سرطان‌های پوستی بازال‌سل و اسکواموس‌سل معمولاً به شکل زخمی که خوب نمی‌شود، یا ناحیه‌ای از پوست ظاهر می‌شوند که برجسته، صاف، براق و مرواریدی است؛ سفت و شبیه جای زخم است؛ یا قرمز، پوسته‌دار، خون‌ریزی‌دهنده یا دلمه‌بسته است [۳]. ملانوما معمولاً خالی است که اندازه، شکل یا رنگش تغییر می‌کند، لبه نامنظم دارد، چندرنگ یا نامتقارن است، یا خارش، ترشح یا خونریزی دارد [۴]. بیشتر خال‌ها و لکه‌های پوستی بی‌خطرند، اما هر ضایعه جدید یا در حال تغییر را به پزشک نشان دهید.
نکات کلیدی
- سرطان‌های پوستی بازال‌سل و اسکواموس‌سل بسیار شایع‌تر از ملانوما هستند اما به‌ندرت به مرگ منجر می‌شوند [۱].
- ملانوما خطرناک‌ترین نوع است؛ اغلب تیره‌رنگ است اما گاهی بی‌رنگ و به رنگ پوست یا صورتی دیده می‌شود [۲].
- مواجهه طولانی با نور خورشید یا سولاریوم، پوست روشن و سابقه آفتاب‌سوختگی از عوامل خطر سرطان‌های بازال‌سل و اسکواموس‌سل هستند [۳].
- USPSTF شواهد را برای توصیه یا رد معاینه پوستی منظم همه بزرگسالان بدون علامت کافی نمی‌داند [۱]؛ افراد پرخطر با پزشک مشورت کنند.
نشانه‌های هشدار سرطان پوست
| نشانه | نوع مرتبط | توضیح |
|---|---|---|
| زخمی که خوب نمی‌شود | بازال‌سل و اسکواموس‌سل | از نشانه‌های اصلی [۳] |
| ضایعه برجسته، صاف، براق و مرواریدی | بازال‌سل و اسکواموس‌سل | از نشانه‌های ذکرشده [۳] |
| ناحیه سفت شبیه جای زخم (سفید، زرد یا مومی) | بازال‌سل و اسکواموس‌سل | از نشانه‌های ذکرشده [۳] |
| ضایعه قرمز یا قهوه‌ای مایل به قرمز، پوسته‌دار، خون‌ریزی‌دهنده یا دلمه‌بسته | بازال‌سل و اسکواموس‌سل | از نشانه‌های ذکرشده [۳] |
| A — عدم تقارن | ملانوما | دو نیمه خال شبیه هم نیستند [۴] |
| B — حاشیه نامنظم | ملانوما | لبه‌های نامنظم یا ناهموار [۴] |
| C — رنگ ناهمگون | ملانوما | بیش از یک رنگ در یک خال [۴] |
| D — قطر | ملانوما | ملانوما معمولاً بزرگ‌تر از ۶ میلی‌متر است، هرچند ممکن است کوچک‌تر باشد [۴] |
| E — تغییر | ملانوما | تغییر اندازه، شکل یا رنگ خال در طول زمان [۴] |
| خارش، ترشح، خونریزی یا زخم شدن خال؛ خال‌های تازه در کنار یک خال | ملانوما | از نشانه‌های ذکرشده [۴] |
بیشتر خال‌ها و لکه‌ها بی‌خطرند؛ این جدول جایگزین معاینه پزشک نیست.
مسیر تشخیص
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
اگر زخمی دارید که چند هفته خوب نشده، یا خالی که تغییر کرده، خونریزی می‌کند، خارش دارد یا با بقیه خال‌های بدن شما فرق دارد، آن را به پزشک یا متخصص پوست نشان دهید. از ضایعه مشکوک عکس بگیرید تا تغییرات را بهتر ببینید. بیشتر این ضایعات بی‌خطرند، اما تشخیص زودهنگام ملانوما بسیار مهم است.
پرسش‌های مرتبط
خال‌های زیادی دارم؛ باید نگران باشم؟
بیشتر خال‌ها بی‌خطرند. مهم، تغییر است: خالی که اندازه، شکل یا رنگش عوض می‌شود یا خارش و خونریزی دارد باید بررسی شود [۴].
آیا ملانوما فقط در جاهایی که آفتاب می‌خورد ایجاد می‌شود؟
خیر. بیشتر موارد با اشعه فرابنفش مرتبط است، اما برخی زیرگروه‌ها (مانند ملانومای کف دست و پا یا مخاطی) ارتباطی با آفتاب ندارند [۲]. کف پا و بین انگشتان را هم بررسی کنید.
آیا ضدآفتاب واقعاً مؤثر است؟
بله؛ در یک کارآزمایی تصادفی، مصرف منظم ضدآفتاب با کاهش ملانوما در پیگیری طولانی‌مدت همراه بود [۵].
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۵ منبعنمایش همه منابع، ۳ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱Screening for Skin Cancer
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵Reduced Melanoma After Regular Sunscreen Use: Randomized Trial Follow-Up
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
