به بیمار سرطانی چه بگوییم و چطور به او روحیه بدهیم؟

«روحیه دادن» به معنای خندان نگه داشتن بیمار به هر قیمتی نیست. بیمار حق دارد غمگین، نگران یا عصبانی باشد. هر کس در زمان خودش و به روش خودش با فکرها و ترس‌هایش کنار می‌آید. این زندگی و بیماری خود اوست؛ از هر چیزی که می‌خواهد بگوید حمایت کنید ^[۱].

بسیاری از بیماران احساس غم و نگرانی‌شان را پنهان می‌کنند و وانمود می‌کنند حالشان خوب است تا خانواده ناراحت نشود؛ خانواده هم اغلب همین کار را می‌کند. اما حرف زدن درباره سرطان و نگرانی‌ها می‌تواند فشار را برای همه کمتر کند ^[۳].

اگر نگرانید که روحیه پایین سرطان را بدتر کند: در مروری بر ۲۶ مطالعه، بیشتر مطالعه‌ها ارتباطی بین روحیه جنگندگی یا احساس ناامیدی با طول عمر یا برگشت سرطان پیدا نکردند. پژوهشگران نتیجه گرفتند بیماران نباید برای داشتن یک «روحیه خاص» زیر فشار باشند ^[۴]. بیشتر بخوانید: آیا استرس و ناراحتی باعث سرطان می‌شود؟

این جمله‌ها کمک می‌کنند گفت‌وگو را شروع کنید، بدون اینکه بیمار را زیر فشار بگذارید ^[۱، ۲]:

• «نمی‌دانم چه بگویم، ولی برایم خیلی مهمی و کنارت هستم.»
• «می‌دانم حرف زدن درباره‌اش سخت است؛ هر وقت خواستی، آماده‌ام گوش بدهم یا حرف بزنیم.»
• «چیزی هست که نگرانت کند؟»
• «می‌توانم کمی پیشت بنشینم؟»

اگر حرف اشتباهی زدید، نگران نباشید؛ می‌توانید ساده بگویید متأسفید. اینکه تلاش می‌کنید کنارش باشید، از هر جمله‌ای مهم‌تر است ^[۲].

بسیاری از دوستان و اقوام می‌خواهند کمک کنند، اما نمی‌دانند بیمار و خانواده‌اش به چه چیزی نیاز دارند یا چطور پیشنهاد کمک بدهند ^[۱]. به‌جای «اگر کاری داشتی خبرم کن»، کاری مشخص پیشنهاد کنید؛ مثلاً «پنجشنبه برایتان شام می‌آورم». کمک‌هایی که معمولاً به کار می‌آیند ^[۱]:

• آشپزی، نظافت یا کارهای خانه
• خرید و گرفتن داروها از داروخانه
• رساندن بیمار به ویزیت‌ها و جلسه‌های درمان
• آوردن بچه‌ها از مدرسه یا نگهداری از آن‌ها
• همراهی با بیمار تا مراقب اصلی کمی استراحت کند
• خبر دادن به اقوام و دوستان، تا بیمار و خانواده مجبور نباشند حال او را بارها برای همه تعریف کنند

به مراقب اصلی هم فکر کنید؛ او هم به گوش شنوا و کمی استراحت نیاز دارد ^[۱]. راهنمای خانواده و مراقبان بیمار سرطانی را ببینید.

گاهی خانواده‌ها از سر محبت می‌خواهند خبر سرطان را از بیمار پنهان کنند. اما بیشتر بیماران می‌خواهند بدانند: در مطالعه‌ای در زنجان روی ۲۴۹ بیمار سرطانی، از هر ۱۰ نفر حدود ۸ نفر می‌خواستند از تشخیص خود باخبر شوند، در حالی که از هر ۱۰ نفر حدود ۳ نفر هنوز از تشخیصشان خبر نداشتند ^[۷]. در مطالعه بزرگی در بریتانیا هم تقریباً همه بیماران می‌خواستند بدانند بیماری‌شان سرطان است یا نه، و از هر ۱۰ نفر نزدیک به ۹ نفر همه اطلاعات را، چه خوب و چه بد، می‌خواستند ^[۶].

در بعضی فرهنگ‌ها تصمیم‌ها بیشتر با کل خانواده گرفته می‌شود و این هم قابل احترام است؛ اما خود بیمار باید بتواند بگوید چقدر می‌خواهد بداند ^[۳]. بعضی‌ها همه جزئیات را می‌خواهند و بعضی کمتر ^[۳]. پنهان کردن هم سخت است: بیمار و خانواده هر دو ممکن است احساسشان را از هم پنهان کنند، در حالی که حرف زدن فشار را برای همه کمتر می‌کند ^[۳].

اگر در خانه بچه دارید، راهنمای چطور با فرزندان درباره سرطان صحبت کنیم را ببینید. اگر عزیزتان در روزهای پایانی زندگی است، راهنمای روزهای آخر بیمار سرطانی جمله‌های مناسب آن دوره را هم دارد.