سرطان پروستاتهورمون‌درمانیراهنمای درمان

درمان سرطان پروستات پخش‌شده: چرا آمپول هورمون به‌تنهایی کافی نیست

داستان هورمون‌درمانی، قرص‌های تازه ضد هورمون، شیمی‌درمانی دوستاکسل و درمان پرتوزای هدفمند، و سؤالی که باید از روز اول پرسید

به‌روزرسانی: ۵ آبان ۱۴۰۵۲ دقیقه مطالعه۱۳ منبع علمی
نمایش برای:

نکات کلیدی

  • در سرطان پروستات پخش‌شده، آمپول هورمون به‌تنهایی کافی نیست. رهنمود اروپایی می‌گوید باید از همان ابتدا یک داروی دیگر به آن اضافه شود [۱].
  • افزودن یک قرص ضد هورمون جدید (آبیراترون، انزالوتامید، آپالوتامید یا دارولوتامید) خطر مرگ را حدود یک‌سوم کم کرد [۵، ۸، ۹، ۱۰].
  • با این حال، در بسیاری از کشورها هنوز بیشتر بیماران فقط آمپول هورمون می‌گیرند [۱۳].
  • در بیماری پرحجم، شیمی‌درمانی دوستاکسل هم عمر را بیشتر کرده است [۳].

داستان: از یک آمپول تا درمان ترکیبی

سلول‌های سرطان پروستات با هورمون مردانه (تستوسترون) رشد می‌کنند. برای همین ده‌ها سال درمان اصلی سرطان پروستات پخش‌شده، کم کردن این هورمون بود: با آمپول (مثل لوپرولاید) یا جراحی. این درمان مؤثر است، ولی سلول‌های سرطانی پس از مدتی راهی برای رشد بدون هورمون پیدا می‌کنند [۱].

از سال ۲۰۱۵ چند مطالعه بزرگ نشان دادند اگر همان ابتدا درمان دیگری به آمپول اضافه شود، بیماران خیلی بیشتر زنده می‌مانند. اول شیمی‌درمانی دوستاکسل: وقتی بیماری در جاهای زیادی بود، بیش از یک سال به عمر اضافه کرد [۲، ۳]. بعد قرص آبیراترون: در بیماران پرخطر، بیش از یک سال به عمر اضافه کرد [۴، ۵]، و در مطالعه بزرگ بریتانیایی هم مرگ را کمتر کرد [۶]. سپس انزالوتامید و آپالوتامید، که هر دو خطر مرگ را حدود یک‌سوم کم کردند [۷، ۸، ۹].

در بیمارانی که سرطانشان از ابتدا با متاستاز تشخیص داده شده بود، ترکیب سه‌گانه (آمپول، دوستاکسل و یک قرص جدید) عمر را باز هم بیشتر کرد [۱۰، ۱۱].

۵۳ در برابر ۳۷ ماه
عمر میانه بیماران پرخطر با افزودن آبیراترون
[۵]
یک‌سوم
کاهش خطر مرگ با افزودن قرص‌های جدید ضد هورمون
[۸، ۹، ۱۰]

چرا این موضوع مهم است؟

یک مرور ۲۹ مطالعه از کشورهای مختلف نشان داد در همه مناطق جهان، هنوز بیشتر بیماران سرطان پروستات پخش‌شده فقط آمپول هورمون می‌گیرند و در آسیا ترکیب‌ها کمتر از همه به کار می‌روند [۱۳]. یعنی بسیاری از مردان از درمانی که سال‌ها به عمرشان اضافه می‌کند محروم می‌مانند.

سؤالی که باید از روز اول بپرسید

اگر سرطان پروستات شما به استخوان یا جای دیگری رفته و فقط آمپول هورمون برایتان نوشته شده، بپرسید: «آیا قرص آبیراترون یا انزالوتامید (یا داروی مشابه) یا شیمی‌درمانی دوستاکسل هم باید همراه آن شروع شود؟» [۱]. این تصمیم بهتر است در همان هفته‌های اول گرفته شود.

گزینه‌های امروز

آمپول + قرص ضد هورمون

برای بیشتر بیماران: آبیراترون (همراه پردنیزون)، انزالوتامید یا آپالوتامید [۵، ۸، ۹].

آمپول + دوستاکسل + قرص

در بیماری پرحجم و بیماری که توان شیمی‌درمانی دارد [۱۰، ۱۱].

درمان پرتوزای هدفمند

لوتسیوم-PSMA در بیماری پیشرفته‌تر به کار می‌رود و در مرحله زودتر هم بیماری را بیشتر کنترل کرد؛ اثر آن بر طول عمر هنوز روشن نیست [۱۲] (خبر این مطالعه).

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

کمردرد تازه یا بدتر شونده همراه ضعف یا بی‌حسی پاها، یا مشکل در کنترل ادرار و مدفوع، اورژانس است (فشار بر نخاع) (اورژانس‌های سرطان). با آبیراترون، فشار خون و پتاسیم را مرتب بسنجید [۵].

پرسش‌های متداول

آیا این قرص‌ها عوارض زیادی دارند؟

عوارض شدید در بیشتر مطالعه‌ها نزدیک به گروه بدون قرص بود؛ هر قرص عوارض ویژه خودش را دارد (مثلاً فشار خون بالا با آبیراترون، جوش پوستی با آپالوتامید) [۵، ۹].

تا کی باید قرص بخورم؟

معمولاً تا وقتی بیماری کنترل است و عوارض قابل تحمل است؛ همراه آمپول هورمون ادامه می‌یابد [۱].

شیمی‌درمانی برای من لازم است؟

بیشترین سود دوستاکسل در بیماری پرحجم بوده است؛ در بیماری کم‌حجم سودی در طول عمر دیده نشد [۳]. پزشک بر اساس حجم بیماری و توان بدنی تصمیم می‌گیرد.

برای پزشکان (ویژه پزشکان)

نمایش جزئیاتبستن
ویژه پزشکان

ESMO ‏۲۰۲۶: ADT تنها در mHSPC کافی نیست؛ تشدید با ARPI یا درمان سه‌گانه [۱]. CHAARTED: میانه OS ‏۵۷٫۶ در برابر ۴۷٫۲ ماه؛ در حجم بالا ۵۱٫۲ در برابر ۳۴٫۴ (HR ‏۰٫۶۳)، در حجم کم بدون سود [۳]. LATITUDE: میانه OS ‏۵۳٫۳ در برابر ۳۶٫۵ ماه (HR ‏۰٫۶۶) [۵]. STAMPEDE (آبیراترون): HR مرگ ۰٫۶۳ [۶]. ARCHES: HR مرگ ۰٫۶۶ [۸]. TITAN: HR مرگ ۰٫۶۷ [۹]. ARASENS: دارولوتامید + ADT + دوستاکسل، HR مرگ ۰٫۶۸ [۱۰]. PEACE-1: آبیراترون + ADT + دوستاکسل، HR بقای کلی ۰٫۸۲ [۱۱]. PSMAddition: rPFS بهتر، OS نابالغ [۱۲]. Real-world: ADT تک‌دارویی غالب در همه مناطق [۱۳]. دوزها: ADT + آبیراترون · ADT + انزالوتامید · درمان سه‌گانه.

شواهد علمی

نمایش جزئیاتبستن

شواهد علمی

۸ مورد
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

شیمی‌هورمون‌درمانی در سرطان پروستات متاستاتیک حساس به هورمون: تحلیل بقای بلندمدت کارآزمایی تصادفی فاز ۳

J Clin Oncol · 2018
۵۷٫۶ در برابر ۴۷٫۲ ماهمیانه بقای کلی (کل بیماران)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

آبیراترون استات همراه پردنیزون در بیماران مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک حساس به اخته‌سازی پرخطر تازه تشخیص‌داده‌شده: تحلیل نهایی بقای کلی یک کارآزمایی فاز ۳ تصادفی دوسوکور

Lancet Oncol · 2019
۵۳٫۳ در برابر ۳۶٫۵ ماهمیانه بقای کلی
کارآزمایی بالینی · کارآزمایی چندگروهی و چندمرحله‌ای (STAMPEDE)

آبیراترون برای سرطان پروستات که پیش‌تر با هورمون‌درمانی درمان نشده است

N Engl J Med · 2017
۱۸۴ مورد در گروه ترکیبی در برابر ۲۶۲ مورد در گروه ADT به‌تنهاییتعداد مرگ‌ها
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

بهبود بقا با انزالوتامید در بیماران مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک حساس به هورمون

J Clin Oncol · 2022
کاهش ۳۴٪ خطر مرگبقای کلی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

آپالوتامید برای سرطان پروستات متاستاتیک حساس به اخته‌سازی

N Engl J Med · 2019
۶۸٫۲٪ در برابر ۴۷٫۵٪بقای بدون پیشرفت رادیوگرافیک در ۲۴ ماه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

دارولوتامید و بقا در سرطان پروستات متاستاتیک حساس به هورمون

N Engl J Med · 2022
۳۲٫۵٪بقای کلی (کاهش خطر مرگ)
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

افزودن آبیراترون و پردنیزون به درمان محرومیت از آندروژن و دوستاکسل در سرطان پروستات متاستاتیک حساس به اخته‌سازی de novo (PEACE-1): یک مطالعه فاز ۳ چندمرکزی، باز و تصادفی با طراحی فاکتوریل ۲×۲

Lancet · 2022
HR ۰٫۵۴بقای بدون پیشرفت رادیوگرافیک — کل جمعیت
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

‎177Lu-PSMA-617 در بیماران مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک PSMA مثبت بدون مواجهه قبلی یا حساس به تعدیل‌کننده مسیر آندروژن (PSMAddition): کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده فاز ۳

Lancet · 2026
HR ۰٫۷۲بقای بدون پیشرفت رادیوگرافیک

بیشتر بخوانید

انواع سرطان مرتبط

منابع علمی

۱۳ منبع
نمایش همه منابع، ۱۲ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    Advanced and metastatic prostate cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upFizazi K, Attard G, Azad AA, Baciarello G, Beltran H, Bjartell A, et al · Ann Oncol · 2026;37:590-607
  2. ۲
    Chemohormonal Therapy in Metastatic Hormone-Sensitive Prostate CancerSweeney CJ, Chen YH, Carducci M, Liu G, Jarrard DF, Eisenberger M, et al · N Engl J Med · 2015;373:737-746
  3. ۳
    Chemohormonal Therapy in Metastatic Hormone-Sensitive Prostate Cancer: Long-Term Survival Analysis of the Randomized Phase III E3805 CHAARTED TrialKyriakopoulos CE, Chen YH, Carducci MA, Liu G, Jarrard DF, Hahn NM, et al · J Clin Oncol · 2018;36:1080-1087
  4. ۴
    Abiraterone plus Prednisone in Metastatic, Castration-Sensitive Prostate CancerFizazi K, Tran N, Fein L, et al · N Engl J Med · 2017;377:352-360
  5. ۵
    Abiraterone acetate plus prednisone in patients with newly diagnosed high-risk metastatic castration-sensitive prostate cancer (LATITUDE): final overall survival analysis of a randomised, double-blind, phase 3 trialFizazi K, Tran N, Fein L, Matsubara N, Rodriguez-Antolin A, Alekseev BY, et al · Lancet Oncol · 2019;20:686-700
  6. ۶
    Abiraterone for Prostate Cancer Not Previously Treated with Hormone TherapyJames ND, de Bono JS, Spears MR, et al · N Engl J Med · 2017;377:338-351
  7. ۷
    ARCHES: A Randomized, Phase III Study of Androgen Deprivation Therapy With Enzalutamide or Placebo in Men With Metastatic Hormone-Sensitive Prostate CancerArmstrong AJ, Szmulewitz RZ, Petrylak DP, et al · J Clin Oncol · 2019;37:2974-2986
  8. ۸
    Improved Survival With Enzalutamide in Patients With Metastatic Hormone-Sensitive Prostate CancerArmstrong AJ, Azad AA, Iguchi T, Szmulewitz RZ, Petrylak DP, Holzbeierlein J, et al · J Clin Oncol · 2022;40:1616-1622
  9. ۹
    Apalutamide for Metastatic, Castration-Sensitive Prostate CancerChi KN, Agarwal N, Bjartell A, Chung BH, Pereira de Santana Gomes AJ, Given R, et al · N Engl J Med · 2019;381:13-24
  10. ۱۰
    Darolutamide and Survival in Metastatic, Hormone-Sensitive Prostate CancerSmith MR, Hussain M, Saad F, Fizazi K, Sternberg CN, Crawford ED, et al · N Engl J Med · 2022;386:1132-1142
  11. ۱۱
    Abiraterone plus prednisone added to androgen deprivation therapy and docetaxel in de novo metastatic castration-sensitive prostate cancer (PEACE-1): a multicentre, open-label, randomised, phase 3 study with a 2 × 2 factorial designFizazi K, Foulon S, Carles J, et al · Lancet · 2022;399:1695-1707
  12. ۱۲
    [177Lu]Lu-PSMA-617 in patients with PSMA-positive metastatic androgen pathway modulator-naive/sensitive prostate cancer (PSMAddition): a phase 3, randomised, controlled trialTagawa ST, Sartor O, Piulats JM, Saad F, Fizazi K, Reid A, et al · Lancet · 2026;408:793-807
  13. ۱۳
    Real-world use of androgen-deprivation therapy intensification for metastatic hormone-sensitive prostate cancer: a systematic reviewRaval AD, Lunacsek O, Korn MJ, et al · BJU Int · 2025;135:408-421
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۵ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.