳٪ و در گروه دارونما ۹۸٪ بود (P<0.001). در میان بیمارانی که به این درجه از مخاطیت مبتلا شدند، میانه مدت مخاطیت در گروه پالیفرمین ۶ روز (دامنه ۱ تا ۲۲) و در گروه دارونما ۹ روز (دامنه ۱ تا ۲۷) بود. در کل بیماران، صرف‌نظر از بروز مخاطیت، میانه مدت مخاطیت دهانی درجه ۳ یا ۴ در گروه پالیفرمین ۳ روز (دامنه ۰ تا ۲۲) و در گروه دارونما ۹ روز (دامنه ۰ تا ۲۷) بود (P<0.001). در مقایسه با دارونما، پالیفرمین با کاهش معنی‌دار بروز مخاطیت دهانی درجه ۴ (۲۰٪ در برابر ۶۲٪، P<0.001)، درد دهان و گلو بر اساس گزارش بیمار (امتیاز سطح زیر منحنی ۲۹٫۰ [دامنه ۰ تا ۹۸] در برابر ۴۶٫۸ [دامنه ۰ تا ۱۱۰]؛ P<0.001)، مصرف مسکن‌های اپیوئیدی (میانه ۲۱۲ میلی‌گرم معادل مورفین [دامنه ۰ تا ۹۴۱۸] در برابر ۵۳۵ میلی‌گرم معادل مورفین [دامنه ۰ تا ۹۴۱۸]، P<0.001) و بروز استفاده از تغذیه وریدی کامل (۳۱٪ در برابر ۵۵٪، P<0.001) همراه بود. عوارض جانبی، عمدتاً راش، خارش، اریتم، اختلالات دهان و زبان و تغییر حس چشایی، از نظر شدت خفیف تا متوسط و گذرا بودند.
نتیجه‌گیری
پالیفرمین مدت و شدت مخاطیت دهانی را پس از شیمی‌درمانی و پرتودرمانی فشرده برای سرطان‌های خونی کاهش داد.
محدودیت‌ها
مطالعه فقط در بیماران با بدخیمی خونی تحت رژیم آماده‌سازی حاوی TBI و پیوند اتولوگ انجام شد. برچسب FDA تصریح می‌کند پالیفرمین برای تومورهای غیرخونی اندیکاسیون ندارد و ایمنی و اثربخشی آن در این تومورها ثابت نشده است؛ بنابراین این نتایج را نمی‌توان به مخاطیت ناشی از شیمی‌پرتودرمانی سرطان سر و گردن تعمیم داد. چکیده درباره بقا یا عود بیماری اطلاعاتی نمی‌دهد.
این خلاصه و ترجمه بر اساس چکیده منتشرشده مقاله (PubMed) تهیه شده است؛ برای جزئیات کامل، به‌ویژه دوزها و نتایج فرعی، به متن کامل مقاله مراجعه کنید.