سرطان مجاری صفراوی: راهنمای بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری
نسخه جدیدتر این رهنمود منتشر شده است: بهروزرسانی میاندورهای رهنمود بالینی ESMO درباره مدیریت سرطان مجاری صفراوی (۲۰۲۵)
- نوع مطالعه
- رهنمود بالینی
- نام مطالعه
- ESMO BTC 2023
- طراحی
- راهنمای بالینی انجمن اروپایی انکولوژی پزشکی (ESMO)؛ سطح شواهد I تا V و درجه توصیه A تا E؛ همراه با امتیاز ESMO-MCBS و ESCAT
- منبع
- Ann Oncol · ۲۰۲۳
به زبان ساده
این راهنمای انجمن اروپایی انکولوژی پزشکی (ESMO) چگونگی تشخیص و درمان سرطان مجاری صفراوی را برای پزشکان شرح میدهد. نکات مهم برای بیماران: پیش از شروع درمان دارویی، نمونهبرداری و بررسی ژنتیکی تومور اهمیت زیادی دارد، چون برخی تغییرات ژنی (مانند FGFR2، IDH1 یا BRAF) با داروهای هدفمند قابل درماناند؛ پس از جراحی، قرص کپسیتابین برای کاهش خطر عود در نظر گرفته میشود؛ و در بیماری پیشرفته، شیمیدرمانی همراه با ایمنیدرمانی دوروالوماب گزینه خط اول است.
توصیههای کلیدی رهنمود (ترجمه فارسی)
- III, A
پیش از هر درمان غیرجراحی، نمونهبرداری سوزنی (core biopsy) برای تشخیص پاتولوژیک و پروفایل مولکولی باید انجام شود.
- I, A
در بیماری پیشرفتهای که برای درمان سیستمیک مناسب است، آنالیز مولکولی توصیه میشود.
- III, A
MRI آزمون مرجع برای ارزیابی گسترش موضعی کلانژیوکارسینوم پریهیلار و دیستال و شناسایی متاستاز کبدی است؛ CT قفسه سینه، شکم و لگن آزمون مرجع برای ارزیابی گسترش غدد لنفاوی و متاستاز است.
- II, A
شیمیدرمانی ادجوانت با کپسیتابین (Capecitabine) باید برای بیماران مبتلا به کلانژیوکارسینوم یا سرطان کیسه صفرا پس از رزکسیون در نظر گرفته شود.
- III, D
پیوند کبد درمان استاندارد کلانژیوکارسینوم پریهیلار محسوب نمیشود و مشارکت در کارآزماییهای بالینی باید تشویق شود.
- I, A
سیسپلاتین-جمسیتابین بهعنوان درمان استاندارد خط اول برای بیماران با وضعیت عملکردی ۰ تا ۱ توصیه میشود.
- I, A
ترکیب سیسپلاتین-جمسیتابین با دوروالوماب باید در درمان خط اول سرطان مجاری صفراوی در نظر گرفته شود (ESMO-MCBS v1.1: امتیاز ۴؛ در زمان نگارش: تأییدشده توسط FDA، تأییدنشده توسط EMA).
- I, A
FOLFOX درمان استاندارد خط دوم پس از سیسپلاتین-جمسیتابین است (ESMO-MCBS v1.1: امتیاز ۱).
- I, A
ایووسیدنیب (Ivosidenib) برای بیماران مبتلا به کلانژیوکارسینوم با جهش IDH1 که پس از دستکم یک خط درمان سیستمیک پیشرفت کردهاند توصیه میشود (ESMO-MCBS: ۲؛ ESCAT: I-A).
- III, A
مهارکنندههای FGFR برای بیماران با فیوژن FGFR2 که پس از دستکم یک خط درمان سیستمیک پیشرفت کردهاند توصیه میشوند (ESMO-MCBS: ۳؛ ESCAT: I-B).
- III, A
پمبرولیزوماب در بیماران با MSI-H/dMMR که با درمان قبلی پیشرفت کرده یا آن را تحمل نکردهاند توصیه میشود (ESCAT: I-C)؛ دابرافنیب-ترامتینیب (Dabrafenib–Trametinib) برای جهش BRAF V600E پس از دستکم یک خط درمان توصیه میشود [I, A؛ ESCAT: I-B].
جمعیت مطالعه
بیماران مبتلا به سرطان مجاری صفراوی شامل کلانژیوکارسینوم داخل کبدی، پریهیلار و دیستال و سرطان کیسه صفرا.
اهمیت بالینی و جایگاه در رهنمودها
این راهنما جایگزین نسخه ۲۰۱۶ ESMO شده و نخستین راهنمای ESMO است که ترکیب سیسپلاتین-جمسیتابین با دوروالوماب (بر پایه TOPAZ-1) را در خط اول وارد کرده و پروفایل مولکولی را در بیماری پیشرفته الزامی میداند. ESMO پس از آن یک بهروزرسانی میاندورهای (ESMO Open 2025) نیز منتشر کرده است که باید برای جدیدترین توصیهها بررسی شود.
ترجمه فارسی چکیده مقاله
درباره این سند
این راهنما در PubMed چکیده ندارد؛ متن زیر ترجمه «نکات برجسته» (Highlights) آن است.
- این راهنمای بالینی ESMO توصیههای کلیدی برای مدیریت سرطان مجاری صفراوی ارائه میدهد.
- این راهنما تشخیص بالینی و پاتولوژیک، مرحلهبندی و ارزیابی خطر، درمان و پیگیری را پوشش میدهد.
- یک الگوریتم درمان و مدیریت برای بیماری موضعیناحیهای و پیشرفته/متاستاتیک ارائه شده است.
- امتیازهای ESCAT برای توصیف سطح شواهد تغییرات ژنومی بهعنوان نشانگرهای زیستی برای استفاده از درمانهای هدفمند ارائه شدهاند.
- توصیهها بر پایه دادههای علمی موجود و نظر جمعی متخصصان نویسنده است.
محدودیتها
بسیاری از توصیههای جراحی و موضعیناحیهای بر شواهد سطح III–IV تکیه دارند؛ وضعیت تأیید داروها مربوط به زمان نگارش (۲۰۲۲) است و برخی تأییدها (مانند EMA برای دوروالوماب) پس از آن تغییر کردهاند. ترجمه توصیهها از نسخه پیش از چاپ (Journal Pre-proof) مقاله انجام شده است.
ترجمه و خلاصه فارسی توسط تیم تحریریه بر اساس مقاله منتشرشده تهیه شده است. متن اصلی و کامل مقاله مرجع نهایی است.