گزارش جدیدتری از این مطالعه منتشر شده است: مدیریت غیرجراحی تومورهای با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی (dMMR) (۲۰۲۵)
حدود ۵ تا ۱۰ درصد سرطان‌های رکتوم دارای ویژگی ژنتیکی به نام «کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی» (dMMR یا MSI-H) هستند. در این مطالعه کوچک، بیماران به‌جای شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و جراحی، ابتدا فقط ۶ ماه داروی ایمنی‌درمانی دوستارلیماب را به‌صورت تزریق وریدی هر ۳ هفته دریافت کردند. در هر ۱۲ بیمار اول، تومور به‌طور کامل در معاینه و تصویربرداری ناپدید شد و هیچ‌کدام به جراحی یا پرتودرمانی نیاز پیدا نکردند؛ عارضه شدیدی هم دیده نشد. این یعنی حفظ رکتوم و پرهیز از عوارضی مانند کیسه روده، ناباروری و اختلال عملکرد جنسی. البته تعداد بیماران کم بود و این درمان باید فقط در مراکز تخصصی با پیگیری دقیق انجام شود. آزمایش MMR/MSI روی نمونه تومور برای همه بیماران مبتلا به سرطان رکتوم توصیه می‌شود.
سرطان رکتوم موضعی پیشرفته (مرحله II یا III) با dMMR/MSI-H
| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| دوستارلیماب | ۵۰۰ میلی‌گرم | وریدی | روز ۱ |
رژیم کارآزمایی فاز ۲ مرکز مموریال اسلون کترینگ. در صورت باقی‌ماندن تومور، طبق پروتکل شیمی‌پرتودرمانی استاندارد (۵۰۴۰ سانتی‌گری در ۲۸ جلسه همراه کپسیتابین) و سپس TME انجام می‌شد. ESMO ۲۰۲۵ این درمان را با سطح [II, A] پیشنهاد می‌کند، اما این کاربرد هنوز تأییدیه FDA یا EMA ندارد.
آدنوکارسینوم رکتوم مرحله II یا III با dMMR/MSI-H (و تومورهای جامد dMMR مرحله I تا III)؛ پژوهشی — این کاربرد در برچسب FDA دوستارلیماب نیست
| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| دوستارلیماب | ۵۰۰ میلی‌گرم | انفوزیون وریدی ۳۰ دقیقه | هر ۳ هفته |
طبق پروتکل ثبت‌شده کارآزمایی. فقط در مراکز باتجربه و با پایش منظم (معاینه انگشتی، آندوسکوپی، MRI لگن).
در صفحه «ایمنی‌درمانی و حفظ عضو در تومورهای dMMR» · رژیم‌های درمانی مطالعات کلیدی
دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.
دوستارلیماب (Dostarlimab) ۵۰۰ میلی‌گرم وریدی طی ۳۰ دقیقه، هر ۳ هفته یک بار، به مدت ۶ ماه (۹ دوره ۲۱ روزه).
در صورت پاسخ کامل بالینی پس از پایان دوستارلیماب، بیمار بدون شیمی‌پرتودرمانی و جراحی تحت پیگیری قرار می‌گیرد (مدیریت غیرجراحی). در صورت باقی ماندن تومور، طبق برنامه شیمی‌پرتودرمانی استاندارد (کپسیتابین ۸۲۵ میلی‌گرم بر متر مربع دو بار در روز همزمان با پرتودرمانی) و سپس جراحی انجام می‌شود.
منبع جزئیات رژیم درمانی: ClinicalTrials.gov NCT04165772 (دوستارلیماب ۵۰۰ میلی‌گرم وریدی طی ۳۰ دقیقه هر ۳ هفته؛ کپسیتابین ۸۲۵ میلی‌گرم بر متر مربع دو بار در روز با پرتودرمانی) و متن کامل مقاله پیگیری همین کارآزمایی (Cercek ۲۰۲۵، PMC12661660: ۵۰۰ میلی‌گرم هر ۳ هفته برای ۹ دوره)
دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.
بیماران مبتلا به آدنوکارسینوم رکتوم مرحله ۲ یا ۳ (پیشرفته موضعی) با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی DNA (dMMR) که پیش‌تر درمان نشده بودند.
پیامدهای اصلی: پاسخ کامل بالینی پایدار ۱۲ ماه پس از پایان دوستارلیماب یا پاسخ کامل پاتولوژیک پس از دوستارلیماب (با یا بدون شیمی‌پرتودرمانی)؛ و پاسخ کلی به درمان نئوادجوانت دوستارلیماب با یا بدون شیمی‌پرتودرمانی.
در گزارش اولیه هیچ عارضه جانبی درجه ۳ یا بالاتر گزارش نشد.
این گزارش اولیه، مفهوم «حفظ عضو با ایمنی‌درمانی تنها» را در سرطان رکتوم dMMR مطرح کرد و پایه گسترش مطالعه (Cercek ۲۰۲۵، NEJM) شد. FDA در دسامبر ۲۰۲۴ برای دوستارلیماب در این بیماران «درمان پیشگامانه» (Breakthrough Therapy) اعطا کرد و در اوت ۲۰۲۶ درخواست تأیید این کاربرد را با بررسی اولویت‌دار پذیرفت (تاریخ هدف تصمیم‌گیری: فوریه ۲۰۲۷). بنابراین تا اکتبر ۲۰۲۶ دوستارلیماب برای سرطان رکتوم پیشرفته موضعی dMMR هنوز تأییدیه رسمی FDA ندارد و استفاده از آن در این زمینه باید در مراکز باتجربه یا در قالب کارآزمایی بالینی باشد.
شیمی‌درمانی و پرتودرمانی نئوادجوانت و سپس برداشتن جراحی رکتوم، یک درمان استاندارد برای سرطان رکتوم پیشرفته موضعی است. زیرمجموعه‌ای از سرطان‌های رکتوم در اثر کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی (mismatch repair) ایجاد می‌شوند. از آنجا که سرطان کولورکتال با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی در بیماری متاستاتیک به مهار مرگ برنامه‌ریزی‌شده ۱ (PD-1) پاسخ می‌دهد، فرض شد که مهار نقاط وارسی ایمنی (checkpoint blockade) می‌تواند در بیماران مبتلا به سرطان رکتوم پیشرفته موضعی با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی مؤثر باشد.
یک مطالعه آینده‌نگر فاز ۲ را آغاز کردیم که در آن دوستارلیماب (dostarlimab)، یک آنتی‌بادی مونوکلونال ضد PD-1، به‌صورت تک‌دارویی هر ۳ هفته یک بار به مدت ۶ ماه به بیماران مبتلا به آدنوکارسینوم رکتوم مرحله ۲ یا ۳ با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی داده شد. قرار بود پس از این درمان، شیمی‌پرتودرمانی استاندارد و جراحی انجام شود. بیمارانی که پس از پایان درمان با دوستارلیماب پاسخ کامل بالینی داشتند، بدون شیمی‌پرتودرمانی و جراحی ادامه می‌دادند. پیامدهای اصلی عبارت‌اند از پاسخ کامل بالینی پایدار ۱۲ ماه پس از پایان درمان با دوستارلیماب یا پاسخ کامل پاتولوژیک پس از پایان دوستارلیماب با یا بدون شیمی‌پرتودرمانی، و پاسخ کلی به درمان نئوادجوانت دوستارلیماب با یا بدون شیمی‌پرتودرمانی.
در مجموع ۱۲ بیمار درمان با دوستارلیماب را کامل کرده و دست‌کم ۶ ماه پیگیری شده‌اند. هر ۱۲ بیمار (۱۰۰٪؛ فاصله اطمینان ۹۵٪، ۷۴ تا ۱۰۰) پاسخ کامل بالینی داشتند و هیچ شواهدی از تومور در تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI)، توموگرافی گسیل پوزیترون با ۱۸F-فلوئورودئوکسی‌گلوکز (PET)، ارزیابی آندوسکوپیک، معاینه انگشتی رکتوم یا نمونه‌برداری دیده نشد. در زمان این گزارش، هیچ بیماری شیمی‌پرتودرمانی دریافت نکرده یا جراحی نشده بود و در طول پیگیری (دامنه ۶ تا ۲۵ ماه) هیچ موردی از پیشرفت یا عود گزارش نشده بود. هیچ عارضه جانبی درجه ۳ یا بالاتر گزارش نشده است.
سرطان رکتوم پیشرفته موضعی با کمبود ترمیم ناجفت‌شدگی به مهار PD-1 تک‌دارویی بسیار حساس بود. برای ارزیابی طول مدت پاسخ، پیگیری طولانی‌تری لازم است. (با حمایت مالی بنیاد Simon and Eve Colin و دیگران؛ شماره ClinicalTrials.gov: NCT04165772.)
مطالعه تک‌بازویی و تک‌مرکزی با تعداد بسیار کم بیمار (۱۲ نفر) و پیگیری کوتاه (۶ تا ۲۵ ماه) بود؛ پایداری پاسخ در درازمدت در این گزارش مشخص نبود. مدیریت غیرجراحی نیازمند پیگیری فشرده با MRI، آندوسکوپی و معاینه است. نتایج فقط برای تومورهای dMMR/MSI-H صدق می‌کند و به سرطان‌های رکتوم با ترمیم ناجفت‌شدگی سالم (pMMR) که اکثریت موارد را تشکیل می‌دهند قابل تعمیم نیست.
ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.
برای جستجو تایپ کنید...