خبر در یک نگاه
- ساتریکابتاژن اتولوسل (satri-cel یا CT041) سلول‌درمانی CAR-T است که سلول‌های T خود بیمار را برای حمله به پروتئین کلودین ۱۸٫۲ (CLDN18.2) روی سلول‌های سرطان معده مهندسی می‌کند [۱].
- در نخستین کارآزمایی تصادفی جهان برای CAR-T در تومورهای جامد، ساتری‌سل خطر پیشرفت یا مرگ را در مقایسه با درمان استاندارد ۶۳٪ کاهش داد (نسبت خطر ۰٫۳۷) [۱].
- چین این درمان را برای سرطان معده یا محل اتصال معده به مری با کلودین ۱۸٫۲ مثبت و HER2 منفی تأیید کرده است؛ نخستین تأیید CAR-T برای یک تومور جامد [۳].
- سندرم آزادسازی سیتوکین در ۹۵٪ بیماران رخ داد و کاهش شدید شمارش سلول‌های خونی تقریباً همگانی بود [۱].
چه چیزی گزارش شد؟
سلول‌درمانی CAR-T در سرطان‌های خون انقلابی ایجاد کرده، اما در تومورهای جامد موفقیت آن محدود بوده است [۳]. کلودین ۱۸٫۲ پروتئینی است که در بسیاری از سرطان‌های معده بیان می‌شود و به هدفی امیدوارکننده تبدیل شده است [۱]. در مطالعه فاز ۱ ساتری‌سل با ۹۸ بیمار مبتلا به سرطان‌های گوارشی، میزان پاسخ کلی ۳۸٫۸٪ بود [۲].
در کارآزمایی تصادفی فاز ۲ CT041-ST-01 در چین، ۱۵۶ بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته معده یا محل اتصال معده به مری با کلودین ۱۸٫۲ مثبت که به دست‌کم دو خط درمان قبلی مقاوم بودند، به نسبت ۲ به ۱ ساتری‌سل (۱۰۴ نفر) یا درمان به انتخاب پزشک (۵۲ نفر) دریافت کردند. حدود ۶۹٪ بیماران گروه ساتری‌سل متاستاز صفاقی داشتند [۱].
میانه بقای بدون پیشرفت در گروه ساتری‌سل ۳٫۲۵ ماه و در گروه درمان استاندارد ۱٫۷۷ ماه بود (نسبت خطر ۰٫۳۷) [۱]. پژوهشگران آن را «نخستین کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده CAR-T در تومورهای جامد در جهان» توصیف کردند [۱]. بر اساس این کارآزمایی که بهبود بقای بدون پیشرفت و بقای کلی را نشان داد، چین ساتری‌سل را تأیید کرد [۳].
این خبر نشان می‌دهد سلول‌درمانی که تاکنون بیشتر برای سرطان‌های خون استفاده می‌شد، اکنون برای سرطان معده هم به نتیجه رسیده است [۱، ۳]. این درمان فقط برای بیمارانی مناسب است که تومورشان در آزمایش پاتولوژی از نظر کلودین ۱۸٫۲ مثبت باشد و بیماری پس از چند خط درمان پیشرفت کرده باشد [۱]. این درمان عوارض قابل توجهی دارد و در مراکز تخصصی انجام می‌شود. اگر تومور شما کلودین ۱۸٫۲ مثبت است، درباره گزینه‌های موجود (از جمله داروهای ضد کلودین ۱۸٫۲ و کارآزمایی‌های بالینی) با پزشک خود صحبت کنید.
جزئیات کارآزمایی و رژیم درمانی (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
- معیار مثبت بودن CLDN18.2 در این کارآزمایی: شدت رنگ‌پذیری ایمونوهیستوشیمی ۲+ یا بیشتر در دست‌کم ۴۰٪ سلول‌های توموری [۱].
- گروه کنترل یکی از داروهای نیولوماب، پاکلی‌تاکسل، دوستاکسل، ایرینوتکان یا آپاتینیب را دریافت کرد و پس از پیشرفت امکان دریافت ساتری‌سل وجود داشت [۱].
- عوارض درجه ۳ یا بالاتر در ۹۹٪ گروه ساتری‌سل (عمدتاً کاهش لنفوسیت، گلبول سفید و نوتروفیل) و ۶۳٪ گروه کنترل رخ داد [۱]. در فاز ۱، سندرم آزادسازی سیتوکین همگی درجه ۱ تا ۲ بود، نوروتوکسیسیتی (ICANS) دیده نشد و آسیب مخاط معده در ۸٫۲٪ گزارش شد [۲].
- گزارش‌های موردی از فاز ۱ کنترل پایدار متاستازهای صفاقی و حضور سلول‌های CAR-T در بافت تومور ماه‌ها پس از تزریق را نشان داده‌اند [۴].
رژیم کارآزمایی CT041-ST-01 (پژوهشی؛ تأییدنشده در FDA و EMA)
ساتریکابتاژن اتولوسل (CAR-T ضد CLDN18.2)
آدنوکارسینوم پیشرفته معده یا GEJ با CLDN18.2 مثبت (IHC ۲+ یا بیشتر در دست‌کم ۴۰٪ سلول‌ها)، مقاوم به دست‌کم ۲ خط درمانطول هر دوره: —
آدنوکارسینوم پیشرفته معده یا GEJ با CLDN18.2 مثبت (IHC ۲+ یا بیشتر در دست‌کم ۴۰٪ سلول‌ها)، مقاوم به دست‌کم ۲ خط درمان
| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| ساتریکابتاژن اتولوسل | ۲۵۰ میلیون (۲۵۰×۱۰⁶) سلول در هر تزریق | انفوزیون وریدی | حداکثر ۳ تزریق |
رژیم لنفودپلشن پیش از تزریق و فواصل تزریق‌ها: جزئیات دوز در متن کامل مقاله. از ۱۰۴ بیمار گروه ساتری‌سل، ۸۸ نفر (۸۵٪) درمان را دریافت کردند [۱].
شواهد: CT041-ST-01 (۲۰۲۵)
دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.
محدودیت‌ها و قدم بعدی
- تأیید: تنها در چین، برای سرطان معده یا محل اتصال معده به مری با کلودین ۱۸٫۲ مثبت و HER2 منفی [۳]. در آمریکا و اروپا تأیید نشده است.
- سود مطلق بقای بدون پیشرفت حدود ۱٫۵ ماه در میانه بود؛ کارآزمایی باز و فقط در چین انجام شد و ۱۵٪ بیماران گروه ساتری‌سل در نهایت درمان را دریافت نکردند [۱].
- کارشناسان تأکید کرده‌اند برای افزایش اثربخشی CAR-T در تومورهای جامد پژوهش‌های بیشتری لازم است [۳].
مطالعه اصلی
مطالعه کلیدی
۱ موردسلولدرمانی CAR-T اختصاصی کلودین ۱۸ ایزوفرم ۲ (ساتری‌سل) در برابر درمان به انتخاب پزشک در سرطان پیشرفته معده یا محل اتصال معده به مری درمان‌شده: کارآزمایی تصادفی باز فاز ۲
منابع علمی
۴ منبعنمایش همه منابع، ۴ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱Claudin-18 isoform 2-specific CAR T-cell therapy (satri-cel) versus treatment of physician's choice for previously treated advanced gastric or gastro-oesophageal junction cancer (CT041-ST-01): a randomised, open-label, phase 2 trial
- ۲Claudin18.2-specific CAR T cells in gastrointestinal cancers: phase 1 trial final results
- ۳
- ۴Long-term control of peritoneal metastases following claudin 18.2-targeted CAR T-Cell therapy in advanced gastric cancer
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
