نکات کلیدی
- سن به‌تنهایی دلیل درمان نکردن نیست. برای سالمندانی که شیمی‌درمانی شدید را تحمل نمی‌کنند، درمان‌های سبکتر و مؤثری هست [۱].
- ونتوکلاکس همراه آزاسیتیدین شانس بهبودی را بیش از دو برابر کرد و دو سال بعد، دو برابر بیشتر بیماران زنده بودند [۲، ۳].
- آزمایش ژنتیک در زمان تشخیص لازم است؛ جهش‌هایی مثل IDH1 و FLT3 داروی ویژه خودشان را دارند [۱، ۴، ۵].
داستان: از «درمانی نیست» تا قرص‌های تازه
لوسمی میلوئید حاد (AML) بیماری تندی است و بیشتر در سالمندان دیده میشود. درمان استاندارد سالها شیمی‌درمانی شدید در بیمارستان بود؛ درمانی که بسیاری از سالمندان یا کسانی که بیماری قلب، کلیه یا ریه دارند تحمل نمی‌کنند. برای این بیماران معمولاً فقط یک داروی سبک مثل آزاسیتیدین میماند که بیماری را مدت کوتاهی کنترل می‌کرد [۲].
بعد قرص ونتوکلاکس آمد که سدی را برمی‌دارد که سلول‌های لوسمی با آن از مردن فرار می‌کنند. وقتی این قرص به آزاسیتیدین اضافه شد، تعداد بیمارانی که به بهبودی کامل یا تقریباً کامل رسیدند از حدود ۲۸ به ۶۶ نفر از ۱۰۰ رسید [۲]. دو سال بعد، با این ترکیب دو برابر بیشتر بیماران زنده بودند تا با آزاسیتیدین تنها [۳].
جهش‌هایی که درمان را عوض می‌کنند
| نتیجه آزمایش | معنی برای درمان |
|---|---|
| جهش IDH1 | در بیمارانی که شیمی‌درمانی شدید را تحمل نمی‌کنند، قرص ایووسیدنیب همراه آزاسیتیدین عمر را تقریباً سه برابر کرد [۴] |
| جهش FLT3 (در بیماران سرحال) | افزودن یک قرص ویژه FLT3 به شیمی‌درمانی عمر را بیشتر کرد [۵، ۶] |
| نتایج ژنتیک دیگر | شدت بیماری و نیاز به پیوند مغز استخوان را مشخص می‌کنند [۱] |
جواب بعضی آزمایش‌ها چند روز طول می‌کشد؛ پزشک ممکن است درمان را با توجه به آن تنظیم کند.
درمان چگونه است؟
- ۱
آزمایش‌های روز اول
شمارش خون، نمونه مغز استخوان و آزمایش‌های ژنتیک (از جمله FLT3، NPM1 و IDH) [۱].
- ۲
- ۳
دوره‌های ماهانه
آزاسیتیدین چند روز در هر ماه تزریق میشود و ونتوکلاکس قرص روزانه است؛ آزمایش خون منظم لازم است، چون شمار گلبول‌ها کم میشود [۲].
- ۴
پیشگیری از عفونت
تب در این دوران اورژانس است (کاهش گلبول‌ها و عفونت).
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
تب ۳۸ درجه یا بالاتر، لرز، خونریزی یا کبودی تازه، تنگی نفس یا گیجی را فوراً بگویید؛ در این درمان کاهش گلبول‌ها و عفونت شایع است [۲].
پرسش‌های متداول
پدر یا مادر من بالای ۷۵ سال است؛ درمان فایده دارد؟
آیا این درمان بیماری را کاملاً از بین میبرد؟
برای بیشتر سالمندان هدف کنترل طولانیتر بیماری و زندگی بهتر است؛ در گروهی از بیماران، بهبودی سالها میماند [۳].
برای پزشکان (ویژه پزشکان)
نمایش جزئیاتبستن
ELN ۲۰۲۲: طبقه‌بندی ژنتیک در تشخیص (FLT3، NPM1، IDH1/2 و…)؛ در بیماران ناتوان از درمان شدید، HMA + ونتوکلاکس [۱]. VIALE-A: میانه OS ۱۴٫۷ در برابر ۹٫۶ ماه (HR ۰٫۶۶)، CR+CRi ۶۶٫۴٪ در برابر ۲۸٫۳٪ [۲]؛ پیگیری ۴۳ ماهه HR ۰٫۵۸ و OS دوساله ۳۷٫۵٪ در برابر ۱۶٫۹٪ [۳]. AGILE (IDH1): ایووسیدنیب + آزاسیتیدین، میانه OS ۲۴٫۰ در برابر ۷٫۹ ماه [۴]. RATIFY و QuANTUM-First در بیماران سرحال با FLT3 [۵، ۶]. دوز: ونتوکلاکس + آزاسیتیدین.
شواهد علمی
نمایش جزئیاتبستن
شواهد علمی
۶ موردتشخیص و مدیریت لوسمی میلوئید حاد در بزرگسالان: توصیه‌های ۲۰۲۲ پانل بین‌المللی متخصصان از طرف شبکه لوسمی اروپا (ELN)
آزاسیتیدین و ونتوکلاکس در لوسمی میلوئید حاد درمان‌نشده
پیگیری طولانی‌مدت: ونتوکلاکس و آزاسیتیدین در لوسمی میلوئید حاد درمان‌نشده در بیماران ناتوان از شیمی‌درمانی شدید
ایووسیدنیب و آزاسیتیدین در لوسمی میلوئیدی حاد دارای جهش IDH1
میدوستائورین همراه با شیمی‌درمانی در لوسمی میلوئید حاد دارای جهش FLT3
کوئیزارتینیب همراه با شیمی‌درمانی در بیماران تازه تشخیص‌داده‌شده با لوسمی میلوئید حاد دارای جهش FLT3-ITD (QuANTUM-First): کارآزمایی فاز ۳ تصادفی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما
بیشتر بخوانید
انواع سرطان مرتبط
راهنمای درمان
منابع علمی
۶ منبعنمایش همه منابع، ۶ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶Quizartinib plus chemotherapy in newly diagnosed patients with FLT3-internal-tandem-duplication-positive acute myeloid leukaemia (QuANTUM-First): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۵ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
