خلاصه نکات کلیدی
- ایرینوتکان (Irinotecan) با نام تجاری کمپتوزار (Camptosar) یک داروی شیمی‌درمانی تزریقی از گروه مهارکننده‌های توپوایزومراز I است که نخستین بار در سال ۱۹۹۶ در آمریکا تأیید شد [۱].
- طبق برچسب FDA برای سرطان کولورکتال متاستاتیک به کار می‌رود: در خط اول همراه فلوئورواوراسیل و لکوورین، و پس از پیشرفت بیماری با درمان مبتنی بر فلوئورواوراسیل [۱].
- افزودن ایرینوتکان به فلوئورواوراسیل و لکوورین در خط اول، بقای بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال متاستاتیک را در دو کارآزمایی تصادفی افزایش داد [۲، ۳].
- ایرینوتکان جزئی از رژیم FOLFIRINOX است که در سرطان لوزالمعده بقای بیشتری نسبت به جمسیتابین نشان داد؛ این کاربرد خارج از برچسب FDA است اما بر پایه کارآزمایی‌های فاز ۳ است [۴، ۵].
- هشدار جعبه‌ای (Boxed Warning) دارو: اسهال زودرس و دیررس، و سرکوب شدید مغز استخوان [۱].
- افرادی که فعالیت آنزیم UGT1A1 در آن‌ها کم است (مثلاً ژنوتیپ UGT1A1*28/*28) در معرض خطر بیشتر نوتروپنی شدید هستند و برچسب، آزمایش ژنوتیپ را قابل‌بررسی می‌داند [۱].
این دارو چیست و چگونه عمل می‌کند؟
ایرینوتکان مشتقی از کمپتوتسین است. آنزیم توپوایزومراز I برای باز کردن پیچ‌خوردگی DNA، شکاف‌های موقت تک‌رشته‌ای در آن ایجاد می‌کند. ایرینوتکان و متابولیت فعال آن یعنی SN-38 به کمپلکس توپوایزومراز I و DNA متصل می‌شوند و جلوی ترمیم دوباره این شکاف‌ها را می‌گیرند؛ در نتیجه هنگام همانندسازی DNA، شکستگی‌های دورشته‌ای ایجاد می‌شود که سلول قادر به ترمیم مؤثر آن‌ها نیست [۱].
ایرینوتکان در بدن توسط آنزیم‌های کربوکسیل‌استراز به SN-38 تبدیل می‌شود که در مهار توپوایزومراز I حدود ۱۰۰۰ برابر قوی‌تر از خود ایرینوتکان است. SN-38 سپس توسط آنزیم کبدی UGT1A1 به شکل غیرفعال (گلوکورونید) درمی‌آید؛ به همین دلیل تفاوت‌های ژنتیکی در این آنزیم بر میزان عوارض اثر می‌گذارد [۱].
در چه سرطان‌هایی استفاده می‌شود؟
| سرطان | موقعیت درمانی | شواهد کلیدی |
|---|---|---|
| سرطان کولورکتال متاستاتیک | خط اول، همراه فلوئورواوراسیل و لکوورین (برچسب FDA) | Saltz و همکاران: بقای کلی میانه ۱۴٫۸ در برابر ۱۲٫۶ ماه و پاسخ تأییدشده ۳۹٪ در برابر ۲۱٪ نسبت به فلوئورواوراسیل و لکوورین [۱، ۲]. Douillard و همکاران: بقای کلی میانه ۱۷٫۴ در برابر ۱۴٫۱ ماه [۳]. |
| سرطان کولورکتال متاستاتیک | تک‌دارویی پس از عود یا پیشرفت با درمان مبتنی بر فلوئورواوراسیل (برچسب FDA) | در مقایسه با مراقبت حمایتی تنها: بقای کلی میانه ۹٫۲ در برابر ۶٫۵ ماه؛ در مقایسه با فلوئورواوراسیل انفوزیونی: ۱۰٫۸ در برابر ۸٫۵ ماه [۱]. |
| سرطان لوزالمعده متاستاتیک | خط اول در رژیم FOLFIRINOX برای بیماران با وضعیت عملکردی خوب (خارج از برچسب FDA) | ACCORD 11: بقای کلی میانه ۱۱٫۱ در برابر ۶٫۸ ماه با جمسیتابین (نسبت خطر ۰٫۵۷) [۴]. |
| سرطان لوزالمعده پس از جراحی | درمان کمکی با FOLFIRINOX اصلاح‌شده به مدت ۲۴ هفته (خارج از برچسب FDA) | PRODIGE 24: بقای کلی میانه ۵۴٫۴ در برابر ۳۵٫۰ ماه با جمسیتابین (نسبت خطر ۰٫۶۴) [۵]. |
| سرطان رکتوم پیشرفته موضعی (cT3 یا cT4) | FOLFIRINOX پیش از شیمی‌پرتودرمانی و جراحی (خارج از برچسب FDA) | PRODIGE 23: بقای بدون بیماری ۳ ساله ۷۶٪ در برابر ۶۹٪ (نسبت خطر ۰٫۶۹) [۶]. |
کاربردهای «خارج از برچسب FDA» در رهنمودهای بالینی بر پایه کارآزمایی‌های فاز ۳ پذیرفته شده‌اند، اما در برچسب رسمی دارو ذکر نشده‌اند.
نحوه مصرف و دوز
فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۴ رژیم
ایرینوتکان فقط به‌صورت انفوزیون وریدی (سرم) در مرکز درمانی و معمولاً طی ۹۰ دقیقه تزریق می‌شود [۱]. حداقل ۳۰ دقیقه پیش از تزریق، داروهای ضدتهوع به شما داده می‌شود و ممکن است داروی ضدتهوع برای مصرف در خانه هم تجویز شود [۱].
درمان به‌صورت دوره‌ای (سیکل) تکرار می‌شود و تا زمانی که دارو مؤثر باشد و عوارض قابل‌تحمل باشند ادامه می‌یابد [۱]. پیش از هر نوبت، آزمایش خون انجام می‌شود و اگر گلبول‌های سفید یا پلاکت کم باشد یا اسهال ناشی از درمان هنوز برطرف نشده باشد، تزریق به تعویق می‌افتد [۱].
از همان ابتدای درمان، لوپرامید را طبق دستور پزشک در خانه آماده داشته باشید تا با اولین نشانه اسهال دیررس مصرف آن را شروع کنید [۱]. هیچ نوبت درمانی را بدون هماهنگی با پزشک خود حذف یا جابه‌جا نکنید و درمان را خودسرانه قطع نکنید.
- پیش از شروع: آزمایش ژنوتیپ UGT1A1 برای آلل‌های *28 و *6 قابل بررسی است؛ در هموزیگوت یا هتروزیگوت مرکب (*28/*28، *6/*6، *6/*28) دوز شروع دست‌کم یک سطح کاهش یابد. کاهش یک سطح دوز شروع در پرتودرمانی قبلی لگن یا شکم، وضعیت عملکردی ۲ یا افزایش بیلی‌روبین نیز قابل بررسی است؛ برای بیلی‌روبین بیش از ۲ میلی‌گرم/دسی‌لیتر دوزی توصیه نمی‌شود. مهارکننده‌های قوی CYP3A4 یا UGT1A1 مگر در نبود جایگزین تجویز نشوند؛ زمان قطع القاکننده‌ها و مهارکننده‌های قوی CYP3A4 پیش از شروع در بخش تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها آمده است [۱].
- پیش‌دارو و تزریق: ضدتهوع دست‌کم ۳۰ دقیقه پیش از تزریق (در مطالعات: دگزامتازون ۱۰ میلی‌گرم همراه آنتاگونیست 5-HT3) و ضدتهوع برای منزل. علائم کولینرژیک/اسهال زودرس: آتروپین ۰٫۲۵ تا ۱ میلی‌گرم وریدی یا زیرجلدی (پیشگیرانه یا درمانی). رقیق‌سازی در دکستروز ۵٪ (ترجیحی) یا سرم نمکی ۰٫۹٪ (۰٫۱۲ تا ۲٫۸ میلی‌گرم/میلی‌لیتر) [۱]. خارج از کارآزمایی با رژیم فلوئورواوراسیل/لکوورین ۴ تا ۵ روزه هر ۴ هفته ترکیب نشود [۱].
- ایرینوتکان لیپوزومی: فرآورده‌ای جداگانه با دوز متفاوت است و نباید با ایرینوتکان معمولی اشتباه شود؛ در NAPOLI 3 دوز ایرینوتکان لیپوزومی در رژیم NALIRIFOX ۵۰ میلی‌گرم بر مترمربع بود [۷]، در حالی که دوز ایرینوتکان معمولی در FOLFIRINOX ۱۸۰ میلی‌گرم بر مترمربع بود [۴].
- اسهال دیررس: لوپرامید از اولین مدفوع شل طبق رژیم برچسب (دوزها در بخش تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها)؛ مایع و الکترولیت؛ آنتی‌بیوتیک در ایلئوس، تب یا نوتروپنی شدید [۱].
- شروع دوره جدید: گرانولوسیت ۱۵۰۰ در میکرولیتر یا بیشتر، پلاکت ۱۰۰٬۰۰۰ یا بیشتر و رفع کامل اسهال (دست‌کم ۲۴ ساعت بدون ضداسهال)؛ تأخیر ۱ تا ۲ هفته و در صورت عدم بهبود پس از ۲ هفته، قطع درمان بررسی شود [۱].
- تعدیل دوز در رژیم‌های ترکیبی (بر اساس بدترین سمیت): نوتروپنی درجه ۲ در طول دوره: یک سطح کاهش؛ درجه ۳: حذف دوز تا درجه ۲ یا کمتر، سپس یک سطح کاهش؛ درجه ۴: حذف تا درجه ۲ یا کمتر، سپس دو سطح کاهش؛ تب و نوتروپنی: حذف تا رفع، سپس دو سطح کاهش. اسهال درجه ۲ تا ۳: حذف تا بازگشت به پایه، سپس یک سطح کاهش؛ درجه ۴: دو سطح کاهش. در موکوزیت فقط دوز فلوئورواوراسیل کم شود [۱].
- تعدیل دوز تک‌دارویی: نوتروپنی یا اسهال درجه ۳: حذف دوز تا درجه ۲ یا کمتر، سپس کاهش ۲۵ میلی‌گرم/مترمربع (هفتگی) یا ۵۰ میلی‌گرم/مترمربع (هر ۳ هفته) در دوره بعد؛ درجه ۴ و تب و نوتروپنی: کاهش ۵۰ میلی‌گرم/مترمربع [۱].
- کلیه و کبد: در نارسایی کلیه با احتیاط؛ در دیالیز توصیه نمی‌شود. در نارسایی کبد کلیرانس کاهش و مواجهه با SN-38 افزایش می‌یابد؛ با احتیاط [۱].
- پایش: CBC پیش از هر دوز؛ نوتروفیل کمتر از ۱۰۰۰ یا تب و نوتروپنی: توقف و کاهش دوزهای بعد. تنگی نفس، سرفه یا تب تازه: توقف تا ارزیابی بیماری بینابینی ریه. آنافیلاکسی: قطع [۱].
ویژه پزشکان
دوز استاندارد (برچسب FDA، سرطان کولورکتال متاستاتیک)
ترکیبی، رژیم ۱ (فلوئورواوراسیل/لکوورین بولوس)
خط اول سرطان کولون یا رکتوم متاستاتیک
خط اول سرطان کولون یا رکتوم متاستاتیک [۱]
پیش از تجویز: نکات تجویز: پیش‌دارو، اسهال، تعدیل دوز و پایش| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هر دوره | |||
| ایرینوتکان | ۱۲۵ میلی‌گرم/مترمربع | وریدی، انفوزیون ۹۰ دقیقه | روزهای ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲ |
| لکوورین | ۲۰ میلی‌گرم/مترمربع | وریدی بولوس | روزهای ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲، پس از ایرینوتکان |
| فلوئورواوراسیل | ۵۰۰ میلی‌گرم/مترمربع | وریدی بولوس | روزهای ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲، پس از لکوورین |
سطوح دوز (میلی‌گرم/مترمربع) ایرینوتکان / فلوئورواوراسیل: شروع ۱۲۵ / ۵۰۰؛ سطح ۱- ۱۰۰ / ۴۰۰؛ سطح ۲- ۷۵ / ۳۰۰ (لکوورین ثابت ۲۰). پس از سطح ۲-، کاهش‌های حدود ۲۰٪ در صورت ادامه سمیت [۱].
ترکیبی، رژیم ۲ (فلوئورواوراسیل/لکوورین انفوزیونی)
خط اول سرطان کولون یا رکتوم متاستاتیک
خط اول سرطان کولون یا رکتوم متاستاتیک [۱]
پیش از تجویز: نکات تجویز: پیش‌دارو، اسهال، تعدیل دوز و پایش| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هر دوره | |||
| ایرینوتکان | ۱۸۰ میلی‌گرم/مترمربع | وریدی، انفوزیون ۹۰ دقیقه | روزهای ۱، ۱۵ و ۲۹ |
| لکوورین | ۲۰۰ میلی‌گرم/مترمربع | انفوزیون وریدی ۲ ساعته | روزهای ۱، ۲، ۱۵، ۱۶، ۲۹ و ۳۰ |
| فلوئورواوراسیل (بولوس) | ۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع | وریدی بولوس | روزهای ۱، ۲، ۱۵، ۱۶، ۲۹ و ۳۰ |
| فلوئورواوراسیل (انفوزیون) | ۶۰۰ میلی‌گرم/مترمربع | انفوزیون وریدی ۲۲ ساعته پس از بولوس | روزهای ۱، ۲، ۱۵، ۱۶، ۲۹ و ۳۰ |
سطوح دوز ایرینوتکان / فلوئورواوراسیل بولوس / انفوزیون: شروع ۱۸۰ / ۴۰۰ / ۶۰۰؛ سطح ۱- ۱۵۰ / ۳۲۰ / ۴۸۰؛ سطح ۲- ۱۲۰ / ۲۴۰ / ۳۶۰ میلی‌گرم/مترمربع (لکوورین ثابت ۲۰۰) [۱].
تک‌دارویی، رژیم ۱ (هفتگی)
عود یا پیشرفت پس از درمان پایه فلوئورواوراسیلطول هر دوره: ۶ هفته
عود یا پیشرفت پس از درمان پایه فلوئورواوراسیل [۱]
پیش از تجویز: نکات تجویز: پیش‌دارو، اسهال، تعدیل دوز و پایش| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هر دوره | |||
| ایرینوتکان | ۱۲۵ میلی‌گرم/مترمربع | وریدی، انفوزیون ۹۰ دقیقه | روزهای ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲، سپس ۲ هفته استراحت |
سطوح دوز: ۱۲۵، ۱۰۰، ۷۵ میلی‌گرم/مترمربع؛ دوزهای بعدی بر اساس تحمل بین ۵۰ و ۱۵۰ میلی‌گرم/مترمربع (گام ۲۵ تا ۵۰). بدون سمیت در دوره قبل: افزایش ۲۵ میلی‌گرم/مترمربع تا حداکثر ۱۵۰ [۱].
تک‌دارویی، رژیم ۲ (هر ۳ هفته)
عود یا پیشرفت پس از درمان پایه فلوئورواوراسیلطول هر دوره: هر ۳ هفته
عود یا پیشرفت پس از درمان پایه فلوئورواوراسیل [۱]
پیش از تجویز: نکات تجویز: پیش‌دارو، اسهال، تعدیل دوز و پایش| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هر دوره | |||
| ایرینوتکان | ۳۵۰ میلی‌گرم/مترمربع | وریدی، انفوزیون ۹۰ دقیقه | روز ۱ |
سطوح دوز: ۳۵۰، ۳۰۰، ۲۵۰ میلی‌گرم/مترمربع؛ در صورت نیاز تا ۲۰۰ با گام ۵۰ [۱].
دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.
عوارض جانبی
شایع‌ترین عوارض مهم بالینی ایرینوتکان اسهال، تهوع، استفراغ، نوتروپنی (کاهش گلبول سفید نوتروفیل) و ریزش مو است [۱]. جدول زیر فراوانی عوارض را در ۳۰۴ بیمار مبتلا به سرطان کولورکتال متاستاتیک که ایرینوتکان را به‌صورت تک‌دارویی و هفتگی (پس از درمان قبلی با فلوئورواوراسیل) دریافت کردند، طبق برچسب FDA نشان می‌دهد [۱].
| عارضه | همه درجات | درجه ۳ و ۴ |
|---|---|---|
| اسهال دیررس (بیش از ۲۴ ساعت پس از تزریق) | ۸۸٪ | ۳۱٪ |
| تهوع | ۸۶٪ | ۱۷٪ |
| ضعف و بی‌حالی (آستنی) | ۷۶٪ | ۱۲٪ |
| استفراغ | ۶۷٪ | ۱۲٪ |
| کاهش گلبول‌های سفید (لکوپنی) | ۶۳٪ | ۲۸٪ |
| ریزش مو | ۶۰٪ | — |
| کم‌خونی | ۶۰٪ | ۷٪ |
| دل‌درد یا کرامپ شکمی | ۵۷٪ | ۱۶٪ |
| بی‌اشتهایی | ۵۵٪ | ۶٪ |
| نوتروپنی | ۵۴٪ | ۲۶٪ |
| اسهال زودرس (تا ۲۴ ساعت پس از تزریق) | ۵۱٪ | ۸٪ |
| تب | ۴۵٪ | ۱٪ |
کاهش وزن و یبوست هر کدام در ۳۰٪ بیماران گزارش شد (درجه ۳ و ۴: به‌ترتیب ۱٪ و ۲٪) [۱]. در برنامه هر ۳ هفته یک‌بار، علائم کولینرژیک (آبریزش بینی، افزایش بزاق، اشک‌ریزش، تعریق، گرگرفتگی و کرامپ شکمی حین یا کمی پس از تزریق) در ۴۷٪ بیماران گزارش شد [۱].
عوارض جدی
هشدار جعبه‌ای – اسهال و سرکوب مغز استخوان: ایرینوتکان دو نوع اسهال ایجاد می‌کند [۱]:
- اسهال زودرس (حین یا کمی پس از تزریق) معمولاً گذراست و ممکن است با علائم کولینرژیک مانند آبریزش بینی، افزایش بزاق، تنگی مردمک، اشک‌ریزش، تعریق، گرگرفتگی، کرامپ شکمی و کاهش ضربان قلب همراه باشد؛ این علائم با آتروپین قابل پیشگیری یا درمان است [۱].
- اسهال دیررس (معمولاً بیش از ۲۴ ساعت پس از تزریق) می‌تواند طولانی شود و به کم‌آبی، اختلال الکترولیت یا عفونت خون (سپسیس) منجر شود و تهدیدکننده حیات باشد. میانه زمان شروع آن ۵ روز در برنامه هر ۳ هفته و ۱۱ روز در برنامه هفتگی بوده است. عوارضی مانند التهاب روده، زخم، خونریزی، انسداد روده، مگاکولون و سوراخ شدن روده نیز گزارش شده است [۱].
سرکوب مغز استخوان: نوتروپنی شدید و مرگ ناشی از سپسیس گزارش شده است. خطر در کسانی که قبلاً پرتودرمانی لگن یا شکم داشته‌اند و در افراد با بیلی‌روبین بالا یا سندرم ژیلبرت بیشتر است [۱].
کاهش فعالیت UGT1A1: افراد با ژنوتیپ‌های UGT1A1*28/*28، *6/*6 یا *6/*28 «متابولیزه‌کننده ضعیف» هستند و در معرض نوتروپنی شدید یا تهدیدکننده حیات قرار دارند؛ افراد هتروزیگوت (*1/*28 یا *1/*6) نیز ممکن است خطر بیشتری داشته باشند [۱].
سایر هشدارها: واکنش‌های حساسیتی شدید (آنافیلاکسی)؛ نارسایی حاد کلیه، معمولاً به دنبال کم‌آبی ناشی از استفراغ یا اسهال شدید؛ بیماری بینابینی ریه (گاه کشنده) که با تنگی نفس، سرفه و تب تازه یا رو به بدتر شدن بروز می‌کند؛ افزایش عوارض و مرگ زودرس در بیماران با وضعیت عملکردی ۲؛ و آسیب به جنین [۱]. در پایش پس از عرضه، رویدادهای ایسکمیک قلبی و ترومبوآمبولی نیز مشاهده شده است [۱].
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
در این موارد فوراً با تیم درمان خود تماس بگیرید [۱]:
- اولین بار که در طول درمان دچار اسهال می‌شوید، یا اسهالی که با لوپرامید ظرف ۲۴ ساعت کنترل نشود
- مدفوع سیاه یا خونی
- علائم کم‌آبی: سبکی سر، سرگیجه یا احساس غش
- ناتوانی در نوشیدن مایعات به دلیل تهوع یا استفراغ
- هرگونه تب یا نشانه عفونت (لرز، سوزش ادرار، سرفه همراه تب)
- تنگی نفس، سرفه یا تب تازه یا رو به بدتر شدن
- نشانه‌های حساسیت شدید مانند تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده یا تنفس دشوار
تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها
- مدیریت اسهال دیررس: لوپرامید را با اولین مدفوع شل یا افزایش دفعات اجابت مزاج شروع کنید. یکی از رژیم‌های ذکرشده در برچسب: ۴ میلی‌گرم در اولین نوبت و سپس ۲ میلی‌گرم هر ۲ ساعت تا ۱۲ ساعت بدون اسهال (شب‌ها ۴ میلی‌گرم هر ۴ ساعت)؛ مصرف این دوزها بیش از ۴۸ ساعت متوالی به دلیل خطر انسداد روده توصیه نمی‌شود. مایعات کافی بنوشید و هنگام اسهال از ملین‌ها و داروهای ادرارآور پرهیز کنید [۱].
- تداخلات دارویی: داروهای القاکننده قوی CYP3A4 مانند فنی‌توئین، فنوباربیتال، کاربامازپین، ریفامپین، ریفابوتین و گیاه علف چای (St John's wort) سطح دارو را کاهش می‌دهند و برچسب جایگزینی آن‌ها را حداقل ۲ هفته پیش از شروع درمان پیشنهاد می‌کند. مهارکننده‌های قوی CYP3A4 (مانند کتوکونازول، ایتراکونازول، وریکونازول، کلاریترومایسین، ریتوناویر) باید حداقل ۱ هفته پیش از درمان قطع شوند؛ مهارکننده‌های UGT1A1 مانند آتازاناویر و جم‌فیبروزیل نیز مواجهه با دارو را افزایش می‌دهند [۱]. فهرست کامل داروها و مکمل‌های خود را به پزشک بدهید.
- بارداری و پیشگیری: زنان در سن باروری باید تا ۶ ماه پس از آخرین دوز از روش پیشگیری مؤثر استفاده کنند و مردانی که شریک جنسی در سن باروری دارند تا ۳ ماه پس از آخرین دوز از کاندوم استفاده کنند. پیش از شروع درمان، آزمایش بارداری انجام می‌شود [۱].
- شیردهی: در طول درمان و تا ۷ روز پس از آخرین دوز شیر ندهید [۱].
- باروری: ایرینوتکان ممکن است باروری زنان و مردان را کاهش دهد؛ اگر برنامه فرزندآوری دارید پیش از شروع درمان با پزشک صحبت کنید [۱].
- سالمندان و بیماری کلیه: افراد بالای ۶۵ سال در معرض خطر بیشتر اسهال هستند و باید از نزدیک پایش شوند؛ مصرف دارو در بیماران دیالیزی توصیه نمی‌شود [۱].
- رانندگی: تا ۲۴ ساعت پس از تزریق ممکن است سرگیجه یا اختلال دید رخ دهد [۱].
- پرتودرمانی: بر اساس داده‌های محدود، تجویز هم‌زمان ایرینوتکان با پرتودرمانی توصیه نمی‌شود [۱].
پرسش‌های متداول
پرسش‌های متداول
چرا اسهال ایرینوتکان این‌قدر مهم است؟
اسهال دیررس ممکن است چند روز پس از تزریق شروع شود و اگر زود درمان نشود به کم‌آبی، اختلال املاح بدن و عفونت خون منجر شود. به همین دلیل باید لوپرامید را در خانه داشته باشید و با اولین مدفوع شل مصرف آن را آغاز کنید [۱].
آیا پیش از شروع درمان آزمایش ژنتیکی لازم است؟
برچسب FDA انجام آزمایش ژنوتیپ UGT1A1 برای آلل‌های *28 و *6 را «قابل‌بررسی» می‌داند تا افرادی که دارو را کندتر غیرفعال می‌کنند شناسایی شوند و با دوز کمتری شروع کنند [۱]. تصمیم درباره انجام آزمایش با پزشک شماست.
FOLFIRI و FOLFIRINOX یعنی چه؟
این‌ها نام رژیم‌های ترکیبی‌اند. در FOLFIRI ایرینوتکان همراه فلوئورواوراسیل و لکوورین داده می‌شود که در سرطان کولورکتال متاستاتیک به کار می‌رود [۱، ۳]. FOLFIRINOX علاوه بر این‌ها اگزالی‌پلاتین هم دارد و در سرطان لوزالمعده بررسی شده است [۴].
آیا موهایم می‌ریزد؟
ریزش مو شایع است؛ در بیمارانی که دارو را هفتگی دریافت کردند حدود ۶۰٪ و در برنامه هر ۳ هفته حدود ۷۲٪ دچار ریزش مو شدند [۱].
حین تزریق دچار تعریق، آبریزش بینی و دل‌پیچه شدم؛ طبیعی است؟
این علائم «کولینرژیک» حین یا کمی پس از تزریق شایع‌اند و معمولاً گذرا هستند. پزشک می‌تواند با آتروپین آن‌ها را درمان یا در نوبت‌های بعدی پیشگیری کند؛ حتماً به پرستار خود اطلاع دهید [۱].
مطالعات کلیدی
مطالعات کلیدی
۷ موردFOLFIRINOX در برابر جمسیتابین برای سرطان متاستاتیک پانکراس
سرطان پانکراس: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری
سرطان متاستاتیک پانکراس: به‌روزرسانی رهنمود ASCO
NALIRIFOX در برابر نب‌پاکلی‌تاکسل و جمسیتابین در بیماران درمان‌نشده مبتلا به آدنوکارسینوم مجرایی متاستاتیک پانکراس (NAPOLI ۳): کارآزمایی فاز ۳ تصادفی و باز
FOLFIRINOX یا جمسیتابین به‌عنوان درمان کمکی (ادجوانت) در سرطان پانکراس
شیمی‌درمانی نئوادجوانت با FOLFIRINOX و شیمی‌پرتودرمانی پیش از عمل در بیماران مبتلا به سرطان رکتوم پیشرفته موضعی (UNICANCER-PRODIGE 23): کارآزمایی چندمرکزی، تصادفی، باز، فاز ۳
پمبرولیزوماب در سرطان کولورکتال پیشرفته با ناپایداری بالای ریزماهواره‌ای (MSI-H)
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۷ منبعنمایش همه منابع، ۶ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲Irinotecan plus Fluorouracil and Leucovorin for Metastatic Colorectal Cancer
- ۳
- ۴
- ۵FOLFIRINOX or Gemcitabine as Adjuvant Therapy for Pancreatic Cancer
- ۶Neoadjuvant chemotherapy with FOLFIRINOX and preoperative chemoradiotherapy for patients with locally advanced rectal cancer (UNICANCER-PRODIGE 23): a multicentre, randomised, open-label, phase 3 trial
- ۷NALIRIFOX versus nab-paclitaxel and gemcitabine in treatment-naive patients with metastatic pancreatic ductal adenocarcinoma (NAPOLI 3): a randomised, open-label, phase 3 trial
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.