کارآزمایی بالینیفاز ۳سرطان پانکراس (لوزالمعده)

FOLFIRINOX پیش از جراحی در برابر شیمی‌پرتودرمانی مبتنی بر جمسیتابین پیش از جراحی در سرطان پانکراس قابل جراحی و مرزی قابل جراحی: یک کارآزمایی تصادفی فاز ۳، چندمرکزی و باز

Lancet Oncol · ۲۰۲۵۳۷۵ بیمار تصادفی‌سازی‌شده (۱۸۸ FOLFIRINOX، ۱۸۷ شیمی‌پرتودرمانی)؛ ۳۶۹ بیمار در جمعیت قصد درمان اصلاح‌شده

Neoadjuvant FOLFIRINOX versus neoadjuvant gemcitabine-based chemoradiotherapy in resectable and borderline resectable pancreatic cancer (PREOPANC-2): a multicentre, open-label, phase 3 randomised trialJanssen QP, van Dam JL, van Bekkum ML, et al. Lancet Oncol. 2025. 26:1346-1356

نوع مطالعه: کارآزمایی بالینی
نام مطالعه: PREOPANC-2
فاز: فاز ۳
طراحی: کارآزمایی تصادفی باز، ملی و به ابتکار پژوهشگران در ۱۹ مرکز هلند (گروه سرطان پانکراس هلند)؛ تصادفی‌سازی ۱:۱ با روش کمینه‌سازی، طبقه‌بندی بر اساس وضعیت قابلیت جراحی و مرکز؛ EudraCT: 2017-002036-17
حجم نمونه: ۳۷۵ بیمار تصادفی‌سازی‌شده (۱۸۸ FOLFIRINOX، ۱۸۷ شیمی‌پرتودرمانی)؛ ۳۶۹ بیمار در جمعیت قصد درمان اصلاح‌شده
منبع: Lancet Oncol · ۲۰۲۵

به زبان ساده

در سرطان پانکراسی که قابل جراحی است یا در مرز قابلیت جراحی قرار دارد، بسیاری از پزشکان پیش از عمل درمان انجام می‌دهند تا شانس موفقیت جراحی و کنترل بیماری بیشتر شود. مطالعه PREOPANC-2 در هلند دو روش را مقایسه کرد: شیمی‌درمانی قوی سه‌دارویی FOLFIRINOX پیش از جراحی، یا جمسیتابین همراه با پرتودرمانی کوتاه پیش از جراحی و سپس جمسیتابین پس از جراحی. طول عمر در دو گروه تقریباً یکسان بود (حدود ۲۲ ماه به‌طور میانه) و عوارض جدی در هر دو گروه دیده شد؛ اسهال شدید با FOLFIRINOX بسیار شایع‌تر بود. نتیجه این است که هر دو روش گزینه‌های قابل قبولی هستند و پزشک با توجه به شرایط شما یکی را انتخاب می‌کند.

نتایج کلیدی

۲۱٫۹ ماه در برابر ۲۱٫۳ ماه

میانه بقای کلی

FFX vs CRT; HR 0.88 (95% CI 0.69-1.13); p=0.32; median follow-up 42.3 months

۶۷٪ در برابر ۶۰٪

عوارض جانبی درجه ۳ یا بالاتر

117 vs 106 patients; p=0.20

۴۹٪ در برابر ۴۳٪

عوارض جانبی جدی

85 vs 75 patients; p=0.26

۲۳٪ در برابر ۱٪

اسهال درجه ۳ تا ۴

41 of 175 vs 2 of 176

۲ بیمار (۱٪) در برابر ۱ بیمار (۱٪)

مرگ مرتبط با درمان

FFX: multi-organ failure, intestinal mucositis; CRT: upper GI haemorrhage

داروهای این مطالعه:اگزالی‌پلاتین (الوکساتین)ایرینوتکان (کمپتوزار)جمسیتابین (جمزار)فلوئورواوراسیل (5-FU)

کارت دوز و برنامه درمان

FOLFIRINOX پیش از جراحی (PREOPANC-2)

سرطان پانکراس قابل جراحی یا مرزی (borderline)؛ وضعیت عملکردی WHO ۰–۱طول هر دوره: هر ۱۴ روزدر صفحه «سرطان پانکراس (لوزالمعده)» · درمان کمکی (پس از جراحی) و پیش از جراحی

سرطان پانکراس قابل جراحی یا مرزی (borderline)؛ وضعیت عملکردی WHO ۰–۱

دارو	دوز	روش	زمان تجویز
اگزالی‌پلاتین	۸۵ میلی‌گرم/مترمربع	وریدی، طی ۲ ساعت	روز ۱
ایرینوتکان	۱۸۰ میلی‌گرم/مترمربع	وریدی، طی ۹۰ دقیقه	روز ۱
لکوورین	۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع	وریدی، طی ۲ ساعت	روز ۱
فلوئورواوراسیل (بولوس)	۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع	وریدی، بولوس	روز ۱
فلوئورواوراسیل (انفوزیون)	۲۴۰۰ میلی‌گرم/مترمربع	وریدی، انفوزیون مداوم ۴۶ ساعته	شروع روز ۱

طول هر دوره: هر ۱۴ روز
مدت درمان: ۸ دوره، سپس جراحی؛ بدون درمان کمکی پس از جراحی

دوزها و برنامه از PREOPANC-2؛ مدت انفوزیون‌ها طبق برچسب‌های FDA. در بیماری قابل جراحی بدون ویژگی پرخطر، سود درمان پیش از جراحی ثابت نشده است.

در صفحه «سرطان پانکراس (لوزالمعده)» · درمان کمکی (پس از جراحی) و پیش از جراحی

شیمی‌پرتودرمانی مبتنی بر جمسیتابین پیش از جراحی (PREOPANC)

سرطان پانکراس قابل جراحی یا مرزیطول هر دوره: هر ۲۸ روزدر صفحه «سرطان پانکراس (لوزالمعده)» · درمان کمکی (پس از جراحی) و پیش از جراحی

سرطان پانکراس قابل جراحی یا مرزی

دارو	دوز	روش	زمان تجویز
پیش از جراحی: ۳ دوره ۲۸ روزه
جمسیتابین	۱۰۰۰ میلی‌گرم/مترمربع	وریدی	دوره‌های ۱ و ۳: روزهای ۱ و ۸؛ دوره ۲: روزهای ۱، ۸ و ۱۵
پرتودرمانی هیپوفرکشنه	۳۶ گری در ۱۵ جلسه	خارجی	فقط در دوره ۲
پس از جراحی: ۴ دوره
جمسیتابین کمکی		وریدی

طول هر دوره: هر ۲۸ روز
مدت درمان: ۳ دوره پیش از جراحی، جراحی، سپس ۴ دوره جمسیتابین کمکی

دوزها و برنامه از PREOPANC-2 (گروه شیمی‌پرتودرمانی)؛ شواهد بقا در مقایسه با جراحی فوری: PREOPANC.

در صفحه «سرطان پانکراس (لوزالمعده)» · درمان کمکی (پس از جراحی) و پیش از جراحی

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

گروه‌های درمانی و رژیم دارویی

۱FOLFIRINOX پیش از جراحی (گروه FFX)

هر ۱۴ روز، ۸ چرخه: اگزالی‌پلاتین (Oxaliplatin) ۸۵ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی، ایرینوتکان (Irinotecan) ۱۸۰ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی، لکوورین (Leucovorin) ۴۰۰ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی، سپس فلوئورواوراسیل (5-FU) ۴۰۰ میلی‌گرم بر متر مربع بولوس وریدی و سپس ۲۴۰۰ میلی‌گرم بر متر مربع انفوزیون مداوم وریدی طی ۴۶ ساعت؛ سپس جراحی، بدون درمان کمکی پس از جراحی.

۲شیمی‌پرتودرمانی مبتنی بر جمسیتابین پیش از جراحی (گروه CRT)

سه چرخه جمسیتابین (Gemcitabine) پیش از جراحی (۱۰۰۰ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی در روزهای ۱، ۸ و ۱۵ هر چرخه ۲۸ روزه، و در چرخه‌های اول و سوم فقط در روزهای ۱ و ۸) همراه با پرتودرمانی هیپوفرکشنه (۳۶ گری در ۱۵ جلسه) فقط در طول چرخه دوم؛ سپس جراحی و چهار چرخه جمسیتابین کمکی پس از جراحی.

منبع جزئیات رژیم درمانی: چکیده مقاله

دوزها صرفاً برای اطلاع متخصصان و مطابق پروتکل این مطالعه ذکر شده‌اند و نسخه درمانی نیستند. تجویز هر دارو باید توسط پزشک معالج و بر اساس شرایط بیمار انجام شود.

جمعیت مطالعه

بیماران ۱۸ ساله یا بزرگ‌تر مبتلا به آدنوکارسینوم مجرایی پانکراس (PDAC) قابل جراحی یا مرزی قابل جراحی با وضعیت عملکردی WHO صفر یا ۱. ورود از ۵ ژوئن ۲۰۱۸ تا ۲۸ ژانویه ۲۰۲۱؛ ۲۰۸ نفر (۵۶٪) مرد و ۱۶۱ نفر (۴۴٪) زن.

نقاط پایانی

پیامد اصلی: بقای کلی در جمعیت قصد درمان اصلاح‌شده (پس از حذف بیماران فاقد شرایط ورود). عوارض جانبی نیز گزارش شد.

ایمنی و عوارض

شایع‌ترین عوارض درجه ۳ تا ۴: نوتروپنی (۴۳ نفر [۲۵٪] از ۱۷۵ نفر در گروه FFX در برابر ۳۸ نفر [۲۲٪] از ۱۷۶ نفر در گروه CRT)، اسهال (۴۱ نفر [۲۳٪] در برابر ۲ نفر [۱٪]) و لکوپنی (۱۴ نفر [۸٪] در برابر ۲۶ نفر [۱۵٪]). عوارض جانبی جدی در ۸۵ بیمار (۴۹٪) گروه FFX و ۷۵ بیمار (۴۳٪) گروه CRT (p=0.26) و عوارض درجه ۳ یا بالاتر در ۱۱۷ بیمار (۶۷٪) در برابر ۱۰۶ بیمار (۶۰٪) (p=0.20) رخ داد. مرگ مرتبط با درمان: ۲ بیمار (۱٪) در گروه FFX (نارسایی چندارگانی و موکوزیت روده) و ۱ بیمار (۱٪) در گروه CRT (خونریزی دستگاه گوارش فوقانی).

اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها

PREOPANC-2 نشان داد که FOLFIRINOX پیش از جراحی (بدون درمان کمکی) در مقایسه با شیمی‌پرتودرمانی مبتنی بر جمسیتابین پیش از جراحی و سپس جمسیتابین کمکی، بقای کلی را در PDAC قابل جراحی و مرزی قابل جراحی بهبود نمی‌دهد. نویسندگان نتیجه گرفتند که هر دو رژیم درمان پیش از جراحی را می‌توان در این بیماران در نظر گرفت. این مطالعه در کنار NORPACT-1 (که سودی برای FOLFIRINOX پیش از جراحی در برابر جراحی فوری در تومورهای قابل جراحی نشان نداد) به بحث درباره بهترین راهبرد درمان پیش از جراحی در سرطان پانکراس قابل جراحی می‌افزاید.

ترجمه فارسی چکیده مقاله

پیش‌زمینه

هدف کارآزمایی PREOPANC-2 ارزیابی این بود که آیا FOLFIRINOX پیش از جراحی (نئوادجوانت) در مقایسه با شیمی‌پرتودرمانی مبتنی بر جمسیتابین (gemcitabine) پیش از جراحی و سپس جمسیتابین کمکی، بقای کلی را در بیماران مبتلا به آدنوکارسینوم مجرایی پانکراس (PDAC) قابل جراحی یا مرزی قابل جراحی بهبود می‌بخشد یا خیر.

روش‌ها

در این کارآزمایی تصادفی فاز ۳، باز، ملی و به ابتکار پژوهشگران، بیماران ۱۸ ساله یا بزرگ‌تر مبتلا به PDAC قابل جراحی یا مرزی قابل جراحی با وضعیت عملکردی WHO صفر یا ۱ در ۱۹ مرکز هلند وارد مطالعه شدند. بیماران گروه FOLFIRINOX (FFX) رژیم FOLFIRINOX دریافت کردند (اگزالی‌پلاتین [oxaliplatin] ۸۵ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی، ایرینوتکان [irinotecan] ۱۸۰ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی، لکوورین [leucovorin] ۴۰۰ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی، سپس فلوئورواوراسیل [fluorouracil] ۴۰۰ میلی‌گرم بر متر مربع بولوس وریدی و سپس انفوزیون مداوم ۲۴۰۰ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی طی ۴۶ ساعت، هر ۱۴ روز به مدت هشت چرخه) و سپس بدون درمان کمکی جراحی شدند. بیماران گروه شیمی‌پرتودرمانی (CRT) سه چرخه جمسیتابین پیش از جراحی (۱۰۰۰ میلی‌گرم بر متر مربع وریدی در روزهای ۱، ۸ و ۱۵ هر چرخه ۲۸ روزه، و در چرخه‌های یک و سه فقط در روزهای ۱ و ۸) همراه با پرتودرمانی هیپوفرکشنه (۳۶ گری در ۱۵ جلسه) فقط در طول چرخه دوم دریافت کردند و سپس جراحی و چهار چرخه جمسیتابین کمکی انجام شد. تصادفی‌سازی (۱:۱) با روش کمینه‌سازی و با طبقه‌بندی بر اساس وضعیت قابلیت جراحی (قابل جراحی در برابر مرزی قابل جراحی) و مرکز انجام شد. پیامد اصلی بقای کلی در جمعیت قصد درمان اصلاح‌شده، پس از حذف بیماران فاقد شرایط ورود، بود. داده‌ای درباره نژاد و قومیت گردآوری نشد. این کارآزمایی در EudraCT (2017-002036-17) ثبت شده و به پایان رسیده است.

نتایج

از ۵ ژوئن ۲۰۱۸ تا ۲۸ ژانویه ۲۰۲۱، ۳۷۵ بیمار به‌طور تصادفی به گروه FFX (۱۸۸ نفر) یا گروه CRT (۱۸۷ نفر) اختصاص یافتند. شش بیمار (سه نفر در هر گروه) به دلیل نداشتن شرایط ورود (۴ نفر) یا انصراف فوری از رضایت آگاهانه پس از تصادفی‌سازی (۲ نفر) حذف شدند. ۲۰۸ نفر (۵۶٪) از ۳۶۹ بیمار مرد و ۱۶۱ نفر (۴۴٪) زن بودند. پس از میانه پیگیری ۴۲٫۳ ماه (دامنه میان‌چارکی ۳۵٫۷ تا ۴۸٫۷)، میانه بقای کلی در گروه FFX ۲۱٫۹ ماه (فاصله اطمینان ۹۵٪، ۱۷٫۷ تا ۲۷٫۰) در برابر ۲۱٫۳ ماه (۱۶٫۸ تا ۲۵٫۵) در گروه CRT بود (نسبت خطر [HR] ۰٫۸۸ [فاصله اطمینان ۹۵٪، ۰٫۶۹ تا ۱٫۱۳]، p=0.32). شایع‌ترین عوارض جانبی درجه ۳ تا ۴ عبارت بودند از نوتروپنی (۴۳ نفر [۲۵٪] از ۱۷۵ نفر در گروه FFX در برابر ۳۸ نفر [۲۲٪] از ۱۷۶ نفر در گروه CRT)، اسهال (۴۱ نفر [۲۳٪] در برابر دو نفر [۱٪]) و لکوپنی (۱۴ نفر [۸٪] در برابر ۲۶ نفر [۱۵٪]). عوارض جانبی جدی در ۸۵ بیمار (۴۹٪) گروه FFX در مقایسه با ۷۵ بیمار (۴۳٪) گروه CRT رخ داد (p=0.26). عوارض جانبی درجه ۳ یا بالاتر در ۱۱۷ بیمار (۶۷٪) گروه FFX در برابر ۱۰۶ بیمار (۶۰٪) گروه CRT رخ داد (p=0.20). مرگ مرتبط با درمان در دو بیمار (۱٪) گروه FFX (نارسایی چندارگانی و موکوزیت روده) و یک بیمار (۱٪) گروه CRT (خونریزی دستگاه گوارش فوقانی) رخ داد.

نتیجه‌گیری

تفسیر: این کارآزمایی تصادفی تفاوتی در بقای کلی بین FOLFIRINOX پیش از جراحی و شیمی‌پرتودرمانی مبتنی بر جمسیتابین پیش از جراحی در بیماران مبتلا به PDAC قابل جراحی یا مرزی قابل جراحی نشان نداد. هر دو رژیم درمان پیش از جراحی را می‌توان برای این بیماران در نظر گرفت.

منبع مالی: انجمن سرطان هلند و ZonMw.

محدودیت‌ها

کارآزمایی باز؛ بیماران قابل جراحی و مرزی قابل جراحی با هم بررسی شدند. دو گروه از نظر چند جزء همزمان تفاوت داشتند (نوع شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و وجود یا نبود درمان کمکی)، بنابراین سهم هر جزء را نمی‌توان جداگانه سنجید. همه مراکز در یک کشور (هلند) بودند. چکیده فقط پیامد اصلی و ایمنی را گزارش می‌کند و میزان جراحی موفق و پیامدهای ثانویه در آن ذکر نشده است.

مقاله اصلی (DOI)PubMed

این خلاصه و ترجمه بر اساس چکیده منتشرشده مقاله (PubMed) تهیه شده است؛ برای جزئیات کامل، به‌ویژه دوزها و نتایج فرعی، به متن کامل مقاله مراجعه کنید.