نکات کلیدی
- در سرطان پروستات پخششده، آمپول هورمون بهتنهایی کافی نیست. رهنمود اروپایی میگوید باید از همان ابتدا یک داروی دیگر به آن اضافه شود [۱].
- افزودن یک قرص ضد هورمون جدید (آبیراترون، انزالوتامید، آپالوتامید یا دارولوتامید) خطر مرگ را حدود یکسوم کم کرد [۵، ۸، ۹، ۱۰].
- با این حال، در بسیاری از کشورها هنوز بیشتر بیماران فقط آمپول هورمون میگیرند [۱۳].
- در بیماری پرحجم، شیمیدرمانی دوستاکسل هم عمر را بیشتر کرده است [۳].
داستان: از یک آمپول تا درمان ترکیبی
سلولهای سرطان پروستات با هورمون مردانه (تستوسترون) رشد میکنند. برای همین دهها سال درمان اصلی سرطان پروستات پخششده، کم کردن این هورمون بود: با آمپول (مثل لوپرولاید) یا جراحی. این درمان مؤثر است، ولی سلولهای سرطانی پس از مدتی راهی برای رشد بدون هورمون پیدا میکنند [۱].
از سال ۲۰۱۵ چند مطالعه بزرگ نشان دادند اگر همان ابتدا درمان دیگری به آمپول اضافه شود، بیماران خیلی بیشتر زنده میمانند. اول شیمیدرمانی دوستاکسل: وقتی بیماری در جاهای زیادی بود، بیش از یک سال به عمر اضافه کرد [۲، ۳]. بعد قرص آبیراترون: در بیماران پرخطر، بیش از یک سال به عمر اضافه کرد [۴، ۵]، و در مطالعه بزرگ بریتانیایی هم مرگ را کمتر کرد [۶]. سپس انزالوتامید و آپالوتامید، که هر دو خطر مرگ را حدود یکسوم کم کردند [۷، ۸، ۹].
در بیمارانی که سرطانشان از ابتدا با متاستاز تشخیص داده شده بود، ترکیب سهگانه (آمپول، دوستاکسل و یک قرص جدید) عمر را باز هم بیشتر کرد [۱۰، ۱۱].
چرا این موضوع مهم است؟
یک مرور ۲۹ مطالعه از کشورهای مختلف نشان داد در همه مناطق جهان، هنوز بیشتر بیماران سرطان پروستات پخششده فقط آمپول هورمون میگیرند و در آسیا ترکیبها کمتر از همه به کار میروند [۱۳]. یعنی بسیاری از مردان از درمانی که سالها به عمرشان اضافه میکند محروم میمانند.
اگر سرطان پروستات شما به استخوان یا جای دیگری رفته و فقط آمپول هورمون برایتان نوشته شده، بپرسید: «آیا قرص آبیراترون یا انزالوتامید (یا داروی مشابه) یا شیمیدرمانی دوستاکسل هم باید همراه آن شروع شود؟» [۱]. این تصمیم بهتر است در همان هفتههای اول گرفته شود.
گزینههای امروز
آمپول + قرص ضد هورمون
برای بیشتر بیماران: آبیراترون (همراه پردنیزون)، انزالوتامید یا آپالوتامید [۵، ۸، ۹].
درمان پرتوزای هدفمند
لوتسیوم-PSMA در بیماری پیشرفتهتر به کار میرود و در مرحله زودتر هم بیماری را بیشتر کنترل کرد؛ اثر آن بر طول عمر هنوز روشن نیست [۱۲] (خبر این مطالعه).
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
کمردرد تازه یا بدتر شونده همراه ضعف یا بیحسی پاها، یا مشکل در کنترل ادرار و مدفوع، اورژانس است (فشار بر نخاع) (اورژانسهای سرطان). با آبیراترون، فشار خون و پتاسیم را مرتب بسنجید [۵].
پرسشهای متداول
آیا این قرصها عوارض زیادی دارند؟
تا کی باید قرص بخورم؟
معمولاً تا وقتی بیماری کنترل است و عوارض قابل تحمل است؛ همراه آمپول هورمون ادامه مییابد [۱].
برای پزشکان (ویژه پزشکان)
نمایش جزئیاتبستن
ESMO ۲۰۲۶: ADT تنها در mHSPC کافی نیست؛ تشدید با ARPI یا درمان سهگانه [۱]. CHAARTED: میانه OS ۵۷٫۶ در برابر ۴۷٫۲ ماه؛ در حجم بالا ۵۱٫۲ در برابر ۳۴٫۴ (HR ۰٫۶۳)، در حجم کم بدون سود [۳]. LATITUDE: میانه OS ۵۳٫۳ در برابر ۳۶٫۵ ماه (HR ۰٫۶۶) [۵]. STAMPEDE (آبیراترون): HR مرگ ۰٫۶۳ [۶]. ARCHES: HR مرگ ۰٫۶۶ [۸]. TITAN: HR مرگ ۰٫۶۷ [۹]. ARASENS: دارولوتامید + ADT + دوستاکسل، HR مرگ ۰٫۶۸ [۱۰]. PEACE-1: آبیراترون + ADT + دوستاکسل، HR بقای کلی ۰٫۸۲ [۱۱]. PSMAddition: rPFS بهتر، OS نابالغ [۱۲]. Real-world: ADT تکدارویی غالب در همه مناطق [۱۳]. دوزها: ADT + آبیراترون · ADT + انزالوتامید · درمان سهگانه.
شواهد علمی
نمایش جزئیاتبستن
شواهد علمی
۸ موردشیمیهورموندرمانی در سرطان پروستات متاستاتیک حساس به هورمون: تحلیل بقای بلندمدت کارآزمایی تصادفی فاز ۳
آبیراترون استات همراه پردنیزون در بیماران مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک حساس به اختهسازی پرخطر تازه تشخیصدادهشده: تحلیل نهایی بقای کلی یک کارآزمایی فاز ۳ تصادفی دوسوکور
آبیراترون برای سرطان پروستات که پیشتر با هورموندرمانی درمان نشده است
بهبود بقا با انزالوتامید در بیماران مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک حساس به هورمون
آپالوتامید برای سرطان پروستات متاستاتیک حساس به اختهسازی
دارولوتامید و بقا در سرطان پروستات متاستاتیک حساس به هورمون
افزودن آبیراترون و پردنیزون به درمان محرومیت از آندروژن و دوستاکسل در سرطان پروستات متاستاتیک حساس به اختهسازی de novo (PEACE-1): یک مطالعه فاز ۳ چندمرکزی، باز و تصادفی با طراحی فاکتوریل ۲×۲
177Lu-PSMA-617 در بیماران مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک PSMA مثبت بدون مواجهه قبلی یا حساس به تعدیلکننده مسیر آندروژن (PSMAddition): کارآزمایی تصادفی کنترلشده فاز ۳
بیشتر بخوانید
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۱۳ منبعنمایش همه منابع، ۱۲ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شمارههای داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شدهاند.
- ۱
- ۲Chemohormonal Therapy in Metastatic Hormone-Sensitive Prostate Cancer
- ۳
- ۴Abiraterone plus Prednisone in Metastatic, Castration-Sensitive Prostate Cancer
- ۵
- ۶Abiraterone for Prostate Cancer Not Previously Treated with Hormone Therapy
- ۷ARCHES: A Randomized, Phase III Study of Androgen Deprivation Therapy With Enzalutamide or Placebo in Men With Metastatic Hormone-Sensitive Prostate Cancer
- ۸
- ۹
- ۱۰
- ۱۱
- ۱۲[177Lu]Lu-PSMA-617 in patients with PSMA-positive metastatic androgen pathway modulator-naive/sensitive prostate cancer (PSMAddition): a phase 3, randomised, controlled trial
- ۱۳
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۵ آبان ۱۴۰۵ بهروزرسانی شده است. محتوای این وبسایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
