جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
رهنمود بالینیسرطان روده بزرگ (کولورکتال)

سرطان رکتوم موضعی: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری

Ann Oncol · ۲۰۲۵
Localised rectal cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upHofheinz RD, Fokas E, Benhaim L, et al. Ann Oncol. 2025. 36:1007-1024
نوع مطالعه
رهنمود بالینی
نام مطالعه
ESMO Localised Rectal Cancer 2025
طراحی
رهنمود بالینی ESMO با سطح شواهد (I تا V) و درجه توصیه (A تا E)؛ جایگزین نسخه ۲۰۱۷ (Ann Oncol 2017;28(suppl 4):iv22-iv40)
منبع
Ann Oncol · ۲۰۲۵

به زبان ساده

این جدیدترین رهنمود اروپایی (ESMO) برای سرطان رکتوم غیرمتاستاتیک است. نکات مهم آن برای بیماران: MRI لگن برای تعیین میزان خطر تومور ضروری است؛ در تومورهای پرخطر، معمولاً همه شیمی‌درمانی و پرتودرمانی پیش از جراحی انجام می‌شود؛ اگر تومور پس از درمان کاملاً از بین برود، ممکن است بتوان به‌جای جراحی با پیگیری منظم (هر ۳ ماه در ۲ سال اول) رکتوم را حفظ کرد؛ و در تومورهای دارای نقص ترمیم DNA (dMMR/MSI-H)، ایمنی‌درمانی ۶ ماهه با دوستارلیماب توصیه شده است، هرچند این کاربرد هنوز مورد تأیید رسمی سازمان‌های دارویی اروپا و آمریکا نیست.

توصیه‌های کلیدی رهنمود (ترجمه فارسی)

  1. وضعیت MSI و/یا MMR باید در همه بیماران در زمان تشخیص با استفاده از نمونه بیوپسی ارزیابی شود.

    I, A; ESCAT: I-B

  2. MRI بخش الزامی ارزیابی مرحله‌بندی برای طبقه‌بندی بیماران جهت درمان متناسب با خطر است. معیارهای پرخطر توصیه‌شده عبارت‌اند از: cT4a یا cT4b، درگیری فاسیای مزورکتال (MRF+)، cN2 (۴ یا بیشتر غده مشکوک)، تهاجم وریدی خارج‌دیواره‌ای (EMVI+) و بزرگی غدد لنفاوی جانبی ۷ میلی‌متر یا بیشتر [I, A].

    I, A

  3. برای تومورهای یک‌سوم میانی یا تحتانی، وقتی جراحی مدنظر است، درمان کامل پیش از عمل (TNT) باید به بیماران دارای معیارهای پرخطر پیشنهاد شود.

    I, A

  4. پرتودرمانی باید به‌صورت شیمی‌پرتودرمانی طولانی‌مدت (۵۰ تا ۵۰٫۴ گری در ۲۵ تا ۲۸ جلسه همراه با کپسیتابین یا ۵-FU انفوزیونی) یا رادیوتراپی کوتاه‌مدت (۲۵ گری در ۵ جلسه) ارائه شود [I, A]. شیمی‌درمانی تحکیمی یا القایی (CAPOX یا FOLFOX) باید به مدت ۳ تا ۴٫۵ ماه داده شود [I, A]. اگر ایرینوتکان استفاده می‌شود، باید مطابق پروتکل کارآزمایی PRODIGE 23 تجویز شود [I, A].

    I, A

  5. بیماران با تومورهای رکتوم پیشرفته موضعی dMMR یا MSI-H در یک‌سوم فوقانی، میانی یا تحتانی رکتوم باید دوستارلیماب (Dostarlimab) با مدت درمان برنامه‌ریزی‌شده ۶ ماه دریافت کنند. (این کاربرد مورد تأیید EMA یا FDA نیست.)

    II, A; ESCAT: I-B

  6. برای تومورهای یک‌سوم میانی یا تحتانی، وقتی هدف حفظ عضو است، راهبرد «مراقبت و انتظار» در بیماران دارای پاسخ کامل بالینی توصیه می‌شود [I, A]. برای همه تومورهای رکتوم dMMR یا MSI-H، راهبرد مراقبت و انتظار در بیماران دارای پاسخ کامل بالینی پس از درمان با مهارکننده PD-1 توصیه می‌شود [II, A].

    I, A / II, A

  7. در مراقبت و انتظار، بحث با بیمار درباره اهمیت پایبندی به پیگیری دقیق الزامی است [V, A]. معاینات پیگیری باید شامل MRI، آندوسکوپی و معاینه انگشتی رکتوم هر ۳ ماه در ۲ سال اول و سپس هر ۶ ماه باشد [I, A].

    I, A

  8. وضعیت ctDNA پس از عمل در حال حاضر برای تصمیم‌گیری درباره درمان کمکی توصیه نمی‌شود.

    II, D

جمعیت مطالعه

بیماران مبتلا به سرطان رکتوم موضعی و پیشرفته موضعی (غیرمتاستاتیک): تشخیص، مرحله‌بندی و ارزیابی خطر، پرتودرمانی و شیمی‌پرتودرمانی، درمان کامل پیش از عمل (TNT)، شیمی‌درمانی نئوادجوانت، تومورهای dMMR/MSI-H، جراحی، مراقبت و انتظار، درمان کمکی و پیگیری. سرطان رکتوم متاستاتیک در رهنمود سرطان کولورکتال متاستاتیک ESMO پوشش داده می‌شود.

اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها

این رهنمود (مه ۲۰۲۵) جایگزین رهنمود ESMO سال ۲۰۱۷ برای سرطان رکتوم شده و TNT، حفظ عضو و ایمنی‌درمانی در تومورهای dMMR را وارد توصیه‌های رسمی کرده است. توصیه به دوستارلیماب بر پایه کارآزمایی‌های Cercek و همکاران (NEJM 2022 و 2025) است و صراحتاً به‌عنوان کاربرد تأییدنشده توسط EMA/FDA علامت‌گذاری شده است.

ترجمه فارسی چکیده مقاله

دربارهٔ این رهنمود

این رهنمود چکیده ساختاریافته منتشرشده ندارد. این رهنمود بالینی ESMO بر سرطان رکتوم موضعی متمرکز است و توصیه‌ها و الگوریتم‌هایی برای تصویربرداری و تشخیص، مرحله‌بندی و ارزیابی خطر، درمان و پیگیری ارائه می‌کند. این نسخه (آخرین به‌روزرسانی مه ۲۰۲۵) جایگزین نسخه منتشرشده در سال ۲۰۱۷ شده است.

نکات کلیدی تازه

تعریف معیارهای پرخطر در MRI، جایگاه درمان کامل پیش از عمل (TNT) با استناد به کارآزمایی‌هایی مانند RAPIDO و PRODIGE 23، راهبرد حفظ عضو و «مراقبت و انتظار»، و توصیه به دوستارلیماب (Dostarlimab) برای تومورهای رکتوم پیشرفته موضعی dMMR/MSI-H (که در این کاربرد مورد تأیید EMA یا FDA نیست).

محدودیت‌ها

بسیاری از توصیه‌های حفظ عضو به کیفیت بالای MRI، آندوسکوپی و تجربه تیم چندتخصصی وابسته‌اند؛ توصیه دوستارلیماب بر پایه مطالعات فاز ۲ تک‌بازویی است (سطح شواهد II).

صفحات مرتبط:سرطان روده بزرگ (کولورکتال)
مقاله اصلی (DOI)PubMed

ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.