پلاکت‌ها سلول‌های بسیار کوچکی در خون‌اند که کمک می‌کنند خون‌ریزی بند بیاید؛ عدد طبیعی آن‌ها در بزرگسالان ۱۵۰ تا ۴۵۰ هزار در میکرولیتر است [۱]. پلاکت پایین بیشتر وقت‌ها علت ساده‌ای دارد، مثل چسبیدن پلاکت‌ها به هم در لوله آزمایش، عفونت ویروسی، دارو، بیماری کبد یا بارداری؛ در شیمی‌درمانی هم شایع است و معمولاً چند هفته بعد از هر دوره دوباره بالا می‌آید [۱، ۲، ۵]. پلاکت بالا هم بیشتر از آسیب بافت (مثل جراحی)، عفونت، التهاب یا کمبود آهن است [۷، ۸]؛ اما اگر در بزرگسالان ۴۰ سال به بالا در آزمایش دوم هم بالا بماند، باید علتش، از جمله سرطان، بررسی شود [۹].
نکات کلیدی
- عدد طبیعی پلاکت ۱۵۰ تا ۴۵۰ هزار است. تا وقتی پلاکت بیشتر از ۵۰ هزار است، بیشتر افراد هیچ علامتی ندارند [۱].
- پلاکت پایینِ بی‌علامت را اول با تکرار آزمایش بسنجید؛ گاهی پلاکت‌ها فقط در لوله آزمایش به هم چسبیده‌اند و عدد به‌اشتباه پایین گزارش می‌شود [۱].
- در شیمی‌درمانی، پلاکت پیش از هر دوره سنجیده می‌شود و حد لازم به دارو بستگی دارد؛ مثلاً دوره بعد کربوپلاتین وقتی داده می‌شود که پلاکت دست‌کم ۱۰۰ هزار باشد و اگزالی‌پلاتین وقتی که دست‌کم ۷۵ هزار باشد [۵، ۶].
- پلاکت کمتر از ۱۰ هزار، یا خون‌ریزی‌ای که بند نمی‌آید، اورژانس است [۱، ۲].
- بیشتر پلاکت‌های بالا واکنش بدن به مشکل دیگری‌اند، نه سرطان [۷]؛ اما پلاکت بالایی که در بزرگسالان ۴۰ سال به بالا در آزمایش تکراری هم بالا مانده، ارزش بررسی دارد [۹].
پلاکت پایین نشانه چیست؟
پلاکت کمتر از ۱۵۰ هزار را «پلاکت پایین» (ترومبوسیتوپنی) می‌گویند: ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار خفیف، ۵۰ تا ۱۰۰ هزار متوسط و کمتر از ۵۰ هزار شدید است [۱]. پلاکت به سه دلیل کلی پایین می‌آید: مغز استخوان پلاکت کمتری می‌سازد، پلاکت‌ها در خون زودتر از بین می‌روند، یا طحال بزرگ آن‌ها را در خود نگه می‌دارد [۱].
اولین قدم این است که مطمئن شویم عدد درست است. گاهی پلاکت‌ها فقط در لوله آزمایش به هم می‌چسبند و دستگاه آن‌ها را کمتر از واقع می‌شمارد. تکرار آزمایش در لوله‌ای دیگر و شمارش پلاکت‌ها زیر میکروسکوپ این را روشن می‌کند [۱].
| علت | توضیح | چه باید کرد |
|---|---|---|
| چسبیدن پلاکت‌ها در لوله آزمایش (پلاکت پایین کاذب) | پلاکت در بدن طبیعی است و خون‌ریزی ایجاد نمی‌کند [۱] | تکرار آزمایش در لوله دیگر [۱] |
| عفونت‌های ویروسی و برخی عفونت‌های دیگر | مثل ویروس اپشتین‌بار، هپاتیت C، HIV، کووید-۱۹، آبله‌مرغان، سرخک، اوریون، دنگی، مالاریا و میکروب معده هلیکوباکتر پیلوری؛ این عفونت‌ها معمولاً کار مغز استخوان را کم می‌کنند [۱] | درمان عفونت و تکرار آزمایش طبق نظر پزشک [۱] |
| داروها | مثل داروی ضدانعقاد هپارین، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها (ونکومایسین، لینزولید، کوتریموکسازول و پنی‌سیلین‌ها)، داروی سل ریفامپین و برخی داروهای صرع [۱] | همه داروهایتان را به پزشک بگویید و هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید |
| مصرف زیاد الکل و بیماری مزمن کبد (مثل سیروز) | کبد هورمون سازنده پلاکت را کمتر می‌سازد و طحال بزرگ پلاکت‌ها را نگه می‌دارد؛ از هر ۱۰ بیمار کبدی مزمن، ۶ تا ۸ نفر پلاکت پایین دارند [۱] | بررسی کبد و کنار گذاشتن الکل [۱، ۲] |
| بارداری | در ۵ تا ۱۰ بارداری از هر ۱۰۰ بارداری پلاکت پایین می‌آید؛ بیشتر آن‌ها نوع خفیف خاص بارداری است که بعد از زایمان خوب می‌شود و به نوزاد آسیبی نمی‌زند [۱] | پیگیری با پزشک زنان [۱] |
| کمبود ویتامین B12 یا اسید فولیک | مغز استخوان سلول‌های خون را کمتر می‌سازد [۱] | آزمایش و درمان کمبود |
| بیماری خودایمنی پلاکت (ITP) | دستگاه ایمنی پلاکت‌های خود بدن را از بین می‌برد؛ بقیه سلول‌های خون طبیعی‌اند و پلاکت معمولاً کمتر از ۱۰۰ هزار است [۱] | مراجعه به متخصص خون؛ درمان به عدد پلاکت و خون‌ریزی بستگی دارد [۳] |
| شیمی‌درمانی و برخی درمان‌های هدفمند | تعداد پلاکت‌ها را کم می‌کنند [۲] | بخش «پلاکت پایین در شیمی‌درمانی» را ببینید |
| بیماری‌های مغز استخوان | مثل لوسمی، لنفوم یا سرطانی که به مغز استخوان رسیده، و سندرم میلودیسپلاستیک (بیماری‌ای که مغز استخوان سلول‌های خون را درست نمی‌سازد) [۱] | پلاکت پایین همراه کم‌خونی یا گلبول سفید غیرطبیعی نیاز به بررسی فوری دارد [۱] |
این جدول جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد. پزشک برای هر پلاکت پایین، خون را زیر میکروسکوپ هم بررسی می‌کند (لام خون) [۱].
پلاکت چند باشد خطرناک است؟
هرچه پلاکت پایین‌تر باشد، خطر خون‌ریزی بیشتر می‌شود. این جدول راهنمای کلی است؛ اگر شیمی‌درمانی می‌گیرید یا بیماری خون دارید، تیم درمان عددهای خاص شما را می‌گوید.
| عدد پلاکت (در میکرولیتر) | معمولاً چه اتفاقی می‌افتد | چه کنم؟ |
|---|---|---|
| بیشتر از ۵۰ هزار | بیشتر افراد علامتی ندارند [۱] | کاهش خفیف (۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار) معمولاً ۴ تا ۶ هفته بعد و کاهش متوسط (۵۰ تا ۱۰۰ هزار) ۱ تا ۲ هفته بعد دوباره آزمایش می‌شود [۱] |
| ۲۰ تا ۵۰ هزار | کبودی آسان، نقطه‌های ریز قرمز زیر پوست و خون‌ریزی طولانی‌تر با ضربه یا زخم کوچک [۱] | در چند روز آینده به پزشک مراجعه کنید |
| کمتر از ۱۰ هزار | خطر زیاد خون‌ریزی خودبه‌خود [۱] | همان روز به بیمارستان بروید؛ معمولاً بستری و بررسی فوری لازم است [۱] |
پیش از جراحی‌های بزرگ، پلاکت معمولاً باید دست‌کم ۴۰ تا ۵۰ هزار باشد [۱].
پلاکت پایین در شیمی‌درمانی
شیمی‌درمانی و برخی درمان‌های هدفمند می‌توانند تعداد پلاکت‌ها را کم کنند [۲]. این کاهش معمولاً موقت است: پلاکت چند هفته بعد از هر دوره به پایین‌ترین حد می‌رسد و بعد دوباره بالا می‌آید. برای نمونه، با داروی کربوپلاتین پایین‌ترین عدد معمولاً حدود روز ۲۱ است و تا روز ۲۸، پلاکت ۹ نفر از هر ۱۰ بیمار دوباره بیشتر از ۱۰۰ هزار شده است [۵].
وقتی پلاکت پایین است، مراقب خون‌ریزی باشید [۲]:
- مسواک خیلی نرم و ماشین اصلاح برقی به‌جای تیغ به کار ببرید و در خانه هم کفش بپوشید.
- بدون مشورت با پزشک آسپرین یا ایبوپروفن نخورید؛ این داروها خطر خون‌ریزی را بیشتر می‌کنند.
- الکل را کم کنید یا کنار بگذارید.
- اگر خون‌ریزی شروع شد، با پارچه تمیز محکم فشار دهید تا بند بیاید و روی کبودی یخ بگذارید.
راهنمای کامل: کاهش گلبول‌ها و پیشگیری از عفونت.
پلاکت نرمال برای شیمی‌درمانی چقدر است؟
پیش از هر دوره، آزمایش خون (CBC) گرفته می‌شود. عدد لازم برای همه داروها یکی نیست و پزشک آن را از دستور مصرف هر دارو می‌گیرد؛ مثلاً برای کربوپلاتین پلاکت باید دست‌کم ۱۰۰ هزار [۵] و برای اگزالی‌پلاتین دست‌کم ۷۵ هزار باشد [۶]. اگر پلاکت هنوز پایین باشد، پزشک دوره را عقب می‌اندازد تا پلاکت بالا بیاید، یا مقدار دارو را در دوره‌های بعد کم می‌کند [۵، ۶].
تزریق پلاکت برای کسی که خون‌ریزی ندارد، معمولاً وقتی لازم است که پلاکت کمتر از ۱۰ هزار باشد؛ اگر خون‌ریزی دارید، ممکن است با عدد بالاتر هم پلاکت تزریق شود [۱، ۴]. پیش از بعضی کارها عدد بالاتری لازم است: اگر پلاکت پیش از کشیدن مایع نخاع کمتر از ۲۰ هزار، یا پیش از جراحی بزرگ کمتر از ۵۰ هزار باشد، پیش از آن پلاکت تزریق می‌شود [۴].
چه غذایی پلاکت خون را بالا می‌برد؟
بسیاری از بیماران می‌پرسند با چه غذایی پلاکت را بالا ببرند. پلاکت پایینِ ناشی از شیمی‌درمانی معمولاً با بهبود مغز استخوان، کم‌کم خودش بالا می‌آید [۵] و آنچه برنامه درمان را تعیین می‌کند، عدد پلاکت پیش از هر دوره است [۵، ۶]. این نکته‌ها کمک می‌کنند:
- اگر پلاکت پایین از کمبود ویتامین B12 یا اسید فولیک است، این کمبود باید با تجویز پزشک درمان شود [۱].
- الکل را کنار بگذارید [۲].
- پیش از خوردن هر مکمل، ویتامین یا فرآورده گیاهی، به پزشک بگویید؛ بعضی از این فرآورده‌ها ممکن است اثر درمان سرطان را تغییر دهند [۱۲].
درباره غذای دوران درمان بخوانید: قبل و بعد از شیمی‌درمانی چه بخوریم؟ و در دوران شیمی‌درمانی چه چیزهایی نخوریم؟
پلاکت بالا نشانه چیست؟
پلاکت بیشتر از ۴۵۰ هزار را «پلاکت بالا» (ترومبوسیتوز) می‌گویند؛ بعضی آزمایشگاه‌ها و مطالعه‌ها مرز ۴۰۰ هزار را به کار می‌برند [۱، ۹]. در بیشتر افراد، پلاکت بالا واکنش بدن به مشکل دیگری است. در یک مطالعه روی ۷۳۲ بیمار با پلاکت ۵۰۰ هزار یا بیشتر، تقریباً ۹ نفر از هر ۱۰ نفر چنین پلاکت بالای «واکنشی» داشتند [۷]. شایع‌ترین علت‌ها [۷، ۸]:
- آسیب بافت، مثل جراحی یا ضربه
- عفونت
- التهاب طولانی‌مدت
- کمبود آهن
- سرطان
پلاکت بالای واکنشی به‌تنهایی معمولاً خطر لخته خون را زیاد نمی‌کند، مگر اینکه عامل خطر دیگری هم وجود داشته باشد [۷].
ترومبوسیتمی اساسی: وقتی خود مغز استخوان پلاکت زیادی می‌سازد
در تعداد کمتری از افراد، علت در خود مغز استخوان است. شایع‌ترین آن‌ها ترومبوسیتمی اساسی است: بیماری آهسته‌ای از خانواده «نئوپلاسم‌های میلوپرولیفراتیو» که در آن مغز استخوان پلاکت زیادی می‌سازد [۱۰]. در حدود ۸ نفر از هر ۱۰ بیمار، تغییری در یکی از ژن‌های JAK2، CALR یا MPL پیدا می‌شود [۱۰]. خطر اصلی این بیماری لخته خون است و درمان هم بیشتر برای پیشگیری از لخته است: آسپرین با دوز کم، و در افراد پرخطر داروهایی مثل هیدروکسی‌اوره [۱۰]. بیشتر بیماران سال‌های طولانی با این بیماری زندگی می‌کنند [۱۰]. بیشتر بخوانید: نئوپلاسم‌های میلوپرولیفراتیو چیست؟
آیا پلاکت بالا نشانه سرطان است؟
گاهی پلاکت بالا اولین نشانه سرطانی است که هنوز علامت دیگری نداده [۹]. در یک مطالعه بزرگ در انگلستان روی افراد ۴۰ سال یا بیشتر که پلاکت بیشتر از ۴۰۰ هزار داشتند، ظرف یک سال حدود ۱ نفر از هر ۹ مرد و ۱ نفر از هر ۱۶ زن سرطان تشخیص داده شدند. وقتی پلاکت در آزمایش دوم ظرف ۶ ماه هم بالا بود، این عدد به حدود ۱ نفر از هر ۵ تا ۶ مرد و ۱ نفر از هر ۱۰ زن رسید [۹]. شایع‌ترین سرطان‌ها سرطان ریه و روده بزرگ بودند و یک‌سوم کسانی که یکی از این دو سرطان را داشتند، علامت دیگری از سرطان نداشتند [۹].
یعنی بیشتر کسانی که پلاکت بالا دارند سرطان ندارند، ولی پلاکت بالای پایدار در بزرگسالان ارزش بررسی دارد. بسته به سن و علائم، پزشک ممکن است این کارها را در نظر بگیرد [۱۱]:
- عکس ساده قفسه سینه برای بررسی ریه، در افراد ۴۰ سال یا بیشتر
- آندوسکوپی معده و مری در افراد ۵۵ سال یا بیشتر که همراه پلاکت بالا، تهوع، استفراغ، کاهش وزن، ترش کردن، سوءهاضمه یا درد بالای شکم دارند
- سونوگرافی رحم در زنان ۵۵ سال یا بیشتر که ترشح غیرعادی واژن دارند
بیشتر بخوانید: آیا سرطان در آزمایش خون مشخص می‌شود؟
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
بیشتر تغییرهای پلاکت علت ساده‌ای دارند. اما:
فوراً به اورژانس بروید یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید اگر [۱، ۲]:
- خون‌ریزی دارید که با چند دقیقه فشار دادن بند نمی‌آید
- خون استفراغ می‌کنید، مدفوعتان سیاه یا خونی است یا ادرارتان قرمز یا صورتی است
- سردرد شدید، تغییر دید، گیجی یا خواب‌آلودگی زیاد دارید
همان روز با پزشک تماس بگیرید اگر:
- پلاکت شما کمتر از ۱۰ هزار است؛ معمولاً بررسی همان روز در بیمارستان لازم است [۱]
- پلاکت پایین همراه کم‌خونی یا گلبول سفید غیرطبیعی است [۱]
- نقطه‌های ریز قرمز یا بنفش زیادی روی پوست، یا خون‌ریزی لثه یا بینی پیدا کرده‌اید [۲]
- چند روز بعد از شروع آمپول هپارین، پلاکتتان افت کرده یا یک دست یا پا درد و ورم کرده است [۱]
در چند روز آینده به پزشک مراجعه کنید اگر:
- پلاکت بالا در آزمایش تکراری هم بالا مانده، به‌ویژه اگر ۴۰ سال یا بیشتر دارید یا سرفه پایدار، کاهش وزن یا مشکل گوارشی دارید [۹، ۱۱]
اگر در دوران شیمی‌درمانی هستید، علائم خطر دیگر را هم بشناسید: تب و علائم خطر بعد از شیمی‌درمانی.
پرسش‌های متداول
پلاکتم کمی پایین است ولی حالم خوب است؛ نگران باشم؟
بیشتر وقت‌ها نه. اگر پلاکت ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار است و علامتی ندارید، پزشک معمولاً آزمایش را ۴ تا ۶ هفته بعد تکرار می‌کند و داروها، عفونت‌های اخیر، بیماری کبد و بارداری را بررسی می‌کند [۱]. اول هم باید مطمئن شد پلاکت‌ها فقط در لوله آزمایش به هم نچسبیده‌اند [۱]. برای خواندن بقیه برگه آزمایش، تفسیر آزمایش CBC را ببینید.
پلاکت پایین نشانه سرطان خون است؟
معمولاً نه؛ علت‌های شایع‌تر عفونت، دارو و بیماری کبدند [۱]. اما وقتی پلاکت پایین همراه کم‌خونی یا گلبول سفید غیرطبیعی است، بررسی فوری لازم است [۱]. بخوانید: علائم سرطان خون در آزمایش CBC چیست؟
ITP چیست؟ آیا سرطان است؟
ITP (ترومبوسیتوپنی ایمنی) سرطان نیست؛ بیماری‌ای است که در آن دستگاه ایمنی پلاکت‌های خود بدن را از بین می‌برد [۱]. در بزرگسالانی که تازه تشخیص داده شده‌اند و خون‌ریزی جدی ندارند، اگر پلاکت ۳۰ هزار یا بیشتر باشد معمولاً فقط پیگیری می‌شوند و اگر کمتر باشد، معمولاً یک دوره کوتاه داروی کورتون می‌گیرند [۳]. برای کودکانی که خون‌ریزی ندارند یا فقط کبودی و نقطه‌های ریز پوستی دارند هم، پیگیری بدون دارو پیشنهاد می‌شود [۳].
پلاکت پایین در شیمی‌درمانی خطرناک است؟
آیا پلاکت بالا باعث سکته یا لخته خون می‌شود؟
پلاکت بالا همراه کم‌خونی یعنی چه؟
کمبود آهن می‌تواند هم کم‌خونی بدهد و هم پلاکت را بالا ببرد [۸]. کم‌خونی فقر آهن در بزرگسالان دلیلی است برای بررسی روده با آزمایش مدفوع [۱۱]. بخوانید: کم‌خونی نشانه سرطان است؟
آستانه‌ها و رهنمودها (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
ارزیابی ترومبوسیتوپنی. پلاکت کمتر از ۱۵۰ × ۱۰۳/μL (خفیف ۱۰۰ تا ۱۵۰، متوسط ۵۰ تا ۹۹، شدید کمتر از ۵۰). ابتدا ترومبوسیتوپنی کاذب را با نمونه سیترات یا هپارین و شمارش دستی رد کنید؛ لام خون محیطی برای همه بیماران. تکرار آزمایش ۴ تا ۶ هفته بعد در خفیف و ۱ تا ۲ هفته بعد در متوسط. بستری و ارزیابی فوری: خون‌ریزی عمده، پلاکت کمتر از ۱۰ × ۱۰۳/μL، شواهد همولیز در لام، اختلال تازه عصبی یا کلیوی، مواجهه اخیر با هپارین، اختلال انعقادی همراه یا یافته‌های عروقی؛ همچنین همراهی با کم‌خونی، لکوپنی یا لکوسیتوز. HIT در ۰٫۲ تا ۵٪ مواجهه‌یافتگان: افت بیش از ۵۰٪ پلاکت ۵ تا ۱۰ روز پس از مواجهه، ترومبوز در تا یک‌سوم؛ قطع هپارین و ضدانعقاد غیرهپارینی فوری. ترومبوسیتوپنی حاملگی ۸۰٪ علل ترومبوسیتوپنی در بارداری است (معمولاً بیش از ۸۰ × ۱۰۳/μL، از سه‌ماهه دوم؛ پس از زایمان برطرف می‌شود). حداقل ۴۰ تا ۵۰ × ۱۰۳/μL برای بیشتر جراحی‌ها و اقدامات تهاجمی بزرگ [۱].
ITP (ASH ۲۰۱۹). بزرگسال تازه‌تشخیص بدون علامت یا با خون‌ریزی جزئی مخاطی-پوستی: پلاکت ۳۰ × ۱۰۹/L یا بیشتر، پیگیری به‌جای کورتیکواستروئید (توصیه قوی، قطعیت بسیار کم)؛ کمتر از ۳۰ × ۱۰۹/L، کورتیکواستروئید (توصیه مشروط). دوره کوتاه (۶ هفته یا کمتر) پردنیزون ۰٫۵ تا ۲٫۰ میلی‌گرم/کیلوگرم/روز یا دگزامتازون ۴۰ میلی‌گرم/روز به مدت ۴ روز؛ بستری پیشنهادی در بیمار تازه‌تشخیص با پلاکت کمتر از ۲۰ × ۱۰۹/L. کودک تازه‌تشخیص بدون خون‌ریزی یا با خون‌ریزی جزئی: پیگیری به‌جای IVIG و anti-D (قوی) و به‌جای کورتیکواستروئید (مشروط). خط دوم در ITP ۳ ماه یا بیشتر، وابسته یا بی‌پاسخ به کورتیکواستروئید: آگونیست گیرنده ترومبوپویتین، ریتوکسیماب یا اسپلنکتومی (ترجیحاً دست‌کم یک سال پس از تشخیص) [۳].
تزریق پلاکت (AABB/ICTMG ۲۰۲۵). ترومبوسیتوپنی هیپوپرولیفراتیو بدون خون‌ریزی در شیمی‌درمانی یا پیوند آلوژن: تزریق در پلاکت کمتر از ۱۰ × ۱۰۳/μL (توصیه قوی)؛ پیوند اتولوگ یا آنمی آپلاستیک در بزرگسال: بدون پروفیلاکسی روتین. پونکسیون کمری کمتر از ۲۰؛ کاتتر ورید مرکزی در محل قابل فشار کمتر از ۱۰؛ رادیولوژی مداخله‌ای کم‌خطر کمتر از ۲۰ و پرخطر کمتر از ۵۰؛ جراحی بزرگ غیرنوراگزیال کمتر از ۵۰ × ۱۰۳/μL. دنگی بدون خون‌ریزی عمده: تزریق توصیه نمی‌شود [۴].
آستانه شروع دوره در برچسب FDA. کربوپلاتین: تکرار دوره با نوتروفیل دست‌کم ۲۰۰۰ و پلاکت دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ در میلی‌متر مکعب؛ ترومبوسیتوپنی کمتر از ۵۰٬۰۰۰ در ۲۵٪ بیماران (تک‌دارویی) با نادیر حدود روز ۲۱؛ تنظیم دوز بر پایه نادیر دوره قبل (پلاکت کمتر از ۵۰٬۰۰۰ یا نوتروفیل کمتر از ۵۰۰: ۷۵٪ دوز) [۵]. اگزالی‌پلاتین: تأخیر تا نوتروفیل ۱٫۵ × ۱۰۹/L یا بیشتر و پلاکت ۷۵ × ۱۰۹/L یا بیشتر؛ کاهش دوز پس از ترومبوسیتوپنی درجه ۳ تا ۴ [۶].
ترومبوسیتوز. در ۷۳۲ بیمار با پلاکت ۵۰۰ × ۱۰۹/L یا بیشتر، ۸۷٫۷٪ ثانویه و ۱۲٫۳٪ اولیه بودند (ET در ۴۵٪ موارد اولیه)؛ علل ثانویه: آسیب بافتی ۴۲٪، عفونت ۲۴٪، بدخیمی ۱۳٪ و التهاب مزمن ۱۰٪. ترومبوز شریانی و وریدی در نوع اولیه شایع‌تر بود؛ در نوع ثانویه فقط وریدی و همراه عوامل خطر دیگر [۷]. کوهورت CPRD (۴۰٬۰۰۰ بیمار ۴۰ سال و بالاتر با پلاکت بیش از ۴۰۰ × ۱۰۹/L و ۱۰٬۰۰۰ شاهد): بروز یک‌ساله سرطان در مردان ۱۱٫۶٪ در برابر ۴٫۱٪ و در زنان ۶٫۲٪ در برابر ۲٫۲٪؛ با پلاکت بالای دوم ظرف ۶ ماه ۱۸٫۱٪ و ۱۰٫۱٪؛ بیشتر ریه و کولورکتال؛ یک‌سوم بیماران ریه یا کولورکتال علامت دیگری نداشتند [۹]. NICE NG12: رادیوگرافی فوری قفسه سینه در ۴۰ سال و بالاتر با ترومبوسیتوز (۱٫۱٫۳)؛ آندوسکوپی فوقانی غیرفوری در ۵۵ سال و بالاتر با پلاکت بالا همراه تهوع، استفراغ، کاهش وزن، رفلاکس، سوءهاضمه یا درد بالای شکم (۱٫۲٫۳ و ۱٫۲٫۹)؛ سونوگرافی برای سرطان آندومتر در ۵۵ سال و بالاتر با ترشح واژینال همراه ترومبوسیتوز (۱٫۵٫۱۳) [۱۱]. ET: پلاکت ۴۵۰ × ۱۰۹/L یا بیشتر و رد دیگر نئوپلاسم‌های میلوئید (MF پیش‌فیبروتیک، PV، CML و MDS با سیدروبلاست حلقوی و ترومبوسیتوز)؛ جهش محرک JAK2، CALR یا MPL در حدود ۸۰٪؛ میانه بقا حدود ۱۸ سال؛ طبقه‌بندی خطر ترومبوز بر پایه سن بیش از ۶۰، سابقه ترومبوز و جهش JAK2؛ آسپرین با دوز کم و سیتوردوکسیون در گروه پرخطر (هیدروکسی‌اوره یا اینترفرون آلفای پگیله در خط اول) [۱۰].
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۱۲ منبعنمایش همه منابعبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷
- ۸
- ۹
- ۱۰
- ۱۱
- ۱۲Complementary and Alternative Medicine (CAM)
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/questions/low-platelet-count/