تشخیص و مدیریت لوسمی میلوئید حاد در بزرگسالان: توصیه‌های ۲۰۲۲ پانل بین‌المللی متخصصان از طرف شبکه لوسمی اروپا (ELN)
- نوع مطالعه
- رهنمود بالینی
- نام مطالعه
- ELN 2022 (AML)
- طراحی
- توصیه‌های پانل بین‌المللی متخصصان (اجماع، بر پایه شواهد منتشرشده)
- منبع
- Blood · ۲۰۲۲
به زبان ساده
ELN مهم‌ترین مرجع اروپایی برای تشخیص و درمان لوسمی میلوئید حاد است. بر اساس این رهنمود، در زمان تشخیص باید آزمایش‌های ژنتیکی کامل (از جمله FLT3، NPM1 و چند ژن دیگر) انجام شود، زیرا نتیجه آن‌ها هم شدت بیماری (کم‌خطر، متوسط یا پرخطر) و هم نوع درمان (مثلاً افزودن داروی هدفمند یا نیاز به پیوند مغز استخوان) را تعیین می‌کند. برای بیمارانی که نمی‌توانند شیمی‌درمانی شدید را تحمل کنند نیز درمان‌های مؤثر ملایم‌تری وجود دارد.
توصیه‌های کلیدی رهنمود (ترجمه فارسی)
- اجماع پانل (بدون درجه‌بندی)
گروه خطر مطلوب: t(8;21)(q22;q22.1)/RUNX1::RUNX1T1؛ inv(16)(p13.1q22) یا t(16;16)(p13.1;q22)/CBFB::MYH11؛ جهش NPM1 بدون FLT3-ITD؛ جهش درون‌قاب bZIP در ژن CEBPA.
- اجماع پانل (بدون درجه‌بندی)
گروه خطر متوسط: جهش NPM1 همراه با FLT3-ITD؛ NPM1 طبیعی (wild-type) همراه با FLT3-ITD (بدون ضایعات ژنتیکی پرخطر)؛ t(9;11)(p21.3;q23.3)/MLLT3::KMT2A؛ و ناهنجاری‌های سیتوژنتیک یا مولکولی که در گروه مطلوب یا نامطلوب طبقه‌بندی نمی‌شوند. در ELN ۲۰۲۲، نسبت آللی FLT3-ITD دیگر در تعیین گروه خطر لحاظ نمی‌شود.
- اجماع پانل (بدون درجه‌بندی)
گروه خطر نامطلوب: t(6;9)/DEK::NUP214؛ بازآرایی‌های KMT2A به‌جز MLLT3::KMT2A؛ t(9;22)/BCR::ABL1؛ inv(3) یا t(3;3)/GATA2، MECOM و سایر بازآرایی‌های MECOM؛ -5 یا del(5q)، -7، -17/abn(17p)؛ کاریوتیپ پیچیده یا مونوزومال؛ جهش در ژن‌های ASXL1، BCOR، EZH2، RUNX1، SF3B1، SRSF2، STAG2، U2AF1 و/یا ZRSR2؛ و جهش TP53 (با فراوانی آللی دست‌کم ۱۰٪).
- اجماع پانل (بدون درجه‌بندی)
در زمان تشخیص، بررسی ژنتیکی شامل کاریوتیپ و آزمایش مولکولی ژن‌های کلیدی (از جمله FLT3، NPM1، CEBPA، IDH1 و IDH2 و ژن‌های مرتبط با میلودیسپلازی و TP53) انجام شود؛ نتیجه آزمایش‌های قابل‌اقدام درمانی مانند FLT3 باید سریع در دسترس باشد تا درمان هدفمند به‌موقع آغاز شود.
- اجماع پانل؛ بر پایه کارآزمایی فاز ۳ RATIFY
در بیماران مناسب درمان شدید با جهش FLT3، افزودن میدوستائورین به درمان القایی «۷+۳» (سیتارابین + آنتراسیکلین) و تحکیم توصیه می‌شود.
- اجماع پانل؛ بر پایه کارآزمایی‌های فاز ۳ VIALE-A و AGILE
در بیمارانی که کاندیدای شیمی‌درمانی شدید نیستند، ونتوکلاکس همراه با یک داروی هیپومتیله‌کننده (آزاسیتیدین یا دسیتابین) درمان استاندارد خط اول است؛ در بیماران دارای جهش IDH1، آیووسیدنیب همراه با آزاسیتیدین گزینه دیگری است.
- اجماع پانل (بدون درجه‌بندی)
پایش بیماری باقیمانده قابل‌اندازه‌گیری (MRD) با روش مولکولی (qPCR) در بیماران دارای جهش NPM1 یا ادغام‌های CBF، و در سایر بیماران با فلوسیتومتری چندپارامتری، بخشی از ارزیابی پاسخ است و در تصمیم‌گیری درباره پیوند آلوژنیک به کار می‌رود.
جمعیت مطالعه
بزرگسالان مبتلا به لوسمی میلوئید حاد (AML)؛ شامل تشخیص، طبقه‌بندی خطر ژنتیکی، معیارهای پاسخ، پایش بیماری باقیمانده قابل‌اندازه‌گیری (MRD) و درمان.
اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها
طبقه‌بندی خطر ژنتیکی ELN ۲۰۲۲ مبنای تصمیم‌گیری درباره پیوند آلوژنیک در نخستین بهبودی و پایه طراحی کارآزمایی‌های جدید است. این رهنمود درمان‌های هدفمند تأییدشده (میدوستائورین، ونتوکلاکس همراه با داروی هیپومتیله‌کننده، مهارکننده‌های IDH) را در الگوریتم درمان گنجانده است. پس از انتشار آن، داروهای جدیدتری مانند کوئیزارتینیب (QuANTUM-First) و مهارکننده‌های منین (ریومنیب) تأیید شده‌اند که در این ویرایش لحاظ نشده‌اند؛ ELN در سال ۲۰۲۴ نیز طبقه‌بندی خطر جداگانه‌ای برای بیماران دریافت‌کننده درمان کم‌شدت پیشنهاد کرده است.
ترجمه فارسی چکیده مقاله
پیش‌زمینه
ویرایش‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۷ توصیه‌های شبکه لوسمی اروپا (ELN) برای تشخیص و مدیریت لوسمی میلوئید حاد (AML) در بزرگسالان، به‌طور گسترده‌ای در میان پزشکان و پژوهشگران شناخته‌شده هستند. پیشرفت‌های مهمی در درک ما از AML رخ داده است، از جمله دانش جدید درباره بیماری‌زایی مولکولی AML که به به‌روزرسانی طبقه‌بندی بیماری انجامیده است، پیشرفت فناوری در تشخیص ژنومی و ارزیابی بیماری باقیمانده قابل‌اندازه‌گیری، و توسعه موفق داروهای درمانی جدید مانند مهارکننده‌های FLT3، IDH1، IDH2 و BCL2.
نتیجه‌گیری
این پیشرفت‌ها انگیزه این به‌روزرسانی بوده‌اند که شامل طبقه‌بندی بازنگری‌شده خطر ژنتیکی ELN، معیارهای بازنگری‌شده پاسخ و توصیه‌های درمانی است.
محدودیت‌ها
توصیه‌ها بر پایه اجماع متخصصان است و درجه‌بندی رسمی سطح شواهد ندارند. این ویرایش پیش از تأیید کوئیزارتینیب و مهارکننده‌های منین منتشر شده است. متن کامل مقاله برای این خلاصه در دسترس نبود؛ توصیه‌ها بر اساس جدول طبقه‌بندی خطر ELN ۲۰۲۲ (که در منابع ثانویه دسترسی آزاد نیز بازنشر شده) و توصیه‌های درمانی شناخته‌شده آن تنظیم شده‌اند و باید با متن اصلی مقایسه شوند.
ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.