در مجموع نه. قرص ضدبارداری در زمان مصرف و چند سال پس از آن خطر سرطان سینه و سرطان دهانه رحم را کمی بالا می‌برد، اما خطر سرطان تخمدان، رحم (آندومتر) و روده بزرگ را کم می‌کند و این محافظت تا ۳۰ سال یا بیشتر پس از قطع قرص ادامه دارد [۴، ۵، ۷]. در یک مطالعه بریتانیایی که بیش از ۴۶ هزار زن را تا ۴۴ سال پیگیری کرد، زنانی که قرص مصرف کرده بودند در طول عمر خود بیشتر از دیگران سرطان نگرفتند [۷].
نکات کلیدی
- در مجموع، خطر سرطان بیشتر نمی‌شود: در مطالعه‌ای با ۴۴ سال پیگیری، مصرف قرص خطر کلی سرطان را در طول عمر بالا نبرد [۷].
- سرطان سینه: در زمان مصرف و مدتی بعد از آن، خطر کمی بیشتر است؛ حدود یک نفر بیشتر از هر ۷۷۰۰ زنی که یک سال از روش هورمونی استفاده می‌کنند [۱].
- روش‌های فقط پروژسترونی (قرص، آمپول، کاشتنی و آی‌یو‌دی هورمونی) هم افزایش کوچک و مشابهی دارند [۲].
- سرطان تخمدان و رحم: خطر کمتر می‌شود؛ هرچه مصرف طولانی‌تر، محافظت بیشتر، و این اثر تا بیش از ۳۰ سال بعد از قطع می‌ماند [۴، ۵].
- سرطان دهانه رحم: مصرف ۵ سال یا بیشتر خطر را کمی بالا می‌برد؛ پس از قطع کم می‌شود و حدود ۱۰ سال بعد به حالت عادی برمی‌گردد [۶].
- سرطان روده بزرگ: خطر کمی کمتر است [۷، ۸].
قرص ضدبارداری چطور بر خطر سرطان اثر می‌گذارد؟
بیشتر قرص‌های ضدبارداری دو هورمون دارند: استروژن و پروژسترون (یا داروهای شبیه آن‌ها). به این‌ها قرص «ترکیبی» می‌گویند. بعضی قرص‌ها، آمپول‌ها، کاشتنی‌ها و آی‌یو‌دی‌های هورمونی فقط پروژسترون دارند [۲، ۸].
این هورمون‌ها می‌توانند رشد بعضی سرطان‌ها، مثل سرطان سینه، را تحریک کنند [۸]. از طرف دیگر، قرص جلوی تخمک‌گذاری را می‌گیرد و رشد پوشش داخلی رحم را کم می‌کند؛ این دو، دلیل احتمالی کمتر شدن سرطان تخمدان و رحم است [۸]. به همین دلیل اثر قرص بر سرطان‌های مختلف یکسان نیست (درباره هورمون‌های دوران یائسگی ببینید: آیا هورمون‌درمانی یائسگی خطر سرطان سینه را بالا می‌برد؟):
| سرطان | در زمان مصرف | بعد از قطع قرص |
|---|---|---|
| سینه | کمی بیشتر [۱، ۳] | کم می‌شود؛ ۱۰ سال بعد از قطع، خطر اضافه‌ای دیده نشد [۳] |
| دهانه رحم | با ۵ سال مصرف یا بیشتر، بیشتر [۶] | حدود ۱۰ سال بعد به حالت عادی برمی‌گردد [۶] |
| تخمدان | کمتر [۴] | کمتر می‌ماند؛ بیش از ۳۰ سال [۴] |
| رحم (آندومتر) | کمتر [۵] | کمتر می‌ماند؛ بیش از ۳۰ سال [۵] |
| روده بزرگ | کمتر [۷، ۸] | کمتر می‌ماند؛ دست‌کم ۳۰ سال [۷] |
این نتایج بیشتر درباره قرص ترکیبی است. در یک مطالعه دانمارکی، در زنانی که ۵ سال یا بیشتر از روش هورمونی استفاده کرده بودند، کمی از خطر سرطان سینه بعد از قطع هم باقی ماند [۱].
قرص ضدبارداری و سرطان سینه
در مطالعه‌ای روی ۱٫۸ میلیون زن دانمارکی ۱۵ تا ۴۹ ساله، خطر سرطان سینه در زنانی که در آن زمان یا به‌تازگی از روش هورمونی استفاده می‌کردند، کمی بیشتر بود؛ با مصرف بیش از ۱۰ سال، این افزایش کمی بیشتر شد [۱]. چون سرطان سینه در زنان جوان کم است، این افزایش در عمل کوچک است: حدود یک نفر بیشتر از هر ۷۷۰۰ زنی که یک سال از روش هورمونی استفاده می‌کنند [۱].
در یک مطالعه بزرگ بریتانیایی، قرص ترکیبی، قرص فقط پروژسترونی، آمپول و آی‌یو‌دی هورمونی همه افزایش کوچک و مشابهی داشتند [۲]. خطر مطلق به سن بستگی دارد، چون سرطان سینه با بالا رفتن سن شایع‌تر می‌شود [۲]:
- ۵ سال مصرف بین ۱۶ تا ۲۰ سالگی: در ۱۵ سال بعد، حدود ۸ نفر بیشتر از هر ۱۰۰ هزار زن [۲].
- ۵ سال مصرف بین ۳۵ تا ۳۹ سالگی: حدود ۲۶۵ نفر بیشتر از هر ۱۰۰ هزار زن، یعنی کمتر از ۳ نفر از هر ۱۰۰۰ زن [۲].
این خطر بعد از قطع قرص کم می‌شود؛ در یک بررسی بزرگ، ۱۰ سال یا بیشتر پس از قطع قرص ترکیبی، خطر اضافه‌ای دیده نشد [۳]. برای پیدا کردن زودهنگام، علائم سرطان سینه و ماموگرافی را از چه سنی باید انجام داد؟ را ببینید.
محافظت در برابر سرطان تخمدان، رحم و روده بزرگ
سرطان تخمدان: در بررسی ۴۵ مطالعه با بیش از ۲۳ هزار زن مبتلا، هرچه مدت مصرف قرص بیشتر بود، خطر سرطان تخمدان کمتر بود و این محافظت تا بیش از ۳۰ سال پس از قطع ادامه داشت [۴]. در کشورهای پردرآمد، ۱۰ سال مصرف قرص از هر ۱۰۰۰ زن، حدود ۴ نفر را از گرفتن سرطان تخمدان تا ۷۵ سالگی دور نگه می‌دارد [۴]. این محافظت در زنانی که جهش ژن BRCA1 یا BRCA2 دارند هم دیده شده است [۸]. ببینید: علائم سرطان تخمدان.
سرطان رحم (آندومتر): در بررسی ۳۶ مطالعه با بیش از ۲۷ هزار زن مبتلا، هر ۵ سال مصرف قرص خطر سرطان رحم را حدود یک‌چهارم کم کرد و این اثر هم بیش از ۳۰ سال ماند [۵]. در کشورهای پردرآمد، ۱۰ سال مصرف از هر ۱۰۰۰ زن حدود ۱۰ نفر را از گرفتن سرطان رحم تا ۷۵ سالگی دور نگه می‌دارد [۵].
سرطان روده بزرگ: زنانی که قرص مصرف کرده بودند، کمی کمتر سرطان روده بزرگ گرفتند [۷، ۸].
قرص ضدبارداری و سرطان دهانه رحم
تقریباً همه سرطان‌های دهانه رحم از عفونت طولانی با انواع پرخطر ویروس HPV ایجاد می‌شوند [۸]. در بررسی ۲۴ مطالعه با بیش از ۱۶ هزار زن مبتلا، خطر این سرطان در زنانی که ۵ سال یا بیشتر قرص مصرف می‌کردند بیشتر بود؛ بعد از قطع قرص کم شد و ۱۰ سال بعد به اندازه زنانی رسید که هرگز قرص نخورده بودند [۶].
به زبان عدد: ۱۰ سال مصرف قرص بین ۲۰ تا ۳۰ سالگی، تعداد مبتلایان تا ۵۰ سالگی را در کشورهای توسعه‌یافته از هر ۱۰۰۰ زن کمتر از یک نفر و در کشورهای کمتر توسعه‌یافته حدود یک نفر بیشتر می‌کند [۶]. بهترین محافظت در برابر این سرطان، واکسن HPV و غربالگری منظم است: واکسن HPV، غربالگری سرطان و علائم سرطان دهانه رحم.
جمع‌بندی در طول عمر: فایده و خطر
در یک مطالعه بریتانیایی که از سال ۱۹۶۸ بیش از ۴۶ هزار زن را تا ۴۴ سال پیگیری کرد، زنانی که قرص مصرف کرده بودند در مجموع بیشتر از دیگران سرطان نگرفتند [۷]. افزایش سرطان سینه و دهانه رحم در زمان مصرف حدود ۵ سال بعد از قطع از بین رفت، هیچ خطر تازه‌ای در سال‌های بعدِ زندگی پیدا نشد، و کمتر شدن سرطان تخمدان، رحم و روده بزرگ دست‌کم ۳۰ سال ماند [۷]. افزایش سرطان ریه فقط در مصرف‌کنندگانی دیده شد که سیگار می‌کشیدند [۷]؛ ببینید: ترک سیگار چقدر خطر سرطان را کم می‌کند؟
چه کنم؟ یک کار مهم: روش پیشگیری را با پزشک و بر اساس سلامت خودتان انتخاب کنید
- ۱
نگرانی‌تان را با پزشک در میان بگذارید
افزایش خطر سرطان سینه کوچک است و باید در کنار فایده پیشگیری از بارداری و محافظت در برابر سرطان تخمدان و رحم سنجیده شود [۲، ۷].
- ۲
سابقه خانوادگی را بگویید
اگر در خانواده‌تان سرطان سینه یا تخمدان هست یا جهش BRCA دارید، با پزشک درباره بهترین روش صحبت کنید [۳، ۸]. ببینید: آیا سرطان ارثی است؟
- ۳
غربالگری دهانه رحم را فراموش نکنید
آزمایش HPV یا پاپ‌اسمیر را به‌موقع انجام دهید و برای دختران و زنان جوان درباره واکسن HPV بپرسید: غربالگری سرطان و واکسن HPV.
- ۴
پرسش‌های متداول
آیا قرص ضدبارداری باعث سرطان سینه می‌شود؟
در زمان مصرف و چند سال بعد از آن، خطر سرطان سینه کمی بیشتر است، اما عدد واقعی کوچک است: حدود یک نفر بیشتر از هر ۷۷۰۰ زن در هر سال مصرف [۱]. این افزایش بعد از قطع قرص کم می‌شود و ۱۰ سال بعد دیگر دیده نشد [۳].
قرص‌های جدید با هورمون کمتر بی‌خطرترند؟
آی‌یو‌دی هورمونی هم خطر سرطان سینه دارد؟
چند سال بعد از قطع قرص، خطر به حالت عادی برمی‌گردد؟
برای سرطان سینه، در بیشتر مطالعه‌ها افزایش خطر حدود ۵ تا ۱۰ سال بعد از قطع از بین رفت [۳، ۷]؛ در مطالعه دانمارکی، در زنانی که ۵ سال یا بیشتر مصرف کرده بودند، کمی از خطر بیشتر باقی ماند [۱]. برای سرطان دهانه رحم، حدود ۱۰ سال بعد خطر به حالت عادی برگشت [۶].
در خانواده‌ام سرطان سینه هست؛ می‌توانم قرص بخورم؟
در بررسی بزرگ جهانی، افزایش خطر در زنانی که سابقه خانوادگی سرطان سینه داشتند، با بقیه فرق چشمگیری نداشت [۳]. اما چون خطر پایه شما بیشتر است، روش پیشگیری را با پزشک انتخاب کنید. قرص در زنانی که جهش BRCA دارند هم خطر سرطان تخمدان را کم کرده است [۸].
آیا قرص ضدبارداری از سرطان تخمدان پیشگیری می‌کند؟
بله. هرچه مدت مصرف بیشتر باشد، خطر سرطان تخمدان کمتر است و این اثر تا بیش از ۳۰ سال بعد از قطع ادامه دارد [۴]. اما قرص فقط برای پیشگیری از سرطان تجویز نمی‌شود؛ انتخاب آن را با پزشک بسنجید.
جزئیات شواهد (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
سرطان سینه. کوهورت کشوری دانمارک (Mørch، NEJM ۲۰۱۷؛ ۱٫۸ میلیون زن ۱۵ تا ۴۹ ساله، میانگین ۱۰٫۹ سال، ۱۹٫۶ میلیون نفر-سال، ۱۱٬۵۱۷ مورد): مصرف فعلی یا اخیر هر روش هورمونی RR ۱٫۲۰ (۱٫۱۴ تا ۱٫۲۶)؛ از ۱٫۰۹ (۰٫۹۶ تا ۱٫۲۳) با کمتر از ۱ سال تا ۱٫۳۸ (۱٫۲۶ تا ۱٫۵۱) با بیش از ۱۰ سال؛ پس از قطع، با مصرف ۵ سال یا بیشتر خطر هنوز بالاتر بود؛ قرص‌های ترکیبی مختلف ۱٫۰ تا ۱٫۶؛ IUD لوونورژسترول ۱٫۲۱ (۱٫۱۱ تا ۱٫۳۳)؛ افزایش مطلق ۱۳ (۱۰ تا ۱۶) در ۱۰۰٬۰۰۰ نفر-سال، حدود ۱ مورد اضافه در هر ۷۶۹۰ زن-سال مصرف [۱]. CPRD بریتانیا (Fitzpatrick، PLoS Med ۲۰۲۳؛ مورد-شاهدی لانه‌ای، ۹٬۴۹۸ مورد زیر ۵۰ سال و ۱۸٬۱۷۱ شاهد): OR آخرین نسخه قرص ترکیبی ۱٫۲۳ (۱٫۱۴ تا ۱٫۳۲)، قرص فقط پروژستاژن ۱٫۲۶ (۱٫۱۶ تا ۱٫۳۷)، تزریقی ۱٫۲۵ (۱٫۰۷ تا ۱٫۴۵) و IUD ۱٫۳۲ (۱٫۱۷ تا ۱٫۴۹)؛ متاآنالیز روش‌های فقط پروژستاژن: خوراکی RR ۱٫۲۹، تزریقی ۱٫۱۸، کاشتنی ۱٫۲۸ و IUD ۱٫۲۱؛ خطر اضافه مطلق ۱۵ ساله برای ۵ سال مصرف: ۸ در ۱۰۰٬۰۰۰ (۱۶ تا ۲۰ سالگی) و ۲۶۵ در ۱۰۰٬۰۰۰ (۳۵ تا ۳۹ سالگی) [۲]. Collaborative Group ۱۹۹۶ (۵۴ مطالعه، ۵۳٬۲۹۷ مورد): قرص ترکیبی، مصرف فعلی RR ۱٫۲۴ (۱٫۱۵ تا ۱٫۳۳)، ۱ تا ۴ سال پس از قطع ۱٫۱۶، ۵ تا ۹ سال ۱٫۰۷ و ۱۰ سال یا بیشتر ۱٫۰۱ (۰٫۹۶ تا ۱٫۰۵)؛ تومورها از نظر بالینی کم‌پیشرفته‌تر (RR گسترش فراتر از سینه به محدود ۰٫۸۸)؛ بدون تفاوت چشمگیر بر حسب سابقه خانوادگی؛ دوز و نوع هورمون پس از در نظر گرفتن زمان آخرین مصرف اثر اضافه کمی داشت [۳].
تخمدان و آندومتر. تخمدان (۴۵ مطالعه، ۲۳٬۲۵۷ مورد و ۸۷٬۳۰۳ شاهد): کاهش نسبی به ازای هر ۵ سال مصرف ۲۹٪ (۲۳ تا ۳۴٪) اگر کمتر از ۱۰ سال از قطع گذشته، ۱۹٪ پس از ۱۰ تا ۱۹ سال و ۱۵٪ پس از ۲۰ تا ۲۹ سال؛ تومورهای موسینی کمتر متأثر؛ ۱۰ سال مصرف بروز پیش از ۷۵ سالگی را از ۱٫۲ به ۰٫۸ و مرگ را از ۰٫۷ به ۰٫۵ در هر ۱۰۰ مصرف‌کننده کاهش می‌دهد [۴]. آندومتر (۳۶ مطالعه، ۲۷٬۲۷۶ مورد): RR ۰٫۷۶ (۰٫۷۳ تا ۰٫۷۸) به ازای هر ۵ سال، پایدار بیش از ۳۰ سال؛ کارسینوم ۰٫۶۹ در برابر سارکوم ۰٫۸۳؛ ۱۰ سال مصرف خطر پیش از ۷۵ سالگی را از ۲٫۳ به ۱٫۳ در هر ۱۰۰ زن می‌رساند [۵]. اثر محافظتی بر تخمدان در حاملان جهش BRCA1/2 هم گزارش شده است [۸].
دهانه رحم. ۲۴ مطالعه (۱۶٬۵۷۳ مورد): مصرف فعلی ۵ سال یا بیشتر RR ۱٫۹۰ (۱٫۶۹ تا ۲٫۱۳)؛ کاهش پس از قطع و بازگشت به سطح هرگز-مصرف‌کنندگان پس از ۱۰ سال یا بیشتر؛ الگوی مشابه در زنان HPV پرخطر مثبت؛ ۱۰ سال مصرف از حدود ۲۰ تا ۳۰ سالگی بروز تجمعی تا ۵۰ سالگی را از ۷٫۳ به ۸٫۳ (کشورهای کمتر توسعه‌یافته) و از ۳٫۸ به ۴٫۵ (کشورهای توسعه‌یافته) در هر ۱۰۰۰ زن می‌رساند [۶].
تراز طول عمر (RCGP Oral Contraception Study؛ ۴۶٬۰۲۲ زن از ۱۹۶۸ تا ۱۹۶۹، تا ۴۴ سال پیگیری). مصرف در برابر هرگز-مصرف: IRR کولورکتال ۰٫۸۱ (CI ۹۹٪: ۰٫۶۶ تا ۰٫۹۹)، آندومتر ۰٫۶۶ (۰٫۴۸ تا ۰٫۸۹)، تخمدان ۰٫۶۷ (۰٫۵۰ تا ۰٫۸۹) و لنفاوی-خون‌ساز ۰٫۷۴ (۰٫۵۸ تا ۰٫۹۴)؛ افزایش سرطان ریه فقط در سیگاری‌های زمان ورود؛ افزایش سینه و دهانه رحم در مصرف فعلی و اخیر حدود ۵ سال پس از قطع از بین رفت؛ خطر تازه‌ای در سنین بالاتر ظاهر نشد؛ تراز کلی سرطان در مصرف‌کنندگان سابق خنثی [۷].
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۸ منبعنمایش همه منابعبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷
- ۸
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/questions/birth-control-pill-cancer/