«سرطان گلو» یعنی سرطان حلق (از جمله لوزه و ته زبان) یا حنجره، جایی که تارهای صوتی هستند [۱، ۲]. مهم‌ترین علائم آن عبارت‌اند از گرفتگی صدایی که خوب نمی‌شود، گلودرد ماندگار، درد یا سختی بلع، گوش‌درد، سرفه‌ای که از بین نمی‌رود و توده‌ای در گردن که گاهی تنها علامت است [۱، ۲، ۳، ۷]. بیشتر این علائم علت ساده‌تری دارند؛ اما گرفتگی صدایی که بیش از ۴ هفته مانده، یا توده گردنی که ۲ هفته یا بیشتر مانده و کوچک نشده، باید توسط پزشک (بهتر است متخصص گوش و حلق و بینی) معاینه شود [۶، ۷].
نکات کلیدی
- «سرطان گلو» دو بخش را دربر می‌گیرد: حلق (از پشت بینی و دهان تا بالای مری) و حنجره (جایی که تارهای صوتی هستند) [۱، ۲].
- گرفتگی صدایی که بیش از ۴ هفته مانده باید با دیدن حنجره بررسی شود؛ اگر سیگار می‌کشید یا توده گردن دارید، زودتر [۶]. سرطان تارهای صوتی چون زود صدا را تغییر می‌دهد، اغلب زود پیدا می‌شود [۱۲].
- توده تازه گردن در بزرگسالان، اگر ۲ هفته یا بیشتر مانده و علت عفونی ندارد، باید بررسی شود؛ گاهی تنها نشانه سرطان گلو همین است [۷].
- آزمایش خانگی برای سرطان گلو وجود ندارد؛ تشخیص با دیدن داخل گلو با دوربین نازک و نمونه‌برداری است [۱].
- سیگار و دیگر دخانیات، الکل، تریاک و ویروس HPV مهم‌ترین عوامل خطرند؛ ترک سیگار خطر را در ۵ تا ۹ سال نصف می‌کند [۴، ۹].
- سرطان کوچک حنجره که به غدد لنفاوی نرسیده، در بیشتر بیماران با پرتودرمانی یا جراحی درمان قطعی می‌شود [۱۲].
سرطان گلو چه علائمی دارد؟
علائم به این بستگی دارد که تومور از کجای گلو شروع شده باشد [۱، ۲، ۳]. سرطان تارهای صوتی زود صدا را خشن یا گرفته می‌کند؛ برای همین اغلب زود پیدا می‌شود [۱۲]. اما سرطان بخش پایینی حلق (پشت حنجره) در آغاز به‌ندرت علامت می‌دهد و معمولاً دیرتر پیدا می‌شود [۳]. سرطان لوزه و ته زبان، که بیشتر به ویروس HPV مربوط است، گاهی فقط با یک توده در گردن خودش را نشان می‌دهد [۲، ۷، ۱۱].
| علامت | چه چیزی را نشان می‌دهد | چه باید کرد |
|---|---|---|
| گرفتگی یا تغییر صدا که خوب نمی‌شود | از علائم اصلی سرطان حنجره؛ سرطان تارهای صوتی اغلب با همین علامت زود پیدا می‌شود [۱، ۱۲] | اگر بیش از ۴ هفته مانده، حنجره باید دیده شود؛ سیگاری‌ها و کسانی که توده گردن دارند زودتر [۶] |
| گلودرد یا سرفه‌ای که از بین نمی‌رود | از علائم سرطان حلق و حنجره [۱، ۲، ۳] | اگر خوب نمی‌شود، به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید |
| درد یا سختی هنگام قورت دادن | از علائم سرطان حلق و حنجره [۱، ۲، ۳]؛ سختی بلع ممکن است از مری هم باشد [۵] | سختی بلع را بدون معطلی بررسی کنید [۵] |
| گوش‌درد | دردی که از گلو به گوش می‌رسد، حتی وقتی خود گوش سالم است [۱، ۳، ۱۲] | اگر گوش سالم است و درد ادامه دارد، گلو هم معاینه شود |
| توده در گردن | ممکن است غده لنفاوی باشد که سرطان به آن رسیده؛ گاهی تنها علامت است [۷] | اگر ۲ هفته یا بیشتر مانده و کوچک نشده، بررسی شود [۷] |
| احساس توده در گلو | از علائم سرطان حنجره [۱] | اگر ماندگار است یا با علائم دیگر همراه است، مراجعه کنید |
| سختی باز کردن دهان یا حرکت زبان، کاهش وزن بی‌دلیل یا سرفه خونی | از علائم سرطان لوزه و ته زبان [۲] | زود مراجعه کنید |
| تنگی نفس یا صدای خرخر هنگام نفس کشیدن | ممکن است نشانه تنگ شدن راه هوایی باشد و بررسی فوری لازم دارد [۶] | اورژانس |
این جدول جایگزین معاینه پزشک نیست؛ بیشتر این علائم در بیشتر افراد علت ساده‌تری دارند.
(تصویر در اندازه کامل، در زبانه جدید)گرفتگی صدای طولانی‌مدت: کی نگران‌کننده است؟
گرفتگی صدا بسیار شایع است؛ تقریباً یک نفر از هر ۳ نفر در طول زندگی دچارش می‌شود [۶]. رهنمود متخصصان گوش و حلق و بینی آمریکا می‌گوید اگر گرفتگی صدا بعد از ۴ هفته خوب یا بهتر نشد، پزشک باید داخل حنجره را ببیند یا شما را به کسی بفرستد که این کار را انجام می‌دهد [۶].
در این موارد منتظر ۴ هفته نمانید و زودتر مراجعه کنید [۶]:
- سیگار، قلیان یا دیگر دخانیات مصرف می‌کنید یا قبلاً مصرف می‌کردید
- توده‌ای در گردن دارید
- نفس کشیدن سخت شده یا هنگام نفس صدای خرخر یا سوت می‌آید
- اخیراً جراحی سر، گردن یا قفسه سینه داشته‌اید یا برای بیهوشی لوله تنفسی برایتان گذاشته‌اند
همین رهنمود توصیه می‌کند برای گرفتگی صدا به‌طور معمول آنتی‌بیوتیک داده نشود، و پیش از دیدن حنجره کورتون یا داروی ریفلاکس فقط برای گرفتگی صدا تجویز نشود [۶]. رهنمود ملی انگلستان هم برای افراد ۴۵ ساله یا بیشتر با گرفتگی صدای ماندگار و بی‌دلیل، ارجاع سریع برای بررسی سرطان حنجره را پیشنهاد می‌کند [۵].
توده در گردن: کی باید بررسی شود؟
در کودکان بیشتر توده‌های گردن از عفونت‌اند؛ اما در بزرگسالان، توده‌ای که از بین نمی‌رود اغلب از یک تومور است و تا روشن شدن علت باید جدی گرفته شود [۷]. گاهی یک توده بی‌درد گردن اولین یا تنها نشانه سرطان گلو است [۷].
این توده‌ها نیاز به بررسی دارند [۷]:
- توده‌ای که ۲ هفته یا بیشتر مانده و کوچک نشده، و سرماخوردگی یا عفونتی آن را توضیح نمی‌دهد
- توده‌ای که سفت است، به بافت‌های اطراف چسبیده و با دست جابه‌جا نمی‌شود، بزرگ‌تر از ۱٫۵ سانتی‌متر است یا پوست رویش زخم شده است
برای چنین توده‌ای آنتی‌بیوتیک توصیه نمی‌شود، مگر اینکه نشانه عفونت میکروبی وجود داشته باشد [۷]. پزشک معمولاً داخل حلق و حنجره را می‌بیند، سی‌تی‌اسکن یا MRI گردن با ماده حاجب می‌خواهد و با سوزن نازک از توده نمونه می‌گیرد [۷]. توده گردن علت‌های دیگری هم دارد؛ بخوانید: علائم سرطان تیروئید و علائم لنفوم.
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
بیشتر گلودردها و گرفتگی‌های صدا خودبه‌خود خوب می‌شوند. اما در این موارد به پزشک، بهتر است متخصص گوش و حلق و بینی، مراجعه کنید:
- گرفتگی صدایی که بیش از ۴ هفته مانده؛ اگر سیگاری هستید یا توده گردن دارید، زودتر [۶]
- توده‌ای در گردن که ۲ هفته یا بیشتر مانده و کوچک نشده [۷]
- گلودرد، درد یا سختی بلع، یا گوش‌درد که از بین نمی‌رود [۱، ۳]
- سرفه خونی یا کاهش وزن بی‌دلیل [۲]
تنگی نفس، صدای خرخر یا سوت هنگام نفس کشیدن، خون‌ریزی زیاد از دهان یا گلو، یا ناتوانی در قورت دادن آب و آب دهان نیاز به مراجعه فوری دارد: با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
از کجا بفهمیم سرطان گلو داریم؟ آیا تست خانگی دارد؟
- ۱
معاینه گلو و گردن
پزشک داخل دهان و گلو را نگاه می‌کند و گردن را برای توده یا غدد لنفاوی بزرگ لمس می‌کند [۱].
- ۲
- ۳
نمونه‌برداری
تشخیص قطعی فقط با بررسی یک تکه کوچک زیر میکروسکوپ است [۱]. برای توده گردن معمولاً با سوزن نازک نمونه گرفته می‌شود [۷]. نگران نمونه‌برداری هستید؟ بخوانید: آیا نمونه‌برداری باعث پخش شدن سرطان می‌شود؟
- ۴
آزمایش HPV
در سرطان لوزه و ته زبان، نمونه از نظر ویروس HPV هم بررسی می‌شود، چون نتیجه و درمان را تغییر می‌دهد [۲].
- ۵
تصویربرداری و تعیین مرحله
سی‌تی‌اسکن، MRI یا پت‌اسکن نشان می‌دهد تومور تا کجا پیش رفته است [۱]. بیشتر بخوانید: پت‌اسکن چیست؟ و مراحل سرطان.
چه کسانی بیشتر در خطرند؟
سیگار و دیگر دخانیات
مهم‌ترین علت است. خطر این سرطان‌ها در سیگاری‌ها حدود ۵ تا ۱۰ برابر کسانی است که هرگز سیگار نکشیده‌اند، و همه انواع تنباکو، از سیگار و پیپ تا تنباکوی جویدنی، خطر دارند [۴]. قلیان هم تنباکو است؛ بخوانید: آیا قلیان باعث سرطان می‌شود؟
الکل
الکل، به‌ویژه همراه سیگار، خطر را بسیار بیشتر می‌کند [۴]. در یک بررسی بزرگ، تقریباً ۹ مورد از هر ۱۰ سرطان حنجره و حدود ۷ مورد از هر ۱۰ سرطان حلق به دخانیات یا الکل مربوط بود [۸]. بیشتر بخوانید: آیا الکل باعث سرطان می‌شود؟
تریاک
در مطالعه گلستان روی بیش از ۵۰ هزار نفر در شمال‌شرق ایران، مصرف تریاک با بیش از ۲ برابر شدن خطر سرطان حنجره همراه بود؛ هرچه مصرف بیشتر، خطر بیشتر [۹]. بیشتر بخوانید: آیا تریاک سرطان‌زاست؟
ویروس HPV
بیشتر سرطان‌های لوزه و ته زبان در آمریکا به این ویروس مربوط‌اند [۱۱]. HPV بیشتر از راه تماس جنسی منتقل می‌شود و کسی که عفونت دهانی با نوع ۱۶ آن دارد، حدود ۱۵ برابر بیشتر در خطر سرطان لوزه و ته زبان است [۴]. واکسن HPV عفونت دهانی با این ویروس را بسیار کم می‌کند، ولی هنوز معلوم نیست از این سرطان هم پیشگیری کند یا نه [۴]. بخوانید: واکسن HPV.
سابقه سرطان سر و گردن
کسی که قبلاً سرطان سر و گردن داشته، بیشتر در خطر سرطان تازه در همین ناحیه است و به پیگیری منظم نیاز دارد [۳، ۴].
ترک سیگار مؤثرترین کار است: خطر این سرطان‌ها ۵ تا ۹ سال بعد از ترک نصف می‌شود و حدود ۲۰ سال بعد به اندازه کسی می‌رسد که هرگز سیگار نکشیده است [۴]. بخوانید: ترک سیگار چقدر خطر سرطان را کم می‌کند؟ الکل و تریاک را هم کنار بگذارید؛ هر دو با خطر بیشتر همراه‌اند [۴، ۹].
آیا سرطان گلو درمان می‌شود؟ شانس درمان و زنده ماندن
اغلب بله؛ هرچه زودتر پیدا شود، شانس درمان بیشتر است. سرطان کوچک حنجره که هنوز به غدد لنفاوی نرسیده، در بیشتر بیماران درمان قطعی می‌شود: دست‌کم ۳ نفر از هر ۴ بیمار، و بسته به محل و اندازه تومور، تا بیش از ۹ نفر از هر ۱۰ [۱۲]. در این مرحله معمولاً پرتودرمانی یا جراحی به‌تنهایی کافی است و پرتودرمانی می‌تواند برای حفظ صدا انتخاب مناسبی باشد [۱۲].
در آمریکا از هر ۱۰ نفر با سرطان حنجره، حدود ۶ نفر ۵ سال بعد زنده‌اند [۱۱]. سرطان لوزه و ته زبان مرتبط با HPV به درمان بهتر جواب می‌دهد و کمتر برمی‌گردد [۲]: در یک مطالعه بزرگ روی بیماران با بیماری پیشرفته‌تر، ۳ سال پس از درمان، از هر ۱۰ بیمار با تومور HPV مثبت حدود ۸ نفر زنده بودند [۱۰].
این عددها میانگین بیماران زیادی است و آینده یک نفر را دقیق نشان نمی‌دهد. درباره درمان بخوانید: درمان سرطان‌های سر و گردن بر اساس مرحله.
پرسش‌های متداول
سرطان گلو چه حسی دارد؟
علائم سرطان گلو در زنان چیست؟
گلودردم چند هفته است خوب نمی‌شود؛ ممکن است سرطان باشد؟
پزشک گفته گرفتگی صدایم از ریفلاکس است؛ فقط قرص معده بخورم؟
برای توده گردن آنتی‌بیوتیک کافی است؟
سرطان گلو با سرطان دهان و مری چه فرقی دارد؟
سرطان دهان بیشتر با زخمی در دهان که بیش از ۳ هفته خوب نمی‌شود خودش را نشان می‌دهد، و سختی بلع ممکن است از سرطان مری باشد [۵]. بخوانید: علائم سرطان دهان و علائم سرطان مری.
آیا سرطان گلو مسری است؟
نه، خود سرطان مسری نیست. ویروس HPV که در بعضی سرطان‌های لوزه و ته زبان نقش دارد، بیشتر از راه تماس جنسی منتقل می‌شود [۴]. بخوانید: آیا سرطان مسری است؟
سرطان پشت بینی (نازوفارنکس) هم سرطان گلو است؟
پشت بینی بالاترین بخش حلق است [۲]. سرطان این بخش در صفحه سرطان‌های سر و گردن جداگانه توضیح داده شده است: سرطان پشت بینی.
معیارهای ارجاع و نکات بالینی (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
NICE NG12 (آخرین به‌روزرسانی آوریل ۲۰۲۶). ارجاع در مسیر سرطان مشکوک را در نظر بگیرید: برای سرطان حنجره در افراد ۴۵ سال و بالاتر با گرفتگی صدای پایدار و بی‌علت یا توده بی‌علت گردن (توصیه ۱٫۸٫۱)؛ و برای سرطان دهان در زخم بی‌علت حفره دهان بیش از ۳ هفته یا توده پایدار و بی‌علت گردن (۱٫۸٫۲). هر بیمار با دیسفاژی باید در مسیر سرطان مشکوک مری ارجاع شود (۱٫۲٫۱) [۵].
دیسفونی (رهنمود AAO-HNSF، ۲۰۱۸). اگر دیسفونی ظرف ۴ هفته برطرف یا بهتر نشد، یا صرف‌نظر از مدت اگر علت جدی محتمل است، لارنگوسکوپی انجام دهید یا ارجاع دهید. عوامل ارزیابی تسریع‌شده: جراحی اخیر سر، گردن یا قفسه سینه، لوله‌گذاری اخیر تراشه، توده هم‌زمان گردن، دیسترس تنفسی یا استریدور، سابقه مصرف دخانیات و استفاده حرفه‌ای از صدا. توصیه علیه: آنتی‌بیوتیک روتین (توصیه قوی)، CT یا MRI پیش از مشاهده حنجره، داروی ضدریفلاکس برای دیسفونی تنها بر پایه علائم بدون مشاهده حنجره، و کورتیکواستروئید روتین پیش از مشاهده حنجره [۶].
توده گردن در بزرگسالان (رهنمود AAO-HNSF، ۲۰۱۷). خطر بدخیمی بالاست اگر سابقه عفونی نباشد و توده ≥۲ هفته بدون نوسان قابل‌توجه مانده یا مدت آن نامعلوم باشد، یا در معاینه ثابت به بافت‌های مجاور، سفت، بزرگ‌تر از ۱٫۵ سانتی‌متر یا همراه زخم پوست روی آن باشد. در این بیماران: CT (یا MRI) گردن با ماده حاجب (توصیه قوی)، مشاهده مخاط حنجره، قاعده زبان و حلق، FNA به‌جای بیوپسی باز، ادامه ارزیابی توده کیستیک تا رسیدن به تشخیص (خوش‌خیم فرض نشود) و ارزیابی دستگاه گوارشی-تنفسی فوقانی زیر بیهوشی پیش از بیوپسی باز اگر منشأ پیدا نشد. آنتی‌بیوتیک تجربی روتین بدون نشانه عفونت باکتریایی توصیه نمی‌شود [۷].
پیش‌آگهی. در سرطان حنجره، پیش‌آگهی ضایعات کوچک بدون درگیری غدد لنفاوی بسیار خوب است و میزان درمان ۷۵ تا ۹۵٪ بسته به محل، حجم تومور و عمق نفوذ است؛ بیشتر ضایعات زودرس با پرتودرمانی یا جراحی درمان می‌شوند و پرتودرمانی برای حفظ صدا، با نگه داشتن جراحی برای درمان نجات‌بخش، منطقی است [۱۲]. بقای نسبی ۵ ساله در آمریکا (تشخیص ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱): حنجره ۶۲٪ و حفره دهان و حلق ۶۹٪ [۱۱]. در تحلیل گذشته‌نگر RTOG 0129 (SCC حلق دهانی مرحله III–IV، پیگیری میانه ۴٫۸ سال)، ۶۳٫۸٪ تومورها (۲۰۶ از ۳۲۳) HPV مثبت بودند؛ بقای کلی ۳ ساله ۸۲٫۴٪ در برابر ۵۷٫۱٪ (P<۰٫۰۰۱) و پس از تعدیل، HR مرگ ۰٫۴۲ (۹۵٪ CI: ۰٫۲۷ تا ۰٫۶۶)؛ خطر مرگ با هر پاکت‌سال سیگار بیشتر شد [۱۰].
عوامل خطر. در تحلیل تجمیعی INHANCE (۱۱٬۲۲۱ مورد و ۱۶٬۱۶۸ شاهد)، اثر هم‌زمان دخانیات و الکل بیش از ضربی بود (psi ۲٫۱۵؛ ۹۵٪ CI: ۱٫۵۳ تا ۳٫۰۴) و خطر قابل‌انتساب جمعیتی آن‌ها ۸۹٪ برای حنجره و ۷۲٪ برای حلق بود [۸]. در کوهورت گلستان (۵۰٬۰۴۵ نفر، میانه پیگیری ۱۰ سال)، مصرف تریاک با سرطان حنجره همراه بود (HR ۲٫۵۳؛ ۹۵٪ CI: ۱٫۲۱ تا ۵٫۲۹) با رابطه دوز-پاسخ [۹]. عفونت دهانی HPV-16 خطر سرطان حلق دهانی را حدود ۱۵ برابر می‌کند [۴].
شواهد علمی
شواهد علمی
۳ موردویروس پاپیلومای انسانی و بقای بیماران مبتلا به سرطان اوروفارنکس
برهم‌کنش مصرف تنباکو و الکل و خطر سرطان سر و گردن: تحلیل تجمیعی در کنسرسیوم بین‌المللی همه‌گیرشناسی سرطان سر و گردن
مصرف تریاک و بروز بعدی سرطان: نتایج مطالعه کوهورت گلستان
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۱۲ منبعنمایش همه منابع، ۴ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷
- ۸Interaction between tobacco and alcohol use and the risk of head and neck cancer: pooled analysis in the International Head and Neck Cancer Epidemiology Consortium
- ۹
- ۱۰Human papillomavirus and survival of patients with oropharyngeal cancer
- ۱۱
- ۱۲
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/questions/symptoms-of-throat-cancer/