رهنمود بالینیسرطان‌های خون (لوسمی، لنفوم و میلوم)لوسمی (سرطان خون)

رهنمودهای EHA برای مدیریت لوسمی لنفوسیتی مزمن و تبدیل ریشتر

HemaSphere · ۲۰۲۶
EHA Guidelines on management of chronic lymphocytic leukemia and Richter transformationEichhorst B, Ghia P, Bosch F, et al. HemaSphere. 2026. 10:e70403
نوع مطالعه
رهنمود بالینی
نام مطالعه
EHA CLL 2026
طراحی
رهنمود بالینی مبتنی بر شواهد انجمن هماتولوژی اروپا (EHA)، با سطح شواهد و درجه توصیه و مشارکت نمایندگان بیماران
منبع
HemaSphere · ۲۰۲۶

به زبان ساده

این تازه‌ترین رهنمود اروپایی برای CLL است. پیام‌های اصلی آن: درمان فقط زمانی شروع شود که بیماری فعال باشد؛ پیش از هر درمان، آزمایش‌های ژنتیکی TP53 و (پیش از درمان اول) IGHV انجام شود؛ برای بیشتر بیماران بدون اختلال TP53، درمان‌های هدفمند با مدت محدود (مثلاً یک سال) بر مصرف دائمی دارو ترجیح دارد؛ و اگر درمان دائمی با مهارکننده BTK لازم باشد، داروهای نسل دوم (آکالابروتینیب یا زانوبروتینیب) به دلیل عوارض کمتر ترجیح دارند. واکسیناسیون (پنوموکوک، زونا، هپاتیت B، آنفلوآنزا و کووید) نیز توصیه می‌شود.

توصیه‌های کلیدی رهنمود (ترجمه فارسی)

  1. درمان فقط زمانی آغاز شود که معیارهای iwCLL برقرار باشند.

    I, A
  2. وضعیت جهش سوماتیک ژن‌های IGHV در همه بیماران مبتلا به CLL پیش از درمان خط اول تعیین شود.

    II, B
  3. اختلالات TP53 (حذف 17p با FISH و جهش‌های ژن TP53 با NGS) در همه بیماران پیش از هر خط درمان بررسی شود.

    II, B
  4. در بیماران بدون اختلال TP53، درمان‌های هدفمند با مدت محدود بر درمان مداوم ترجیح دارند.

    I, A
  5. در درمان مداوم همه بیماران جدید، آکالابروتینیب و زانوبروتینیب به دلیل نیمرخ عوارض مطلوب‌تر بر ایبروتینیب ترجیح دارند؛ بیمارانی که با ایبروتینیب به‌خوبی و بدون عارضه قابل‌توجه کنترل شده‌اند نباید تغییر داده شوند.

    I, A
  6. در بیماران دارای اختلال TP53، درمان مداوم بر درمان با مدت محدود پیشنهاد می‌شود، مگر آنکه درمان مدت‌محدود با تصمیم‌گیری مشترک ترجیح داده شود.

    I, A
  7. در بیشتر بیماران مبتلا به CLL عودکرده یا مقاوم، درمان مدت‌محدود با ونتوکلاکس + آنتی‌بادی ضد CD20 یا درمان مداوم با یک مهارکننده کووالان BTK نسل دوم، درمان‌های ترجیحی هستند.

    I, A
  8. بیماران با پیشرفت بیماری حین درمان با مهارکننده کووالان BTK باید به رژیم‌های مبتنی بر ونتوکلاکس منتقل شوند یا با یک مهارکننده غیرکووالان BTK درمان شوند. در CLL «مقاوم به هر دو» (مقاوم به ونتوکلاکس و پیشرفت حین مهارکننده کووالان BTK)، پیرتوبروتینیب (یا در صورت عدم دسترسی، ایدلالیسیب + ریتوکسیماب) توصیه می‌شود و در بیماران مناسب به‌عنوان پلی به پیوند آلوژنیک در نظر گرفته شود.

    II, B (مقاوم به BTK)؛ II/III, A (مقاوم به هر دو)
  9. واکسیناسیون علیه پنوموکوک، ویروس واریسلا زوستر و هپاتیت B، و واکسیناسیون فصلی تکراری علیه آنفلوآنزا و کووید-۱۹ در همه بیماران تحت پایش؛ از تجویز واکسن‌های زنده خودداری شود.

    III, B

جمعیت مطالعه

بیماران مبتلا به لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL)، لنفوم لنفوسیتی کوچک (SLL) و تبدیل ریشتر؛ از تشخیص و پایش فعال تا درمان خط اول، درمان بیماری عودکرده یا مقاوم و مدیریت تبدیل ریشتر.

اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها

نخستین رهنمود CLL که مستقلاً توسط EHA و با مشارکت بیماران تدوین شده و قرار است هر سال به‌روز شود. این رهنمود جایگزین رهنمود ESMO ۲۰۲۱ برای CLL است و شواهد کارآزمایی‌هایی مانند CLL14، ALPINE و A041202 را در الگوریتم درمان گنجانده است.

ترجمه فارسی چکیده مقاله

پیش‌زمینه

ویرایش‌های پیشین رهنمودهای اروپایی برای مدیریت لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL) توسط متخصصان CLL و تحت نظارت انجمن اروپایی انکولوژی پزشکی (ESMO) تدوین شده بودند. این ویرایش‌ها به‌عنوان متن مرجع برای بسیاری از پزشکانی که از بیماران مبتلا به CLL مراقبت می‌کنند به کار رفته‌اند.

روش‌ها

ویرایش کنونی ۲۰۲۶، رهنمودهای جدید و به‌روزشده‌ای است که برای نخستین بار (و با توافق ESMO) از طرف انجمن هماتولوژی اروپا (EHA) نوشته شده است؛ EHA مسئولیت انحصاری ویرایش‌های بعدی را بر عهده خواهد داشت که هر سال منتشر می‌شوند تا با سرعت پیشرفت پژوهش‌ها و کاربردهای بالینی در CLL همگام باشند. این توصیه‌های جدید حاصل اجماعی میان متخصصان پزشکی از چند کشور اروپایی است و برای نخستین بار نمایندگان حمایت از بیماران را نیز درگیر کرده است که مطابق با روش‌های استاندارد EHA برای تدوین رهنمودهای بالینی است.

نتایج

رهنمودهای جدید از رویکردی جامع‌تر به مدیریت CLL حمایت می‌کنند: از تشخیص اولیه (شامل پایش فعال) تا نیاز به درمان، با تأکید ویژه بر برهم‌کنش معیارهای مربوط به بیماری و بیمار در تصمیم‌گیری، تا آخرین مرحله یعنی تبدیل احتمالی ریشتر که اکنون به‌طور خاص در عنوان رهنمود ذکر شده است.

نتیجه‌گیری

به‌روزرسانی‌ها از نظر گزینه‌های درمانی شامل ترکیب درمانی با مدت محدود آکالابروتینیب و ونتوکلاکس با یا بدون اوبینوتوزوماب به‌عنوان درمان خط اول، که اخیراً توسط آژانس داروی اروپا (EMA) تأیید شده، و پیرتوبروتینیب مداوم برای بیمارانی است که در شرایط عود یا مقاومت، مهارکننده‌های کووالان تیروزین‌کیناز بروتون (BTK) دریافت کرده‌اند.

محدودیت‌ها

بیشتر توصیه‌ها بر اساس تأییدهای EMA تنظیم شده است. برخی توصیه‌ها (مانند درمان پس از ونتوکلاکس مدت‌محدود) بر شواهد سطح پایین‌تر استوارند.

ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.